ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ


«Ο Παντοκράτορας κρατά στο Χέρι Του την βραδυνή Θυσία»

Η νύχτα αγκαλιάζει προσευχόμενες ψυχές σαν βρεφικό νανούρισμα. Στο μικρό καθολικό, οι γέροντες ξαπλωμένοι στο έδαφος, παραδομένοι στην εικόνα του Νυμφίου αποκαθηλώνουν ικετευτικά τους συγγνωστούς τους λογισμούς. Απόκοσμες εικόνες στο μικρό εκκλησάκι αναπνέουν μέσα από την θυμιασμένη ομίχλη των παρακλητικών τους λόγων. M' ένα τρακοσάρι κομποσκοίνι μετρούν ανάποδα τις μέρες, φτάνοντας ως την γέννησή τους. Ο παππά Διονύσης με αφημένο βλέμμα στην γη που περιμένει, σκύβει το κεφάλι στην ανατολή της μετανοίας του. Τί κόσμος τούτος Θεέ μου! Βαστάζουμε στις χούφτες μας τη Μάννα Ορθοδοξία και δεν θωρούμε το απροσμέτρητο κάλλος της και την ενδόμυχη υπόστασή της. Όταν τρίζουν τα θολά τζάμια από τα σιδερένια παραθύρια, νομίζεις, πως χοροί αγίων ήλθαν για να συνεκκλησιαστούν με τους χοικούς, ταμένους αδελφούς τους. Ο πολυέλαιος γυρνοφέρνει κυκλικά απ' τον καπνισμένο τρούλλο, ο Παντοκράτορας κρατάει στο χέρι του την βραδυνή θυσία, αίνοι και ύμνοι γίνονται δώρα ευχαριστιακά στα πόδια του Θεού μας. Κι όταν τελειώνει η ακολουθία, σκυμμένα πρόσωπα προσμετρούν μ' ένα Κύριε ελέησον, τα ανεβαίνοντα βήματά τους. Μακρύς ακόμα ο δρόμος της σταυρικής θυσίας. Ταιριάζει σε ορθοδόξους, να βλέπουν από μακριά τον σταυρό, που θα κρεμάσουν πάνω του τ' απόκοσμα όνειρά τους. Ποθούμε Χριστό, Αυτόν, Εσταυρωμένο, εξαντλούμε τους ονειρεμένους πόθους μας στο κοινό ποτήριο, ακροβατούμε την θωριά μας ανάμεσα στην πτώση και την έγερση. Τελούμε πνευματικά « ανάπηροι» στο μακαρισμό του εξαρτημένου Εγώ μας, αναζητούμε την χαμένη αρτιμέλεια της υποστελλόμενης ψυχής μας, ανυπακούουμε στην υποκριτική στάση ζωής. Ο Χριστός δεν είναι αφηρημένη έννοια, είναι η Οδός και η Αλήθεια, η Αγάπη κι η Ζωή, το προσδοκώμενο όνειρο της αναστάσιμης ελπίδας. Έχουμε Εκκλησία να κλάψουμε τους δρόμους που δεν διαβήκαμε, κατέχουμε αγίους να κρεμάσουμε την απόμακρη ματιά μας, μια Παναγιά να πνίξουμε στον κόρφο της την εαλωμένη αθωότητα της παιδικής αμεριμνησίας μας, κι αγγέλους τόσους, όσα είναι αυτά που χάσαμε, όσα είναι αυτά που ελπίζουμε, όσα είναι αυτά, που ίσως έρθουνε μια μέρα! Μπουσουλάμε γογγύζοντας στους εφάμαρτους δρόμους της υποκριτικής ζωής μας, έρπουμε γλοιωδώς στην λάσπη, που εωσφορικώς βαπτίσαμε πολιτισμένη κοινωνία! Επιτέλους να πάψουν αυτοί οι διαρκείς κύκλοι γύρω απ' τον ειδωλολάτρη εαυτό μας, το μεγαλείο του χριστιανού αναπαύεται στον προσευχητικό ξεσηκωμό και την ταπεινή μεγαλοσύνη. Η αγάπη μας είναι η σταυρική θυσία του εγώ μας στην εγωϊκότητα των άλλων. Ο σταυρός μας είναι τα ζυγιστικά του Πατρός που σβήνουν με γομολάστιχα τις μεγαλεπίβολες, θηριώδεις αμαρτίες μας κι η ελπίδα μας φοράει τα καλά της μπροστά στο αιματοβαμμένο δισκοπότηρο του αμνοικού Ιησού μας. Τα βράδια αιωρούνται χαροποιά στα γράμματα της αγιοπνευματικής Αλφαβήτας, ζωγραφίζουν την Πίστη ως έκθαμβο, αγιοπρεπές θήλυ, που ίσταται σε συννεφοσκεπούσα ομίχλη, πάνω από τα μικροκαμωμένα σπίτια των ανθρώπων. Πορφυροφορούσα κόρη, που χάσκει με χαμόγελο και κορομηλένια μάγουλα, που ροδοκοκκινίζουν στην παρακλητική αγάπη των πιστών. Η Πίστη είναι αναγεννητικό επίθεμα στις πληγές της αμαρτίας, δροσερή ανάσα στην πνευματική άπνοια των φιλόνικων ανθρώπων, σουλατσάρει σε χλοερούς, φρεσκοσκαμμένους κήπους και περιβόλια που μεθούν στην αρχοντιά των λουλουδιών. Βαστάει στα χέρια της τα εύοσμα βασιλικά των Χριστοφόρων λόγων, λούζεται μακάρια στην μετάνοια ενός αλλόφρονα, που ανακαλύπτει πάνω της τον μυρίπνοο Παράδεισο της συστελλόμενης ψυχής. Η Πίστη Θε μου είναι τα χρυσαφένια στάρια του χωριού, που μικρά, βάζαμε τρεχάλα ανάμεσα στα ξεραμένα στάχυα και τ' αγκάθια του αγρού, το ανταριασμένο βουϊτό από τους μεγαλοδύναμους ήχους των ελάτων, που στέκονταν πάντα όρθια. Νοικοκύρηδες, φρεσκοπλυμένοι χωρικοί, που τις Κυριακές έπαιρναν τα δύσβατα μονοπάτια για την εκκλησιά των Παμμεγίστων Ταξιαρχών! Βλέπαμε την Πίστη να σιγοντάρει στο αναλόγιο, εκείνον τον ταπεινό, ολιγογράμματο ιερέα, που έβγαινε στον άμβωνα για να μοιράσει τ' αντίδωρα κρίνα της ανυπέρβλητης αγάπης. Ύστερα βοηθούσε στα χωράφια την μαυροφορεμένη χήρα, που πριν να σπείρει τον καρπό στα σκαλισμένα αυλάκια, σταύρωνε με το χέρι της το αγιασμένο χώμα, ράντιζε με αγιασμό εκείνον τον πολύχρωμο, ταιριαστό μπαχτσέ με τις ντάλιες, τους κατιφέδες και τους κρίνους. Η Πίστη πάλι κατοικεί στα αδύναμα σπίτια των φτωχών, κάθεται στο τραπέζι με τα αλάδωτα ρεβίθια, τις ελιές και το αχνισμένο, ζυμωτό ψωμί, χορταίνει τα στόματα με μοσχοθυμιασμένες ευλογίες και απόκοσμες παραινέσεις της ερήμου. Σκάει χαμόγελο στην βρεφική αγνότητα Χριστούλιδων μικρών! Η Πίστη δεν λέει ψέμματα στα χείλη των παιδιών, παίζει κυνηγητό με την ταπείνωση και κρυφτό με την ντροπή. Στέκει προσευχητικά μετέωρη σε νηπιακούς ασπασμούς, σε ανυπόκριτες, παιδικές προσευχές. Είναι το θεϊκό αντίδοτο στο διάβα μιας φουσκοθαλασσιάς ζωής, το υπέρμαχο δοξάρι στην ηδύχοη πνοή του ουρανού, η υπογραφή του Θεού στην μετάνοια του πιστού. Μακάριοι αυτοί που την βρήκαν να τους περιμένει με το πρωϊνό ξύπνημα της αυγής και την εσπερινή δύση του ηλίου! (Φθινόπωρο 2013) Γιώργος Δ. Δημακόπουλος Δημοσιογράφος





Ιστολόγιο «ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»

Έτος: 11ο (2013 - 2024)

Δημοσιογραφικό Εργαστήρι Ορθόδοξης Μαρτυρίας και Ομολογιακής Κατάθεσης

Διαχειριστής:

Γιώργος Δ. Δημακόπουλος

Δημοσιογράφος

Icon by Serhei Vandalovskiy, icon - painter, Ukraine



«Απάνου απ' το κρεββάτι μου βαθειά παρηγοριά μου / Καρφώνω την εικόνα Σου, και τώρα η κάμαρά μου. / Είναι και μνήμα θλιβερό και χαρωπή εκκλησία / Σκοτάδι η θλίψι μου σκορπά και λάμψιν η θρησκεία».



Κωστής Παλαμάς


Drop Down MenusCSS Drop Down MenuPure CSS Dropdown Menu

Τετάρτη 16 Φεβρουαρίου 2022

ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

 





Είμαστε, λοιπόν, και εμείς επηρρεασμένοι από διδασκαλίες ξένες προς το ορθόδοξο βίωμα και το νόημα του τι είναι αμαρτία. Η φραγκοπαπική άποψις και διδασκαλία είναι ότι πρόκειται περί ενοχής η οποία προσβάλλει την θεία Δικαιοσύνη διό και απαιτείται ικανοποίησις. Το χρέος μας ήτο άπειρον. Γράφει ο Ηλίας Μηνιάτης9 εις τον Λόγον του ''Τη Μεγάλη Παρασκευή'':


''Ημάρτομεν με την προπατορικήν και ακόμη με την προαιρετικήν αμαρτίαν, ώστε όπου όλοι είμεσθεν υποκείμενοι εις την θείαν κατάραν΄ όλοι άξιοι της αιωνίου κολάσεως. Έπρεπε λοιπόν ημείς ή να λάβωμεν την πρέπουσαν τιμωρίαν ή να ευρεθή ο τρόπος της ιατρείας. Μα ποίος τρόπος, όπου το χρέος μας με τον Θεόν είναι άπειρον;''.


Με την παρακοή των πρωτοπλάστων και με τις προσωπικές μας αμαρτίες ωργίσθη ο δίκαιος Θεός, προσεβλήθη η θεία Δικαιοσύνη και όλοι είμαστε ένοχοι και υπόλογοι προ του άτεγκτου και αμειλίκτου θείου Δικαστηρίου. Από το δικαστήριον αυτό μας γλύτωσεν η Σταυρική θυσία του Κυρίου. Αλλά αυτό, λέγουν και διατείνονται οι παπικοί, δεν αρκεί.


Για να ικανοποιηθή η θεία Δικαιοσύνη χρειάζονται και απαιτούνται και εκ μέρους των ανθρώπων νηστείες, προσευχές, ελεημοσύνες και έργα αρετής. Πλην όμως, λησμονούν πως όλα αυτά τελικώς μειώνουν την θυσία του Κυρίου την επί του Σταυρού. Διότι επάνω εις αυτόν τον Σταυρό ήρθησαν οι αμαρτίες όλου του κόσμου.


Αυτή η θεωρία καταταλαιπωρεί -εδώ και πολλούς αιώνες- την ρωμαιοκαθολική θεολογία. Επηρέασε δε και την Ορθόδοξο θεολογία σε τέτοιο βαθμό ώστε να παρουσιάζεται σαν ορθόδοξος διδασκαλία. Και τούτο συνέβη κυρίως στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και της Βενετοκρατίας, λόγω των σπουδών των ημετέρων σε παπικά κολλέγια της Ιταλίας.


Αυτή η θεωρία σε κρατάει πάντοτε ένοχο μπροστά στο φοβερό Δικαστήριο, και συσφίγγει σαν κλοιός τις ανθρώπινες καρδιές. Κρατάει τον άνθρωπο σε μια αγχώδη κατάστασι. Διαρκώς να είναι ταραγμένος, να είναι πνιγμένος, να αισθάνεται πεσμένος. Πάντοτε να διερωτάται: με την ζωή που κάνω, άρα γε ικανοποιώ την θεία Δικαιοσύνη;


Δηλαδή η υψίστη και άπειρος Αγάπη μετεβλήθη τελικώς σε σκληρή Δικαιοσύνη! Η Θεολογία από επιστήμη της Αγάπης έγινε επιστήμη νομική, δικηγορική, και ζυγαριά φαρμακευτικής ακριβείας. Έτσι ο χριστιανισμός κατήντησε ο χωροφύλαξ της ηθικής. Έγινε θρησκεία νόμου (καίτοι ''παρήλθεν η σκιά του νόμου, της χάριτος ελθούσης''10), τάξεως αυστηράς, τιμωρίας, περισσότερο τρομακτική παρά λυτρωτική. 


Έγινε ο ''μπαμπούλας'' των ανθρώπων. Και ένεκα τούτου η Ευρώπη σήμερα είναι ουσιαστικώς αποχρωματισμένη θρησκευτικώς. Το νόημα της αμαρτίας προσεπάθησε να ερμηνεύση και ο ηθικισμός11 ή αλλιώς ο πιετισμός - ευσεβισμός. Και ατυχώς αυτοί οι τρεις όροι ταλαιπώρησαν και ταλαιπωρούν εισέτι το πανακήρατο Σώμα της Αγίας Εκκλησίας μας.


Ενώ η Εκκλησία δεν έχει ηθικήν περιοριζομένην εις τας σκελέας, αλλ' έχει ήθος συμπεριλαμβάνον τον όλον άνθρωπον, σώμα και ψυχήν, αυτές οι ξένες θεωρίες και πρακτικές αλλοίωσαν την διδασκαλία του Ευαγγελίου και των αγίων Πατέρων, και πολλάκις έγιναν το Α και το Ω της θρησκευτικής ζωής στον τόπο μας.


Ο γαλανός ουρανός της Ορθοδοξίας μας αμαυρώθηκε από τα σύννεφα της καλβινολουθηρανικής12 ηθικολογίας. Συνεισφέρω εδώ τις απόψεις ενός γάλλου ορθοδόξου, του Ολιβιέ Κλεμάν (1921-2009), ο οποίος γνωρίζει καλλίτερα από εμάς αυτήν την αλλοτρίωσι:


''Απέσπασαν'' γράφει, ''από το Ευαγγέλιο των κώδικα μιας απόλυτης Ηθικής που κάνει βαρύτερο τον Μωσαϊκό νόμο, με τρόπο που η χαρμόσυνη είδησι, το Ευαγγέλιο -αγγελία προ πάντων σωτηρίας των αμαρτωλών13- ξαναστράφηκε, ξαναγύρισε στην τήρησι κατηγορηματικών επιταγών, με αιώνιες αμοιβές και τιμωρίες'' (παρένθεσις: ενώ η Ορθόδοξος διδασκαλία μας λέγει πως η κόλασις δεν έγινε για τον άνθρωπο αλλά για τον διάβολο και τους αγγέλους του14).


Συνεχίζει ο Κλεμάν: ''Στην ζυγαριά των αρετών και των κακιών, (σύμβολο φερμένο απ' την αρχαία Αίγυπτο), το αμάρτημα της σαρκός, πήρε μια σημασία τυραννική, που δεν έχει στο Ευαγγέλιο, εκεί που ο Χριστός εξυψώνει τις πόρνες, συγχωρεί την συζυγική και εξωσυζυγική της κατάστασι...


Έτσι η θρησκεία της νίκης πάνω στην κόλασι, έγινε η θρησκεία της κολάσεως''. Τί απέγιναν λοιπόν οι μακαρισμοί για τους πτωχούς και περιφρονημένους του κόσμου τούτου15Τί απέγινεν η πρωτοκαθεδρία του Ληστού στον Παράδεισο16; Τί απέγινεν η παρθενική καταξίωσι της Πόρνης του Ευαγγελίου17;


Ας ακούσομεν λόγον αγιοπατερικόν: ''Ιδού γυνή εν τη πόλει, ήτις ην αμαρτωλός. Αλλ' η αμαρτωλός εκείνη τη δικαιοσύνη προσέδραμε και ως εν πυρί ακάνθαις τας αμαρτίας ανήλωσεν. Ο δρυμός παράδεισος γέγονεν18, η λέαινα αρνίον, η δυσωδία μύρον, η απώλεια θησαυρός, η κορώνη19 περιστερά, η πόρνη παρθένος, αδελφή Χριστού, νύμφη του Λόγου''20.


Και αλλαχού: ''Και ευθύς εκ της τραπέζης του Χριστού ευωδία συγχωρήσεως ήλθεν επ' αυτήν, την ποτέ άσωτον, νυνί δε σώφρονα΄ την ποτέ θήρα, νυν δε πρόβατον΄ την ποτέ δούλην της αμαρτίας, νυν δε σεμνήν''21''Ιδού σήμερον πόρνη, παρθενίας χειροτονίαν εδέξατο''22 προσθέτει και αύθις Ιωάννης ο Χρυσόστομος.


Έτσι, καταντήσαμε να βλέπουμε αμαρτίες εκεί που δεν υπάρχουν, να θεωρούμε την γυναίκα ως ομοίωμα του σατανά, να φροϋδίζουμε πολεμούντες δήθεν τον Φρόϋντ. Αποτέλεσμα: αντί της χαράς της Μεταμορφώσεως, αντί του Θαβωρίου φωτός και του ''καλόν έστιν ημάς ώδε είναι''23, αντί του ''χαίρετε και αγαλλιάσθε''24 και του αναστασίμου ''χαίρετε''25 του Κυρίου, να έρχεται η κατήφεια, η διαρκώς ένοχος συνείδησις, ο φαρισαϊκός αποδεκατισμός του ανήθου, η υποκρισία, και αναποφεύκτως η εκκλησιογενής νεύρωσις.


Η νεύρωσις εκείνων που νομίζουν ότι ζουν διαρκώς μέσα στην Εκκλησία, που όμως πόρρω απέχουν της υγιούς εκκλησιαστικής ζωής. Κι ενώ ο αββάς Αντώνιος λέγει ότι ''εάν ο άνθρωπος θέλη από το πρωί έως οψέ έρχεται εις μέτρον θείον'', εμείς δημιουργούμε ανθρώπους που ζουν υπό την απειλήν της συνεχούς ενοχής, του συνεχούς αβάσταχτου φόβου, σαν να έχουν συνεχώς επί του στήθους των μια τεράστια ταφόπλακα.


Γράφει επ' αυτού ένας σύγχρονος μελετητής, ο αείμνηστος Ιωάννης Κορναράκης (+2013): ''Είναι σωστό ότι ο θρησκευτικός τρόπος ζωής μπορεί να συνεργή στην δημιουργία νευρωτικών ατόμων; Αυτό είναι πράγματι μια εμπειρία της ψυχοθεραπείας που είναι πέρα για πέρα αντικειμενική και επομένως αληθής. Πολλοί δυστυχώς θρησκευτικοί άνθρωποι με θητεία πολλών ετών στην εκκλησιαστική και πνευματική ζωή καταφεύγουν λόγω ψυχικών διαταραχών στον ψυχίατρο, σαν μια τρανή απόδειξι της αδυναμίας της Εκκλησίας να τους λυτρώση.


Στην περίπτωσι αυτή η ψυχοθεραπεία θριαμβεύη. Η μομφή της εναντίον της Εκκλησίας ότι δημιουργεί νευρωτικά άτομα, ανθρώπους με βεβαρυμένη από αφόρητα αισθήματα ενοχής συνείδησι, έχει μια έννομη υπόστασι. Αλλ' ο άνθρωπος αυτός επιφανειακώς συνδέεται με την θρησκευτική ζωή. Η εκκλησιογενής νεύρωσις, όπου επισημαίνεται, αποκαλύπτει τον λανθασμένο υπαρξιακό προσανατολισμό του ατόμου και όχι την αδυναμία της Εκκλησίας να τον λυτρώση''!...






9. Ο αποθανών ως επίσκοπος Κερνίτζης και Καλαβρύτων (+1714).
10. Δοξαστικόν Στιχηρών Β' Ήχου, Σάββατον εσπέρας.
11. Ηθικισμός. Αυστηρή προσήλωσις εις ηθικούς κανόνας, πουριτανισμός, αυστηρότης, ριγκορισμός (rigorisme=αυστηροληψία γαλλιστί, και τούτο εκ του λατινικού rigor -oriw-αυστηρότης, σκληρότης).
12. Ο ''ηθικός'' Λούθηρος ων καλόγερος ενυμφεύθη καλογραίαν, την Αικατερίνην φον Βόρα το 1525. Ο ''αυστηρός'' Καλβίνος έκαυσεν επί της πυράς τον αντίπαλόν του Σερβέτον το 1553. Ελάχιστα ψήγματα της ''ηθικής'' των Λουθηροκαλβίνων!
13. Όρα το του Κυρίου: ''ου γαρ ήλθον καλέσαι δικαίους, αλλ' αμαρτωλούς εις μετάνοιαν'' (Ματθαίου Θ', 13).
14. Ματθαίου ΚΕ', 41: ''...πορεύεσθε απ' εμού οι κατηραμένοι εις το πυρ το αιώνιον, το ητοιμασμένον τω διαβόλω και τοις αγγέλοις αυτού''.
15. Λουκά ς΄, 20: ''Μακάριοι οι πτωχοί, ότι υμετέρα εστίν η βασιλεία του Θεού''.
16. Λουκά ΚΓ', 43: ''Αμήν λέγω σοι, σήμερον μετ' εμού έση εν τω παραδείσω''.
17. Λουκά Ζ', 47: ''...αφέωνται αι αμαρτίαι αυτής αι πολλαί, ότι ηγάπησε πολύ''.
18. Δηλαδή το άγριο δάσος έγινε κήπος ευανθής.
19. Η κουρούνα.
20. Ιω. Χρυσοστόμου, Λόγος εις την πόρνην και τον Φαρισαίον.
21. Έτερος Λόγος επί του αυτού θέματος, του αυτού ιερού Πατρός.
22. Λόγος Γ', Εις την πόρνην και τον Φαρισαίον.
23. Ματθαίου ΙΖ΄, 4.
24. Ματθαίου Ε', 11.
25. Αυτόθι ΚΗ', 9.





Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.
Εκ του βιβλίου
''Το νόημα της Αμαρτίας κατά την διδασκαλίαν της Ορθοδόξου Εκκλησίας'',
του αρχιμανδρίτη Δοσιθέου,
ηγουμένου της Ι. Μ. Παναγίας Τατάρνας Ευρυτανίας,
σελ. 11-17., εκδόσεις ''Επτάλοφος''.


1 σχόλιο:

  1. Το κείμενο αυτό μας λέγει μεγάλες αλήθειες .. ο υπερτονισμός της ηθικής καθαρότητος δημιουργεί προβλήματα .. θυμάμαι που ο αείμνηστος Μητροπολίτης Κυπριανός έλεγε πως ο αμαρτωλός ειναι ενα διαμαντι μέσα στη λάσπη … φοβερός λόγος … ο πεπτωκός άνθρωπος , το «μέγα τραύμα» κατα τους Πατέρες , με όλη την ανθρώπινη παθολογία αποβαίνει το απωλολός προβατακι που αναζητεί ο Πλάστης και δημιουργός και Σωτήρας , ο Εύσπλαχνος και γλυκύς Ιησούς μας , ν το αποκαταστήσει , να το ενδύσεις τη στολή την πρώτη , να το καθαρίσει απο την ιλύ της παλυειδους αμαρτίας , με πρώτη και μεγαλύτερη την Υπερηφάνεια, και να λάμψει ο αδάμας και παλι αφού καθρεφτίζεται στον Ήλιο της Δικαιοσύνης και της Αγάπης … καλο Τριώδιο και καλή μετάνοια να έχουμε Γεώργιε ..

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Print Friendly and PDF