ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ

ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ
Η νύχτα αγκαλιάζει προσευχόμενες ψυχές σαν βρεφικό νανούρισμα. Στο μικρό καθολικό, οι γέροντες ξαπλωμένοι στο έδαφος, παραδομένοι στην εικόνα του Νυμφίου αποκαθηλώνουν ικετευτικά τους συγνωστούς τους λογισμούς. Απόκοσμες εικόνες στο μικρό εκκλησάκι, αναπνέουν μέσα από την θυμιασμένη ομίχλη των παρακλητικών τους λόγων, μ' ένα τρακοσάρι κομποσκοίνι μετρούν ανάποδα τις μέρες, φτάνοντας ως την γέννησή τους. Ο παππά Διονύσης με αφημένο βλέμμα στην γη που περιμένει, σκύβει το κεφάλι στην ανατολή της μετανοίας του. Τί κόσμος τούτος Θεέ μου! Βαστάζουμε στις χούφτες μας την μάννα Ορθοδοξία και δεν θωρούμε το απροσμέτρητο κάλλος της και την ενδόμυχη υπόστασή της. Όταν τρίζουν τα θολά τζάμια από τα σιδερένια παραθύρια, νομίζεις, πως χοροί αγίων ήλθαν για να συνεκκλησιαστούν με τους χοικούς, ταμένους αδελφούς τους. Ο πολυέλαιος γυρνοφέρνει κυκλικά απ' τον καπνισμένο τρούλλο, ο Παντοκράτορας κρατάει στο χέρι του την βραδυνή θυσία, αίνοι και ύμνοι γίνονται δώρα ευχαριστιακά στα πόδια του Θεού μας. Κι όταν τελειώνει η ακολουθία, σκυμμένα πρόσωπα προσμετρούν μ' ένα Κύριε ελέησον, τα ανεβαίνοντα βήματά τους. Μακρύς ακόμα ο δρόμος της σταυρικής θυσίας, ταιριάζει σε ορθοδόξους, να βλέπουν από μακρυά τον σταυρό, που θα κρεμάσουν πάνω του τ' απόκοσμα ονειρά τους. Ποθούμε Χριστό, Αυτόν, Εσταυρωμένο,εξαντλούμε τους ονειρεμένους πόθους μας στο κοινό ποτήριο, ακροβατούμε την θωριά μας ανάμεσα στην πτώση και την έγερση. Τελούμε πνευματικά ανάπηροι στο μακαρισμό του εξαρτημένου Εγώ μας, αναζητούμε την χαμένη αρτιμέλεια της υποστελλόμενης ψυχής μας, ανυπακούουμε στην υποκριτική στάση ζωής. Ο Χριστός δεν είναι αφηρημένη έννοια, είναι η Οδός και η Αλήθεια, η Αγάπη κι η Ζωή, το προσδωκόμενο όνειρο της αναστάσιμης ελπίδας. Έχουμε Εκκλησία να κλάψουμε τους δρόμους που δεν διαβήκαμε, κατέχουμε αγίους να κρεμάσουμε την απόμακρη ματιά μας, μια Παναγιά να πνίξουμε στον κόρφο της την εαλωμένη αθωότητα της παιδικής αμεριμνησίας μας, κι αγγέλλους τόσους, όσα είναι αυτά που χάσαμε, όσα είναι αυτά που ελπίζουμε, όσα είναι αυτά, που ίσως έρθουνε μια μέρα! Μπουσουλάμε γογγύζοντας στους εφάμαρτους δρόμους της υποκριτικής ζωής μας, έρπουμε γλοιωδώς στην λάσπη, που εωσφορικώς βαπτίσαμε πολιτισμένη κοινωνία. Επιτέλους να πάψουν αυτοί οι διαρκείς κύκλοι γύρω απ' τον ειδωλολάτρη εαυτό μας, το μεγαλείο του χριστιανού αναπαύεται στον προσευχητικό ξεσηκωμό και την ταπεινή μεγαλοσύνη. Η αγάπη μας είναι η σταυρική θυσία του εγώ μας στην δηθενικότητα των άλλων, ο σταυρός μας είναι τα ζυγιστικά του Πατρός που σβήνουν με γομολάστιχα τις μεγαλεπίβολες, θηριώδεις αμαρτίες μας. Και η ελπίδα μας φοράει τα καλά της μπροστά στο αιματοβαμμένο δισκοπότηρο του αμνοικού Ιησού μας. Τα βράδυα αιωρούνται χαροποιά στα γράμματα της αγιοπνευματικής Αλφαβήτας, ζωγραφίζουν την Πίστη ως έκθαμβο, αγιοπρεπές θήλυ, που ίσταται σε συννεφοσκεπούσα ομίχλη, πάνω από τα μικροκαμωμένα σπίτια των ανθρώπων. Πορφυροφορούσα κόρη, που χάσκει με χαμόγελο και κορομηλένια μάγουλα, που ροδακινίζουν στην παρακλητική αγάπη των πιστών. Η Πίστη είναι αναγεννητικό επίθεμα στις πληγές της αμαρτίας, δροσερή ανάσα στην πνευματική άπνοια των φιλόνικων ανθρώπων, σουλατσάρει σε χλοερούς, φρεσκοσκαμμένους κήπους και περιβόλια που μεθούν στην αρχοντιά των λουλουδιών. Βαστάει στα χέρια της τα εύοσμα βασιλικά των Χριστοφόρων λόγων, λούζεται μακάρια στην μετάνοια ενός αλλόφρονα, που ανακαλύπτει πάνω της τον μυρίπνοο Παράδεισο της συστελλόμενης ψυχής. Η Πίστη Θε μου είναι τα χρυσαφένια στάρια του χωριού, που μικρά, βάζαμε τρεχάλα ανάμεσα στα ξεραμένα στάχυα και τ' αγάθια του αγρού, το ανταριασμένο βουιτό από τους μεγαλοδύναμους ήχους των ελάτων, που στέκονται πάντα όρθια, νοικοκύρηδες, φρεσκοπλυμμένοι χωρικοί, που τις Κυριακές παίρνουν τα δύσβατα μονοπάτια για την εκκλησιά των Παμμεγίστων Ταξιαρχών!Βλέπαμε την Πίστη να σιγοντάρει στο αναλόγιο, εκείνον τον ταπεινό, ολιγογράμματο ιερέα, που έβγαινε στον άμβωνα να μοιράσει τ' αντίδωρα κρίνα της ανυπέρβλητης αγάπης. Ύστερα βοηθούσε στα χωράφια την μαυροφορεμένη χήρα, που πριν να σπείρει τον καρπό στα σκαλισμένα αυλάκια, σταύρωνε με το χέρι της το αγιασμένο χώμα ,ράντιζε με αγιασμό εκείνον τον πολύχρωμο, ταιριαστό μπαχτσέ με τις ντάλιες, τους κατιφέδες και τους κρίνους. Η Πίστη πάλι κατοικεί στα αδύναμα σπίτια των φτωχών, κάθεται στο τραπέζι με τα αλάδωτα ρεβύθια, τις ελιές και το αχνισμένο, ζυμωτό ψωμί, χορταίνει τα στόματα με μοσχοθυμιασμένες ευλογίες και απόκοσμες παραινέσεις της ερήμου. Σκάει χαμόγελο στην βρεφική αγνότητα Χριστούλιδων μικρών! Η Πίστη δεν λέει ψέμματα στα χείλη των παιδιών, παίζει κυνηγητό με την ταπείνωση και κρυφτό με την ντροπή. Στέκει προσευχητικά μετέωρη σε νηπιακούς ασπασμούς και ανυπόκριτες, παιδικές προσευχές,είναι το θεικό αντίδοτο στο διάβα μιας φουσκοθαλασσιάς ζωής. Το υπέρμαχο δοξάρι στην ηδύχοη πνοή του ουρανού, η υπογραφή του Θεού στην μετάνοια του πιστού. Μακάριοι αυτοί που την βρήκαν να τους περιμένει με το πρωινό ξύπνημα της αυγής και την εσπερινή δύση του ηλίου. Φθινόπωρο 2013. Γιώργος Δ. Δημακόπουλος. Δημοσιογράφος. Icon by Serhei Vandalovskiy.

A.

B.

Παρασκευή, 3 Απριλίου 2015

Ο ΑΛΙΒΑΝΙΣΤΟΣ ΤΟΥ ΚΥΡ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ

 
 

 

Αφού εβάδισαν επί τινά ώραν,ανά την βαθείαν σύνδενδρον κοιλάδα,η θειά Μολώτα,κ' η Φωλιώ της Πέρδικας,κ' η Αφέντρα της Σταματηρίζενας,τέλος έφθασαν εις το Δασκαλειό.Αι τελευταίαι ακτίνες του ηλίου εχρύσωναν ακόμη τας δύο ράχεις,ένθεν και ένθεν της κοιλάδος.Κάτω,εις το δάσος το πυκνόν,βαθεία σκιά ηπλούτο.Κορμοί κισσοστεφείς και κλώνες χιαστοί εσχημάτιζον ανήλια συμπλέγματα,όπου μεταξύ των φύλλων ηκούοντο ατελείωτοι ψιθυρισμοί ερώτων. Ευτυχώς το δάσος ενομίζετο κοινώς ως στοιχειωμένον,άλλως θα το είχε καταστρέψει κι' αυτό προ πολλού ο πέλεκυς του υλοτόμου.Αι τρεις γυναίκες επάτουν πότε επί βρύων μαλακών,πότε επί λίθων και χαλίκων του ανωμάλου εδάφους.Η ψυχή κ' η καρδούλα των εδροσίσθη,όταν έφθασαν εις την βρύσιν του Δασκαλειού.Το δροσερόν νάμα εξέρχεται από μίαν σπηλιάν,περνά από μίαν κουφάλαν χιλιετούς δένδρου,εις την ρίζαν του οποίου βαθεία γούρνα σχηματίζεται.Όλος ο βράχος άνωθεν στάζει ωσάν από ρευστούς μαργαρίτας,και το γλυκύ κελάρυσμα του νερού αναμιγνύεται με το λάλον μινύρισμα των κοσσύφων.

 
 

Η θεια Μολώτα,αφού έπιεν άφθονον νερόν,αφήσασα ευφρόσυνον στεναγμόν αναψυχής,εκάθισεν επί χθαμαλού βράχου διά να ξαποστάση.Αι δύο άλλαι έβαλαν εις την βρύσιν,παρά την ρίζαν του δένδρου,τις στάμνες και τα κανάτια,τα οποία έφεραν μαζύ των,διά να τα γεμίσουν.Είτα,αφού έπιαν και αυταί νερόν,εκάθισαν η μία παραπλεύρως της γραίας,η άλλη κατέναντι,κι' άρχισαν να ομιλούν.– Πώς αλγεί 'παπάς; είπεν η Θεια Μολώτα.Η γραία ήτο ιδιόρρυθμος εις την γλώσσαν της.Ετραύλιζε και απέκοπτεν,όχι μόνον συλλαβάς,αλλά τα άρθρα και άλλα μόρια.– Νύχτωσε,θα 'πω!προσέθηκεν η Φωλιώ.– Τα,τι λογάτε; επέφερεν η Αφέντρα.Ευρίσκοντο κ' αι τρεις,από της ημέρας εκείνης του Μεγάλου Σαββάτου,εις τον Αϊ-Γιάννη,στον Ασέληνο.Ήτον έρημον παλαιόν μοναστηράκι. Είχε γνωσθή,ότι ο παπα-Γαρόφαλος ο Σωσμένος,εις εκ των ιερέων της πόλεως, θα ήρχετο εις τον Αϊ-Γιάννην,στον Ασέληνον,διά να κάμη Πάσχα εις τους αιγοβοσκούς των αγρίων εκείνων μερών.Αι τρεις αυταί,και τινά άλλα πρόσωπα από την πόλιν,αγαπώντα την εξοχήν,είχον έλθη,χάριν του Πάσχα,πριν να ξεκινήση ο παπάς.Αλλ' όμως ενύκτωνεν ήδη,και ο παπα-Γαρόφαλος δεν είχε φανή ακόμη.– Είνε αργοστόλιστος,θα 'πω,επέφερεν η Φωλιώ η Πέρδικα.– Ναι, είδες,πώς αργεί να 'ντυθή;υπέλαβεν ερμηνεύουσα κατά γράμμα τον λόγον η Αφέντρα της Σταματηρίζενας.Και καμμιά φορά βάζει και στραβά την «αλλαή» του.Ωνόμαζεν ούτω το φελόνιον.Αι τρεις γυναίκες είχον έλθη από τον Αϊ-Γιάννην,απέχοντα ως τετάρτου της ώρας δρόμον,διά να γεμίσουν τα σταμνιά στο Δασκαλειό,επειδή η μικρά βρύσις του παλαιού ησυχαστηρίου,κάτω από τον ναΐσκον,είχε χαλάσει, και σχεδόν είχε χαθή το νερόν.Έμελλον δε να επιστρέψουν αμέσως εις τον Αϊ-Γιάννην.Αλλά,με την ομιλίαν,αργοπορούσαν.Τέλος, αι δύο εσηκώθησαν,έκυψαν διά να φορτωθούν τ' αγγεία,και ήσαν έτοιμαι προς αναχώρησιν.Αλλά την στιγμήν εκείνην,ζωηρά φωνή ηκούσθη από το κάτω μέρος,ανάμεσ' από τα δένδρα.– Σ' έσκιαξα,θεια Μολώτα!είπεν η φωνή.Είτα καγχασμός ήχησε,κ' ευθύς επαρουσιάσθη εις νέος υψηλός,αμύστακος,ως δεκαέξ ετών,κρατών κάτω του στέρνου του κάτι,ως διπλωμένον και τυλιγμένον πράγμα.– Α! κακό να μην έχης! έκραξεν η Φωλιώ.Εσύ 'σαι,αρέ Σταμάτη;Δεν είχε νυκτώσει ακόμη καλά,κ' αι γυναίκες είδαν τα χαρακτηριστικά του,αφού πρώτον είχαν γνωρίσει την φωνήν του.Ήτον ο Σταμάτης το Τρυγονάκι,μάγκας ορφανός παιδιόθεν,καλόκαρδος, βολικός,όστις έζη εκτελών θελήματα ανά την πόλιν.Όταν όμως ήτο πουθενά εξοχικόν πανηγύρι,άφηνεν όλες τις δουλειές του,κ' έτρεχε πρώτος μεταξύ όλων των πανηγυριστών.– Να,απ' τον Ασέληνο έρχομαι, είπεν ο νέος...φορτωμένος πράμματα,θάμματα... κυττάξετε!Έθεσε την δεξιάν χείρα εντός του τυλιγμένου πανίου,το οποίον εκράτει,έλαβεν ένα μαύρον πράγμα,και,θέλων να παίξη,το έρριψεν εις την ποδιάν της Μολώτας,ήτις εκάθητο ακόμη επί της πέτρας.– Ά! φωτιά που σ' ε!... έκαμεν αύτη, αναπηδήσασα ορθή, και τινάζουσα την ποδιάν της.Το πράγμα,το οποίον της είχε ρίψει ο Σταμάτης,ήτο τεράστιος ζωντανός κάβουρας.Ο νέος είχε κατέλθη προ δύο ωρών εις τον Μικρόν Ασέληνον.Ούτως ωνομάζετο ο δυτικός αιγιαλός,μικρά αγκάλη,αντικρύζουσα το Πήλιον.Εκεί είχε γεμίσει το προσόψιον,το οποίον είχε περιζωσμένον εις την μέσην του,από κοχύλια, πεταλίδες και καβούρια.– Αρέ,ζουρλάθηκες;είπεν αυστηρώς η Αφέντρα.Να κάμης την οικοκυρά να κόψη το αίμα της!Ο Σταμάτης και πάλιν εκάγχασε.– Να με συμπαθάς,θεια Μολώτα, είπε.Σα χωριάτης πούμαι,έσφαλα.Θέλησα να σου χαρίσω αυτό το καβούρι,για να κάμης μεζέ απόψε,και με τον τρόπο που σου τώρριξα στην ποδιά σου,σ' ετρόμαξα.– Δεν τλώου καβούλγια,είπεν η Μολώτα. Θα μεταλάβου!– Αλήθεια;Τότε,το χαρίζω της Πέρδικας.– Μεγαλοσαββατιάτικα, καβούρια θα φάω;είπεν η Φωλιώ.– Τότε,ας το παρ' η Σταματρίζενα,είπεν ο Σταμάτης.– Να καβουρώσης και κάβουρας να γένης!απήντησεν η Αφέντρα.– Μωρέ,ευχή που μου δίνεις!είπεν ο Σταμάτης.Ακούς!να ήμουν κάβουρας!Πώς θα περπατούσα τάχα;–Και άμα είπεν,έκυψε και άρχισε να κάμνη λοξά πατήματα, μεταξύ των τριών γυναικών.Με την κεφαλήν του εκτύπησε το πλευρόν τής Μολώτας,με την πλάτην του έπληξε τον αγκώνα τής Φωλιώς, και με την πτέρναν του επάτησε την γόβα τής Αφέντρας.Αι τρεις γυναίκες, μισοθυμωμέναι,εγέλασαν.– Ζουρλάθηκες,βλέπω:δεν είσαι καλά!είπεν η Αφέντρα.Και σηκώσασα με την αριστεράν χείρα το κανάτι της,εκολάφισεν ελαφρά την κεφαλήν του Σταμάτη, όστις εφάνη να εγοητεύθη.– Ω! τι δροσιά,μωρέ Σταματρίζενα!είπε.Δώσε μου άλλη μια!–Πάμε!νυχτώσαμε,έκαμεν εις απάντησιν η Αφέντρα.Και πάραυτα εξεκίνησαν.Τότε ο Σταμάτης,αφού έδραξε,χωρίς να είπη τίποτε,την μεγάλην στάμναν,την οποία άλλως θα εφορτώνετο η Αφέντρα,εφιλοτιμήθη να τρέξη πρώτος,ως εμπροσθοφυλακή.Εις τον δρόμον άρχισε να διηγήται.–Να ξέρατε ποιον ηύρα,τώρα,στο δρόμο π' ανέβαινα...πριν σας ενταμώσω στη βρύσι.– Ποιον ηύρες,είπεν η Αφέντρα.Τον Μπαμπάο,ή τον Αράπη,ή τον Εξαποδώ;– Ηύρα τον Αλιβάνιστο!– Αλήθεια; για 'πές μας.Άμα ήκουσε το όνομα τούτο η θεια Μολώτα, έκαμεν ακούσιον κίνημα,και με δύο βήματα ήλλαξε θέσιν εις τον δρόμον,κ' ετάχθη εξ' αριστερών του Σταμάτη,διά ν' ακούη καλλίτερα,επειδή ήτο κωφή από το εν ους.Ο νέος διηγήθη,ότι εις την άκρην του βουνού,όχι μακράν τής ακτής,είχε περάσει από την κατοικίαν του αλλοκότου εκείνου ανθρώπου,όστις από τριάκοντα ετών δεν είχε κατέλθη εις την πόλιν,κ' εμόναζεν εις μίαν καλύβην,ή μάλλον σπηλιάν,της οποίας το στόμιον είχε κτίσει με τας χείρας του.Έβοσκεν ολίγας αίγας,και δεν συνανεστρέφετο κανένα άνθρωπον,παρά μόνον τον Μπαρέκον,τον μέγαν αιγοτρόφον του βουνού,όστις είχε κοπάδι από χίλια γίδια. Εις αυτόν έδιδε το ολίγον γάλα του,λαμβάνων ως αντάλλαγμα ολίγα παξιμάδια, παστά οψάρια,και πότε κανέν τρίχινον φόρεμα ή μάλλινον σκέπασμα.–Άμα με είδεν,είπεν ο Σταμάτης,έκαμε να κρυφτή.Εγώ έτρεξα κατόπι του,τον εχαιρέτισα, και,για να τον φουρκίσω,άρχισα να τον λιβανίζω μ' αυτήν την πετσέτα,που κουδούνιζαν μέσα οι πεταλίδες...Να,πώς του έκαμα!Και αποσπάσας την ποδιάν, την περιέχουσαν τα θαλασσινά είδη, από την μέσην του,έκαμε πως λιβανίζει μ' αυτό την θειά Μολώτα,ήτις αφήκεν άναρθρον κραυγήν διαμαρτυρίας.– Έλα!θα ησυχάσης, βρε πειρασμέ;έκραξεν οργίλη η Αφέντρα.Εις τον Αϊ-Γιάννην,άμα ενύκτωσε,είχε φθάσει με όλον το ασκέρι του, γυναίκα,παιδιά και παραγυιούς του, ο μεγαλοβοσκός Γιάννης ο Μπαρέκος,καθώς κι ο Κώστας ο Πηλιώτης,άλλος τσομπάνος με την φαμίλια του,κι' ο Αγγελής ο Πολύχρονος, με όλον το όρδινό του.Είχαν ανάψει μεγάλην φωτιά,κ' εκάθισαν εις το ύπαιθρον,παρά τον βόρειον τοίχον του ναΐσκου,και διηγούντο παλαιά χρονικά του ποιμενικού κόσμου,κ' εκύτταζαν τους αστερισμούς και την Πούλια,πότε θα φθάση στην μέσην τ' ουρανού,διά να είνε μεσάνυχτα,και πότε θα φθάση,εις εν δυτικόν σημείον,διά να φέξη.Κ' επερίμεναν τον παπάν,πότε να έλθη,διά να τους κάμη Ανάστασιν.Ήτον δε μεσάνυχτα ήδη,και ο παπάς δεν είχεν έλθη.– Καθώς τ' ομολογάει η φλάσκα... έλεγεν ο Αγγελής ο Πολύχρονος.– Να τώξερε κανείς,να πήγαινε στη χώρα, είπεν ο Κώστας ο Πηλιώτης.–Ο παπα-Γαρόφαλος,αν θα 'ρθη με το φεγγάρι, παρετήρησεν ο Μπαρέκος.Για κυττάξτε!Έδειχνεν υψηλά εις το βουνόν,όπου αι κορυφαί των δένδρων είχαν αρχίσει να καταλάμπωνται από το αργυρούν φέγγος. Ήτο ήδη περί το τελευταίον τέταρτον.Την ιδίαν στιγμήν έφθασεν ο Σταμάτης. Ούτος προ ώρας είχε γείνη άφαντος,χωρίς κανείς να προσέξη εις τούτο.Ο νέος είχεν αναβή υψηλά εις το βουνόν,διά να κατοπτεύση και ακροασθή αν θα ηκούετο ή θα εφαίνετο πουθενά ο παπάς.Άμα επέστρεψεν,ένευσεν εις τον Μπαρέκον και τους άλλους να εξέλθουν μαζύ του από το περίβολον.– Τι τρέχει;–Ελάτε·κάτι φωνές ακούω.Βάζω στοίχημα!...Ο Μπαρέκος και ο Κώστας ο Πηλιώτης τον ηκολούθησαν,και απεμακρύνθησαν διακόσια βήματα,κατά τον ανήφορον.Εκεί ήκουσαν τω όντι ήχους τινάς να ανέρχωνται βαθειά από το ρεύμα κάτω,προς το Δασκαλειό και τον Ασέληνον.–Τί να είνε;–Βάζω στοίχημα,πως ο παπα-Γαρόφαλος έχασε το δρόμο,είπεν ο Σταμάτης.–Τί θέλει αποκεί,κατά τον Ασέληνο;– Γνώρισα τη φωνή του,είπεν ο Σταμάτης.Θα ήρθε από τον άλλον δρόμο,απ' τα χωράφια,κ' ύστερα έπεσε μέσα στ' ορμάνι,κ' εχάθηκε.Οι δυο βοσκοί κι' ο Σταμάτης,κι' ο Πολύχρονος,όστις έτρεξε κατόπιν των,ανήλθον την οφρύν του βουνού,και απήντησαν διά φωνών εις τας ηχούς τας οποίας ήκουον.–Ελάτε!... Εδώ είμαστε!...έκραξε με στεντορείαν φωνήν ο Σταμάτης.–Μα πώς,δεν βλέπουν κοτζάμ φωτιά; είπεν εν απορία ο Πηλιώτης.– Θα έχουν πέση μέσα 'σε κακοτοπιά, στον ήσκιο του βουνού.Το φεγγάρι δεν ψήλωσε ακόμα.– Πάω να φέρω το φανάρι! έκραξεν ο Σταμάτης.Κ' έτρεξε κάτω,εις τον περίβολον του Αϊ-Γιαννιού,οπόθεν επανήλθε μετ' ολίγον φέρων φανάρι αναμμένον.Ο Σταμάτης κρατών τούτο, επροπορεύθη,και οι τρεις άνδρες τον ηκολούθησαν εν μέσω του δάσους.Μετ' ολίγα λεπτά αι φωναί ηκούοντο πλησιέστεραι,και τέλος,εφάνη ο παπάς, ακολουθούμενος από τον ανεψιόν,τον βοηθόν του,σύροντα από την τριχιάν ένα γαϊδουράκι,επάνω εις το οποίον ήσαν φορτωμένα τα «ιερά» του παπά.Αλλά τελευταία όλων εφάνη και μία σκιά,ήτις εφαίνετο αποφεύγουσα ν' αντικρύση το φως του φαναριού.–Μπα!έκαμε γελών ο Σταμάτης.Και σιγά προς τον Μπαρέκον εψιθύρισεν:– Ο Αλιβάνιστος!–Μεγάλο θάμμα! είπεν ο Μπαρέκος.–Πώς έκαμες, βλοημένε κ' έχασες τον δρόμο; ηρώτησε τον παπάν ο Αγγελής ο Πολύχρονος.– Μη ρωτάτε...θέλησα να πάω απ' τον άλλο δρόμο,...απ' τα Ρόγγια...είπεν ασθμαίνων ο παπάς· ήθελα να ιδώ το χωράφι·...είπε να το σπείρη,κείνος ο Ντανάκιας και τ' άφησε άσπαρτο...κ' εγώ χαμπάρι δεν είχα,τόσους μήνες τώρα... Ας είνε καλά ο άνθρωπος... Είχα και δυο τρεις αγιασμούς να κάμω,κ' ενύχτωσα... Καλά που έπεσα κοντά στο καλυβάκι του μπαρμπα-Κόλια εδώ (δεικνύων τον καλούμενον Αλιβάνιστον),και μ' εβοήθησε να βρω το δρόμο!...Ας έχη την ευχή!Ο παπα-Γαρόφαλος εδείκνυεν εκείνον,τον οποίον απεκάλει μπαρμπα-Κόλιαν,όστις όμως,ως αληθής σκιά είχεν αρχίσει να γλιστρά όπισθεν των δένδρων,και ν' απομακρύνεται.Ο Μπαρέκος,τρέξας,τον έδραξεν ισχυρώς από τον βραχίονα.– Πού πας,μπαρμπα-Κόλια;είπε.Τώρα δε σ' αφήνουμε...τελείωσε!Φέτος θα κάμωμε Ανάστασι μαζύ!...Ο Σταμάτης,μη δυνάμενος να κρατήση τα γέλοια,άρχισε να κάμνη με το φανάρι το οποίον εκράτει,κινήματα ως να ελιβάνιζε,προς το βάθος εις το μέρος όπου ίστατο το σύμπλεγμα του Μπαρέκου και του μπαρμπα-Κόλια.Ο γέρων εφαίνετο αληθής λυκάνθρωπος.Εφόρει είδος ράσου,απροσδιορίστου χρώματος,και μαύρην σκούφιαν,είχε μακράν κόμην,μαύρην ακόμη,και ψαρά, σγουρά γένεια.Εδυσανασχέτει διότι τον εκράτει με την ρωμαλέαν χείρα του ο Μπαρέκος,κ' ήθελε να φύγη.– Άφσε με,να ζήσης!Δεν μπορώ!..τι Ανάστασι να κάμω 'γω... τι με θέλετ' εμένα...Εσείς κάμετε Ανάστασι.Με γεια σας, με χαρά σας!...Πάω στο καλύβι μου,'γω!Τότε ο παπα-Γαρόφαλος έλαβε τον λόγον·– Νάχης την ευχή του Χριστού, παιδί μου!Έλα!...Να πάρης ευλογία!...Να μοσχοβολήσ' η ψυχή σου!Έλα ν' απολάψης τη χαρά του Χριστού μας!Μην αδικής τον εαυτόν σου!Μην κάνης του εχτρού το θέλημα!...Πάτα τον πειρασμό!Έλα,Κόλια!Έλα, Νικόλαε,έλα!Νικόλαε μακάριε!Ο άγιος Νικόλαος να σε φωτίση!Ο μπάρμπα-Κόλιας ήθελε να έλθη,αλλ' εντρέποντο.Επαραξενεύετο πολύ.Θα επεθύμει να τον απήγον διά της βίας.Ο Μπαρέκος,ως να είχεν εισδύσει εις τα ενδόμυχα τής ψυχής του,έκραξε τους δύο άλλους βοσκούς πλησίον του.Ούτοι,ημιπαίζοντες, ημισπουδάζοντες, έβαλαν τας χείρας των εις τους βραχίονας και τας ωμοπλάτας του Κόλια.Εν πομπή και παρατάξει τον απήγαγον,κάτω νεύοντα,επιθυμούντα ν' ακολουθήση,και τείνοντα ν' αποσκιρτήση.Όταν έφθασαν εις τον Αϊ-Γιάννην, παράδοξον πράγμα συνέβη.Η θεια Μολώτα, καθώς εκάθητο έξωθεν του ναού, άμα είδε τον Κόλιαν, εταράχθη νευρικώς,εστράφη βιαίως προς τον τοίχον του ναού.Η Αφέντρα,ήτις ήτον στο πλάγι της,την είδε,και ενόησεν ότι κάτι συνέβαινε·–Τι έχεις,θεια Μολώτα;Η γραία τής ένευσε να σιωπήση.Εν τοσούτω,αφού η συνοδία επροχώρησεν εις το κέντρον του περιβόλου,η Μολώτα έρριψε πλάγιον βλέμμα προς το σύμπλεγμα των ανδρών,κ' εκατέβασε χαμηλά την μαύρην μανδήλαν της,έκρυψε τα οφρύδια,τους κροτάφους, και με τα τσουλούφια της κόμης της,και με τα κλωνιά της μανδήλας,εκάλυψε το κατωσάγονον και τα μάγουλα.Η Αφέντρα την εκύτταζε με άπληστον περιέργειαν.–Τί έπαθες,θειά Μολώτα;ηρώτησε και πάλιν.– Σώπα,σ' λένε! εψιθύρισεν η Μολώτα.Ευθύς τότε ο παπάς εισήλθεν εις τον ναΐσκον,τον οποίον ο Σταμάτης,από την ημέραν,πριν να πάγη ακόμα διά πεταλίδας και καβούρια,είχε στολίσει με δάφνας και μυρσίνας, και όστις ήστραπτεν από κοσμιότητα και καθαριότητα.Ο ιερεύς έβαλεν Ευλογητόν,και μαζύ με τον ανεψιόν του άρχισε να ψάλλη το «Κύματι θαλάσσης». Η Αφέντρα,η Φωλιώ,κ' αι γυναίκες και τα θυγάτρια των ποιμένων,εισήλθον εις τον ναόν,κ' εκόλλησαν πολλά κηρία εις τα μανουάλια.Η Μολώτα έμενε παραπίσω.Ήθελε να ιδή αν ο μπαρμπα-Κόλιας, ο Αλιβάνιστος,θα εισήρχετο εις τον ναόν ή όχι.Ο Κόλιας καταρχάς επέμενε να μένη έξω,επί προφάσει,ότι θα εβοήθει τους δύο παραγυιούς του Μπαρέκου εις το σούβλισμα και ψήσιμον των αρνίων,διά τα οποία ετοίμαζαν μεγάλην φωτιάν.Ο Μπαρέκος όμως εφοβήθη μήπως «το στρίψη»,και τον εβίασε να εισέλθη εις τον ναόν μαζύ του,λέγων ότι «ο μουσαφίρης δεν κάνει 'πηρεσία».Τότε η Μολώτα έμεινεν απ' έξω,μισοκρυμμένη εις τον παραστάτην της θύρας του ναού και κυττάζουσα λαθραίως μέσα.Όταν εβγήκαν όλοι λαμπαδηφορούντες εις το ύπαιθρον,διά να κάμουν Ανάστασιν,αύτη απελθούσα εκρύβη εις την βορειανατολικήν γωνίαν,σιμά εις την θυρίδα τής Προσκομιδής.Εκείθεν ήκουσε κι' αυτή το «Χριστός ανέστη».Όταν το πλήθος εισήλθε πάλιν εις τον ναόν,με το «Αναστάσεως ημέρα»,το γοργόν εμβατήριον,η Αφέντρα της Σταματηρίζενας έμεινε παραπίσω και ήλθε πλησίον τής Μολώτας.– Γιατί δεν έρχεσαι μέσ' στην εκκλησιά;της είπε.Λεχώνα είσαι;–Σύλε,πιδί μ', ν΄ακούσης καλό λόγο·της είπεν η Μολώτα.Άφσ' εμένα.–Μα τί έχεις;–Τίποτα.– Επέμεινε.–Θα μου πης τί έχεις;Η γραία ανένευσε,και απεμακρύνθη απ' αυτής.Η Αφέντρα ηναγκάσθη ν' απέλθη.Μετ' ολίγην όμως ώραν,όταν άρχισεν ο Ασπασμός,η Μολώτα επλησίασεν εις την θύραν του ναού,κ' ένευσεν εις την Αφέντραν να εξέλθη.Την έφερεν εις την ιδίαν και πριν θέσιν,αριστερόθεν του ναού.– Τώλα,εγώ πώς θα μεταλάβου;της λέγει.–Γιατί;τί τρέχει;– Τώλα,δε φιλούν Βγαγγέλιο κι Ανάστασι;– Ναι.– Πώς να πάω 'γω ν' ανησπαστώ;– Πώς θα πας;Με τα ποδάρια σ',είπεν η Αφέντρα.–Είδες κείνον τον άθλωπο;–Ποιόν;–τον Κόλια;– Τον Αλιβάνιστο;Ε,τί;Η Μολώτα έκυψεν,εταπείνωσε την φωνήν και είπε:–Σαν ήμουν εγώ μικλό κολίτσι,αυτός μ' ήθελε γυναίκα.Πλιν αλλωστήσω,κι πιαστή φωνή μου,μ' ηύλε σουλουπώματα,πηγάδι, στενό σοκάκι,μ' ε... (έκυψεν εις το ους της Αφέντρας,κ' εψιθύρισε με φωνήν μόλις ακουομένην) μ' εφίλησε...Η Αφέντρα έπνιξε βαθύν,αργυρόηχον γέλωτα.

 

 Η γραία επανέλαβε:–Ο Πατέρας δεν τον ήθελε γαμπλό.Πήλα άλλον.Χήλεψα.Αυτός,είπαν,πήλε καϋμό,πήγε βουνά,αγλίεψε,δεν πάτησ' εκκλησιά...Εγώ έχω το κρίμα.Η Αφέντρα ενόησεν αμέσως την απλοϊκήν ευσυνειδησίαν της γραίας.–Ε,καλά, είπε· να που τον ηύρες τώρα,στην Ανάστασι. Ώρα του Ασπασμού,της αγάπης είναι.Να σχωρεθής,να το πης του παπά,και θα σ' αφήση να μεταλάβης.Η Μολώτα ηκολούθησε κατά γράμμα την συμβουλήν τής Αφέντρας.Εισήλθεν εις τον ναόν,ησπάσθη το Ευαγγέλιον και την Ανάστασιν,είτα εζήτησε συγχώρησιν από τον Κόλιαν.Ακολούθως,την ώραν του Κοινωνικού, επλησίασε μαζύ με τας αλλάς γυναίκας εις την βορείαν πύλην του ιερού,όπου ο ιερεύς ανέγνωσεν επί των κεφαλών των την συγχωρητικήν ευχήν,ενώ ο μικρός ψάλτης εμινύριζε το «Σώμα Χριστού μεταλάβετε».Μετά την Απόλυσιν,άμα οι άνδρες εξήλθον,ο Σταμάτης συναντήσας τον Κόλιαν τον εχαιρέτισε:–Χριστός ανέστη,μπάρμπα-Κόλια!Καλή ώρα ήτον που σ' ηύρα χτες.Και ο γέρων ερημίτης απήντησεν:–Αληθώς ανέστη,βρε!Δεν είμαι αλιβάνιστος!

 

 Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου