ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ
Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΕ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ: ΣΠΙΤΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ Ή ΧΩΡΙΣ ΧΡΙΣΤΟ; (2024)
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Β': ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΕ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ (2023)
Ιερά Μονή Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης, Φυλή Αττικής
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΒΟΙΩΤΙΑΣ κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ: ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΕ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ (2023)
.jpg)
Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,
.jpg)
Ὁ Ἱερὸς Παῦλος μᾶς λέει ξεκάθαρα ὅτι ἀκόμη καὶ ἂν μιλᾶμε τὶς γλῶσσες τῶν Ἀγγέλων, καὶ ἂν ἔχουμε τόση πίστη ὥστε νὰ μετακινοῦμε βουνά, καὶ ἂν ἀκόμη παραδώσουμε τὰ σώματά μας στὴ φωτιὰ γιὰ τὴν πίστη, ἀλλὰ δὲν ἔχουμε ἀγάπη, καθόλου δὲν ὠφελούμαστε. Γιὰ χάρη τῆς ἀγάπης, ὁ Πατέρας ἔστειλε τὸν Υἱὸ στὸν κόσμο. Γιὰ χάρη τῆς ἴδιας, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ καταδέχθηκε νὰ ὑψωθεῖ στὸν Σταυρὸ γιὰ νὰ λυτρώσει ἐμᾶς, ποὺ μὲ τὴν θέλησή μας παρακούσαμε τὴν ἐντολή Του, ἀπὸ τὸν αἰώνιο θάνατο.
Ἐφόσον, λοιπόν, τόσο ἀγάπησε ὁ Θεὸς ὅλους ἐμᾶς, ἔτσι κὶ ἐμεῖς ἔχουμε καθῆκον νὰ ἀγαποῦμε τὸν Θεὸ καὶ τοὺς συνανθρώπους μας. Αὐτὸ τονίζει σήμερα ὁ Δεσπότης Χριστὸς στὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς ΙΕ΄ Κυριακῆς τοῦ Ματθαίου.
Βλέπουμε κάποιον διδάσκαλο τοῦ μωσαϊκοῦ νόμου νὰ πλησιάζει τὸν Κύριο καὶ νὰ Τὸν ρωτᾶ: «ποιά ἐντολὴ εἶναι μεγάλη στὸν νόμο;». Ὡς διδάσκαλος, ἀσφαλῶς καὶ γνώριζε τὴν ἀπάντηση. Ὡστόσο, ἤθελε νὰ πειράξει τὸν Κύριο. Ἤθελε νὰ ἀκούσει μία λανθασμένη ἀπάντηση, γιὰ νὰ ἔχει νὰ Τὸν κατηγορεῖ. Εἶναι γεγονὸς ὅτι ἀνάμεσα στοὺς πολλοὺς οἱ ὁποῖοι καλοπροαίρετα ἄκουγαν τὸν Κύριό μας νὰ κηρύττει, ὑπῆρχαν πολλοὶ τέτοιοι ὑποκριτές, δῆθεν ὑπηρέτες τοῦ Θεοῦ.
Καὶ στὶς ἡμέρες μας ὑπάρχει τὸ γένος αὐτό, ἄνθρωποι τῆς Ἐκκλησίας, οἱ ὁποῖοι ἀνοίγουν τὸ στόμα τους μόνο γιὰ νὰ ἐπιτεθοῦν λεκτικὰ σὲ κάποιον ὁ ὁποῖος ἔκανε ἕνα λάθος, ἀκόμη καὶ ἂν αὐτὸς ὁ κάποιος ἔχει κάνει χίλια καλά. Τόσο «ἐνδιαφέρονται» γιὰ τὸ σωστό, ποὺ ἀντὶ νὰ ἐπιστήσουν διακριτικὰ τὸ σφάλμα, σπεύδουν νὰ τὸ διακηρύξουν «ἐν ἐκκλησίᾳ μεγάλῃ». Ἔτσι καὶ ὁ νομικός. Δυστυχῶς γιὰ ἐκεῖνον, ὅμως, συνομιλοῦσε μὲ τὸν Θεάνθρωπο, ὁ Ὁποῖος δὲν πέφτει σὲ παγίδες.
Ὁ Κύριος ἀπάντησε: «ἡ πρώτη καὶ μεγαλύτερη ἐντολὴ εἶναι νὰ ἀγαπήσεις τὸν Θεό σου μὲ ὅλη τὴν καρδιά, τὴν ψυχὴ καὶ τὴν διάνοιά σου. Δεύτερη δέ, ὅμοια μὲ τὴν πρώτη, νὰ ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὅπως ἀγαπᾶς τὸν ἑαυτό σου. Πάνω σὲ αὐτὲς τὶς δύο ἐντολὲς κρέμεται ὅλος ὁ νόμος καὶ οἱ Προφῆτες».
Τὸ πρῶτο καὶ κύριο καθῆκον μας εἶναι ἡ ἀγάπη. Ὅλα τὰ ἄλλα ποὺ συγκροτοῦν τὸν καθημερινὸ βίο τῶν Χριστιανῶν, ἡ προσευχή, ἡ νηστεία, ἡ ἐλεημοσύνη, ἀποτελοῦν τὰ μέσα διὰ τῶν ὁποίων ὁδηγούμαστε πρὸς τὴν ἀγάπη καὶ ἐκφράζουμε τὴν ἀγάπη μας. Καὶ τί σημαίνει ἀγάπη;
Τὴν ἀπάντηση μᾶς δίνει ὁ τῶν Ἐθνῶν Ἀπόστολος Παῦλος: «Ἡ ἀγάπη μακροθυμεῖ, εἶναι ἀγαθή· ἡ ἀγάπη δὲν φθονεῖ· ἡ ἀγάπη δὲν καυχιέται, δὲν ὑπερηφανεύεται, δὲν κάνει ἀσχήμιες, δὲν ζητεῖ τὸ συμφέρον της, δὲν παροξύνεται, δὲν λογίζεται τὸ κακό, δὲν χαίρεται μὲ τὴν ἀδικία, ἀλλὰ χαίρεται μὲ τοὺς ἄλλους γιὰ τὴν ἀλήθεια· πάντα βαστάζει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει».
Πρῶτα, λοιπόν, ἀγάπη πρὸς τὸν Θεό. Ἀγαπῶ τὸν Θεὸ ὅταν τηρῶ τῖς ἐντολές Του καὶ οἱ ἐντολές Του, δὲν εἶναι δύσκολες. Ἐμεῖς κάνουμε τὰ πράγματα δύσκολα. Καὶ ἂν ἀγαπῶ τὸν Θεό, τότε ὁ Θεὸς θὰ μοῦ φανερωθεῖ, διότι ὁ Ἴδιος μᾶς τὸ βεβαίωσε. Ἔπειτα, ὁ Χριστὸς μᾶς τόνισε νὰ ἀγαποῦμε τοὺς ἄλλους ὅπως τὸν ἑαυτό μας. Ἐνδιαφέρομαι καὶ ἀγωνίζομαι γιὰ τὴν σωτηρία τῆς ψυχῆς μου; Ἂν ναί, τότε ἀγαπῶ πραγματικὰ τὸν ἑαυτό μου. Ἔτσι, πρέπει νὰ φροντίζω καὶ γιὰ τοὺς συνανθρώπους μου, διαθέτοντας τὸν ἑαυτό μου γιὰ ἐκείνους.
Αὐτά, ὅσο μένουν στὰ λόγια, δὲν ὠφελοῦν καθόλου. Ἡ ἀληθινὴ ἀγάπη εἶναι ἔμπρακτη. Τέτοια ἔμπρακτη ἀγάπη, τέτοια ἀγάπη ὥστε νὰ θυσιάσουν τὸ εἶναι τους γιὰ τοὺς συνανθρώπους τους, ὑπῆρξαν οἱ ἡρωϊκοὶ Ἀρχιερεῖς τῆς Μικρασίας, ἡ ὁποία, τέτοιες ἡμέρες τοῦ 1922, βίωσε τὴν τραγικότερη στιγμὴ τῆς ἱστορίας της, τὴν Μικρασιατικὴ Καταστροφή.
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ: ΣΠΙΤΙ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ Ή ΧΩΡΙΣ ΧΡΙΣΤΟ;
Ιερά Μητρόπολη Λαρίσης και Πλαταμώνος
της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΕ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΠΕΡΙΚΟΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ
.jpg)
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΕ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ[: Ματθ.22, 34-46]
«Οἱ δὲ Φαρισαῖοι ἀκούσαντες ὅτι ἐφίμωσε τοὺς Σαδδουκαίους, συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτό, διδάσκαλε, ποία ἐντολὴ μεγάλη ἐν τῷ νόμῳ; (:Οι Φαρισαίοι όμως, όταν άκουσαν ότι ο Ιησούς αποστόμωσε τους Σαδδουκαίους, μαζεύτηκαν στο ίδιο μέρος όπου ήταν και εκείνος μαζί με τους Σαδδουκαίους, και ένας απ’ αυτούς, νομοδιδάσκαλος, τον ρώτησε δοκιμάζοντάς τον, για να δει ποια απόκριση θα έδινε, και του είπε: ‘’Διδάσκαλε, ποια είναι η πιο μεγάλη εντολή στον νόμο;’’)»[Ματθ.22,3-36].
Πάλι ο ευαγγελιστής προβάλλει την αιτία για την οποία έπρεπε να σιωπήσουν, και δείχνει με αυτό την θρασύτητα εκείνων. Πώς και με ποιον τρόπο; Με το ότι αν και αποστομώθηκαν εκείνοι[:οι Σαδδουκαίοι με την απάντηση με την οποία μόλις προηγουμένως τους είχε αποστομώσει ο Κύριος σχετικά με την ανάσταση των νεκρών, βλ. Ματθ.22,23-33], αυτοί[:οι Φαρισαίοι] πάλι επιτίθενται. Έπρεπε δε μετά από αυτό να ησυχάζουν, αλλά αυτοί συναγωνίζονται με τους προηγουμένους, και προβάλλουν τον νομικό, όχι με σκοπό να μάθουν, αλλά επιχειρούν να παγιδεύσουν τον Κύριο και Τον ερωτούν:
«Ποια είναι η πρώτη εντολή;». Επειδή λοιπόν η πρώτη εντολή είναι: «Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου(:Να αγαπάς τον Κύριο και Θεό σου)»[Ματθ.22,37], καθώς περίμεναν να τους δώσει κάποια αφορμή, συμπληρώνοντας και διορθώνοντας αυτήν εξαιτίας του ότι παρουσίαζε τον εαυτό Του Θεό, του κάνουν αυτήν την ερώτηση.
Τι κάνει λοιπόν ο Χριστός; Αφού φανέρωσε την αιτία που τους οδήγησε σε αυτό που πήγαζε από την έλλειψη κάθε ίχνους αγάπης, από το ότι λιώνουν από φθόνο και κατακυριεύονται από ζηλοτυπία, λέγει: «Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐν ὅλῃ τῇ καρδίᾳ σου καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ σου καὶ ἐν ὅλῃ τῇ διανοίᾳ σου. Αὕτη ἐστὶ πρώτη καὶ μεγάλη ἐντολή. Δευτέρα δὲ ὁμοία αὐτῇ· ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν(:Να αγαπάς τον Κύριο και Θεό σου με όλη σου την καρδιά, ώστε Αυτόν ολοκληρωτικά να ποθείς, και με όλη σου την ψυχή, ώστε ολόκληρη η θέλησή σου να είναι παραδομένη σε Αυτόν, και με τον νου σου ολόκληρο, ώστε Αυτόν πάντοτε να σκέφτεσαι.
Αυτή είναι η πρώτη και μεγάλη εντολή. Και δεύτερη εντολή όμοια με αυτήν και εξίσου σπουδαία είναι: Να αγαπάς τον συνάνθρωπό σου όπως αγαπάς τον εαυτό σου)»[Ματθ. 22, 37-39]. Γιατί όμως είναι όμοια με αυτήν; Διότι η πρώτη εντολή προετοιμάζει την δεύτερη και συγχρόνως συγκροτείται από αυτήν. Διότι «πᾶς γὰρ ὁ φαῦλα πράσσων μισεῖ τὸ φῶς καὶ οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς, ἵνα μὴ ἐλεγχθῇ τὰ ἔργα αὐτοῦ(:καθένας που επιμένει να κάνει έργα πονηρά και κακά, δεν αδιαφορεί απλώς, αλλά αποστρέφεται το φως. Και δεν έρχεται στο φως, για να μη γίνεται φανερή η ασχήμια και η ανηθικότητα των έργων του και προκληθεί έτσι η αποδοκιμασία του και η εξέγερση της συνειδήσεώς του)» [Ιω.3,20].
Και πάλι: «Εἶπεν ἄφρων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ· Οὐκ ἔστι Θεός(:Είπε στο βάθος του εσωτερικού του ο σκοτισμένος από την αμαρτία μέχρι αφροσύνης άνθρωπος: ‘’Δεν υπάρχει Θεός’’)» [Ψαλμ.52,1]. Και τι προκύπτει από αυτό; Ότι «Διεφθάρησαν καὶ ἐβδελύχθησαν ἐν ἀνομίαις(:Ο άφρων και οι όμοιοί του διεφθάρησαν και με την παράνομη και αδιόρθωτα αμαρτωλή διαγωγή τους έγιναν βδελυκτοί και μισητοί από τον Θεό και τους ευσεβείς ανθρώπους)» [Ψαλ.52,3]· και πάλι: «Ῥίζα γὰρ πάντων τῶν κακῶν ἐστιν ἡ φιλαργυρία, ἧς τινες ὀρεγόμενοι ἀπεπλανήθησαν ἀπὸ τῆς πίστεως(:διότι ρίζα όλων των κακών είναι η φιλαργυρία.
Μερικοί μάλιστα λόγω της φιλαργυρίας τους κυριεύτηκαν από σφοδρή και ακόρεστη επιθυμία για το χρήμα και γι’ αυτό αποπλανήθηκαν από την πίστη και έμπηξαν γύρω από τον εαυτό τους σαν καρφιά πολλούς πόνους και αγωνίες)» [Α΄Τιμ. 6,10]· και «Ἐὰν ἀγαπᾶτέ με, τὰς ἐντολὰς τὰς ἐμὰς τηρήσατε(: Εάν με αγαπάτε, να τηρείτε τις εντολές μου)» [Ιω. 14,15]. Όλες μάλιστα οι εντολές Του με αποκορύφωμά τους είναι: «Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου, καὶ τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν(:Να αγαπάς τον Κύριο και Θεό σου με όλη σου την καρδιά, ώστε σε Αυτόν να είσαι ολοκληρωτικά παραδομένος, με όλα τα βάθη της εσωτερικής και πνευματικής υπάρξεώς σου˙
και με όλη σου την ψυχή, ώστε Αυτόν να ποθείς με όλο το συναίσθημά σου˙ και με όλη τη θέληση και τη δύναμή σου, ώστε καθετί που θα κάνεις να είναι σύμφωνο με το θέλημά Του. Και με όλη σου τη δύναμη και με δραστηριότητα ακούραστη να εργάζεσαι για την εφαρμογή του θελήματός Του. Να Τον αγαπάς και με τον νου σου ολόκληρο, ώστε Αυτόν πάντοτε να σκέφτεσαι. Να αγαπάς επίσης και τον πλησίον σου, τον συνάνθρωπό σου, όσο και όπως αγαπάς τον εαυτό σου)»[Λουκά 10,27].
Εάν λοιπόν η αγάπη προς τον Θεό σημαίνει αγάπη προς τον πλησίον-διότι λέγει «Εάν με αγαπάς, Πέτρε, ποίμαινε τα πρόβατά μου»[Ιω.21,17]-, η δε αγάπη προς τον πλησίον συντελεί στην διαφύλαξη των εντολών, τότε κατά φυσικό λόγο έπειτα λέγει ότι «ἐν ταύταις ταῖς δυσὶν ἐντολαῖς ὅλος ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται κρέμανται(:σε αυτές τις δύο εντολές στηρίζεται όλος ο νόμος και η διδασκαλία των προφητών)»[: Ματθ.22,40]. Γι'αυτό λοιπόν ακριβώς που έκανε προηγουμένως, το ίδιο κάνει και τώρα εδώ.
Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2026
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΔ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ: Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΙΚΩΝ ΓΑΜΩΝ
ΙΔ’ Ματθαίου ΚΒ’ 2-14.
Εἶπεν ὁ Κύριος τὴν παραβολὴν ταύτην· ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὅστις ἐποίησε γάμους τῷ υἱῷ αὐτοῦ. καὶ ἀπέστειλε τοὺς δούλους αὐτοῦ καλέσαι τοὺς κεκλημένους εἰς τοὺς γάμους, καὶ οὐκ ἤθελον ἐλθεῖν. πάλιν ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους λέγων· εἴπατε τοῖς κεκλημένοις· ἰδοὺ τὸ ἄριστόν μου ἡτοίμασα, οἱ ταῦροί μου καὶ τὰ σιτιστὰ τεθυμένα, καὶ πάντα ἕτοιμα· δεῦτε εἰς τοὺς γάμους. οἱ δὲ ἀμελήσαντες ἀπῆλθον, ὁ μὲν εἰς τὸν ἴδιον ἀγρόν, ὁ δὲ εἰς τὴν ἐμπορίαν αὐτοῦ· οἱ δὲ λοιποὶ κρατήσαντες τοὺς δούλους αὐτοῦ ὕβρισαν καὶ ἀπέκτειναν. ἀκούσας δὲ ὁ βασιλεὺς ἐκεῖνος ὠργίσθη, καὶ πέμψας τὰ στρατεύματα αὐτοῦ ἀπώλεσε τοὺς φονεῖς ἐκείνους καὶ τὴν πόλιν αὐτῶν ἐνέπρησε. τότε λέγει τοῖς δούλοις αὐτοῦ· ὁ μὲν γάμος ἕτοιμός ἐστιν, οἱ δὲ κεκλημένοι οὐκ ἦσαν ἄξιοι· πορεύεσθε οὖν ἐπὶ τὰς διεξόδους τῶν ὁδῶν, καὶ ὅσους ἐὰν εὕρητε καλέσατε εἰς τοὺς γάμους. καὶ ἐξελθόντες οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι εἰς τὰς ὁδοὺς συνήγαγον πάντας ὅσους εὗρον, πονηρούς τε καὶ ἀγαθούς· καὶ ἐπλήσθη ὁ γάμος ἀνακειμένων. εἰσελθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς θεάσασθαι τοὺς ἀνακειμένους εἶδεν ἐκεῖ ἄνθρωπον οὐκ ἐνδεδυμένον ἔνδυμα γάμου, καὶ λέγει αὐτῷ· ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες ὧδε μὴ ἔχων ἔνδυμα γάμου; ὁ δὲ ἐφιμώθη. τότε εἶπεν ὁ βασιλεὺς τοῖς διακόνοις· δήσαντες αὐτοῦ πόδας καὶ χεῖρας ἄρατε αὐτὸν καὶ ἐκβάλετε εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. πολλοὶ γάρ εἰσι κλητοί, ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί.
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ (ΠΡΩΗΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΓΑΡΔΙΚΙΟΥ): ΕΧΟΥΜΕ ΕΝΔΥΜΑ ΓΑΜΟΥ;
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ: ΓΙΑ ΤΗ «ΣΥΓΚΑΤΟΙΚΗΣΗ» ΜΕ ΤΟΝ ΘΕΟ! (2026)
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ (ΠΡΩΗΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΓΑΡΔΙΚΙΟΥ): ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΔ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ (2007)
ΟΙ ΕΚΛΕΚΤΟΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΠΑΛΑΜΑ: ΟΜΙΛΙΑ ΜΑ' ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΠΟΥ ΚΑΛΕΙ ΣΤΟΥΣ ΓΑΜΟΥΣ ΤΟΥ ΥΙΟΥ
Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΙΚΩΝ ΓΑΜΩΝ
«ΕΙΔΕΝ ΕΚΕΙ ΑΝΘΡΩΠΟΝ ΟΥΚ ΕΝΔΕΔΥΜΕΝΟΝ ΕΝΔΥΜΑ ΓΑΜΟΥ»
ΟΡΘΡΟΣ ΚΑΙ Θ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΙΔ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ ΣΤΗΝ Ι. Μ. ΑΓΙΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ, ΦΥΛΗ ΑΤΤΙΚΗΣ (2023)
«ΛΑΜΠΡΥΝΟΝ ΜΟΥ ΤΗΝ ΨΥΧΗΝ ΚΑΙ ΤΟ ΦΩΣ ΤΟ ΑΙΣΘΗΤΟΝ»
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΒΟΙΩΤΙΑΣ κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ: ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΔ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ (2023)
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΔ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ: «ΘΕΙΑ ΔΙΚΗ»
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΔ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ - «ΕΤΑΙΡΕ, ΠΩΣ ΕΙΣΗΛΘΕΣ ΩΔΕ ΜΗ ΕΧΩΝ ΕΝΔΥΜΑ ΓΑΜΟΥ; Ο ΔΕ ΕΦΙΜΩΘΗ»
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΔ´ ΜΑΤΘΑΙΟΥ: «ΕΙΠΑΤΕ ΤΟΙΣ ΚΕΚΛΗΜΕΝΟΙΣ' ΙΔΟΥ ΤΟ ΑΡΙΣΤΟΝ ΜΟΥ ΗΤΟΙΜΑΣΑ»
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΔ´ ΜΑΤΘΑΙΟΥ: «ΕΙΠΑΤΕ ΤΟΙΣ ΚΕΚΛΗΜΕΝΟΙΣ' ΙΔΟΥ ΤΟ ΑΡΙΣΤΟΝ ΜΟΥ ΗΤΟΙΜΑΣΑ»
H σημερινή Εὐαγγελική παραβολή μᾶς δίνει ἀφορμή νά μιλήσουμε γιά τό μεγάλο Μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας καί τήν συμμετοχή τῶν πιστῶν στό Δεῖπνο τῆς Κοινωνίας, πού ἀποτελεῖ τό κέντρο τῆς ὅλης θρησκευτικῆς ζωῆς τῶν Χριστιανῶν.
Μέ πολλή συντομία θά ἀναφερθοῦμε στό· «ποιά εἶναι τά χαρακτηριστικά τοῦ Μυστηρίου τῆς θείας Εὐχαριστίας καί ποιές οἱ ὠφέλειες τῶν πιστῶν πού κοινωνοῦν προετοιμασμένοι». Κάθε φορά πού τελεῖται ἡ θεία Λειτουργία αὐτή προσφέρεται:
α) «Εἰς ἀνάμνησιν» τοῦ λυτρωτικοῦ θανάτου καί τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος, ἀλλά καί γιά νά τόν δοξάζουμε καί νά τόν εὐχαριστοῦμε. β) «Ὑπέρ ἀναπαύσεως τῶν κεκοιμημένων ὀρθοδόξων Χριστιανῶν».γ) «Ὑπέρ ἐλέους, ὑγείας καί συγχωρήσεως ἡμῶν τῶν ζώντων».
Ἡ θεία Εὐχαριστία εἶναι ἡ συνέχεια τῆς θυσίας τοῦ Γολγοθᾶ. Μέ αὐτήν ὁ Κύριος παραμένει πάντοτε μαζί μας. Ὄχι μόνο μέ τήν ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου του, ἀλλά καί μέ τό Σῶμα του πού σταυρώθηκε γιά μᾶς. Ὅπως ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ἔτσι καί ἡ θεία Λειτουργία εἶναι:
α) Μία. Μέσα στούς αἰῶνες καί πάνω στίς ἅγιες Τράπεζες, ὅλων τῶν ὀρθοδόξων Ναῶν, προσφέρεται ἡ ἴδια Θυσία, ἡ ἴδια θεία Λειτουργία. Μπορεῖ νά ὑπάρχουν μικροδιαφορές στίς διάφορες Λειτουργίες, αὐτό ὅμως δέν ἔχει σημασία, γιατί ἡ οὐσία εἶναι μία. Βάση καί κέντρο ὅλων τῶν Λειτουργιῶν εἶναι, ἡ τέλεση τοῦ Μυστηρίου καί κατάληξη ἡ Κοινωνία τῶν πιστῶν.
Ὅλοι οἱ Ὀρθόδοξοι ἔχουν λειτουργική ἑνότητα. Σέ ὁποιαδήποτε χώρα κι ἄν βρεθοῦμε, σέ ὁποιαδήποτε ἐθνικότητα καί ἄν ἀνήκει ὁ Ἱερέας πού τελεῖ τήν θεία Λειτουργία, καί σέ ὁποιαδήποτε γλώσσα κι ἄν ἀπαγγέλλεται ἡ θεία Λειτουργία, ἐφ᾽ ὅσον τελεῖται Ὀρθόδοξα, εἶναι ἡ ἴδια καί μποροῦμε νά κοινωνήσουμε, γιατί εἶναι Ἕνας καί ὁ Αὐτός, ὁ προσφερόμενος Χριστός.
β) Ἡ θεία Λειτουργία εἶναι Ἁγία, διότι κέντρο της εἶναι ὁ Ἅγιος Κύριος καί διότι ἁγιάζει τούς πιστούς πού κοινωνοῦν. Τίποτε τό βέβηλο, τίποτε τό γήϊνο δέν ἔχει θέση σ᾽ αὐτήν. Ἐπικρατεῖ ἀτμόσφαιρα ἁγιότητας. «Τά Ἅγια τοῖς ἁγίοις», εἶναι ἡ κατακλείδα.
γ) Ἡ λειτουργική θυσία εἶναι Καθολική. Εἶναι δηλαδή προσφορά ὅλων ὑπέρ ὅλων. «Ὑπὲρ τῆς Ἐκκλησίας τῆς ἀπὸ περάτων ἕως περάτων τῆς οἰκουμένης». Προσφέρεται «κατὰ πάντα (χρόνον) καὶ διὰ πάντα (γιά ὅλα τά άγαθά)».
Εἶναι καθολική ἀκόμη, γιατί τελεῖται σέ ὅλες τίς γλῶσσες καί γιατί εἶναι προσφορά τοῦ Λυτρωτοῦ ὑπέρ ὅλου τοῦ κόσμου, ἀλλά καί ὑπέρ ὅλων τῶν ἀναγκῶν τοῦ κάθε ἀνθρώπου. Εἶναι καθολική, διότι τροφοδοτεῖ καί ἐξυψώνει τόν ὅλο ἄνθρωπο, τήν διάνοια, τήν καρδιά, τήν θέληση, διότι ἑνώνει τό παρελθόν μέ τό μέλλον.
δ) Εἶναι Ἀποστολική. Ἡ οὐσία της παραμένει, ὅπως ἦταν καί στήν ἐποχή τῶν Ἀποστόλων. Ὅ,τι πρόσθεσαν οἱ αἰῶνες, δέν ἀλλοίωσε ἀλλά πλούτισε τόν ἀρχικό της θησαυρό. Σκοπός γιά τόν ὁποῖο τελεῖται ἡ θεία Λειτουργία εἶναι ἡ κοινωνία, ἡ μετάληψη τῶν πιστῶν.
Τό ἰδανικό θά ἦταν νά κοινωνοῦν ὅλοι οἱ ἐκκλησιαζόμενοι σέ κάθε θεία Λειτουργία, ὅπως σχεδόν συνέβαινε στούς πρώτους αἰῶνες.
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΔ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ - «ΕΤΑΙΡΕ, ΠΩΣ ΕΙΣΗΛΘΕΣ ΩΔΕ ΜΗ ΕΧΩΝ ΕΝΔΥΜΑ ΓΑΜΟΥ; Ο ΔΕ ΕΦΙΜΩΘΗ»
Ευαγγέλιο: Ματθ. κβ΄ 2-14
«Εταίρε, πώς εισήλθες ώδε μη έχων ένδυμα γάμου; ο δε εφιμώθη»(Ματθ. κβ΄12)
Η σημερινή παραβολή των βασιλικών γάμων παρουσιάζει κοινά σημεία με την παραβολή των κακών γεωργών που ακούσαμε στο ευαγγέλιο της περασμένης Κυριακής. Και στις δυο παραβολές παρουσιάζονται, από τη μια η διαχρονική αγάπη του Θεού προς τον άνθρωπο με την πρόσκληση για σωτηρία και από την άλλη η αρνητική στάση των καλεσμένων και επιπρόσθετα, η θανάτωση των απεσταλμένων του.
Όμως, παρά την αρνητική, αλλά και εχθρική συμπεριφορά των καλεσμένων, το σχέδιο του Θεού δεν ματαιώνεται, αλλά συνεχίζεται με νέους καλεσμένους, οι δε πρώτοι όχι μόνο ελέγχονται αλλά και τιμωρούνται.
Πέρα από τα κοινά σημεία η σημερινή παραβολή έχει και κάτι το ιδιαίτερο. Ο βασιλιάς –Θεός, βρίσκεται σε προσωπική επαφή με τους καλεσμένους και γνωρίζει αν οι καλεσμένοι έχουν εκτιμήσει την αξία της πρόσκλησης, όσο και του προσώπου που τους έχει προσκαλέσει και έχουν παρουσιαστεί με το κατάλληλο ένδυμα, δηλαδή με τα έργα της αρετής.
Η πρόσκληση, λοιπόν, για είσοδο στη βασιλεία των ουρανών, δεν αρκεί από μόνη της. Έστω κι αν υπάρχει και θετική ανταπόκριση. Γιατί, το να γίνουμε άξιοι αυτής της βασιλείας θα πρέπει να ανταποκριθούμε και σε ορισμένες υποχρεώσεις. «Αφού αποφασίσατε να υπακούετε στο Θεό, τονίζει ο Απόστολος Πέτρος, μην αφήνετε να ρυθμίζουν τη ζωή σας οι επιθυμίες, που είχατε πριν τον γνωρίσετε.
Αντίθετα, όλη σας η συμπεριφορά να είναι άγια, όπως άγιος είναι και ο Θεός που σας κάλεσε. Γιατί το λέει η Γραφή: να γίνετε άγιοι γιατί εγώ είμαι άγιος» (Α΄ Πετρ. Α΄ 14-16). Αλλά και ο ίδιος ο Ιησούς μας προτρέπει: «Να γίνετε, λοιπόν, κι εσείς τέλειοι, όπως τέλειος είναι και ο Πατέρας σας ο Ουράνιος (Ματθ. ε΄ 48).
Πρότυπο της τελειότητας και της αγιότητας είναι ο Θεός. Όμως δεν είναι αρκετό να αναγνωρίζουμε και να ομολογούμε πως ο Θεός είναι τέλειος και Άγιος. Μέσα από την προτροπή «Άγιοι γενέσθε» της Γραφής και «έσεσθε ουν υμείς τέλειοι»του Ιησού, συνειδητοποιούμε ότι η τελειότητα και αγιότητα δεν είναι κάτι που επιτυγχάνεται εύκολα αλλά ούτε και σε μια μόνο στιγμή. Για να γίνουν αυτά όσο το δυνατόν κατορθωτά, χρειάζεται καθημερινός αγώνας ως την τελευταία στιγμή της ζωής.
Το «ένδυμα γάμου» της παραβολής επιβεβαιώνεται μέσα από τα έργα της πίστεως, της αγάπης και της δικαιοσύνης. Αυτοί είναι οι καρποί της νέας ζωής, της Χριστιανικής ζωής. Αυτά τα έργα, είναι έργα φωτός, για να ξεχωρίσουν από τα έργα του σκότους και μέσα από τα οποία θα δοξάζεται το όνομα του Θεού.
Είπε ο Κύριος «Ούτω λαμψάτω το φως υμών έμπροσθεν των ανθρώπων, όπως ίδωσιν υμών τα καλά έργα και δοξάσωσι τον Πατέρα υμών τον εν τοις ουρανοίς». (Ματθ. ελ 16). Δηλαδή, έτσι να λάμψει και το δικό σας φως μπροστά στους ανθρώπους για να δουν τα καλά σας έργα και να δοξολογήσουν τον ουράνιο Πατέρα σας.
Η ζωή είναι δώρο του Θεού σε όλους τους ανθρώπους, άρα και σε μας. Αυτή τη ζωή θα πρέπει να την αφιερώσουμε στην υπηρεσία του Θεού και του ανθρώπου. Μας λέει ο Απόστολος Παύλος: «Ο Θεός, αδελφοί, μας έδειξε το έλεος Του. Σας παρακαλώ, λοιπόν, να του προσφέρετε όλον τον εαυτό σας θυσία ζωντανή, άγια, ευπρόσδεκτη στο Θεό. Αυτή είναι η πραγματικότητα πνευματική λατρεία μας.
Μην προσαρμόζεστε στη νοοτροπία αυτού του κόσμου αλλά να μεταμορφώνεστε συνεχώς προς το καλό, αποκτώντας το νέο φρόνημα του πιστού. Έτσι θα μπορείτε να διακρίνετε ποιο είναι το θέλημα του Θεού, το καλό κα αρεστό στο Θεό και τέλειο… Η αγάπη σας να είναι ειλικρινής. Να αποστρέφεστε το κακό και να ακολουθείτε το καλό. Να δείχνετε με στοργή την αγάπη σας για τους άλλους πιστούς…
Η ελπίδα να σας δίνει χαρά. Να έχετε υπομονή στις δοκιμασίες. Να επιμένετε στην προσευχή… Να προσεύχεστε για το καλό των διωκτών σας, να ζητάτε την ευλογία του Θεού γι’ αυτούς και όχι να τους καταριέστε. Να μετέχετε στη χαρά όσων χαίρονται και στη λύπη όσων λυπούνται. Να έχετε ομόνοια μεταξύ σας… μην αφήνεις να σε νικήσει το κακό, αλλά να νικάς το κακό με το αγαθό» (Ρωμ. Ιβ΄1-21).
ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΔ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ: «ΘΕΙΑ ΔΙΚΗ»
Ποιά δίκη; Ἡ σημερινή καταδίκη. Ἡ δίκη καί καταδίκη τῶν προσκεκλημένων τῆς παραβολῆς τοῦ σημερινοῦ Εὐαγγελίου. Ὁ βασιλιάς τῆς παραβολῆς τούς κάλεσε στούς γάμους τοῦ υἱοῦ του. Ἦταν ὑψίστη γι’ αὐτούς ἡ τιμή, μεγίστη ἡ εὐτυχία.
Καί ἔπρεπε νά σπεύσουν∙ νά ἑτοιμασθοῦν καί νά σπεύσουν∙ λαμπροφορεμένοι νά σπεύσουν∙ νά σπεύσουν στούς γάμους καί νά χαροῦν, νά εὐφρανθοῦν, νά φάγουν, νά χορεύσουν. Καί αὐτοί ὅμως ἔκαναν τό πᾶν, γιά νά ἀποφύγουν∙ νά ἀποφύγουν καί νά κακουργήσουν.
Ἄλλοι ἀμέλησαν, λέγει ή παραβολή. Ἄλλοι τράβηξαν στίς δουλειές τους. Καί κάποιοι —τί φοβερό! — ἔπιασαν τούς ἀπεσταλμένους του βασιλιά καί τούς κατέσφαξαν. Τί νά κάνει καί ὁ βασιλιάς; Ἀμετανόητοι ἔμειναν, καί τούς τιμώρησε.
«Ἀκούσας», λέγει ή παραβολή, « ὁ βασιλεὺς ἐκεῖνος ὠργίσθη, καὶ πέμψας τὰ στρατεύματα αὐτοῦ ἀπώλεσε τοὺς φονεῖς ἐκείνους καὶ τὴν πόλιν αὐτῶν ἐνέπρησε». Φόνευσε αύτούς, καί κατέκαψε τήν πόλη τους. Σκληρή καταδίκη. Ἀλλά ὅπως τούς ἄξιζε.
Καί τόν ἄλλον ὅμως πού πήγε ἀτημέλητος, χωρίς ἔνδυμα γάμου καί αὐτόν τόν κατεδίκασε. «Εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον» τόν ἔριξε καί αὐτόν. Ἐπαναλαμβάνουμε. Δίκαιη καταδίκη. Θεία δίκη. Καί ποιοί περνοῦν ἀπό τήν δίκη αὐτή; Ποιοί ὑφίστανται τήν φοβερή καταδίκη;
1. Οἱ ἄθεοι καί ἀρνητές τῆς πίστεως Καί δέν εἶναι λίγοι αὐτοί. Εἶναι πολλοί∙ πλῆθος μέγα καί δυσμέτρητο ἀπίστων καί ἀθέων. Προσφέρει καί σ’ αὐτούς τήν ἀλήθεια του ὁ Θεός, καλεῖ καί τούτους στήν Ἐπουράνιο Βασιλεία του.
Πλάσματά του δέν εἶναι καί αὐτοί; Τούς συμπαθεῖ καί αὐτούς καί τούς ἀγαπᾶ καί τούς καλεῖ τώρα στήν ἁγία του Ἐκκλησία, ὅπου ἡ ἀλήθεια, ἡ ἁγιότητα καί ἡ πίστη, κι ἔπειτα στήν αἰώνια βασιλεία, ὅπου ἡ ἀτελεύτητη δόξα καί χαρά.
Τούς καλεῖ, τούς φέρνει περιστάσεις νά μετανοήσουν, τούς δημιουργεῖ εὐκαιρίες νά γνωρίσουν τήν ἀλήθεια καί νά πιστεύσουν∙ τούς γνωρίζει μέ ἀνθρώπους πιστούς, μέ κήρυκες τοῦ θείου λόγου, γιά νά βροῦν καθοδήγηση, νά ἀκούσουν ἀπό τό στόμα τους τήν δική Του ἐξόχως τιμητική πρόσκληση: «δεῦτε εἰς τοὺς γάμους». Ἕτοιμα τά πάντα, ἕτοιμοι καί οἱ γάμοι.
Ἐλᾶτε λοιπόν. Ἐλᾶτε νά μετανοήσετε, ἀλλάζοντας τρόπο ζωῆς. Ἐλᾶτε νά πιστεύσετε. Ἐλᾶτε νά χαρεῖτε μέσα στό φῶς τῆς θείας ἀλήθειας. Πόσοι δέν ἀκούουν τό κήρυγμα αὐτο ἤ τό διαβάζουν στά χριστιανικά ἔντυπα καί βιβλία; Δυστυχῶς ὅμως ἀρνοῦνται νά πιστεύσουν καί νά σωθοῦν. Βαπτίσθηκαν κάποτε, καί κόβουν ἔπειτα τόν δεσμόν τους μέ τήν Ἐκκλησία. Κυριεύονται ἀπό τήν ὕλη καί τήν σάρκα.
Παραδίδονται στήν λατρεία τοῦ μαμμωνᾶ. Καί καταντοῦν ἄπιστοι ὑλιστές καί σαρκολάτρες, καταντοῦν ἀρνητές. Δέν θέλουμε τόν Θεό, λέγουν, δέν τόν ἔχουμε ἀνάγκη! Βαπτισθήκαμε Χριστιανοί, ἀλλά δέν ἐχουμε καιρό γιά ἐκκλησία καί κοινωνία καί προσευχή. Ἄλλωστε δέν τά πιστεύουμε αὐτά καί γι’ αὐτό δέν τά ἄκολουθοϋμε. Αὐτοί εἶναι οἱ πρώτοι. Οἱ ἄθεοι κι ἀδιάφοροι στήν κλήση τοῦ Θεοῦ.
2. Οἱ ἐχθροί καί διώκτες Χειρότεροι ἀπό τούς πρώτους αὐτοι. Λαμβάνουν καί αὐτοί τήν πρόσκληση τοῦ Θεοῦ, ὅπως καί ἐκεῖνοι. Ἀκούουν καί αὐτοί ἀπό τό στόμα τῶν ἀπεσταλμένων τοῦ Θεοῦ τό «δεῦτε εἰς τοὺς γάμους». Ἀλλά θρασύτεροι τῶν πρώτων προχωροῦν ἀπό τήν ἀπιστία στήν ἀσέβεια καί ἀπό τήν ἄρνηση στήν κακουργία.
Φαῦλοι στόν βίο καί παράνομοι, ἀκόλαστοι καί πονηροί στήν διάθεση καί τήν καρδιά, μυκτηρίζουν τήν κλήση, ἐμπαίζουν τά θεῖα, καταπατοῦν τά ὅσια, τά ἱερά. Μόνον αὐτά; Αὐτοί ψεύδονται ἀναιδῶς κατά τῶν κηρύκων τοῦ Εὐαγγελίου. Αὐτοί διαβάλλουν, διώκουν, συκοφαντοῦν.
«ΛΑΜΠΡΥΝΟΝ ΜΟΥ ΤΗΝ ΨΥΧΗΝ ΚΑΙ ΤΟ ΦΩΣ ΤΟ ΑΙΣΘΗΤΟΝ»
Η αρχή του νέου εκκλησιαστικού έτους σηματοδοτείται από κάποιους μεγάλους σκοπούς. Η Εκκλησία στην αρχή της Ινδίκτου βοηθεί τους πιστούς να μεταποιήσουν τον χρόνο εις «καιρόν ευπρόσδεκτον, εις ημέραν σωτηρίας».
Η σωτηρία που προσφέρει ο Χριστός απεικονίζεται στην παραβολική εικόνα των βασιλικών γάμων που ο Θεός – Πατέρας πραγματοποίησε για το «Μονογενή Υιόν και Λόγον του Θεού». Οι γάμοι εκφράζουν την σταυρική θυσία του Κυρίου, η οποία απετέλεσε πηγή σωτηρίας για τον άνθρωπο.
Να σημειώσουμε ότι η εικόνα των βασιλικών γάμων είναι προσφιλής και διασώζεται και σε άλλη παρόμοια παραβολή από τη γραφίδα του ευαγγελιστή Λουκά.
Το νέο στοιχείο που παρεισφρέει στη διήγηση του ευαγγελιστή Ματθαίου είναι ότι ο βασιλιάς μπαίνει μέσα στην αίθουσα του συμποσίου, παρατηρεί κάποιον που δεν φέρει ένδυμα γάμου και στο τέλος τον τιμωρεί και μάλιστα αυστηρά. Αυτή ακριβώς η τρομερή σκηνή προκαλεί σίγουρα ένα προβληματισμό.
Το βαθύτερο νόημα
Ο βασιλιάς της παραβολής εικονίζει τον Θεό – Πατέρα που «εποίησε γάμους τω υιώ αυτού». Πρόκειται για τον Ιησού Χριστό και τη μυστική συνάφειά του με την Εκκλησία. Στους μυστικούς γάμους της παραβολής είναι προσκεκλημένοι όλοι ανεξαιρέτως οι άνθρωποι.
Πρόκειται για μια άκρως τιμητική πρόσκληση που αποκαλύπτει την αξία του προσώπου ως εικόνας του Θεού. Ο κάθε άνθρωπος, το κάθε πρόσωπο ξεχωριστά, καλείται σε μια σχέση κοινωνίας και αγάπης με τον Χριστό. Η αληθινή ύπαρξη αναδύεται από τη στιγμή που ο άνθρωπος με τη θέλησή του ανταποκρίνεται στην πρόσκληση κοινωνίας και σχέσης με τον Χριστό.
Όλοι οι κληθέντες λόγω της αμαρτίας απώλεσαν την «πρώτη στολή», δηλαδή με την πτώση έχασαν την αφθαρσία και παραδόθηκαν στο θάνατο. Ο οικοδεσπότης, λοιπόν, προσφέρει το απαραίτητο «ένδυμα» και μάλιστα ως δώρο για να του φτιάξει πάλι την αρχοντική εικόνα του.
Πρόκειται για τη λαμπρή στολή του Χριστού, που ο άνθρωπος ενδύεται στο μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος για να ακολουθήσει μια νέα πορεία. Είναι η χάρη που προσφέρει ο Θεός σε όλους τους ανθρώπους.
Η άρνηση και οι συνέπειες
Ένας όμως από τους καλεσμένους αρνήθηκε και περιφρόνησε το ένδυμα του οικοδεσπότη. Ο εγωισμός του δεν τον άφησε να νιώσει την ανάγκη να το παραλάβει. Η απαράδεκτη αυτή εγωκεντρική συμπεριφορά του, να εμφανίζεται «χωρίς ένδυμα γάμου» τον οδήγησε στην αυτοτιμωρία και στην αυτοαπομόνωση.
Άφησε ο ίδιος τον εαυτό του εκτός της κοινωνίας αγάπης. Η απομόνωση αυτή εκφράζεται με την εικόνα του δεσίματος των χεριών και των ποδιών και την εκβολή του στο εξώτερο σκότος. Σύμβολο και εικόνα της απόλυτης μοναξιάς.
Είναι πράγματι φοβερό να αφήνει ο άνθρωπος τον εαυτό του να αυτοτιμωρείται με τον εγωισμό του και να εκπίπτει στο σκοτάδι της αφόρητης μοναξιάς. Συμπίπτει η εικόνα αυτή με την πατερική ερμηνεία για την εικόνα της κολάσεως, ως κατάστασης μακράν της κοινωνίας με τον Θεό και παράδοσης στην οδύνη της μοναξιάς και της ακοινωνησίας.
«ΕΙΔΕΝ ΕΚΕΙ ΑΝΘΡΩΠΟΝ ΟΥΚ ΕΝΔΕΔΥΜΕΝΟΝ ΕΝΔΥΜΑ ΓΑΜΟΥ»
Η σημερινή περικοπή από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου μάς αφηγείται μία παραβολή του Χριστού, την οποία ασφαλώς έχουμε ακούσει πολλές φορές. Μάς λέει ότι η Βασιλεία του Θεού μοιάζει με βασιλέα, ο οποίος έκανε τους γάμους του γιου του και προσκάλεσε πολλούς, οι οποίοι ωστόσο αμέλησαν και αδιαφόρησαν.
Κάποιοι μάλιστα έδεσαν και σκότωσαν τους αγγελιοφόρους, και για τον λόγο αυτό ο βασιλιάς εκείνος έστειλε στρατό και τούς κατέστρεψε μαζί με την πόλη τους. Έστειλε πάλι τους υπηρέτες του και κάλεσε στους γάμους όλους όσους βρήκαν στους δρόμους και στις πλατείες, πονηρούς και αγαθούς, και γέμισε το τραπέζι.
Όταν μπήκε ο βασιλιάς, είδε κάποιον άνθρωπο που δεν φορούσε ένδυμα γάμου και τον ρώτησε «φίλε, πώς ήλθες έτσι ντυμένος;». Εκείνος αποστομώθηκε. Τότε ο βασιλιάς διέταξε τους διακόνους του και έδεσαν τον άνθρωπο εκείνο και τον έβγαλαν έξω, στο σκοτάδι που κάνει τα δόντια να τρίζουν.
Η παραβολή κλείνει με τη φράση «διότι πολλοί μεν είναι οι καλεσμένοι, λίγοι όμως οι εκλεκτοί». Συνήθως, όταν ακούμε ετούτη την παραβολή, νομίζουμε ότι η περίπτωση του μη έχοντος ένδυμα γάμου δεν αφορά σε εμάς, επειδή είμαστε πιστοί χριστιανοί, βαπτισμένοι στο όνομα της Αγίας Τριάδος, και αγωνιζόμαστε να ζούμε καταπώς λέει το Ευαγγέλιο.
Η πεποίθηση αυτή αποτελεί πλάνη του πονηρού, και μοιάζει με τη στάση του Φαρισαίου που πήγε να προσευχηθεί στο ναό, απαριθμώντας τις αρετές του. Δεν αρκεί ότι κληθήκαμε από τον Κύριο, δεν αρκεί ότι αποδεχθήκαμε την κλήση και με το βάπτισμα συνταχθήκαμε με τον Χριστό, γιατί ανά πάσα στιγμή κινδυνεύουμε να διαρρήξουμε το λευκό χιτώνα του βαπτίσματος, θέτοντας έτσι τον εαυτό μας στην κατάσταση του αναπολόγητου καλεσμένου.
Μάς κάλεσε όλους ο Θεός, δίκαιους και πονηρούς, να αποθέσουμε κάθε κακία και αμαρτία και να ενδυθούμε το ένδυμα του γάμου, όχι για να επιστρέψουμε σε αυτή. Γι αυτό και ο απόστολος Παύλος θα πει: «παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς ἐγὼ ὁ δέσμιος ἐν Κυρίῳ, ἀξίως περιπατῆσαι τῆς κλήσεως ἧς ἐκλήθητε, μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης καὶ πρᾳότητος, μετὰ μακροθυμίας, ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ, σπουδάζοντες τηρεῖν τὴν ἑνότητα τοῦ Πνεύματος ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης» (Ἐφεσ. Δ΄ 1-3).
Χρειάζεται δηλαδή να έχουμε ταπεινοφροσύνη, πραότητα, μακροθυμία, αγάπη, και ενότητα μεταξύ μας. Ας προσέξουμε, λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, όσοι έχουμε λάβει το όνομα της πίστεως και αξιωθήκαμε να ονομαζόμαστε λαός του Χριστού, ώστε να μη αθετήσουμε την κλήση μας μήτε να καταλερώσουμε την πίστη μας με άτοπα έργα.
Δεν αρκεί μόνο να λέγεται ότι κάποιος είναι πιστός, αλλά ας κάνουμε έμπρακτα φανερή την πίστη μας. Aς θυμηθούμε την αποταγή και την σύνταξη που συνέβη κατά το Βάπτισμα. Αποκηρύξαμε τον διάβολο, και τους αγγέλους αυτού, και όλη τη λατρεία αυτού.
Ας τηρήσουμε την απόταξη κι ας μη επιστρέψουμε σαν τον σκύλο στον ίδιο του τον εμετό. Έργα του διαβόλου είναι μοιχείες, πορνείες, ακαθαρσίες, φθόνοι, έριδες, φιλονικίες, υποκρισίες, κουτσομπολιά, ειρωνείες, θυμοί, μνησικακίες, κατακρίσεις, βλασφημίες, επικλήσεις «πνευμάτων», φλυαρίες. Και τα σημάδια της απιστίας είναι ασπλαγχνία, προσκόλληση, αντιπάθειες, φιληδονίες, τσιγκουνιές, καλλωπισμοί, μέθες.
Και η πομπή του διαβόλου είναι οι υπερηφάνειες, κενοδοξίες, εγωισμός, έπαρση, τύφλωση, επίδειξη, καλλωπισμός του σώματος. Αφού απαρνηθούμε την κοινωνία με όλα αυτά, ας ζηλέψουμε τις αντίθετες από αυτά αρετές όπως έχουμε συνταχθεί με τον Χριστό:
αγνεία, σωφροσύνη, πτωχεία, υπομονή, ειρήνη, αγάπη, συμπάθεια, ελεημοσύνη, αυτά στα οποία κατοικούν οι ευφραινόμενοι [1]. Αν τηρούμε τα παραπάνω, τότε θα είμαστε όχι απλά κλητοί αλλά και εκλεκτοί, δηλαδή καλλωπισμένοι με το ένδυμα των αρετών, το οποίο μάς καθιστά ευπρόσδεκτους στο δείπνο της Βασιλείας των Ουρανών.
Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΩΝ ΒΑΣΙΛΙΚΩΝ ΓΑΜΩΝ
Γάμοι διάδοχου! Γεγονός ανεπανάληπτο, παραμυθένιο, κάτι που και τώρα ακόμη εντυπωσιάζει με τη φαντασμαγορία του, πόσο μάλλον στην παλιά εποχή, που ο θεσμός της βασιλείας δεν ήταν κάτι το περίπου διακοσμητικό, αλλά είχε ουσιαστική σημασία.
Λοιπόν ο μονάρχης της παραβολής μας προσκαλεί στο γαμήλιο τραπέζι. Τι ύψιστη τιμή, τι σπανιότατη ευκαιρία για χαρά, ευθυμία και απόλαυση ανείπωτη και απίθανη!
Και όμως το «τρελό» γίνεται: Οι ευνοημένοι «ουκ ήθελαν ελθείν», και δεν ήρθαν! Σε τέρψη τους κάλεσε και όχι σε λύπη, πλην αυτοί αδιαφορώντας «απήλθον». Μερικοί μάλιστα δεν έμειναν στην απροθυμία και στην αδράνεια, μα και ατίμασαν τους αυλικούς που τους μετέφεραν την ονειρώδη πρόσκληση και τους… σκότωσαν(!) και ας τους καλούσαν οι καημένοι σε καλά και όχι σε κακά. Και βέβαια τιμωρήθηκαν από τον βασιλιά για την αχαρακτήριστη και φρενοβλαβή συμπεριφορά τους – οι θεομάχοι θα πληρώσουν κάποτε την παράνοιά τους.
Το «Ουκ ήθελον» μας θέτει προ του πολύκροτου και πολυθρύλητου θέματος της ελευθερίας της θελήσεως. Η ελευθερία του ανθρώπου, θέμα και πρόβλημα που βασάνισε τον άνθρωπο ανέκαθεν, κυριολεκτικά ανέκαθεν, από τον Αδάμ ήδη, που χρησιμοποίησε καταστρεπτικά την ελευθερία του. Η τριπλή ελευθερία – η εθνική, η δικονομική και κυρίως η πνευματική – απασχόλησε ειδικότερα μυριάδες θεολόγους, φιλοσόφους, ψυχολόγους, κοινωνιολόγους, νομοθέτες και [φυσικά!]… πολιτικούς.
Υπόθεση αμφιλεγόμενη, δύσληπτη και ακανθώδης· σκόπελος όπου εξόκειλαν μεγαθήρια, όπου απέτυχαν αναστήματα και φυσιογνωμίες σαν τον Αυγουστίνο. Ας προσπαθήσουμε να προσπελάσουμε στο επίμαχο «έχε με παρητημένον». Η ελευθερία είναι δώρο Θεού. «Ιδού, έχω δώσει μπροστά σας την οδό της ζωής και την οδό του θανάτου» βεβαίωσε ο Σαβαώθ με τη γραφίδα του προφήτη Ιερεμία (21.8).
Η ζωή και το αντίθετό της, ο θάνατος. Και στη μέση ο άνθρωπος για να κινηθεί ελεύθερα σε όλο το πεδίο, από το ένα άκρο έως το άλλο. Η ελευθερία συνεπώς είναι παροχή Θεού. Μας την εκταμιεύει από τον ακένωτο θησαυρό Του.
Η μεγαλοδωρία Του καθρεφτίζεται και σε μια δεύτερη παραβολή, την παραβολή του ασώτου (Λουκ. 15.11-32), που επίσης περιστρέφεται και γύρω από τον άξονα της ελευθερίας. Ο πλούτος «της ουσίας», της περιουσίας, που εκχωρήθηκε στον μικρότερο ατάσθαλο γιο του καλού πατέρα, υποδηλώνει κατά τους ερμηνευτές τα χαρίσματα και μάλιστα την ελευθερία που δίνει ο Κύριος, έστω και αν χρησιμοποιηθεί αρνητικά.
Ο Θεός σέβεται την ελευθερία με την οποία μας έχει προικίσει. Απλώς «επωφελείται» τη μεταχείρισή της από μέρους μας. Να το επεξηγήσουμε: Ο Πάνσοφος, που ξέρει από το πικρό να βγάζει γλυκό, την αθλιότητα του Ιούδα την «εκμεταλλεύθηκε» στο όλο σχέδιό Του προς σωτηρία του ανθρώπου, στη «θεία Οικονομία». Ο Ιούδας είχε όλα τα καλά, δηλαδή το προνόμιο να είναι ένας από τους δώδεκα αποστόλους στον κόσμο. Και όμως κακούργησε.
Στον αντίποδα τώρα, αντίθετα φέρθηκε ο πάγκαλος Ιωσήφ, άψογα και μεγαλόψυχα, παρότι αντιμετώπισε όλα τα κακά και από πλευράς ψυχικής (την εγκληματική συμπεριφορά των αδελφών του) και από πλευράς εξωτερικής (την παντελώς άδικη βασανιστική κάθειρξή του). Είχε «αγαθό λογισμό».
Και τι είπε στο τέλος στους αδελφούς του, που ως αντιβασιλιάς πια τους είχε στα χέρια του να τους έκανε ό,τι ήθελε; Τους καθησύχασε: «Μη φοβάσθε, γιατί είμαι του Θεού εγώ. Εσείς σκεφθήκατε [θελήσατε] εναντίον μου προς κακό, ο δε Θεός σκέφθηκε [θέλησε] για μένα προς καλό, για να γίνει [ό,τι συνέβη] σαν σήμερα, και να τραφεί λαός πολύς» (Γεν. 50.19-20).
Ο Κύριος χρησιμοποίησε και την κακία του Ιούδα και την αρετή του Ιωσήφ. Αλλά και οι δυο τους έδρασαν αυτόβουλα, ελεύθερα. Η ελευθερία του ανθρώπου ίσως είναι μια ισχυρή απόδειξη της υπάρξεως Θεού πανσθενούς.
Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2026
Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ - Η ΒΑΚΤΗΡΙΑ ΤΩΝ ΣΚΛΑΒΩΝ, ΤΟ ΚΑΥΧΗΜΑ ΤΩΝ ΑΙΤΩΛΩΝ 1714 - 1779 (ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ)
.jpg)
Αποσπασματικές αναρτήσεις εκ του βιβλίου
του ιερομονάχου Κωνσταντίνου Β. Τριανταφύλλου:
«Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός - Η Βακτηρία των Σκλάβων, το Καύχημα των Αιτωλών»
εκδόσεις «Μικρά Ζύμη», Ιούνιος 2003, σελ. 13-25.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
«Ωδαίς ευφημήσωμεν…» δηλαδή, άσματα και ύμνους εγκωμιαστικούς θα μεταχειριστούμε για τον ένδοξο μεταξύ των χορών των Μαρτύρων· διότι έτσι αρμόζει στους θυσιάζοντας την ζωή τους για τον Χριστό, αλλά και στους ασκητάς, όπως είναι ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός ο αείμνηστος, ο άξιος να εξυμνήται.
Σήμερα συγκεντρωθήκαμε στην αξιοσέβαστη μνήμη του, διότι μοιράζει θεραπείες σ' αυτούς που πλησιάζουν με πίστι (και ευλάβεια), επειδή έχει θάρρος προς τον Χριστό, αφού είναι Ισαπόστολος. Μ' αυτά τα εγκωμιαστικά λόγια εξυμνεί ο υμνογράφος Σάπφειρος Χριστοδουλίδης τον διδάσκαλό του, τον εν Αγίοις ιερομάρτυρα και ισαπόστολο Κοσμά τον Αιτωλό, του οποίου ο βίος και η πολιτεία του συνεπαίρει κάθε ορθόδοξο χριστιανό.
Ο βίος και η πολιτεία του αφ' ενός, αλλά και αφ' ετέρου, επειδή είμαι ένας ελάχιστος και ταπεινός συντοπίτης του, με ώθησαν να ασχοληθώ μ' Αυτόν τον μέγα εθναπόστολο του Ελληνορθοδόξου έθνους μας. Τον μικρόν στο ανάστημα, αλλά μεγάλο στο πνευματικό παράστημα, τον γέροντα στην ηλικία, αλλά γερό στύλο της Ορθοδοξίας, τον εκ μικρού χωρίου καταγόμενον, αλλά νυν εις μεγάλον τόπον, δηλαδή, εν Παραδείσω ευρισκόμενον, «τον μέγα εν ταίς πράξεσι και πολύς εν», τον εξ Αιτωλίας ωρμόμενον, εν Αγίω Όρει εγκαταβιώσαντα, την σκλαβωμένη Ρωμιοσύνη περιοδεύσαντα, τον Χριστόν κηρύξαντα, τον «το ποθούμενον» προφητεύσαντα, τον ιερούς Ναούς και σχολεία ανοικοδομήσαντα, τον επιστολάς αποστείλαντα, τον αμαρτωλούς συγχωρήσαντα, τον θαύματα ποιήσαντα, τον πάντας διδάξαντα, τον πεπλανημένους και αλλαξοπιστήσαντας επισυνάξαντα.
Τον εν Βορείω Ηπείρω μαρτυρήσαντα και επωνομασθέντα υπό της ορθοδόξου Εκκλησίας μας Ιερομάρτυρα, Ισαπόστολο και Εθναπόστολο. Στο ανά χείρας βιβλίο είναι καταγεγραμμένες οι τρεις περιοδείες του, οι οχτώ διδαχές του, οι δώδεκα επιστολές του και διακόσιες εξήκοντα πέντε (συν δώδεκα, όρα σελίς 266) προφητείες του. Ακόμη δε, μνημονεύουμε το Μαρτυρολόγιό του, την υπό του Οικουμενικού Πατριαρχείου πράξι περί της εις Άγιον ανακήρυξί του και τα περί της ευρέσεως των ιερών Λειψάνων του, έτι δε την ασματική Ακολουθία του εσπερινού και όρθρου, τον παρακλητικό κανόνα, τους χαιρετισμούς και τροπάρια επί τη μετακομιδή εξ Αλβανίας εις Θέρμον τμήματος τιμίου λειψάνουτου Αγίου.
Επί πλέον, αφ' ενός δημοσιεύουμε για πρώτη φορά την ιστορία της ιεράς Μονής του αγίου Κοσμά τόσον στον τόπον του Μαρτυρίου του όσον και στον τόπον καταγωγής του, και αφ' ετέρου παραθέτουμε τους πόνους του Αγίου μας, διότι δυστυχώς από τις πράξεις μας ο πατροΚοσμάς πονά και έχει παράπονα. (Απόσπασμα εκ του προλόγου του βιβλίου).
Ι.Κ.Τ.
O AΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ
Η ΒΑΚΤΗΡΙΑ ΤΩΝ ΣΚΛΑΒΩΝ
ΤΟ ΚΑΥΧΗΜΑ ΤΩΝ ΑΙΤΩΛΩΝ
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
