ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ
Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2026
ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΤΡΙΩΔΙΟΥ - ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΤΕΛΩΝΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ
π. ΠΛΑΚΙΔΑ DESEILLE: ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΟΥ ΤΡΙΩΔΙΟΥ - ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΟΡΘΡΟΥ ΚΑΙ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΕΛΩΝΗ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ (2026) ΑΡΧΗ ΤΡΙΩΔΙΟΥ
Ιερά Μονή Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης
Φυλή Αττικής
ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΟΥ ΤΡΙΩΔΙΟΥ - ΠΡΟΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
.jpg)
Μὲ τὴν ἑβδομάδα ποὺ μόλις πέρασε καὶ μὲ τὴν Κυριακὴ αὐτὴ (Λουκ. ιγ΄10-14), μπαίνουμε στὴν περίοδο τῆς προπαρασκευῆς γιὰ τὴν Μεγάλη Τεσσαρακοστή· διάστημα ποὺ θὰ διαρκέσει κάποιες ἑβδομάδες προτοῦ ἀρχίσει ἡ περίοδος τῆς Νηστείας.
.jpg)
Ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ μᾶς ὁδηγεῖ κάθε χρόνο στὴν Ἑορτὴ τοῦ Πάσχα. Κάθε χρόνο διανύουμε τὴν προνομιακὴ αὐτὴ περίοδο, ἡ ὁποία μᾶς θυμίζει τόσο τὴν πορεία τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἐπὶ σαράντα χρόνια διὰ μέσου τῆς ἐρήμου πρὸς τὴν Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας, ὅσο καὶ τὶς σαράντα ἡμέρες, κατὰ τὶς ὁποῖες ὁ Χριστὸς νήστεψε στὴν ἔρημο, θέλοντας νὰ ἀνανεώσει κατὰ κάποιον τρόπο στὸ Πρόσωπό Του τὴν πορεία αὐτὴ τοῦ Ἰσραήλ· ὄχι πιὰ ἐπὶ σαράντα χρόνια, ἀλλὰ γιὰ σαράντα συμβολικὲς ἡμέρες.
Νὰ τὴν ἀνανέωσει Ἐκεῖνος, ὁ Ὁποῖος ὁλοκληρώνει στὸ Πρόσωπό Του ὅλο τὸ μυστήριο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὅλο τὸ μυστήριο τοῦ Ἰσραήλ. Ὁ συμβολικὸς ἀριθμὸς σαράντα περιλαμβάνει μιὰ περίοδο προετοιμασίας, κατὰ τὴν ὁποία ἡ ψυχὴ προδιατίθεται νὰ δεχθεῖ τὸ πλήρωμα τῆς Θείας Χάριτος.
Ἔτσι θὰ ὁδηγηθοῦμε πρὸς τὴν εἴσοδο στὴν Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας, δηλαδὴ στὴν Ἀνάσταση μαζὶ μὲ τὸν Χριστό. Ἀκολουθοῦμε ἑπομένως κάθε χρόνο τὸ ἴδιο ὁδοιπορικὸ καὶ θὰ ἔπρεπε κάθε φορὰ νὰ προοδεύουμε·
εἶναι τὸ ὁδοιπορικὸ κάθε Xριστιανοῦ, ποὺ ξεκινᾶ μὲ τὸ Bάπτισμά μας, καὶ θὰ ἦταν εὐχῆς ἔργο κάθε φορὰ νὰ ἐμβαθύνουμε, κάθε χρόνο νὰ σημειώνουμε πραγματικὴ πρόοδο, νὰ διεισδύσουμε ὅλο καὶ περισσότερο στὸ Μυστήριο τοῦ Θανάτου καὶ τῆς Ἀναστάσεως ἐν Χριστῶ, ὥστε μὲ τὴν δύναμη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος νὰ ζοῦμε στὸ πλήρωμά της τὴν θέωση αὐτή, τὴν ἐν Χριστῶ υἱοθεσία παρὰ τοῦ Πατρός, ἢ μᾶλλον νὰ ζῆ Ἐκεῖνος ὅλο καὶ περισσότερο μέσα μας.
Γι᾿ αὐτὸ καὶ ἔχει μεγάλη σημασία νὰ παρακολουθοῦμε τὴν περίοδο αὐτή, ποὺ μᾶς προετοιμάζει γιὰ τὸ Πάσχα, μέσα ἀπὸ τὴν λατρευτικὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας. Κάθε χρόνο, μᾶς χαρίζεται νὰ εἰσδύουμε ὅλο καὶ βαθύτερα στὸ θαῦμα αὐτὸ ποὺ εἶναι ἡ Χριστιανικὴ ζωή.
Ἕνας μεγάλος λειτουργιολόγος ἔλεγε ὅτι ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ εἶναι περίοδος μοναστικῆς ζωῆς, στὴν ὁποία ἡ Ἐκκλησία ἐντάσσει ὅλους τοὺς πιστούς. Διότι ἡ μοναστικὴ ζωή, κατὰ βάθος, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἕνα προνομιακὸ μέσον γιὰ νὰ ζήσουμε στὴν πληρότητά του αὐτὸ ποὺ εἶναι ἡ ζωὴ κάθε Χριστιανοῦ, αὐτὸ ποὺ κάθε Χριστιανὸς πρέπει νὰ βιώνει ὅσο διαρκεῖ ἡ ζωή του.
Κατὰ τὴν Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ ὅμως ἡ Ἐκκλησία διευκολύνει πρὸς τοῦτο κάθε Χριστιανό, προσφέροντάς του μιὰ περίοδο νηστείας, ἐντονότερης προσευχῆς, θὰ ἔλεγα δὲ καὶ μεγαλύτερου χωρισμοῦ ἀπὸ τὸν κόσμο (λιγότερη τηλεόραση, λιγότερο διαδίκτυο…). Βεβαίως, ἡ θεμελιώδης πρακτικὴ τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς εἶναι ἡ νηστεία.
Τὸ σημερινὸ ὅμως εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα μᾶς θυμίζει, ὅτι ἀκόμα σημαντικότερη ἀπὸ τὴν νηστεία εἶναι ἡ ταπεινοφροσύνη τῆς καρδιᾶς. Ἡ νηστεία μας δὲν ἔχει ἀξία παρὰ μόνον ἂν ἀποτελεῖ τὴν σωματικὴ έκφραση τῆς βαθείας ταπείνωσης τοῦ εἶναί μας.
Στὴν Αἴγυπτο, τὸν 4ο αἰῶνα, ἕνας νεαρὸς Μοναχὸς ρώτησε ἕναν Γέροντα τῆς ἐρήμου: «σὲ τί χρησιμεύουν οἱ νηστεῖες μας;» καὶ ὁ Γέροντας τοῦ ἀπάντησε: «ταπεινώνουν τὴν ψυχή μας». Ἡ νηστεία τῆς Σαρακοστῆς, ποὺ θὰ ἀρχίσουμε σὲ λίγες ἑβδομάδες, ἔχει λοιπὸν ὡς σκοπὸ νὰ μᾶς βοηθήσει νὰ διεισδύσουμε περαιτέρω, μαζὶ μὲ τὸ ἴδιο τὸ σῶμά μας, στὴν βαθεῖα αὐτὴ ταπείνωση, στὴν ταπεινώση τῆς ψυχῆς, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν θεμελιώδη στάση ποὺ μᾶς ζητεῖται καὶ ποὺ μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ὑποδεχθοῦμε πλήρως τὴν δωρεὰ τοῦ Θεοῦ.
Ἡ νηστεία ὁλοκληρώνεται πάντοτε μὲ τὴν προσευχή, καὶ ἡ Τεσσαρακοστὴ εἶναι μία περίοδος κατὰ τὴν ὁποία ἡ προσευχή μας πρέπει νὰ γίνεται ἐντονότερη. Κατ᾿ ἀρχάς, προσευχὴ μὲ τὴν Ἐκκλησία·
ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ: «ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΤΕΛΩΝΟΥ & ΤΟΥ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ»
Ένας άνθρωπος βάδιζε στο δάσος. Ήθελε να διαλέξει ένα καλό δέντρο, απ’ όπου θα έβγαζε δοκάρια για τη σκεπή του σπιτιού του. Εκεί είδε δύο δέντρα, το ένα δίπλα στο άλλο. Το ένα ήταν ίσιο, λείο και ψηλό, αλλά το εσωτερικό του, ο πυρήνας του, ήταν σάπιο. Το άλλο είχε ανώμαλη επιφάνεια κι ο κορμός του έδειχνε άσχημος. Το εσωτερικό του όμως ήταν γερό. Ο άνθρωπος αναστέναξε και είπε: «Σε τι μπορεί να μου χρησιμέψει το ψηλό και ίσιο αυτό δέντρο, αφού το μέσα του είναι σάπιο κι ακατάλληλο για δοκάρια; Το άλλο μοιάζει ανώμαλο, άσχημο, αλλά τουλάχιστο το μέσα του είναι γερό.
Έτσι, αν καταβάλω λίγο μεγαλύτερη προσπάθεια, μπορώ να το διαμορφώσω και να το χρησιμοποιήσω για δοκάρια στο σπίτι μου». Και χωρίς να το σκεφτεί περισσότερο, διάλεξε το δέντρο εκείνο, το γερό. Το ίδιο θα κάνει κι ο Θεός για να ξεχωρίσει δύο ανθρώπους που βρίσκονται μέσα στο ναό Του. Δε θα διαλέξει εκείνον που φαίνεται επιφανειακά δίκαιος, αλλά τον άλλον, εκείνον που η καρδιά του είναι γεμάτη με την αληθινή δικαιοσύνη του Θεού.
Οι υπερήφανοι έχουν τα μάτια τους διαρκώς υψωμένα προς το Θεό. Οι καρδιές τους όμως είναι κολλημένες στη γη. Αυτοί δεν ευαρεστούν στο Θεό. Ευάρεστοι στο Θεό είναι οι ταπεινοί άνθρωποι, οι πράοι, που έχουν τα μάτια τους χαμηλωμένα στη γη, μα οι καρδιές τους είναι γεμάτες ουρανό. Ο Δημιουργός προτιμά τους ανθρώπους που ομολογούν στο Θεό τις αμαρτίες τους, όχι τα καλά τους έργα.
Ο Θεός είναι γιατρός. Πλησιάζει στο κρεβάτι όπου κείτεται ο καθένας μας και ρωτάει: «Που πονάς;» Ο άνθρωπος που αξιοποιεί την παρουσία του γιατρού κοντά του και του φανερώνει όλους τους πόνους και τις αδυναμίες του, είναι σοφός. Εκείνος που κρύβει τις αμαρτίες του και καυχιέται μπροστά στο γιατρό πως είναι υγιής, είναι ανόητος. Λες κι ο γιατρός επισκέπτεται τον άνθρωπο για να δει πόσο καλά είναι κι όχι από τι πάσχει. Λέει ο Ιερός Χρυσόστομος:
«Το ν’ αμαρτάνεις είναι κακό, όταν όμως το ομολογείς, μπορείς να λάβεις βοήθεια. Όταν όμως αμαρτάνεις και δεν το παραδέχεσαι, δεν υπάρχει ελπίδα να βοηθηθείς». Γι’ αυτό ας γίνουμε σοφοί, συνετοί. Όταν στεκόμαστε για να προσευχηθούμε μπροστά στο Θεό, πρέπει να νιώθουμε πως βρισκόμαστε μπροστά στον πιο καλό και πιο ελεήμονα γιατρό. Εκείνος ρωτάει τον καθένα μας με αγάπη και μέριμνα: «Που πονάς;» Εμείς ας μην αμελήσουμε καθόλου να του αποκαλύψουμε την αρρώστια μας, να του φανερώσουμε τις πληγές και τις αμαρτίες μας.
Ο Κύριός μας Ιησούς μας μιλάει γι’ αυτά τα πράγματα στην παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου. Στο ευαγγέλιο διαβάζουμε πως ο Χριστός είπε την παραβολή αυτή «πρός τινας πεποιθότας εφ’ εαυτοίς ότι εισί δίκαιοι, και εξουθενούντας τους λοιπούς», προς εκείνους που είχαν την αλαζονική αυτοπεποίθηση πως είναι δίκαιοι και περιφρονούσαν τους άλλους. Μήπως κι εμείς συγκαταλεγόμαστε ανάμεσα σ’ εκείνους που ο Κύριος τους απηύθυνε την παραβολή αυτή;
Μην αντιδράς σ’ αυτά που σου λέω. Ομολόγησε καλύτερα την αρρώστια σου, ταπεινώσου γι’ αυτήν και πάρε το φάρμακο που σου δίνει ο πανεύσπλαχνος γιατρός. Σ’ ένα νοσοκομείο βρίσκονταν πολλοί άρρωστοι κρεβατωμένοι. Μερικοί είχαν πυρετό κι ανυπομονούσαν, περίμεναν με αγωνία πότε θά ‘ρθει ο γιατρός. Άλλοι έκοβαν βόλτες, γιατί νόμιζαν πως ήταν υγιείς και δεν είχαν ανάγκη το γιατρό. Ένα πρωινό ο γιατρός έκανε επίσκεψη στους αρρώστους. Μαζί του ήταν κι ένας φίλος του, που κρατούσε δώρα για να τους δώσει. Ο φίλος του γιατρού είδε εκείνους που υπόφεραν από πυρετό και τους λυπήθηκε.
–Θα γίνουν καλά; ρώτησε το γιατρό. Εκείνος του ψιθύρισε στο αυτί: – Αυτοί εδώ οι εμπύρετοι, ναι, μπορούν να γίνουν καλά. Το ίδιο κι οι άλλοι που κείτονται στα κρεβάτια τους. Αυτοί που κόβουν βόλτες όμως, όχι, δε γίνονται καλά. Αυτοί υποφέρουν από ανίατες αρρώστιες, έχει προχωρήσει η σήψη μέσα τους. Ο φίλος του γιατρού έμεινε κατάπληκτος. Η έκπληξή του στρεφόταν προς δύο κατευθύνσεις: προς το μυστήριο που κρύβουν οι αρρώστιες και προς την οφθαλμαπάτη των ανθρώπων.
Φαντάσου τώρα πως είμαστε άρρωστοι στο νοσοκομείο του κόσμου. Η αρρώστια που έχει προσβάλει όλους μας έχει το ίδιο όνομα: αδικία. Η λέξη αυτή καλύπτει όλα τα πάθη, όλες τις επιθυμίες, όλες τις αμαρτίες και τις αδυναμίες που αγγίζουν την καρδιά, την ψυχή και το νου μας. Οι άρρωστοι χωρίζονται σε κατηγορίες. Μερικοί μόλις προσβλήθηκαν από την αρρώστια, άλλοι βρίσκονται σε προχωρημένη κατάσταση κι υπάρχουν κι αυτοί που βρίσκονται στο στάδιο της ανάρρωσης.
Τα χαρακτηριστικά των ασθενειών αυτών στον εσωτερικό άνθρωπο όμως είναι τέτοια, ώστε μόνο όσοι θεραπεύτηκαν μπορούν να κατανοήσουν πόσο σοβαρή ήταν η ασθένεια από την οποία είχαν προσβληθεί. Οι πιο σοβαρά άρρωστοι είναι κι αυτοί που έχουν λιγότερη επίγνωση της κατάστασής τους. Στις σωματικές αρρώστιες ο άνθρωπος που υποφέρει από ψηλό πυρετό δεν ξέρει τίποτα για τον εαυτό του ή για την αρρώστια του. Ούτε ο τρελός καταλαβαίνει την τρέλα του.
Εκείνοι που αρχίζουν να διαπράττουν ανομίες, για λίγο καιρό ντρέπονται γι’ αυτές. Όταν το κακό όμως συνεχίζεται, ο άνθρωπος συνηθίζει στην αμαρτία, που του γίνεται έξη και σιγά σιγά οδηγείται σε παραλήρημα και μέθη, φτάνει σε τέτοια κατάσταση, ώστε η ψυχή του γίνεται αναίσθητη και δεν καταλαβαίνει την αρρώστια της.
Φαντάσου τώρα ένα γιατρό να πηγαίνει σε νοσοκομείο και να ρωτάει: «Τι έχετε; Από τι υποφέρετε;» Εκείνοι που η αρρώστια τους βρίσκεται στο πρώτο στάδιο ντρέπονται να παραδεχτούν πως είναι άρρωστοι κι απαντούν: «Τίποτα». Οι άλλοι που η αρρώστια τους βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο εκνευρίζονται με την ερώτηση κι όχι μόνο απαντούν «δεν έχουμε τίποτα», αλλ’ αρχίζουν και να καυχιούνται πως είναι υγιείς. Μόνο αυτοί που βρίσκονται στο στάδιο της θεραπείας αναστενάζουν κι απαντούν στο γιατρό: «Απ’ όλα υποφέρουμε. Λυπήσου μας και βοήθησέ μας».
Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2026
ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Α': ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΕΛΩΝΗ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ, Η ΘΕΑΡΕΣΤΟΣ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗ 1992
Αείμνηστος Μητροπολίτης Ωρωπού και Φυλής κ. Κυπριανού Α'
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ: ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΣΑΝ ΤΟΝ ΤΕΛΩΝΗ;
Αρχίζει από σήμερα η περίοδος του Τριωδίου, με αποκορύφωμα την Μεγάλη Εβδομάδα και ο εορτασμός της λαμπροφόρου Αναστάσεως του Κυρίου. Η Αγία μας Εκκλησία όρισε το Ευαγγελικό ανάγνωσμα για την πρώτη Κυριακή, να είναι με μία ενδιαφέρουσα παραβολή.
του Σωτηρίου Θεολόγου
«Ανθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι, ὁ εἷς Φαρισαῖος καὶ ὁ ἕτερος τελώνης». Από την πρώτη πρόταση, μάς γίνεται γνωστό για 2 ανθρώπους, οι οποίοι ανεβαίνουν στο ναό για να προσευχηθούν· ο ένας είναι Φαρισαίος και ο άλλος Τελώνης.
«Ὁ Φαρισαῖος σταθεὶς πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα προσηύχετο΄ ῾Ο Θεός, εὐχαριστῶ σοι ὅτι οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης· νηστεύω δὶς τοῦ σαββάτου, ἀποδεκατῶ πάντα ὅσα κτῶμαι», (Ο Φαρισαίος εστάθη επιδεικτικώς δια να προκαλή εντύπωσιν· και δια να δοξάση τον ευατόν του, αυτά προσηύχετο· Σε ευχαριστώ, Θεε μου, διότι δεν είμαι όπως οι άλλοι άνθρωποι, άρπαγες, άδικοι, μοιχοί η και ωσάν αυτός ο τελώνης. Εγώ νηστεύω δύο φορές την εβδομάδα, Δευτέρα και Πεμπτην, δίδω το δέκατον από όλα γενικώς όσα αποκτώ).
«Ὁ δὲ τελώνης μακρόθεν ἑστὼς οὐκ ἤθελεν οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπᾶραι εἰς τὸν οὐρανόν, ἀλλ᾽ ἔτυπτεν τὸ στῆθος αὐτοῦ λέγων΄ Ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ», (Και ο τελώνης, που εστέκετο κάπου μακρυά από το θυσιαστήριον, δεν ήθελε ούτε τα μάτια του να σηκώση στον ουρανόν, αλλ’ εκτυπούσε το στήθος του λέγων· Θεε μου, σπλαγχνίσου με τον αμαρτωλόν και συγχώρησέ με).
«Λέγω ὑμῖν, κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ παρ᾽ ἐκεῖνον· ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται», (Σας διαβεβαιώνω, ότι αυτός ο περιφρονημένος από τον Φαρισαίον τελώνης κατέβηκε στο σπίτι του με συγχωρημένας τας αμαρτίας του, αθώος και δίκαιος ενώπιον του Θεού, παρά ο Φαρισαίος εκείνος. Διότι κάθε ένας που υψώνει τον ευατόν του, θα ταπεινωθή από τον Θεόν και θα καταδικασθή, ενώ εξ αντιθέτου εκείνος που ταπεινώνει τον ευατόν του θα υψωθή και θα δοξασθή από τον Θεόν).
Για όλους είναι πολύ γνωστή η παραπάνω παραβολή. Η ερώτηση είναι: Εμείς, πώς προσευχόμαστε; Σαν τον Φαρισαίο ή σαν τον Τελώνη; Επιτρέψτε μου, να απαντήσω για τον εαυτό μου. Εγώ προσεύχομαι σαν τον Φαρισαίο. Γιατί; Γιατί, απαριθμώ όλα αυτά που έχω κάνει στη ζωή μου για το Χριστό, χωρίς να έχω συντριβή καρδιάς, όπως ο Τελώνης.
Προσεύχομαι για όλα αυτά που είμαι και όχι ότι δεν είμαι. Προσεύχομαι που δεν είμαι κλέφτης, αλλά είμαι εγωιστής. Προσεύχομαι που δεν είμαι μοιχός, αλλά είμαι κακός για τους άλλους. Προσεύχομαι που δεν είμαι άδικος, αλλά δεν βοηθάω τον συνάνθρωπό μου που έχει ανάγκη. Και στο τέλος, δεν βρήκα την πολυπόθητη γαλήνη στο ναό που επιζητούσα. Γιατί;
Γιατί, δεν ήθελα να με βοηθήσει ο Θεός. Ήθελα να δικαιωθώ ενώπιον του Θεού. Ήθελα να περιγράψω στον Παντοκράτορα, μια φαινομενική εικόνα του εαυτού μου, για να κρύψω τις ατέλειες και τις αμαρτίες μου. Τι χρειάζεται να κάνω για να αλλάξω; Ή και κάποιοι που ίσως να είμαστε στην ίδια κατάσταση; Να γίνουμε σαν τον Τελώνη. Δηλαδή;
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΕΛΩΝΟΥ ΚΑΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΥ: Η ΤΑΠΕΙΝΟΦΡΟΣΥΝΗ
.jpg)
Πνευματικά θησαυρίσματα από ομιλίες του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου
Η ΤΑΠΕΙΝΟΦΡΟΣΥΝΗ
Αν η αμαρτία, όταν είναι ενωμένη με την ταπεινοφροσύνη, τρέχει τόσο γρήγορα στο δρόμο της θεϊκής ευσπλαχνίας, ώστε μπορεί να ξεπεράσει και την αρετή που τρέχει με αλαζονεία, τότε πού δεν θα φτάσει η αρετή, όταν συνυπάρχει με την ταπεινοφροσύνη; Αν εκείνοι που ομολογούν τα αμαρτήματά τους, βρίσκουν έλεος από τον Κύριο, τότε πόσα στεφάνια δεν θα κερδίσουν εκείνοι που έχουν πλήρη επίγνωση των αγαθών τους πράξεων και παραμένουν ταπεινοί;
Έχεις πραγματοποιήσει αναρίθμητα καλά έργα; Έχεις αποκτήσει κάθε αρετή; Όλα αυτά είναι μάταια και ανώφελα, αν δεν συνοδεύονται από την ταπεινοφροσύνη. Κανένα, μα κανένα κατόρθωμα δεν μπορεί να σταθεί δίχως αυτήν.
Ένας από τους λόγους για τους οποίους ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο με σώμα και ψυχή, δηλαδή με ένα στοιχείο υλικό και με ένα πνευματικό, είναι και τούτος: όταν κυριεύεται από την αλαζονεία, να ταπεινώνεται από την ευτέλεια του φθαρτού σώματος, και όταν του έρχεται λογισμός εξευτελιστικός για τη θεόπλαστη φύση του, να ενθαρρύνεται από την ευγένεια της αθάνατης ψυχής του. Γι’ αυτό είναι καλό να συλλογιζόμαστε την καταγωγή μας, να θυμόμαστε από τι και πώς δημιουργηθήκαμε.
Έβαλε ακόμα μέσα μας ο Θεός μεγάλες δυνάμεις, αλλά και πολλές αδυναμίες. Έτσι, με τις δυνάμεις δοξάζεται η δική Του σοφία και με τις αδυναμίες περιορίζεται η δική μας υπερηφάνεια. Μας έδωσε, λ.χ., γλώσσα που μιλάει, ψάλλει, υμνεί τον Κύριο του σύμπαντος, διηγείται την ωραιότητα της κτίσεως, συζητάει για τα γήινα και τα επουράνια, για τα πρόσκαιρα και τα αιώνια.
Και όλα αυτά, μολονότι είναι ένα μικρό κομμάτι σάρκας, που δεν έχει μέγεθος ούτε δυο δαχτύλων. Για να μη νομίζει, λοιπόν, η γλώσσα πως είναι κάτι σπουδαίο και υπερηφανεύεται για τις θεόσδοτες ικανότητές της, πολλές φορές, με θεία παραχώρηση, πληγώνεται ή πρήζεται. Έτσι μαθαίνει ότι ενώ μπορεί να μιλάει για πράγματα αθάνατα, η ίδια είναι θνητή· και ενώ ο Θεός, τον οποίο κηρύσσει, είναι παντοδύναμος, η ίδια είναι αδύναμη.
Μας έδωσε ακόμα ο Πλάστης μας το μάτι, τον μικρό αυτό βολβό, με τον οποίο ατενίζουμε ολόκληρη την κτίση. Και για να μην υπερηφανεύεται το μάτι, έχοντας τέτοια θαυμαστή ικανότητα, προσβάλλεται συχνά από διάφορες παθήσεις, που μειώνουν ή και αποσβήνουν την όραση. Έτσι μαθαίνει τι είναι στην πραγματικότητα, μαθαίνει όμως και να δοξάζει, μέσω της ορατής κτίσεως, τον Δημιουργό.
Σκέψου τώρα, αν ο άνθρωπος μολονότι σέρνει μαζί του τόσες αδυναμίες, συχνά ξεχνάει την ελεεινότητά του και ξεσηκώνεται με θρασύτητα εναντίον του Ευεργέτη του, μέχρι πού θα έφτανε η έπαρσή του αν ήταν ολότελα απαλλαγμένος από τις αδυναμίες αυτές; Βάλε λοιπόν καλά στο νου σου εσύ ο ψηλομύτης, ότι ο πλησίον σου, που δεν καταδέχεσαι ούτε να τον κοιτάξεις, είναι κι αυτός άνθρωπος όμοιος και ισότιμος με εσένα. Φτωχός είναι εκείνος κι εσύ πλούσιος; Αγράμματος είναι εκείνος κι εσύ μορφωμένος;
Άσημος είναι εκείνος κι εσύ ένδοξος; Τι σημασία έχουν όλα αυτά τα πρόσκαιρα και μάταια; Δεν αποτελεί και ο συνάνθρωπός σου μιαν εικόνα του Θεού; Γιατί λοιπόν τον περιφρονείς; Δεν καταλαβαίνεις ότι στο πρόσωπό του περιφρονείς τον ίδιο τον Θεό; Γιατί δεν τον εξυπηρετείς, δεν τον περιποιείσαι, δεν τον τιμάς;
Επειδή το ξέρω, τον θεωρείς κατώτερό σου. Και σε ρωτάω: Πόσο κατώτεροι ήταν οι απόστολοι από τον Χριστό; Άνθρωποι αυτοί, Θεός Εκείνος. Αγράμματοι αυτοί, πάνσοφος Εκείνος. Πάμφτωχοι αυτοί, πάμπλουτος Εκείνος. Κι όμως, ο Κύριος καταδέχθηκε να πλύνει τα πόδια τους. Δεν θα έπρεπε να κάνεις κι εσύ το ίδιο στους συνανθρώπους σου; Αλλά μήτε να το ακούσεις δεν μπορείς!
Αν δεν μιμηθείς τον Χριστό στην ταπείνωση, δεν θα έχεις θέση κοντά Του στη μέλλουσα ζωή. Το αιώνιο συμφέρον σου, επομένως, επιβάλλει να μην υπερηφανεύεσαι για τα αγαθά και τα πλούτη σου. Αυτό επιβάλλει όμως και το πρόσκαιρο γήινο συμφέρον σου. Γιατί κανένας άνθρωπος δεν προκαλεί τόσο το φθόνο των άλλων, όσο ο πλούσιος. Όταν μάλιστα ο πλούσιος είναι και υπερφίαλος, τότε μισείται δύο φορές. Ο ταπεινός, αντίθετα, μετριάζει το μίσος που αισθάνονται γι’ αυτόν οι άλλοι. Αν επιπλέον είναι ελεήμων, κερδίζει και την αγάπη τους. Έτσι κατέχει με μεγαλύτερη ασφάλεια τα υπάρχοντά του. Τόσο σπουδαία είναι η ταπεινοφροσύνη· δεν μας χαρίζει μόνο την ουράνια βασιλεία, αλλά μας ωφελεί και σε τούτον τον κόσμο.
Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Β': Η ΕΛΕΗΜΩΝ ΚΑΡΔΙΑ
Θεμελιώδεις Ἀρχὲς τῆς ἐν Χριστῷ Ζωῆς
Eὐαγγελικὸς Δεκάλογος Μέρος Η´
Ἡ Ἐλεήμων Καρδία
† Κυριακὴ Β´ Λουκᾶ, 29η Σεπτεμβρίου 2025 ἐκ. ἡμ.
† Μητροπολίτου Ὠρωποῦ καὶ Φυλῆς Κυπριανοῦ
Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ Ἀδελφοὶ καὶ Ἀδελφές·
῾Η ἀνάβασίς μας στὴν Οὐρανοδρόμο Κλίμακα συνεχίζεται, βεβαίως πάντοτε μὲ τὴν Χάρι τοῦ Κυρίου μας καὶ τὴν βοήθεια τῆς Παναγίας Μητέρας μας καὶ τὴν δύναμι τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Ἀπομένουν τρεῖς ἀκόμη βαθμίδες... Ἡ ἀνάβασις εἶχε ἀρχίσει τὸν Μάρτιο τοῦ 2018, στὴν προοπτικὴ τῆς καλλιέργειας δύο βασικῶν πνευματικῶν ἐργασιῶν: τῆς ἐν Χριστῷ Ὑπευθυνότητος καὶ Ὡριμότητος. Εἴχαμε ὑπογραμμίσει, ὅτι προϋπόθεσις τῆς Εὐαγγελικῆς Ὑπευθυνότητος καὶ Ὡριμότητος εἶναι ἡ βαθειὰ καὶ γόνιμος Αὐτοκριτική.
Ἡ Αὐτοκριτικὴ παραπέμπει στὸ κάτοπτρο... Προκειμένου νὰ ἰδοῦμε τὸ πρόσωπό μας, χρειάζεται ἕνας καθρέφτης... Προκειμένου νὰ γνωρίσουμε τὸν ἑαυτό μας, ἀπαιτεῖται ἕνας πνευματικὸς καθρέφτης. Χρειαζόμεθα λοιπὸν ἕναν καθρέφτη, ἕνα ἐργαλεῖο αὐτοκριτικῆς, ἕναν Εὐαγγελικὸ Δεκάλογο, ὁ ὁποῖος νὰ περιλαμβάνη τὶς Θεμελιώδεις Ἀρχὲς τῆς ἐν Χριστῷ Ζωῆς. Ὅταν καθρεφτίζουμε τὸν ἑαυτό μας στὶς Ἀρχὲς αὐτές, διαλύονται οἱ ψευδαισθήσεις γιὰ τὸ πρόσωπό μας, ἐφ᾿ ὅσον ἡ Αὐτοκριτικὴ θὰ μᾶς ὁδηγήση στὴν Αὐτογνωσία, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητη προϋπόθεσις τῆς Ὑπευθυνότητος καὶ τῆς Ὡριμότητος.
Μέχρι τὸ τέλος τοῦ 2019, εἴχαμε ἀναφερθῆ περιληπτικὰ στὶς ἑπτὰ πρῶτες Ἀρχές, εἴχαμε ἀνέβει τὶς ἑπτὰ πρῶτες βαθμίδες τῆς Οὐρανοδρόμου Κλίμακος: τὴν Μωρία τοῦ Σταυροῦ, τὴν Πτωχεία τοῦ Πνεύματος, τὸ Τελωνικὸν Ἦθος, τὸ Διακονικὸν Ἦθος, τὴν Παιδικὴ Ἀθωότητα, τὴν Καθαρότητα τῆς Καρδιᾶς καὶ τὴν Συγχωρητικότητα. Ἐπικαλοῦμαι τὴν εὐλογία τοῦ Ἀειμνήστου Πατρός, Γέροντος καὶ Μητροπολίτου μας † Κυπριανοῦ, ὡς καὶ τὶς πολύτιμες προσευχές Σας, προκειμένου νὰ συνεχίσουμε τὴν ἀνάβασί μας στὴν ὀγδόη βαθμίδα, τὴν Ἐλεήμονα Καρδία. «Κύριε, τὰ χείλη μου ἀνοίξεις, καὶ τὸ στόμα μου ἀναγγελεῖ τὴν αἴνεσίν Σου» (Ψαλμ. ν΄ 17).
η. Ἡ Ἐλεήμων Καρδία Ὅταν, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, λαμβάνουμε τὸ Ἅγιο Βάπτισμα, ἢ ὅταν ἀργότερα, μὲ τὴν Μετάνοια καὶ Ἐξομολόγησι, ἀρχίζουμε συνειδητὰ τὴν σχέσι μας μὲ τὸν Σωτῆρά μας Χριστό, ἤδη εὑρισκόμεθα στὴν ἀρχὴ μιᾶς Μεγάλης Ἀναμονῆς, μιᾶς Προσδοκίας. Περιμένουμε τὸν Νυμφίο μας Χριστό!... Καὶ στὴν Ἀναμονή μας αὐτὴ δὲν εἴμεθα μόνοι... Μέλλει νὰ φανερωθῆ ἡ Δόξα μας, ἡ Ἀνακαίνισίς μας, ἡ ὁποία θὰ εἶναι τόσο ἔνδοξη, ὥστε ἀναμένει Αὐτὴν μὲ σφοδρὴ προσδοκία ὅλη ἡ Κτίσις... Ἡ Κτίσις ἔχει ὑποταχθῆ στὴν φθορὰ καὶ στενάζει καὶ ὑποφέρει μαζί μας... Ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Παῦλος μᾶς ὁμιλεῖ ἀποκαλυπτικὰ γιὰ τὴν Δόξα αὐτὴν τοῦ ἀνακαινισμένου Μελλοντικοῦ / Ἐσχατολογικοῦ Κόσμου:
«Λογίζομαι γάρ, ὅτι οὐκ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρὸς τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς· ἡ γὰρ ἀποκαραδοκία (ἔντονη προσδοκία) τῆς κτίσεως τὴν ἀποκάλυψιν τῶν υἱῶν τοῦ Θεοῦ ἀπεκδέχεται (περιμένει)· τῇ γὰρ ματαιότητι (φθορᾷ) ἡ κτίσις ὑπετάγει... καὶ αὐτὴ ἡ κτίσις ἐλευθερωθήσεται ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ· οἴδαμεν (γνωρίζουμε) γάρ, ὅτι πᾶσα ἡ κτίσις συστενάζει καὶ συνωδίνει ἄχρι τοῦ νῦν...». (Ρωμ. η΄ 18 -22) Ἡ Ἀναμονή μας αὐτὴ παρομοιάζεται μὲ τὴν ἔντονη / σφοδρὴ ἀναμονὴ τῆς νύμφης, ἡ ὁποία ποθεῖ τὴν ἔλευσι τοῦ νυμφίου, τὴν ἕνωσί της μὲ τὸν νυμφίο!...
Ἂς θυμηθοῦμε τὴν χαρακτηριστικὴ Παραβολὴ τῶν Δέκα Παρθένων (Ματθ. κε΄ 1-13). Περιμένουμε τὸν Νυμφίο μας!... Εὑρισκόμεθα σὲ ἐγρήγορσι «εἰς ἀπάντησιν (προϋπάντησιν) τοῦ Νυμφίου»... Δὲν πρέπει νὰ ἀφήσουμε τὰ Λυχνάρια μας νὰ σβήσουν... Ὀφείλουμε νὰ τὰ διατηροῦμε ἀναμμένα καὶ φωτεινά... Νὰ τροφοδοτοῦμε αὐτὰ συνεχῶς μὲ τὸ λάδι, μὲ τὸ Ἔλεος καὶ τὴν Εὐσπλαγχνία... «Γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὥραν, ἐν ᾗ ὁ Υἱὸς τοῦ Ἀνθρώπου ἔρχεται». (Ματθ. κε΄ 13) Ἔλεος, Ἐλεημοσύνη, Εὐσπλαγχνία... Εἶναι πολὺ γνωστὸς σὲ ὅλους μας ὁ Μακαρισμὸς τοῦ Κυρίου μας: «Μακάριοι οἱ ἐλεήμονες, ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται». (Ματθ. ε΄ 7) Στὴν ἐν Χριστῷ Ζωή, ἡ Ἐλεημοσύνη δὲν ταυτίζεται μόνον μὲ τὴν παροχὴ μιᾶς ὑλικῆς βοηθείας στὸν συνάνθρωπό μας.
Ὅπως λέγει ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος, «ποικίλος ὁ τῆς Ἐλεημοσύνης τρόπος, καὶ πλατεῖα αὕτη ἡ Ἐντολή». (Ἱ. Χρυσοστόμου, Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον, PG 57, στλ. 227, Ὁμιλία ΙΕ´, §δ΄ ) Συγχωροῦμε, συμπαθοῦμε, συμπάσχουμε, συμπονοῦμε, συμμετέχουμε καρδιακῶς στὰ δεινὰ καὶ τὶς θλίψεις τῶν συνανθρώπων μας. Ὁ Κύριός μας καὶ Θεός μας εἶναι πλήρης Ἐλέους, Ἀγάπης καὶ Ἀγαθότητος... Μᾶς συμπονεῖ, μᾶς συμπαθεῖ, μᾶς συγχωρεῖ, μᾶς δίδει συνεχῶς εὐκαιρίες ἐπανόδου στὸν Πατρικὸ Οἶκο... Γι᾿ αὐτό, μᾶς προτρέπει ὁ Χριστός μας νὰ Τοῦ ὁμοιάσουμε: «Γίνεσθε οὖν οἰκτίρμονες, καθὼς καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν Οἰκτίρμων ἐστί». (Λουκ. Ϛ΄ 36) Τί μᾶς ἐξισώνει μὲ τὸν Θεὸ καὶ Πατέρα μας; «Τὸ ἐλεεῖν καὶ οἰκτείρειν», λέγει ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος· «οὐκ εἶπεν, ... ἐὰν νηστεύητε, ὅμοιοί ἐστε τῷ Πατρὶ ὑμῶν· οὐκ εἶπεν, ἐὰν παρθενεύσητε, οὐδὲ εἶπεν, ἐὰν εὔχησθε, ὅμοιοί ἐστε τῷ Πατρὶ ὑμῶν... Ἀλλὰ τί; Γίνεσθε οἰκτίρμονες». (Ἱ. Χρυσοστόμου, Πρὸς Τιμόθεον Ἐπιστολὴν Δευτέραν, PG 62, στλ. 633-634, §γ΄ )
Ἡ συμπάθεια / συμπόνια καὶ ἡ εὐσπλαγχνία μορφώνει - σφραγίζει, τρόπον τινά, στὶς καρδιές μας, στὶς ψυχές μας, τοὺς θεϊκοὺς χαρακτῆρες καὶ μᾶς ἐξομοιώνει, κατὰ χάριν, μὲ τὸν Θεό. Ἐλεήμονες δὲν εἶναι μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προσφέρουν ὑλικὰ ἀγαθά, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐκφράζουν μὲ ἔμπρακτη καὶ ἀνιδιοτελῆ Εὐσπλαγχνία τὴν συμπαράστασί τους πρὸς τὸν πλησίον, ἐχθρὸν καὶ φίλον, τόσον ὑλικά, ὅσο – καὶ κυρίως– πνευματικά. Ἡ Ἐλεήμων Καρδία συνενώνει ἀρρήκτως ὅλες τὶς Ἐντολὲς τοῦ Κυρίου μας καὶ ἀποτελεῖ τὸ κέντρον καὶ τὴν καρδίαν αὐτῶν... Μᾶς βοηθεῖ νὰ δραπετεύσουμε ἀπὸ τὴν φυλακὴ τοῦ ἑαυτοῦ μας, χάριν τοῦ Ἀδελφοῦ, καὶ καθιστᾶ τὴν καρδιά μας σκήνωμα τῆς Δόξης τοῦ Θεοῦ.
ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΙΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΑΝΤΩΝΙΟΥ
.jpg)
Απόσπασμα από τον Βίο του αγίου Αντωνίου του Μεγάλου που συνέγραψε ο Μέγας Αθανάσιος
Κάποτε λοιπόν δύο φιλόσοφοι ήλθαν προς αυτόν, ειδωλολάτρες, που νόμιζαν ότι μπορούν να ελέγξουν τον Αντώνιο. Ήταν στο όρος το έξω. Ο Αντώνιος κατάλαβε ποιοί άνθρωποι είναι όταν τους είδε και εξήλθε προς αυτούς και είπε με διερμηνέα: "Γιατί τόσο πολύ κοπιάσατε να έλθετε, ω φιλόσοφοι, προς ανόητο άνθρωπο;" Όταν είπαν αυτοί ότι δεν είναι ανόητος, αλλά και πολύ φρόνιμος, είπε προς αυτούς: "Αν μεν προς ανόητο ήλθατε, περιττός ο κόπος σας. Αν όμως θεωρείτε ότι είμαι φρόνιμος, να γίνετε όπως είμαι εγώ. Επειδή πρέπει να μιμούμαστε τα καλά. Και αν μεν εγώ ερχόμουν προς εσάς, τότε θα εμιμόμουν εσάς. Αν όμως εσείς (ήλθατε) προς εμένα, να γίνετε όπως εγώ. Επειδή είμαι Χριστιανός. Αυτοί θαυμάζοντας ανεχώρησαν επειδή έβλεπαν και τους δαίμονες να φοβούνται τον Αντώνιο.
Όταν άλλοι από αυτούς τον συνάντησαν προς το όρος το έξω και νόμισαν ότι θα τον χλευάσουν επειδή δεν είχε μάθει γράμματα, είπε προς αυτούς ο Αντώνιος: "Εσείς τι λέτε; Ποιό είναι πρώτο, ο νους ή τα γράμματα; και ποιό είναι αίτιο ποίου, ο νους των γραμμάτων, ή τα γράμματα του νου;" Όταν αυτοί απάντησαν ότι πρώτος είναι ο νους και αυτός είναι ο εφευρέτης των γραμμάτων, τους είπε ο Αντώνιος: "Σε όποιον λοιπόν ο νους υγιαίνει, σε αυτόν δεν είναι αναγκαία τα γράμματα". Με αυτό και τους παρόντες και αυτούς εξέπληξε. Απήλθαν λοιπόν θαυμάζοντας, επειδή τόση πολλή σύνεση έβλεπαν σε αγράματο άνθρωπο. Και επειδή δεν είχε άγριο το ήθος, λόγω του ότι ανατράφηκε στο όρος και εκεί εγέρασε, αλλά ήταν γεμάτος χάρη και κοινωνικός. Και τον λόγο τον είχε νοστιμίσει με το θείο αλάτι, έτσι ώστε κανείς δεν τον φθονούσε, αλλά να χαίρονται με αυτόν, όλοι όσοι έρχονταν προς αυτόν.
Μετά από αυτά έτυχε να έλθουν πάλι μερικοί από αυτούς. Κι ήταν από αυτούς που οι ειδωλολάτρες θεωρούσαν σοφούς. Και απαιτούσαν λόγο από αυτόν λόγο περί της πίστης μας στον Χριστό. Και επεχείρησαν να μιλήσουν για το κήρυγμα του Θείου Σταυρού και ήθελαν να χλευάσουν.
Ο Αντώνιος λυπήθηκε την άγνοιά τους, έλεγε με διερμηνέα, που καλώς διερμήνευε: "Τι είναι καλύτερο; Να ομολογούμε τον Σταυρό ή μοιχείες και δολοφονίες παιδιών να προσάπτετε σε αυτούς που ονομάζετε θεούς; Επειδή το πρώτο που λέμε εμείς είναι απόδειξη ανδρείας και γνώρισμα καταφρονήσεως θανάτου, ενώ τα δικά σας είναι ασέλγειας πάθη.
Έπειτα τι είναι καλύτερο να λέμε, ότι ο Λόγος του Θεού δεν μεταβλήθηκε, αλλά παραμένοντας ο Ίδιος, για την σωτηρία και την ευεργεσία των ανθρώπων, έλαβε σώμα ανθρώπινο, έτσι ώστε να κοινωνήσει την ανθρώπινη φύση και να κάνει τους ανθρώπους να κοινωνήσουν την θεία και νοερή φύση, ή να εξομοιώνετε τον Θεό με άλογα ζώα, και για αυτό να σέβεστε τετράποδα κι ερπετά και ομοιώματα από ανθρώπους; Επειδή αυτά είναι τα σεβάσματα σε εσάς τους σοφούς.
Και πως τολμάτε να μας χλευάζετε εμάς επειδή λέμε ότι ο Χριστός φανερώθηκε σαν άνθρωπος, όταν εσείς λέτε ότι η ψυχή χωρίστηκε από τον ουρανό, και λέτε ότι πλανήθηκε η ψυχή και έπεσε από την αψίδα των ουρανών σε σώμα, και μακάρι σε ανθρώπινο, και όχι και σε τετράποδα και σε ερπετά να έρχεται και να πέφτει. Επειδή η δική μας πίστη λέει την παρουσία του Χριστού λόγω της της σωτηρίας των ανθρώπων.
Εσείς όμως πλανάσθε όταν λέτε για ψυχή αγέννητη (αδημιούργητη). Και εμείς πιστεύουμε στο δυνατό και φιλάνθρωπο της Πρόνοιας, ότι και αυτό δεν ήταν αδύνατο στον Θεό, όμως εσείς, λέτε ότι η ψυχή είναι εικόνα του Νου, και της προσάπτετε πτώσεις και μυθολογείτε ότι είναι μεταβλητή. Και λοιπόν λόγω της ψυχής και τον νουν τον θεωρείτε τρεπτό. Επειδή όποια είναι η εικόνα, έτσι είναι και εκείνο, του οποίου είναι εικόνα Όταν σχετικά με το νου τέτοια νομίζετε, να θυμάστε ότι σε αυτόν ον Πατέρα του νου βλαστημάτε.
Και για τον Σταυρό τι καλύτερο μπορείτε να πείτε; Να υπομένει τον Σταυρό, όταν γίνεται σχέδιο εναντίον Του από πονηρούς ανθρώπους και να μην φοβάται τον θάνατο που οπωσδήποτε συνεπάγεται. Ή τις πλάνες για τον Όσιρι και την Ίσιδα και κακά σχέδια του Τυφώνα και την φυγή του Κρόνου και τα πως έφαγε τα παιδιά του και τις πατροκτονίες να μυθολογεί; Επειδή αυτά είναι το δικά σας σοφά. Πως, αν και χλευάζετε τον Σταυρό, δεν θαυμάζετε την Ανάσταση; Επειδή αυτοί (οι Ευαγγελιστές) που έγραψαν αυτό, έγραψαν και εκείνο.
Ή γιατί ενώ θυμάστε τον Σταυρό, σιωπάτε για τους αναστημένους νεκρούς, και τους τυφλούς που ανέβλεψαν, και τους θεραπευμένους παραλύτους, και τους λεπρούς που καθαρίστηκαν, και την πεζοπορία πάνω στην θάλασσα, και για τα άλλα σημάδια και τεράστια, τα οποία όχι πλέον άνθρωπο, αλλά Θεό αποδεικνύουν τον Χριστό; Μου φαίνεται ότι πολύ αδικείτε τους εαυτούς σας και ότι δεν διαβάζετε γνήσια τις Γραφές μας. Αλλά να διαβάζετε και να βλέπετε ότι αυτά που έκανε ο Χριστός, τον αποδεικνύουν Θεό, που ήλθε για την σωτηρία των ανθρώπων.
Πείτε μας κι εσείς τα δικά σας. Τι μπορείτε να πείτε για τα μη λογικά, παρά για την μη λογική και την αγριότητα; Αν, όπως ακούω, θέλετε να πείτε ότι τα λέτε σαν μύθους και μιλάτε αλληγορικά για την αρπαγή της Κόρης (Περσεφόνης) στην γη, και την αναπηρία του Ηφαίστου στην φωτιά, και την Ήρα στον αέρα, και τον Απόλλωνα στον ήλιο, και την Άρτεμη στην Σελήνη, και τον Ποσειδώνα στην θάλασσα. Όχι κάτι λιγότερο, αυτόν τον Θεό δεν τον σέβεσθε, αλλά την κτίση λατρεύετε, αντί τον Θεό, που έκτισε τα πάντα. Επειδή αν είναι όμορφη η κτίση, αυτά τα ταιριάξατε, αλλά έπρεπε μέχρι μόνο να θαυμάσετε και να μην θεοποιήσετε τα κατασκευασμένα. Για να μην παρέχετε την τιμή του Δημιουργού στα δημιουργήματα. Επειδή είναι ώρα για εσάς και του αρχιτέκτονα την τιμή να μεταφέρετε στο σπίτι που έγινε από αυτόν, ή την (τιμή) του στρατηγού στον στρατιώτη.
ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ: ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ
.jpg)
Κάποτε ο άγιος Αντώνιος, καθώς πλησίαζε η ώρα που έτρωγε, σηκώθηκε για να προσευχηθεί, την ενάτη ώρα περίπου (τρεις το απόγευμα). Ένιωσε τότε τον εαυτό του να αρπάζεται νοερά· και το παράδοξο είναι ότι στεκόταν και έβλεπε τον εαυτό του σαν να ήταν έξω από τον εαυτό του και κάποιοι να τον οδηγούν στον αέρα. Έπειτα είδε κάποιους απαίσιους και φοβερούς να στέκονται στον αέρα και να θέλουν να του εμποδίσουν το πέρασμα.
Οι συνοδοί του τους αντιμάχονταν, εκείνοι όμως απαιτούσαν να λογοδοτήσει σε αυτούς, μήπως τον βρουν χρεώστη τους σε κάτι. Ήθελαν να αρχίσουν την εξέταση από τότε που γεννήθηκε, τους εμπόδισαν όμως οι συνοδοί τού Αντωνίου, λέγοντας ότι όσα έκανε από τότε που γεννήθηκε, τα έσβησε ο Κύριος, και μόνο για όσα έκανε από τότε που έγινε μοναχός και αφιερώθηκε στον Θεό επιτρέπεται να τον εξετάσουν. Καθώς λοιπόν εκείνοι έλεγαν κατηγορίες, τις οποίες δεν μπορούσαν να αποδείξουν, ο δρόμος του έμεινε ελεύθερος και ανεμπόδιστος. Και αμέσως είδε τον εαυτό του σαν να ήρθε και να στάθηκε δίπλα στον εαυτό του, και έγινε πάλι ένας Αντώνιος.
Ξέχασε τότε το φαγητό και έμεινε την υπόλοιπη μέρα και όλη τη νύχτα να προσεύχεται με στεναγμούς. Γιατί θαύμαζε καθώς αναλογιζόταν με πόσους έχουμε να παλέψουμε και με πόσους κόπους πρόκειται να διασχίσει κανείς τον αέρα· και θυμόταν ότι αυτό εννοούσε ο απόστολος Παύλος όταν έλεγε για τον «άρχοντα που εξουσιάζει τον αέρα» (Εφ. 2:2)· γιατί σε αυτόν τον χώρο έχει την εξουσία ο εχθρός να μάχεται και να προσπαθεί να εμποδίσει όσους πάνε να περάσουν.
Γι’ αυτόν κυρίως τον λόγο ο ίδιος απόστολος συμβούλευε: «Φορέστε την πανοπλία του Θεού, για να μπορέσετε να αποκρούσετε την επίθεση κατά τη φοβερή μέρα, έτσι ώστε ο εχθρός να μην έχει να πει τίποτε κακό για εσάς και να καταντροπιαστεί» (Εφ. 6, 13· Τίτ. 2:8).
Μετά από αυτό, τον επισκέφτηκαν κάποτε μερικοί και συζήτησαν μαζί του για την πορεία της ψυχής και ποιος είναι ο τόπος της μετά την έξοδο. Την ίδια νύχτα άκουσε κάποιον από ψηλά να τον φωνάζει και να του λέει: «Αντώνιε, σήκω, βγες έξω και δες». Βγήκε λοιπόν –γιατί ήξερε σε ποιους έπρεπε να υπακούει– και σηκώνοντας το βλέμμα του είδε να στέκεται ένας πανύψηλος, άσχημος και φοβερός, που έφτανε ως τα σύννεφα.
Κάποιοι ανέβαιναν, σαν να είχαν φτερά, και εκείνος άπλωνε τα χέρια του και άλλους τους έριχνε κάτω, ενώ άλλοι πετούσαν ψηλά, του ξέφευγαν και συνέχιζαν ανενόχλητοι. Σε αυτούς εκείνος ο πανύψηλος έτριζε τα δόντια, ενώ χαιρόταν για εκείνους που έπεφταν. Και αμέσως ακούστηκε στον Αντώνιο μια φωνή: «Εννόησε αυτό που βλέπεις».
ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Α': ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΩΤΑ (1993)
Πνευματικό Κέντρο Ι. Ν. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, Κολωνού (1993)
ΚΥΡΙΕ ΠΟΥ ΗΣΟΥΝ; ΕΔΩ ΗΜΟΥΝ ΑΝΤΩΝΙΕ ΚΑΙ ΣΕ ΘΑΥΜΑΖΑ
Μέρες αθλήσεως.
Μετά τους πειρασμούς, ο Άγιος προσεύχεται με πολλή πίστη.
Η νηστεία και η σκληραγωγία γινότανε πιο αυστηρή.
Έκτος από το ελάχιστο ψωμί, που έτρωγε κάθε δύο τρεις η και τέσσερες μέρες,
ούτε λάδι, ούτε κρασί,
ούτε καμιά άλλη τροφή έβαζε στο στόμα του.
Κοιμότανε δε πάνω σε μια παλιά ψάθα ή και εντελώς κάτω στο χώμα.
Για ν’ ανεβάσει, λοιπόν,
ακόμη πιο ψηλά τον αγώνα και την άθληση του την χριστιανική, καταφεύγει σ’ ένα παλαιό τάφο κι’ απομονώνεται.
Εκεί του φέρνει την λίγη τροφή του, από καιρού εις καιρόν,
κάποιος ευσεβής χριστιανός.
Ο τάφος αυτός ήταν ευρύχωρος, σαν δωμάτιο.
Ο Σατανάς επιτίθεται και πάλι.
Γεμάτος οργή και μίσος για την αποτυχία του ο διάβολος, ξανακτυπάει τον Άγιο, για να τον κάνη να γυρίσει πίσω στον κόσμο και να τον ρίξει στην αμαρτία. Πηγαίνει την νύκτα και κάνει χαλασμό. Του παρουσιάζεται με μορφές φιδιών, σκορπιών, λύκων, τίγρεων, που τον δαγκώνουν και του σχίζουν τις σάρκες. Ο Μέγας Αντώνιος λέει με γενναιότητα: Δε θα με νικήσετε! ο αριθμό σας και ο θόρυβος σας δείχνουν την αδυναμία σας.Οι δαίμονες τον κτυπούν τότε μανιασμένα και τον αφήνουν εκεί με πληγές αναίσθητο και μισοπεθαμένο.Έτσι αναίσθητο τον βρίσκει ο χριστιανός, που του πήγε το πρωί το ψωμί του. Τον νομίζει για νεκρό. Τον μεταφέρει στο σπίτι του, κοντά στους συγγενείς και τους γνωστούς του. Συνέρχεται όμως, ο Άγιος την νύκτα και γυρίζει πάλι στον τάφο του μαρτυρίου του. Εδώ είμαι! φωνάζει ο όσιος.
Δεν με φοβίζουν τα ψεύτικα μαστίγιά σας. Κανένα μαρτύριο δεν θα με απομακρύνει από τον Δεσπότη μου Χριστό.Αγριεύουν οι δαίμονες, στη συνέχεια της μάχης, που δίνουν. Παρουσιάζονται σε χίλιες δυο μορφές ερπετών και θηρίων. Και ο Μέγας Αντώνιος, χωρίς να τα χάση είπε: Εάν είχατε δύναμη, ένας και μόνο από σας, μπορούσε να με εξοντώσει. Επειδή ο Κύριος σας έχει κόψει τα νεύρα και σας έχει αφήσει χωρίς δύναμη, γι’ αυτό προσπαθείτε με το πλήθος, με την ψευτιά και την υποκρισία, να με φοβίσετε. Και γι’ αυτό μεταμορφώνεστε σε τόσα θηρία! Εμπρός λοιπόν! Εάν όμως δεν πήρατε άνωθεν εξουσία εναντίον μου, μη στέκεστε. Εάν όμως δεν πήρατε, τί ταράζεσθε;
Οι δαίμονες ακούγοντας τα λόγια αυτά του Άγιου, έτριζαν τα δόντια τους, μια ακτίνα με θεϊκό φως κατέβηκε από τη στέγη του τάφου.Γαλήνη κι ησυχία απλώθηκε παντού. Το κορμί του Άγιου δεν πονούσε πλέον και δεν υπήρχαν πληγές στο σώμα του. Θεραπεύτηκαν από τον Κύριο. Ο μεγάλος ασκητής, καταλαβαίνει την θεία επίσκεψη και ρωτάει: Πού ήσουνα, γλυκύτατέ μου Θεέ και δεν φανερωνόσουνα από την αρχή, να σταματήσεις τους πόνους του κορμιού μου; Δεκαέξι χρόνια, με έψησε ο σατανάς. Ακούστηκε τότε, μια φωνή, που του έλεγε: Αντώνιε, εδώ ήμουνα και σε παρακολουθούσα αοράτως. Αλλά πρόσμενα να ιδώ τον αγώνα σου. Αφού, λοιπόν, δεν νικήθηκες, αλλά υπέφερες με πίστη, θα είμαι πάντοτε κοντά σου και θα κάνω το όνομά σου ξακουστό σ’ όλο τον κόσμο.
Σηκώθηκε τότε ο Άγιος και προσευχήθηκε θερμά.Κατά το 285 μ.Χ., θέλει ν’ απομακρυνθεί περισσότερο από τον κόσμο. Ο Άγιος Αντώνιος ξεκινάει, για το σκληρό και δύσκολο δρόμο της ασκήσεως. Περνάει τον Νείλο ποταμό και προχωράει προς τα βουνά της δεξιάς όχθης του, που προεκτείνονται προς την Αραβία. Ο σκοτεινός διάβολος πλημμυρίζει από μίσος κατά του Άγιου. Καθώς τον βλέπει να προχωρεί, για πιο αυστηρή άσκηση και πρόοδο αγιοσύνης, ταράζεται. Δεν το βάζει όμως κάτω. Ετοιμάζεται να τον σκανδαλίσει, για τα τον ρίξει στην αμαρτία.Του πετάει, λοιπόν, στον δρόμο του εκεί που βάδιζε στην έρημο, ένα μεγάλο, αστραφτερό, αργυρένιο δίσκο! Ο Μέγας Αντώνιος κοντοστέκεται για λίγο και λέγει εκείνο, που κατάντησε παροιμιώδες: Πόθεν δίσκος εν τη ερήμω;. Από που βρέθηκε ο δίσκος στην έρημο; Δική σου τέχνη είναι τούτο, διάβολε! είπε τότε ο Άγιος. Θέλεις να με εμπαίξεις.
Δεν θα σού κάνω όμως την χάρη. Χάρισμά σου, λοιπόν. Πάρε τον δίσκο μαζί σου στην απώλεια, στο σκοτάδι της Κολάσεως, του φρικτού βασιλείου σου...Μόλις, όμως, είπε αυτά ο όσιος, ο δίσκος έγινε άφαντος! Ο δαίμονας είχε νικηθεί και πάλι.Σε λίγο ο Μέγας Αντώνιος συναντάει μπροστά του άφθονο χρυσάφι, που άστραφτε και γυάλιζε με τη λάμψη του. Για το χρυσάφι αυτό, δίνονται δύο εξηγήσεις. Η μία είναι, ότι το παρουσίασε ο διάβολος στον Άγιο, για να τον εμποδίση από τον θεάρεστο δρόμο του, για να του ανάψει την φλόγα της φιλαργυρίας και του πλούτου και έτσι να του αλλάξει τα μυαλά. Η άλλη εξήγηση είναι, ότι το χρυσάφι αυτό, παρουσίασε ο Θεός στον Άγιο, για να δείξει στον διάβολο, ότι ο Αντώνιος, ούτε από το χρυσάφι παρασύρεται, ούτε με τίποτε άλλο αλλάζει την ευτυχία της πίστεώς του, που νοιώθει. Είναι στη Λυβική έρημο Πισπίρι, που βρίσκεται το σημερινό Δάρ -Ελ -Μεϊμούν. Φθάνει, λοιπόν, ο μεγάλος ασκητής βαθειά στην έρημο.Εδώ, αρχίζει ο Μ. Αντώνιος να ζει σε πιο αυστηρή άσκηση. Απομονωμένος από τον κόσμο εντελώς, βαθαίνει στα μυστήρια της ζωής και της Δημιουργίας.
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)
