ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΜΕΣΣΙΑΝΙΚΗΣ ΕΞΟΔΟΥ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΙΣΡΑΗΛ

Στὰ γεγονότα τῆς παιδικῆς ἡλικίας τοῦ Κυρίου, τὰ ὁποῖα μᾶς διηγοῦνται οἱ Εὐαγγελιστὲς Ματθαῖος καὶ Λουκᾶς, καὶ κυρίως σ᾿ ἐκεῖνα ποὺ διαβάζουμε στὸ σημερινὸ Εὐαγγέλιο (Ματθ. β΄ 13-23) τούτη τὴν Κυριακή, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἐκκλησία μᾶς προσκαλεῖ νὰ θυμηθοῦμε ταυτόχρονα τὸν Βασιλέα Δαβίδ, τὸν Μνήστορα Ἰωσὴφ καὶ τὸν Ἅγιο Ἰάκωβο, ἀδελφὸ τοῦ Κυρίου, βλέπουμε πόσες φορὲς ἡ Καινὴ Διαθήκη ἀναφέρεται στὴν Παλαιά, γιὰ νὰ διαβάσει ἐκεῖ προτυπώσεις τοῦ Χριστοῦ.

Ἤδη ἀπὸ τὶς πρῶτες αὐτὲς στιγμὲς τῆς ἐπίγειας ζωῆς τοῦ Χριστοῦ, διαφαίνεται κατὰ τρόπο ὑπαινικτικό, –ἀλλὰ ὡς ἤδη παρόν– τὸ ἀναμενόμενο καὶ θεμελιῶδες γιὰ τὴν σωτηρία μας Μυστήριο τοῦ Σταυροῦ. Μὲ τὴν φυγή Του στὴν Αἴγυπτο καὶ τὴν ἐπιστροφή Του στὴν γῆ τοῦ Ἰσραήλ, ὁ Κύριος προτυπώνει καὶ ἀναγγέλει ὅτι, διὰ τοῦ Πασχαλίου Μυστηρίου τοῦ Θα- 2 νάτου καὶ τῆς Ἀναστάσεώς Του, πρόκειται ὁ Ἴδιος νὰ ἐκπληρώσει ὅ,τι προτύπωνε ὁ ἀρχαῖος Ἰσραὴλ διὰ τῆς παραμονῆς του στὴν Αἴγυπτο καὶ τῆς ἐξόδου του πρὸς τὴν Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας.

Ὅλη ἡ ἱστορία τοῦ Ἰσραὴλ εἶναι μιὰ ἱστορία σωτηρίας, μιὰ ἱστορία ποὺ φτάνει στὸ ἀποκορύφωμά της μὲ τὴν ὑπέρτατη Ἔξοδο τοῦ νέου Ἰσραήλ, δηλαδὴ τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ –τοῦ ἴδιου τοῦ θεανθρώπου Χριστοῦ μαζὶ μὲ τὴν ἑνωμένη μὲ Αὐτὸν ἀνθρωπότητα– ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο τῆς παρούσης ζωῆς, ἀπὸ τὴν ἐπίγεια αἰχμαλωσία, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑποκείμεθα σὲ ὅλες τὶς συνέπειες τῆς ἁμαρτίας, στὴν ἀληθινὴ Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας, στὴν οὐράνια Ἱερουσαλήμ, τὴν ὁποίαν ἔχουμε ἤδη ἀποκτήσει διὰ τοῦ Βαπτίσματος καὶ ἡ ὁποία θὰ ἀποκαλυφθεῖ στὸ πλήρωμά της κατὰ τὴν Ἐσχάτη Ἡμέρα. Θὰ εἶναι ἡ Μεσσιανικὴ Ἔξοδος, ἔξοδος ὁριστική, τὴν ὁποία ἤδη ἀνήγγειλαν τόσο ὁ προφήτης Ἡσαΐας, ὅσο καὶ πολλὰ ἄλλα προφητικὰ κείμενα τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης.

Στὶς διηγήσεις αὐτὲς τῆς παιδικῆς ἡλικίας, βλέπουμε τὸ παιδίον Ἰησοῦ νὰ περιβάλλεται ἀπὸ τὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο Μητέρα Του, τὸν Ἰωσήφ, τοὺς Ποιμένες, τοὺς Μάγους, τὸν Πρεσβύτη Συμεὼν καὶ τὴν Ἄννα, οἱ ὁποῖοι Τὸ ἀναγνωρίζουν, ἐνῶ ὁ Ἡρώδης, ὁ ὁποῖος ἀντιπροσωπεύει τὴν ἐξουσία τοῦ Ἰσραήλ, τὸ διώκει. Αὐτὸ φανερώνει, ὅτι οἱ πτωχοὶ θὰ εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ θὰ Τὸν ὑποδεχθοῦν καὶ ὄχι ἐκεῖνοι ποὺ διακρίνονταν λόγῳ φυλῆς, λόγῳ τοῦ ὅτι ἀνῆκαν στὸ ἔθνος τοῦ Ἰσραήλ, τιμώμενοι καὶ ἐκτιμώμενοι ἐκεῖ. Τὴν Βασιλεία δὲν θὰ κληρονομήσουν σάρκα καὶ αἷμα, ἀλλὰ οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, ὅπως θὰ διακηρύξει ὁ Κύριος στοὺς Μακαρισμοὺς (βλ. Ματθ. ε΄ 3, Λουκ. Ϛ ΄ 20). Αὐτοὶ θὰ πάρουν θέση στὴν μακρὰ σειρὰ τῶν θεοσεβῶν ἐκείνων ποὺ ἐξέφραζαν μέσα στοὺς Ψαλμοὺς τὴν δέηση, τὴν ἀπόγνωση, τὴν ἀκλόνητη ἐμπιστοσύνη τους, τὸν αἶνο καὶ τὸ θάμβος τους ἐνώπιον τῶν δωρεῶν τοῦ Θεοῦ, καὶ οἱ ὁποῖοι ἦταν ἤδη οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι.

Αὐτοὶ Τὸν ὑποδέχονται, αὐτοὶ Τὸν ἀναδέχονται. Οἱ Μάγοι ποὺ ἦρθαν ἀπ᾿ τὴν Ἀνατολὴ προτυπώνουν τοὺς ἐξ ἐθνῶν ποὺ μεταστράφηκαν καὶ θὰ προσέλθουν μαζὶ μὲ τοὺς πτωχούς, μὲ αὐτὸ τὸ «κατάλειμμα» τοῦ Ἰσραήλ, ὅπως εἶχαν προαναγγείλει καὶ οἱ Προφῆτες. Ἀνακαλοῦνται, ἔτσι, ὅλες οἱ διαστάσεις τοῦ μυστηρίου τῆς σωτηρίας μας. Ὁ διωγμὸς τοῦ Ἡρώδη καὶ ἡ σφαγὴ τῶν ἁγίων ἀθώων νηπίων μᾶς βοηθοῦν ἤδη νὰ διακρίνουμε ἐκεῖνο τὸν ἄλλο διωγμό, ποὺ ἐκίνησαν κατὰ τοῦ Χριστοῦ, ὡς ἄλλος Ἡρώδης, οἱ Ἀρχιερεῖς, οἱ Γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι. Διωγμός, ὁ ὁποῖος θὰ καταλήξει στὰ Πάθη, μὲ τὰ ὁποῖα ὅλως ἰδιαιτέρως συνδέονται οἱ Μάρτυρες ὅλων τῶν αἰώνων –ὁ ὁποῖος ὅμως θὰ ἀποτελέσει γιὰ ὅλα τὰ μέλη τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν ὁδὸ τῆς Ἀναστάσεως.

Ἀκούγοντας ἢ διαβάζοντας τὶς διηγήσεις αὐτές, πρέπει νὰ φέρνουμε στὸν νοῦ ὅλο αὐτὸ τὸ παρελθόν, ἀλλὰ καὶ τὸ μέλλον. Μᾶς δίνουν τὸ κλειδὶ ὅλης τῆς πρὸ Χριστοῦ ἱστορίας. Μᾶς δείχνουν πῶς πρέπει νὰ μελετοῦμε τὴν Παλαιὰ Διαθήκη· νὰ μὴ βλέπουμε ἐκεῖ μόνο τὴν θέσπιση ἑνὸς Νόμου ποὺ δὲν πρέπει πλέον νὰ τηρεῖται κατὰ τὸ γράμμα του, ἐπειδὴ τώρα ναὶ μὲν δὲν καταργεῖται, συμπληρώνεται ὅμως ἐν Χριστῷ. Πρὸ πάντων, μᾶς δείχνουν οἱ διηγήσεις αὐτὲς νὰ θεωροῦμε τὴν ἱστορία τῆς σωτηρίας ὡς μία ἱστορία παιδαγωγίας, στὴν διάρκεια τῆς ὁποίας ὁ Θεὸς ὁδηγεῖ σταδιακὰ τὸν λαό Του στὸ νὰ διευρύνει τὴν καθαρὰ ἐπίγεια καὶ ἐθνικιστικὴ ἀντίληψη τοῦ προορισμοῦ του σὲ παγκόσμια καὶ πνευματική, γιὰ νὰ προετοιμαστεῖ γιὰ τὴν ἔλευση τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν αἰώνια ζωή.

Ἐξάλλου, ἂν οἱ εὐαγγελικὲς διηγήσεις φωτίζοντας τὸ παρελθὸν ἀποκαλύπτουν τὴν ἔννοια τῆς ὅλης ἱστορίας τοῦ Ἰσραήλ, δείχνοντας πρὸς τὰ ποῦ ἔτεινε καὶ τὶ προεικόνιζε, ταυτόχρονα φωτίζουν τὸ μέλλον τοῦ κόσμου καὶ μᾶς ἀποκαλύπτουν, ὅτι μέσα ἀπ᾿ ὅλες αὐτὲς τὶς δοκιμασίες, ὅλες τὶς ὀδύνες, ὅλες τὶς δυσκολίες τῶν καιρῶν ποὺ ἔρχονται, ἐν τέλει θὰ ὁλοκληρωθεῖ τὸ ἔργο τῆς σωτηρίας μας, ἡ ὁριστικὴ ἔξοδός μας. Ἡ νέα αὐτὴ ἔξοδος θὰ ὁδηγήσει ὄχι σὲ μιὰ ὑλικὴ Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας, ἀλλὰ σὲ μιὰ Βασιλεία, ποὺ δὲν εἶναι ἐκ τοῦ κόσμου τούτου καὶ τῆς ὁποίας ὁ τόπος ἐδῶ κάτω εἶναι ἡ καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου.

Ἡ διαθήκη τοῦ Σινᾶ καὶ ὁ Μωσαϊκὸς νόμος βρῆκαν τὴν ὁριστικὴ ἐκπλήρωσή τους στὴν νέα Συνθήκη, τὴν Καινὴ Διαθήκη, –διότι πλέον ὅλα εἶναι θεῖα δῶρα– καὶ σὲ ἕναν καινούργιο νόμο ποὺ δὲν εἶναι πιὰ γραμμένος πάνω σὲ λίθινες πλάκες, ἀλλὰ στὶς σάρκινες καρδιὲς τῶν ἀνθρώπων. Πρόκειται γιὰ μιὰ Συνθήκη ἡ ὁποία, ἂν πειθαρχοῦμε στὴν Χάρη, ἂν ἡ ἐλευθερία μας ἀποδέχεται τὸ δῶρο αὐτὸ τοῦ Θεοῦ, μᾶς προσφέρει τὸ φῶς καὶ τὴν δύναμη, ποὺ θὰ μᾶς ἐπιτρέψει νὰ ζήσουμε ἐν πάσῃ ἀληθείᾳ τὴν Θεία Ζωή. Νὰ τὶ πρέπει νὰ διακρίνουμε μέσα στὰ κείμενα, ποὺ ὁρίζει ἡ Ἐκκλησία νὰ διαβάζουμε στὴν συγκεκριμένη περίοδο τοῦ Λειτουργικοῦ Ἔτους.

Πρέπει νὰ τὰ ἀκοῦμε, νὰ τὰ διαφυλάττουμε καὶ νὰ τὰ ἀφήνουμε νὰ ἀντηχοῦν στὶς καρδιές μας, νὰ ἐπιτρέπουμε σ᾿ αὐτὰ νὰ μᾶς ἀφυπνίζουν, γιὰ νὰ μποροῦμε νὰ ἀνταποκρινόμαστε, καὶ νὰ ἀφηνόμαστε νὰ μᾶς μεταμορφώνει ὁ θεῖος λόγος κατ᾿ εἰκόνα τοῦ Μονογενοῦς Υἱοῦ, δυνάμει τοῦ Παναγίου Πνεύματος, εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός. Ἀμήν! (*) π. Πλακίδας Deseille, Εἴσοδος στὸ Μυστήριο τῶν Μυστηρίων, σελ. 55-60, ἐκδόσεις «Ἔαρ», Ἰανουάριος 2019. Ἐπιμέλ. ἡμετ. *Εκ του ιστοτόπου της Ιεράς Μητρόπολης Ωρωπού και Φυλής της 11.1.2026 πολ. ημ. Επιμέλεια ημετέρα.