«Ο Παντοκράτορας κρατά στο Χέρι Του την βραδυνή Θυσία»
Η νύχτα αγκαλιάζει προσευχόμενες ψυχές σαν βρεφικό νανούρισμα. Στο μικρό καθολικό, οι γέροντες ξαπλωμένοι στο έδαφος, παραδομένοι στην εικόνα του Νυμφίου αποκαθηλώνουν ικετευτικά τους συγγνωστούς τους λογισμούς. Απόκοσμες εικόνες στο μικρό εκκλησάκι αναπνέουν μέσα από την θυμιασμένη ομίχλη των παρακλητικών τους λόγων. M' ένα τρακοσάρι κομποσκοίνι μετρούν ανάποδα τις μέρες, φτάνοντας ως την γέννησή τους. Ο παππά Διονύσης με αφημένο βλέμμα στην γη που περιμένει, σκύβει το κεφάλι στην ανατολή της μετανοίας του. Τί κόσμος τούτος Θεέ μου! Βαστάζουμε στις χούφτες μας τη Μάννα Ορθοδοξία και δεν θωρούμε το απροσμέτρητο κάλλος της και την ενδόμυχη υπόστασή της. Όταν τρίζουν τα θολά τζάμια από τα σιδερένια παραθύρια, νομίζεις, πως χοροί αγίων ήλθαν για να συνεκκλησιαστούν με τους χοικούς, ταμένους αδελφούς τους. Ο πολυέλαιος γυρνοφέρνει κυκλικά απ' τον καπνισμένο τρούλλο, ο Παντοκράτορας κρατάει στο χέρι του την βραδυνή θυσία, αίνοι και ύμνοι γίνονται δώρα ευχαριστιακά στα πόδια του Θεού μας. Κι όταν τελειώνει η ακολουθία, σκυμμένα πρόσωπα προσμετρούν μ' ένα Κύριε ελέησον, τα ανεβαίνοντα βήματά τους. Μακρύς ακόμα ο δρόμος της σταυρικής θυσίας. Ταιριάζει σε ορθοδόξους, να βλέπουν από μακριά τον σταυρό, που θα κρεμάσουν πάνω του τ' απόκοσμα όνειρά τους. Ποθούμε Χριστό, Αυτόν, Εσταυρωμένο, εξαντλούμε τους ονειρεμένους πόθους μας στο κοινό ποτήριο, ακροβατούμε την θωριά μας ανάμεσα στην πτώση και την έγερση. Τελούμε πνευματικά « ανάπηροι» στο μακαρισμό του εξαρτημένου Εγώ μας, αναζητούμε την χαμένη αρτιμέλεια της υποστελλόμενης ψυχής μας, ανυπακούουμε στην υποκριτική στάση ζωής. Ο Χριστός δεν είναι αφηρημένη έννοια, είναι η Οδός και η Αλήθεια, η Αγάπη κι η Ζωή, το προσδοκώμενο όνειρο της αναστάσιμης ελπίδας. Έχουμε Εκκλησία να κλάψουμε τους δρόμους που δεν διαβήκαμε, κατέχουμε αγίους να κρεμάσουμε την απόμακρη ματιά μας, μια Παναγιά να πνίξουμε στον κόρφο της την εαλωμένη αθωότητα της παιδικής αμεριμνησίας μας, κι αγγέλους τόσους, όσα είναι αυτά που χάσαμε, όσα είναι αυτά που ελπίζουμε, όσα είναι αυτά, που ίσως έρθουνε μια μέρα! Μπουσουλάμε γογγύζοντας στους εφάμαρτους δρόμους της υποκριτικής ζωής μας, έρπουμε γλοιωδώς στην λάσπη, που εωσφορικώς βαπτίσαμε πολιτισμένη κοινωνία! Επιτέλους να πάψουν αυτοί οι διαρκείς κύκλοι γύρω απ' τον ειδωλολάτρη εαυτό μας, το μεγαλείο του χριστιανού αναπαύεται στον προσευχητικό ξεσηκωμό και την ταπεινή μεγαλοσύνη. Η αγάπη μας είναι η σταυρική θυσία του εγώ μας στην εγωϊκότητα των άλλων. Ο σταυρός μας είναι τα ζυγιστικά του Πατρός που σβήνουν με γομολάστιχα τις μεγαλεπίβολες, θηριώδεις αμαρτίες μας κι η ελπίδα μας φοράει τα καλά της μπροστά στο αιματοβαμμένο δισκοπότηρο του αμνοικού Ιησού μας. Τα βράδια αιωρούνται χαροποιά στα γράμματα της αγιοπνευματικής Αλφαβήτας, ζωγραφίζουν την Πίστη ως έκθαμβο, αγιοπρεπές θήλυ, που ίσταται σε συννεφοσκεπούσα ομίχλη, πάνω από τα μικροκαμωμένα σπίτια των ανθρώπων. Πορφυροφορούσα κόρη, που χάσκει με χαμόγελο και κορομηλένια μάγουλα, που ροδοκοκκινίζουν στην παρακλητική αγάπη των πιστών. Η Πίστη είναι αναγεννητικό επίθεμα στις πληγές της αμαρτίας, δροσερή ανάσα στην πνευματική άπνοια των φιλόνικων ανθρώπων, σουλατσάρει σε χλοερούς, φρεσκοσκαμμένους κήπους και περιβόλια που μεθούν στην αρχοντιά των λουλουδιών. Βαστάει στα χέρια της τα εύοσμα βασιλικά των Χριστοφόρων λόγων, λούζεται μακάρια στην μετάνοια ενός αλλόφρονα, που ανακαλύπτει πάνω της τον μυρίπνοο Παράδεισο της συστελλόμενης ψυχής. Η Πίστη Θε μου είναι τα χρυσαφένια στάρια του χωριού, που μικρά, βάζαμε τρεχάλα ανάμεσα στα ξεραμένα στάχυα και τ' αγκάθια του αγρού, το ανταριασμένο βουϊτό από τους μεγαλοδύναμους ήχους των ελάτων, που στέκονταν πάντα όρθια. Νοικοκύρηδες, φρεσκοπλυμένοι χωρικοί, που τις Κυριακές έπαιρναν τα δύσβατα μονοπάτια για την εκκλησιά των Παμμεγίστων Ταξιαρχών! Βλέπαμε την Πίστη να σιγοντάρει στο αναλόγιο, εκείνον τον ταπεινό, ολιγογράμματο ιερέα, που έβγαινε στον άμβωνα για να μοιράσει τ' αντίδωρα κρίνα της ανυπέρβλητης αγάπης. Ύστερα βοηθούσε στα χωράφια την μαυροφορεμένη χήρα, που πριν να σπείρει τον καρπό στα σκαλισμένα αυλάκια, σταύρωνε με το χέρι της το αγιασμένο χώμα, ράντιζε με αγιασμό εκείνον τον πολύχρωμο, ταιριαστό μπαχτσέ με τις ντάλιες, τους κατιφέδες και τους κρίνους. Η Πίστη πάλι κατοικεί στα αδύναμα σπίτια των φτωχών, κάθεται στο τραπέζι με τα αλάδωτα ρεβίθια, τις ελιές και το αχνισμένο, ζυμωτό ψωμί, χορταίνει τα στόματα με μοσχοθυμιασμένες ευλογίες και απόκοσμες παραινέσεις της ερήμου. Σκάει χαμόγελο στην βρεφική αγνότητα Χριστούλιδων μικρών! Η Πίστη δεν λέει ψέμματα στα χείλη των παιδιών, παίζει κυνηγητό με την ταπείνωση και κρυφτό με την ντροπή. Στέκει προσευχητικά μετέωρη σε νηπιακούς ασπασμούς, σε ανυπόκριτες, παιδικές προσευχές. Είναι το θεϊκό αντίδοτο στο διάβα μιας φουσκοθαλασσιάς ζωής, το υπέρμαχο δοξάρι στην ηδύχοη πνοή του ουρανού, η υπογραφή του Θεού στην μετάνοια του πιστού. Μακάριοι αυτοί που την βρήκαν να τους περιμένει με το πρωϊνό ξύπνημα της αυγής και την εσπερινή δύση του ηλίου! (Φθινόπωρο 2013) Γιώργος Δ. Δημακόπουλος
Δημοσιογράφος
Ιστολόγιο «ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
Έτος: 13ο (2013 - 2026)
Δημοσιογραφικό Εργαστήρι Ορθόδοξης Μαρτυρίας και Ομολογιακής Κατάθεσης
Διαχειριστής:
Γιώργος Δ. Δημακόπουλος
Ιστολόγιο «ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
Έτος: 13ο (2013 - 2026)
Δημοσιογραφικό Εργαστήρι Ορθόδοξης Μαρτυρίας και Ομολογιακής Κατάθεσης
Διαχειριστής:
Γιώργος Δ. Δημακόπουλος
Δημοσιογράφος
Icon by Serhei Vandalovskiy, icon - painter, Ukraine
«Απάνου απ' το κρεββάτι μου βαθειά παρηγοριά μου / Καρφώνω την εικόνα Σου, και τώρα η κάμαρά μου. / Είναι και μνήμα θλιβερό και χαρωπή εκκλησία / Σκοτάδι η θλίψι μου σκορπά και λάμψιν η θρησκεία».
Κωστής Παλαμάς
Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Β': «ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ» (2017)
Ιερά Μονή Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης
Φυλή Αττικής
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΑΓΑΘΑΓΓΕΛΟΣ: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΑΣ;
Σήμερα, ο κόσμος φιλοξενεί μια πληθώρα θρησκευτικών κινημάτων, δογμάτων και δικαιοδοσιών, που συχνά συγχωνεύονται με παγκοσμιοποιητικές, πολιτικές, εθνοτικές και άλλες δομές. Όλα αυτά έχουν μια συγκεκριμένη θέση και κατέχουν μια συγκεκριμένη θέση στον παγκόσμιο χάρτη των θρησκευτικών οργανώσεων. Ορισμένες οργανώσεις είναι πολυάριθμες, με τεράστια περιουσιακά στοιχεία και επιρροή, ενώ άλλες είναι πολύ μικρές ομάδες για τις οποίες ουσιαστικά τίποτα δεν είναι γνωστό. Η Εκκλησία μας συγκαταλέγεται σαφώς μεταξύ των τελευταίων. Θα ήθελα να αξιολογήσω την κατάστασή μας, σύμφωνα με την προτροπή του Αποστόλου: «Εαυτούς εξετάζετε αν είστε στην πίστη· εαυτούς δοκιμάζετε» (Β΄ Κορινθίους 13:5).
Φυσικά, δεν έχει νόημα να μιλάμε για μη χριστιανικές θρησκείες, και δεν θα το κάνουμε αυτό. Μεταξύ της συντριπτικής πλειοψηφίας των Χριστιανών, δεν μπορούμε να ανήκουμε στην λεγόμενη «Καθολική Εκκλησία», αφού καλλιεργούν μια σειρά από αιρέσεις, η πιο σημαντική από τις οποίες είναι ίσως ότι θεωρούν τον «Πάπα» να κατέχει την υψηλότερη θέση στον χριστιανικό κόσμο — τη θέση του Ιησού Χριστού — ένας από τους τίτλους του Πάπα το μαρτυρά άμεσα: «Βικάριος του Χριστού» — Vicarius Christi (!). Αλλά οι παπικοί προχωρούν ακόμη περισσότερο στα ψέματά τους.
Σε ένα πεντάτομο παπικό εγχειρίδιο για σεμινάρια, το οποίο έχει περάσει από πέντε εκδόσεις στην εποχή του, υποστηρίζεται ότι ο ίδιος ο Ιησούς Χριστός είναι πραγματικά παρών «ζωντανό» στον Πάπα: «Αν ο Ιησούς Χριστός είναι πραγματικά παρών στη Θεία Ευχαριστία, είναι πλήρως παρών εκεί;.. Προφανώς όχι... Είναι πραγματικά παρών σε αυτήν, αλλά είναι σιωπηλός... Ευλογώ τον Θεό που μας άφησε όχι μια νεκρή παρουσία, ας πούμε, δική Του, αλλά μια ζωντανή, ενεργή... Αυτό το μέρος Του, το οποίο αναζητώ μάταια στη σιωπηλή σκηνή... είναι παρόν αλλού· είναι στο Βατικανό, είναι στον Πάπα... Απομακρύνετε τον Πάπα, και ο Ιησούς Χριστός στη Θεία Ευχαριστία θα είναι ατελής».
Δηλαδή, σύμφωνα με τη λατινική ψευδή διδασκαλία, αποδεικνύεται ότι ο Χριστός είναι παρών στη γη υπό δύο μορφές - στα Άγια Δώρα - «ο νεκρός και σιωπηλός Χριστός», και στον Πάπα - «ο ζωντανός και ομιλών» (συγχώρεσέ με, Κύριε, που πρέπει να εξηγήσω αυτή την αίρεση). Εξ ου και η πλασματική «αλάθητος» του Πάπα, ο οποίος μόνος του υποτίθεται ότι είναι «πάνω» από ολόκληρη την Εκκλησία του Χριστού (η Εκκλησία μεταξύ των Λατίνων είναι αλάθητη), εξ ου και η επιθυμία των παπικών να κατακτήσουν ολόκληρο τον κόσμο και η ασταμάτητη προσπάθεια να απορροφήσουν όχι μόνο όλους τους Χριστιανούς, αλλά τώρα, στις μέρες μας, όλες τις θρησκείες γενικότερα.
Αλλά ούτε ο ίδιος ο Χριστός διόρισε τον αντιπρόσωπο Του, ούτε οι Απόστολοι εξέλεξαν «αντιπρόσωπο του Χριστού» μετά την Ανάληψή Του στους Ουρανούς. Μάλιστα, ο ίδιος ο Απόστολος Πέτρος, σε δύο επιστολές του, αυτοαποκαλείται Απόστολος και υπηρέτης του Χριστού, αλλά πουθενά αναπληρωτής-αντιπρόσωπος Του. Συνεπώς, δεν μπορούμε να θεωρήσουμε τον Πάπα ως τέτοιο. Οι Λατίνοι εσκεμμένα παρερμηνεύουν την τριπλή συγχώρεση του Χριστού προς τον Πέτρο, ο οποίος Τον αρνήθηκε τρεις φορές (βλ. Ιωάννης 21), και παρουσιάζουν την άφεση αμαρτιών του Πέτρου για την αμαρτία της άρνησης ως τον διορισμό του ως αντιπροσώπου του Σωτήρα (!).
Οι Παπικοί, όπως συνηθίζουν, μπορεί να αρνούνται σήμερα όσα είπαν χθες, αλλά αυτό δεν αλλάζει με κανέναν τρόπο την ιδεολογία του παπισμού, αφού η ουσία της ψευδούς διδασκαλίας τους παραμένει αμετάβλητη. Μόνο οι εξωτερικές λεπτομέρειες αλλάζουν. Το δόγμα του παπισμού είναι, στον πυρήνα του, ειδωλολατρία, και ο Πάπας είναι είδωλο για τους Λατίνους. Για αυτόν τον λόγο, οι Ορθόδοξοι συχνά αποκαλούν τον Πάπα Αντίχριστο, αφού ισχυρίζεται ότι βρίσκεται στη θέση του Χριστού. Αυτό, ελπίζω, είναι σαφές.
Από τις πολλές Προτεσταντικές εκκλησίες, είναι αδύνατο να ξεχωρίσει κανείς μία που να διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της Εκκλησίας του Χριστού, αν και αυτές, όπως και παντού, επιδεικνύουν ορθή κρίση, αληθινή αξιολόγηση της κατάστασης της κοινωνίας μας και θυσία για τον Χριστό. Επειδή δεν δίνουν προτεραιότητα στην προσήλωση στην αδιάσπαστη Αποστολική Εκκλησία που ίδρυσε ο Χριστός και επειδή συχνά αρνούνται την Ιερά Παράδοση, αμφισβητούν τα Ιερά Μυστήρια και άλλες αρχές που στηρίζουν την Εκκλησία του Χριστού, δεν μπορούν να αποτελέσουν το αντικείμενο της παρούσας εξέτασής μας. Αυτό δεν σημαίνει τίποτα για άλλα χριστιανικά κινήματα που εμφανίστηκαν αυθόρμητα και σε κάποιο σημείο της ιστορίας (αιώνες μετά την Κάθοδο του Αγίου Πνεύματος) και συνήθως έχουν έναν συγκεκριμένο ιδρυτή και ημερομηνία προέλευσης.
Τώρα όσον αφορά την Ορθοδοξία. Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η Εκκλησία που ασπάζεται πλήρως την ίδια πίστη και περιεχόμενο με την Αποστολική Εκκλησία. Φυσικά, με την προσθήκη αιώνων παραδόσεων που έκαναν την Εκκλησία πιο προσιτή στην κατανόηση και την πρακτική ενός δεδομένου λαού σε μια δεδομένη ιστορική περίοδο, χωρίς να επηρεάζεται η ίδια η ουσία της αρχικής Αποστολικής Εκκλησίας. Αυτή είναι η Εκκλησία των Επτά Οικουμενικών Συνόδων και των Τοπικών Εκκλησιών, ενωμένων μεταξύ τους, που ανάγονται σε αυτές τις Συνόδους.
Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία Εντοπίζουμε την διαδοχή μας μέχρι την Τοπική Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία και την τελευταία Τοπική Σύνοδο του 1917-18. Δυστυχώς, όσοι αυτοαποκαλούνται Ορθόδοξοι σήμερα δεν είναι απλώς διχασμένοι, αλλά ακόμη και διχασμένοι, κατακερματισμένοι και σε αντίθεση μεταξύ τους. Διάφορες κοινότητες έχουν αποσχιστεί από την Τοπική Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, όπως οι Παλαιοπίστοι που λατρεύουν τελετουργικά, και στις αρχές του 20ού αιώνα, διάφορες ομάδες που ήταν διατεθειμένες να συνεργαστούν με τους Σατανιστές Μπολσεβίκους στην προσπάθειά τους να καταστρέψουν την Εκκλησία του Χριστού στη γη μας, συμπεριλαμβανομένων διαφόρων Ανακαινιστικών ομάδων και των Γρηγοριεφικών, δεν κατάφεραν να αποκτήσουν εξουσία ή αξιοπιστία εντός της Εκκλησίας και με την πάροδο του χρόνου έπαψαν να υπάρχουν οργανωτικά.
Στη συνέχεια, οι Θεομαχητές κατέστησαν αδύνατη την ύπαρξη ενός ελεύθερου Εκκλησιαστικού Κέντρου και όποιος μέσα στην Εκκλησία προήχθη σε θέσεις ηγεσίας της Εκκλησίας υποβλήθηκε σε έντονη πίεση και πραγματική φυσική απομόνωση, με την απειλή του θανάτου, εάν αρνούνταν να συμμορφωθεί με το θέλημα των Θεομαχητών. Αυτό συνεχίστηκε μέχρι την έλευση του Σεργίου του Στράγκοροντ, ο οποίος αποδέχτηκε πλήρως όλους τους όρους των άθεων. Μαζί του ξεκίνησε η δημιουργία του σημερινού Πατριαρχείου Μόσχας—ενός οργανισμού απολύτως υποταγμένου στην εξουσία του Κρεμλίνου, αναπόσπαστου μέρους του, που υπηρετεί μόνο αυτό και εκπληρώνει αναμφισβήτητα όλες τις οδηγίες του. Όλοι οι άλλοι υποψήφιοι που αρνήθηκαν να συνεργαστούν με τον διάβολο μαρτύρησαν ή πέθαναν στην απομόνωση (Μητροπολίτης Γιαροσλάβλ Αγαθάγγελος).
Στην ΕΣΣΔ, η Εκκλησία του Χριστού, πνευματικά ελεύθερη και ανεξάρτητη από εξωτερικές δυνάμεις, αναγκάστηκε να κρυφτεί στο υπέδαφος, ενώ στο εξωτερικό επιβίωσε ως η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία Εκτός Ρωσίας, ελεύθερη και ανεξάρτητη από οποιεσδήποτε εξωτερικές δυνάμεις. Άλλες ρωσικές εκκλησιαστικές οργανώσεις - η OCA και οι Ευλογιανοί - βρίσκονταν υπό εξωτερική επιρροή, έλεγχο και εξάρτηση από το Κρεμλίνο ή από τους Τεκτονισμούς.
Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία Εκτός Ρωσίας Έτσι, εντοπίζουμε τη διαδοχή μας συγκεκριμένα από την Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία Εκτός Ρωσίας. Η Εκκλησία των Κατακομβών στην ΕΣΣΔ δεν είχε κεντρική κυβέρνηση και υπήρχε, ή μάλλον, επιβίωνε, ως ξεχωριστές, ετερόκλητες κοινότητες. Μετά την πτώση του Σιδηρού Παραπετάσματος στην ΕΣΣΔ, οι ενορίες της και οι μεμονωμένοι εκπρόσωποί της που διατήρησαν την Ορθόδοξη συνείδησή τους εντάχθηκαν στην Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία Εκτός Ρωσίας. Το Κρεμλίνο, το οποίο ονειρευόταν να καταστρέψει την ROCOR από το 1920 (σύμφωνα με αρχειακά δεδομένα, ο Τούτσκοφ εργαζόταν ήδη πάνω σε αυτό), και το οποίο, στα τέλη του περασμένου αιώνα και στις αρχές αυτού του αιώνα, παρέμεινε (ακόμα και λόγω της ανεξαρτησίας του) πρακτικά ο μόνος οργανωμένος και έγκυρος αντίπαλος (και, με το άνοιγμα ενοριών στην πρώην ΕΣΣΔ, έγινε εσωτερικός εχθρός της), αφιέρωσε σημαντικές δυνάμεις και πόρους για την επίτευξη αυτού του στόχου.
Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2026
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ
Κατά Λουκά (Λουκ. ιε 11-32).
Εἶπεν ὁ Κύριος τήν παραβολὴν ταύτην· ῎Ανθρωπός τις εἶχεν δύο υἱούς. Καὶ εἶπεν ὁ νεώτερος αὐτῶν τῷ πατρί, Πάτερ, δός μοι τὸ ἐπιβάλλον μέρος τῆς οὐσίας. Καὶ διεῖλεν αὐτοῖς τὸν βίον. Καὶ μετ᾽ οὐ πολλὰς ἡμέρας συναγαγὼν ἅπαντα ὁ νεώτερος υἱὸς ἀπεδήμησεν εἰς χώραν μακράν, καὶ ἐκεῖ διεσκόρπισεν τὴν οὐσίαν αὐτοῦ ζῶν ἀσώτως. Δαπανήσαντος δὲ αὐτοῦ πάντα ἐγένετο λιμὸς ἰσχυρὰ κατὰ τὴν χώραν ἐκείνην, καὶ αὐτὸς ἤρξατο ὑστερεῖσθαι. Καὶ πορευθεὶς ἐκολλήθη ἑνὶ τῶν πολιτῶν τῆς χώρας ἐκείνης, καὶ ἔπεμψεν αὐτὸν εἰς τοὺς ἀγροὺς αὐτοῦ βόσκειν χοίρους·καὶ ἐπεθύμει χορτασθῆναι ἐκ τῶν κερατίων ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι, καὶ οὐδεὶς ἐδίδου αὐτῷ. Εἰς ἑαυτὸν δὲ ἐλθὼν ἔφη, Πόσοι μίσθιοι τοῦ πατρός μου περισσεύονται ἄρτων, ἐγὼ δὲ λιμῷ ὧδε ἀπόλλυμαι. Ἀναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὸν πατέρα μου καὶ ἐρῶ αὐτῷ, Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου,οὐκέτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου· ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου. Καὶ ἀναστὰς ἦλθεν πρὸς τὸν πατέρα ἑαυτοῦ. ἔτι δὲ αὐτοῦ μακρὰν ἀπέχοντος εἶδεν αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἐσπλαγχνίσθη καὶ δραμὼν ἐπέπεσεν ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ κατεφίλησεν αὐτόν. Εἶπεν δὲ ὁ υἱὸς αὐτῷ, Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου, οὐκέτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου. Εἶπεν δὲ ὁ πατὴρ πρὸς τοὺς δούλους αὐτοῦ, Ταχὺ ἐξενέγκατε στολὴν τὴν πρώτην καὶ ἐνδύσατε αὐτόν, καὶ δότε δακτύλιον εἰς τὴν χεῖρα αὐτοῦ καὶ ὑποδήματα εἰς τοὺς πόδας,καὶ φέρετε τὸν μόσχον τὸν σιτευτόν, θύσατε καὶ φαγόντες εὐφρανθῶμεν,ὅτι οὗτος ὁ υἱός μου νεκρὸς ἦν καὶ ἀνέζησεν, ἦν ἀπολωλὼς καὶ εὑρέθη. καὶ ἤρξαντο εὐφραίνεσθαι. Ἦν δὲ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ὁ πρεσβύτερος ἐν ἀγρῷ· καὶ ὡς ἐρχόμενος ἤγγισεν τῇ οἰκίᾳ, ἤκουσεν συμφωνίας καὶ χορῶν,καὶ προσκαλεσάμενος ἕνα τῶν παίδων ἐπυνθάνετο τί ἂν εἴη ταῦτα. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ ὅτι ῾Ο ἀδελφός σου ἥκει, καὶ ἔθυσεν ὁ πατήρ σου τὸν μόσχον τὸν σιτευτόν, ὅτι ὑγιαίνοντα αὐτὸν ἀπέλαβεν. Ὠργίσθη δὲ καὶ οὐκ ἤθελεν εἰσελθεῖν. ὁ δὲ πατὴρ αὐτοῦ ἐξελθὼν παρεκάλει αὐτόν. Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν τῷ πατρὶ αὐτοῦ, ᾽Ιδοὺ τοσαῦτα ἔτη δουλεύω σοι καὶ οὐδέποτε ἐντολήν σου παρῆλθον, καὶ ἐμοὶ οὐδέποτε ἔδωκας ἔριφον ἵνα μετὰ τῶν φίλων μου εὐφρανθῶ·ὅτε δὲ ὁ υἱός σου οὗτος ὁ καταφαγών σου τὸν βίον μετὰ πορνῶν ἦλθεν, ἔθυσας αὐτῷ τὸν σιτευτὸν μόσχον. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ, Τέκνον, σὺ πάντοτε μετ᾽ ἐμοῦ εἶ, καὶ πάντα τὰ ἐμὰ σά ἐστιν·εὐφρανθῆναι δὲ καὶ χαρῆναι ἔδει, ὅτι ὁ ἀδελφός σου οὗτος νεκρὸς ἦν καὶ ἔζησεν, καὶ ἀπολωλὼς καὶ εὑρέθη.
ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ: ΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ: Ο ΕΥΣΠΛΑΧΝΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ ΜΑΣ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ ΠΑΝΤΟΤΕ
ΠΑΤΕΡ ΗΜΑΡΤΟΝ ΕΙΣ ΟΥΡΑΝΟΝ ΚΑΙ ΕΝΩΠΙΟΝ ΣΟΥ
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΟΡΘΡΟΥ ΚΑΙ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ (2025)
ΑΓΙΟΥ ΘΕΟΦΥΛΑΚΤΟΥ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ: Η ΑΠΟΔΗΜΙΑ ΣΕ ΜΑΚΡΙΝΗ ΧΩΡΑ
ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Α': ''ΑΝΑΣΤΑΣ ΠΟΡΕΥΣΟΜΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ ΜΟΥ''
ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ: ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ
Ο ΑΓΙΟΣ ΚΥΡΙΛΛΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ
ΑΓΙΟΥ ΤΥΧΩΝΟΣ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΗ: ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ
Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ ΥΙΟΥ Ή ΤΟΥ ΕΥΣΠΛΑΧΝΟΥ ΠΑΤΕΡΑ
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΒΟΙΩΤΙΑΣ κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ: ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ (2023)
ΙΔΙΟΜΕΛΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ (2023)
ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΑ: ΣΤΗ ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ
ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ (2023)
ΠΑΤΕΡ ΑΓΑΘΕ, ΕΜΑΚΡΥΝΘΗΝ ΑΠΟ ΣΟΥ ΜΗ ΕΓΚΑΤΑΛΙΠΗΣ ΜΕ...
ΟΡΘΡΟΣ ΚΑΙ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ ΣΤΗΝ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ ΦΥΛΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ (2023)
ΑΓΙΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΟΥ ΠΟΠΟΒΙΤΣ: ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ
ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, «ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΟΛΗΝ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ»
Ο ΑΣΩΤΟΣ ΥΙΟΣ ΕΠΑΝΕΥΡΕΘΕΙΣ (1900)
ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Α': ''Ο ΑΣΩΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΣΩΤΟΙ'' (1994)
ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗ π. ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΜΠΑΡΔΑΚΑ: ΚΗΡΥΓΜΑ ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ (2021)
π. ΠΛΑΚΙΔΑ DESEILLE: Ο ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΓΑΜΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΒΟΙΩΤΙΑΣ κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ: ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ (2021)
ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΓΑΡΔΙΚΙΟΥ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ: Ο ΑΣΩΤΟΣ ΚΑΙ ΕΜΕΙΣ (2021)
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Β': Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ ΕΝΑ ΙΣΧΥΡΟ ΜΗΝΥΜΑ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ
Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ, ΦΥΛΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ (2022)
ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ, «ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΟΛΗΝ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ»
Πάντοτε μεν, αδελφοί, οφείλουμε να διακηρύττουμε τη φιλανθρωπία του Θεού (διότι μέσω αυτής «ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν(:ζούμε και κινούμαστε και υπάρχουμε)» [Πράξ.17,28])· και μάλιστα σε τούτον τον καιρό έχουμε χρέος να το κάνουμε αυτό, για να υπάρξει κοινή ωφέλεια και για να ευεργετηθούν οι αστέρες που πρόκειται να ανατείλουν από την κολυμβήθρα[: όσοι κατηχούμενοι επρόκειτο σε λίγο να βαπτιστούν]. Καθώς και αυτοί μέσω αυτής θα λάμψουν και εμείς μέσω αυτής σωθήκαμε και σωζόμαστε· αυτή δόθηκε από τον Δημιουργό Θεό και Πατέρα μας σε μας αντί κληρονομίας.
Ας πούμε, λοιπόν, περί της μετανοίας, αυτά ακριβώς που είπε ο Χριστός, ο Δεσπότης και φιλάνθρωπος Υιός του φιλάνθρωπου Πατρός, ο μόνος γνήσιος ερμηνευτής της πατρικής Ουσίας. Ας αναπτύξουμε όλη την παραβολή για τον Άσωτο, για να μάθουμε από αυτήν πώς πρέπει να προσεγγίζουμε τον Απροσπέλαστο και πώς να ζητούμε συγχώρηση των αμαρτιών μας.
«Ἄνθρωπός τις(:ένας άνθρωπος)», λέγει , «εἶχε δύο υἱούς(:είχε δύο γιους)». Ο Σωτήρας εδώ ομιλεί όχι με τρόπο που να παρουσιάζει ευδιάκριτα τα δόγματα της χριστιανικής πίστης, αλλά με παραβολές. Γι’ αυτό και για τον Πατέρα Του ομιλεί σαν για κάποιον άνθρωπο, όπως και για τους δούλους, ομιλεί σαν να είναι τέκνα, για να δείξει την στοργή του Θεού προς τους ανθρώπους. «Κάποιος άνθρωπος», λέγει, «είχε δύο υιούς». Ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος; Είναι ο Πατήρ των οικτιρμών και Θεός κάθε παρηγοριάς. Ποιοι γνωρίσματα είχαν αυτοί οι δύο υιοί; Αντιπροσωπεύουν ο ένας τους δικαίους και ο άλλος τους αμαρτωλούς. Ο ένας γιος αντιπροσωπεύει αυτούς που τηρούσαν τα θεία προστάγματα και ο άλλος γιος, ο άσωτος, αυτούς που παρέβαιναν τις δεσποτικές εντολές.
«Καὶ εἶπεν ὁ νεώτερος αὐτῶν τῷ πατρί(:Και είπε ο νεότερος από αυτούς στον πατέρα του)». Και ποιος είναι αυτός ο νεότερος υιός; Αυτός που έχει αστάθεια γνώμης και παρασύρεται εδώ και εκεί από τους φρέσκους πρωινούς ανέμους της νεότητας. Και εκ φύσεως μεν αναγνώρισε Αυτόν που τον έπλασε ως Πατέρα, αλλά από την κακή του προαίρεση δεν απέδωσε την πρέπουσα τιμή σε Αυτόν που τον δημιούργησε.
Και λέγει: «Πάτερ, δός μοι τὸ ἐπιβάλλον μέρος τῆς οὐσίας(:Πατέρα, δώσε μου το ανάλογο μερίδιο της περιουσίας που μου ανήκει)». Καλώς ζήτησε από τον Θεό τον θεϊκό πλούτο, αλλά κακώς δαπάνησε όσα έλαβε. «Καὶ διεῖλεν αὐτοῖς τὸν βίον(:και ο πατέρας μοίρασε και στους δύο του γιους την περιουσία)». Και έδωσε σε αυτούς, ως Κτίστης, όλη την κτίση. Παρείχε σε αυτούς σώματα και λογικές ψυχές, ώστε από τον ορθό λόγο καθοδηγούμενοι να μη διαπράττουν τίποτε παράλογο. Όρισε σε αυτούς τον νόμο Του, τον φυσικό και τον γραπτό, σαν ένα θείο παιδαγωγό, ώστε από τον νόμο παιδαγωγούμενοι, να εφαρμόσουν τη βούληση του Νομοθέτου.
«Καὶ μετ᾿ οὐ πολλὰς ἡμέρας συναγαγὼν ἅπαντα ὁ νεώτερος υἱὸς ἀπεδήμησεν εἰς χώραν μακράν(:ύστερα από λίγες μέρες ο νεότερος γιος μάζεψε όλα όσα του έδωσε ο πατέρας του και ταξίδεψε σε χώρα μακρινή)»· ο νεότερος λοιπόν υιός, ωσάν νεότερος ενήργησε, και έφυγε σε χώρα μακρινή. Απομακρύνθηκε από τον Θεό και στάθηκε σε απόσταση και ο Θεός απ’ αυτόν· ο Θεός δεν εξαναγκάζει με τη βία εκείνον που δεν θέλει να υποταχθεί σε Αυτόν. Γιατί όλες οι αρετές είναι καρπός ελεύθερης προαίρεσης και όχι εξαναγκασμού. «Καὶ ἐκεῖ διεσκόρπισε τὴν οὐσίαν αὐτοῦ ζῶν ἀσώτως(:εκεί διασκόρπισε την περιουσία του κάνοντας μια ζωή άσωτη και ακόλαστη)». Εκεί όλο τον πλούτο της ψυχής του τον έχασε. Εκεί με σαρκικές τέρψεις ναυάγησε. Εκεί παίζοντας και εμπαιζόμενος κατάντησε πένης. Εκεί αγοράζοντας ψυχοφθόρες ηδονές και παζαρευόμενος γέλωτες, κέρδισε αιτίες δακρύων. Και τις μεν αρετές που είχε, τις έχασε. Τις δε κακίες, που δεν είχε, τις απέκτησε.
«Δαπανήσαντος δὲ αὐτοῦ πάντα ἐγένετο λιμὸς ἰσχυρὸς κατὰ τὴν χώραν ἐκείνην(:όταν ο νεότερος γιος ξόδεψε όλα όσα είχε, έπεσε μεγάλη πείνα στη χώρα εκείνη, κι αυτός άρχισε να στερείται)». Αφού δαπάνησε λοιπόν όλο τον πλούτο του (γιατί είναι εκ φύσεως αδύνατον να παραμείνει ο πλούτος της χάριτος σ’ αυτούς που περνούν τον βίο τους με αισχρό τρόπο), έτυχε να πέσει μεγάλη πείνα στη χώρα εκείνη.
Γιατί όπου δεν καλλιεργείται το σιτάρι της σωφροσύνης, εκεί «λιμός ἰσχυρός», πείνα φοβερή. Όπου δεν έχει φυτευτεί η άμπελος της εγκρατείας, εκεί «λιμός ἰσχυρός», πείνα φοβερή. Όπου το σταφύλι της αγνότητας δεν ληνοπατείται, εκεί «λιμός ἰσχυρός», πείνα φοβερή. Όπου ο ουράνιος μούστος δεν ξεχειλίζει, εκεί «λιμός ἰσχυρός», πείνα φοβερή. Όπου υπάρχει ευφορία κακών, εκεί σε κάθε περίπτωση υπάρχει και ακαρπία αγαθών. Όπου υπάρχει αφθονία πράξεων πονηρών, εκεί σε κάθε περίπτωση θα υπάρχει έλλειψη των αρετών. Όπου δεν πηγάζει το έλαιο της φιλανθρωπίας, εκεί «λιμός ἰσχυρός».
«Καὶ αὐτὸς ἤρξατο ὑστερεῖσθαι(:τότε, λοιπόν, αυτός άρχισε να στερείται τροφής και να πεινάει)». Γιατί δεν απέμειναν σε αυτόν, παρά μόνο τα κακά της ακράτειάς του, επειδή έπραξε τα κακά της ηθικής έκλυσης. «Καὶ πορευθεὶς ἐκολλήθη ἑνὶ τῶν πολιτῶν τῆς χώρας ἐκείνης (:και ο άσωτος γιος εξαιτίας των στερήσεων και της πείνας του πήγε και προσκολλήθηκε ως δούλος σε έναν από τους πολίτες εκείνης της χώρας)». Και πολίτες εκείνης της χώρας όπου είχε μεταναστεύσει ήσαν οι δαίμονες. «Καὶ ἔπεμψεν αὐτὸν εἰς τοὺς ἀγροὺς αὐτοῦ βόσκειν χοίρους(:και τον έστειλε στα χωράφια του να βόσκει χοίρους, ζώα δηλαδή ακάθαρτα, που προκαλούσαν την αηδία και την αποστροφή σ’ έναν Ιουδαίο, όπως ήταν ο νεότερος γιος)». Γιατί με τέτοιον τρόπο τιμούν οι δαίμονες αυτούς που τους τιμούν. Με τέτοιον τρόπο αγαπούν αυτούς που τους αγαπούν· τέτοιες δωρεές χαρίζουν σε αυτούς που τους υπακούουν.
«Καὶ ἐπεθύμει γεμίσαι τὴν κοιλίαν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν κερατίων ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι(:και επιθυμούσε ο νεότερος γιος να γεμίσει την κοιλιά του με τα ξυλοκέρατα που έτρωγαν οι χοίροι)». Με τα ξυλοκέρατα; Η γεύση των ξυλοκεράτων είναι γλυκιά, αλλά συγχρόνως και σκληρή και τραχιά. Γιατί τέτοια είναι και η γεύση της αμαρτίας. Ευφραίνει μεν για λίγο καιρό, κολάζει όμως για πολύ. Τέρπει πρόσκαιρα και μαστίζει αιώνια.
«εἰς ἑαυτὸν δὲ ἐλθὼν (:σε κάποια όμως στιγμή αυτός ήλθε στον εαυτό του από τη μέθη και την τρέλα της αμαρτίας)» και αφού συλλογίστηκε την προηγούμενη μακαριότητά του στο πατρικό σπίτι και την τωρινή του αθλιότητα και αφού έβαλε καλά στον νου του αφενός ποιος ήταν όταν ήταν υποτασσόμενος στον Θεό και Πατέρα και αφετέρου τι έχει γίνει όταν υποτάχθηκε στους δαίμονες, «εἶπε· πόσοι μίσθιοι τοῦ πατρός μου περισσεύουσιν ἄρτων, ἐγὼ δὲ λιμῷ ἀπόλλυμαι! (:είπε: “Πόσοι μισθωτοί εργάτες του πατέρα μου έχουν άφθονο και περίσσιο ψωμί, ενώ εγώ κινδυνεύω να πεθάνω από την πείνα…”)».
«Πόσοι τώρα κατηχούμενοι ευφραίνονται από τις Άγιες Γραφές, ενώ εγώ συνθλίβομαι λιμοκτονώντας για τα θεία λόγια; Ω, από πόσα αγαθά στέρησα τον εαυτό μου! Ω, με πόσα κακά περιέβαλα τον εαυτό μου! Γιατί απομακρύνθηκα από τον μακάριο εκείνο τρόπο ζωής; Γιατί να εισέλθω στον χώρο αυτής, της θανατηφόρου ζωής; Τώρα έμαθα από αυτά που έπαθα, ότι δεν πρέπει να εγκαταλείπει κανείς τον Θεό. Τώρα έμαθα ότι πρέπει να παραμένω κοντά σε Αυτόν που πάντοτε προστατεύει αυτούς που είναι πλησίον Του και δεν απομακρύνονται από Αυτόν. Τώρα έμαθα ότι δεν πρέπει να εμπιστεύεται κανείς τους ακάθαρτους δαίμονες, που διδάσκουν κάθε ακαθαρσία και φθορά».
ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΟΥ ΑΣΩΤΟΥ (2021)
Μητροπολίτης Αττικής και Βοιωτίας κ. Χρυσόστομος
της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών
Ο ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΓΑΜΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
Ὁ Μυστικὸς Γάμος του Θεοῦ*
Τὸ νόημα τῆς Μετάνοιας
Μὲ τὴν Κυριακὴ αὐτὴ τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ (Λουκ. ιε΄11-32) συνεχίζεται ἡ προετοιμασία γιὰ τὴν Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ποὺ ἄρχισε τὴν προηγούμενη ἑβδομάδα μὲ τὴν Κυριακὴ τοῦ Τελώνου καὶ τοῦ Φαρισαίου.
Ἡ Eὐαγγελικὴ περικοπὴ τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ εἶναι πολὺ σημαντική, ἐπειδὴ μᾶς ἀποκαλύπτει ὅλο τὸ νόημα τῆς προσπάθειας ποὺ θὰ καταβάλουμε τὴν Σαρακοστή, μᾶς ἀποκαλύπτει ὅτι καὶ ἐμεῖς εἴμαστε ἄσωτοι υἱοί, ποὺ ἔχουν φύγει μακριὰ ἀπὸ τὸν Πατέρα, καὶ ὁ Πατέρας προσδοκᾶ τὴν ἐπιστροφή μας μὲ ὅλη Του τὴν ἀγάπη.
Τὸ Eὐαγγέλιο αὐτὸ μᾶς ἀποκαλύπτει τὸ νόημα τῆς μετάνοιας, ἡ ὁποία μᾶς κάνει νὰ μιμούμαστε τὴν ἐπιστροφὴ τοῦ Ἀσώτου. Κυρίως ὅμως, μᾶς φανερώνει τὸ ἄπειρο ἔλεος τοῦ Πατέρα μας. Μᾶς δείχνει ποιὰ εἶναι ἡ ἀγάπη τοῦ Πατέρα, ποὺ περιμένει τὴν ἐπιστροφὴ τοῦ ἄσωτου παιδιοῦ Του μὲ πολλὴ στοργή.
Ἤδη, τὴν περασμένη Κυριακὴ τὸ Eὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τοῦ Τελώνου καὶ τοῦ Φαρισαίου μᾶς παρουσίαζε καὶ πάλι ἕνα, θὰ ἔλεγα, ὁδοιπορικό· ὁδοιπορικὸ ποὺ ἀποκαλύφθηκε μὲ ἕνα Τροπάριο τῆς δ΄ ᾠδῆς τοῦ Κανόνα τοῦ Ὄρθρου καὶ ἔλεγε: «Ἀρίστην ἔδειξεν ὁδὸν ὑψώσεως τὴν ταπείνωσιν Λόγος, ταπεινωθεὶς μέχρι καὶ μορφῆς δουλικῆς, ἣν ἐκμιμούμενος ἅπας, ἀνυψοῦται ταπεινούμενος».
Μὲ ἄλλα λόγια, μὲ τὴν στάση τοῦ Τελώνη μᾶς ἀποκαλύφθηκε ἡ σημασία τῆς ταπεινοφροσύνης, τῆς μόνης ὁδοῦ ποὺ ὁδηγεῖ στὴν δικαίωση. Τὸ κατ᾿ ἐξοχὴν ὅμως παράδειγμα αὐτῆς τῆς ταπεινοφροσύνης εἶναι ὁ Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ, καὶ μᾶς τὸ ἔδωσε μὲ τὴν Ἐνσάρκωσή Του, ὅταν ἦλθε νὰ σηκώσει στοὺς ὤμους Του τὴν ἁμαρτωλὴ φύση στὴν ἁμαρτωλή της κατάσταση, τὴν γεμάτη πόνο καὶ θάνατο, γιὰ νὰ τὴν ὁδηγήσει ἔτσι, μὲ τὴν δική Του ταπείνωση καὶ ὑπακοή, στὸν Πατέρα.
Ὅπως ἔγραφε στὶς Ἐπιστολές του ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, «διὸ καὶ ὁ Θεὸς Αὐτὸν ὑπερύψωσε καὶ ἐχαρίσατο Αὐτῷ Ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν Ὄνομα» (Φιλιπ. β΄ 8)· «καὶ ὄντας ἡμᾶς νεκροὺς τοῖς παραπτώμασι συνεζωοποίησε τῷ Χριστῷ· χάριτί ἐστε σεσωσμένοι· καὶ συνήγειρε καὶ συνεκάθισεν ἐν τοῖς ἐπουρανίοις ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» (Ἐφ. β΄ 5-6)· «εἰ δὲ τέκνα, καὶ κληρονόμοι, κληρονόμοι μὲν Θεοῦ, συγκληρονόμοι δὲ Χριστοῦ, εἴπερ συμπάσχομεν ἵνα καὶ συνδοξασθῶμεν.
Λογίζομαι γὰρ ὅτι οὐκ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρὸς τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς» (Ρωμ. η΄17-18). Αὐτὸ εἶναι τὸ ὁδοιπορικὸ ποὺ πρέπει νὰ διατρέξουμε καὶ αὐτὴ τὴν Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ἀλλὰ καὶ στὴν διάρκεια τῆς ζωῆς μας, τὴν ὁποίαν ἀπεικονίζει ἡ Τεσσαρακοστή: νὰ ταπεινωθοῦμε μαζὶ μὲ τὸν Χριστό, νὰ σηκώσουμε μαζί Του τὶς συνέπειες τῶν ἁμαρτιῶν μας, γιὰ νὰ φθάσουμε μαζί Του στὴν ἄληκτη χαρὰ τῆς ἐνδόξου Ἀναστάσεώς Του. Καὶ σήμερα, ἡ Παραβολὴ τοῦ Ἀσώτου μᾶς ἀποκάλυψε ὁρισμένες καινούργιες, συμπληρωματικὲς πτυχὲς τοῦ ἴδιου αὐτοῦ ὁδοιπορικοῦ.
Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ προσεγγίσω τὴν παραβολὴ αὐτὴ μέσα ἀπὸ ἕνα ἄλλο Βιβλικὸ κείμενο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ποὺ δὲν τὸ γνωρίζουμε ἀρκετά, ἐπειδὴ δὲν χρησιμοποιεῖται στὴν λατρευτικὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας. Στὴν διάρκεια τῶν ἱερῶν Ἀκολουθιῶν τοῦ ἔτους ἔχουμε μερικὰ λίγα Παλαιοδιαθηκικὰ ἀναγνώσματα, ἐκτὸς ἀπὸ τὶς ἡμέρες τῶν μεγάλων Ἑορτῶν καὶ τὴν Μεγάλη Τεσσαρακοστή.
Πρέπει ὅμως νὰ τὸ διαβάσετε μόνοι σας. Τὸ Βιβλίο αὐτὸ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, γιὰ τὸ ὁποῖο μιλᾶμε, εἶναι τὸ Βιβλίο τοῦ Τωβίτ. Ὑπέροχο Βιβλίο! Δὲν ἀνήκει στὸν ἀρχικὸ Ἑβραϊκὸ Κανόνα, πιθανὸν νὰ γράφτηκε πρῶτα στὰ ἑβραϊκά, τὸ ἑβραϊκὸ ὅμως κείμενο δὲν σώθηκε, καὶ εἰσήχθη, μεταφρασμένο στὰ ἑλληνικά, στὸν Βιβλικὸ Κανόνα τῆς Ἀλεξάνδρειας.
Στὴν Ἰουδαϊκὴ κοινότητα τῆς Ἀλεξάνδρειας πραγματοποιήθηκε, ἂν μποροῦμε νὰ τὸ ποῦμε, τὸ τελευταῖο στάδιο διαμόρφωσης τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Τὰ τελευταῖα βιβλία της δὲν γράφθηκαν στὰ ἑβραϊκὰ καὶ στὴν Παλαιστίνη, ἀλλὰ στὰ ἑλληνικὰ καὶ στὴν Ἀλεξάνδρεια. Ἡ ἰουδαϊκὴ αὐτὴ κοινότητα τῆς διασπορᾶς ἦταν τόσο σημαντική, ὥστε θεωρεῖται ὡς πολυαριθμότερη ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸν ἑβραϊκὸ πληθυσμὸ ποὺ εἶχε μείνει στὴν Παλαιστίνη.
Καὶ σ᾿ αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν Ἰουδαϊκὴ κοινότητα τῆς Ἀλεξάνδρειας, ἡ ὁποία βρισκόταν στὴν καρδιὰ τῆς εἰδωλολατρίας καὶ συναναστρεφόταν μὲ τὸν ἑλληνιστικὸ κόσμο καὶ τὴν Ρωμαϊκὴ αὐτοκρατορία, ποὺ συμβόλιζε κατὰ κάποιο τρόπο ὁλόκληρο τὸν εἰδωλολατρικὸ κόσμο, ἡ Παλαιὰ Διαθήκη γνώρισε τὰ τελευταῖα στάδιά της.
Ξεκίνησε ἔτσι νὰ πραγματώνει τὴν συνάντηση τοῦ Βιβλικοῦ Λαοῦ μὲ τοὺς ἐθνικούς, ὅπως εἶχαν προαναγγείλει οἱ Προφῆτες, καὶ νὰ προετοιμάσει τὴν εἴσοδο τῶν πρώτων στὴν Ἐκκλησία χάρη στὸ κήρυγμα τοῦ Ἀποστόλου Παύλου καὶ τῶν ἄλλων Ἀποστόλων. Τὸ Βιβλίο τοῦ Τωβὶτ μᾶς διηγεῖται, ὅτι ἕνας Ἰουδαῖος ἀπὸ τὴν Φυλὴ τοῦ Νεφθαλεὶμ εἶχε ἐξορισθεῖ στὴν χώρα τῶν Ἀσσυρίων (τὸ σημερινὸ βόρειο Ἰράκ), τὴν ἐποχὴ τοῦ βασιλιᾶ Σαχερδόνα (Σαργὼν Β΄, 734 π. Χ.).
Αὐτὸς ὁ Ἰουδαῖος ὀνομαζόταν Τωβίτ, ἦταν πολὺ εὐσεβὴς καὶ εἶχε ἕναν υἱό, τὸν Τωβία. Εἶχε ἐμπιστευθεῖ ἕνα χρηματικὸ ποσὸν σὲ ἕναν γονέα ποὺ κατοικοῦσε σὲ τόπο πολὺ μακρινό. Θέλοντας νὰ πάρει πίσω τὰ χρήματά του προτοῦ πεθάνει, ζήτησε ἀπὸ τὸν υἱό του νὰ φύγει καὶ ἐκεῖνος γιὰ τὸν μακρινὸ αὐτὸ τόπο, ὄχι γιὰ νὰ ζήσει ἄσωτη ζωή, ὅπως ὁ νέος τῆς παραβολῆς, ἀλλὰ ἀντιθέτως γιὰ νὰ ἀναζητήσει αὐτὰ τὰ χρήματα.
Ἡ συνέχεια τοῦ Βιβλίου μᾶς διηγεῖται ὅλη τὴν ἱστορία τοῦ ταξιδιοῦ. Βλέπουμε τὸν νεαρὸ Τωβία νὰ φεύγει, ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τοῦ Ἀρχαγγέλου Ραφαὴλ ποὺ εἶχε πάρει τὴν μορφὴ συνταξιδιώτη. Σὲ μιά τους στάση, ὁ Τωβίας πιάνει ἕνα μεγάλο ψάρι, καὶ ὁ συνοδοιπόρος του, ὁ Ραφαήλ, τοῦ ἀποκαλύπτει ὅτι ἡ καρδιὰ καὶ τὸ συκώτι τοῦ ψαριοῦ αὐτού, ὅταν ψηθεῖ, μπορεῖ νὰ ἐκδιώξει τοὺς δαίμονες, ἡ δὲ χολή του ἦταν ἰσχυρὸ κολλύριο γιὰ τὰ μάτια.
Διαβάζοντας τὴν διήγηση αὐτή, οἱ πρῶτοι Χριστιανοὶ ἔπρεπε νὰ δοῦν στὸ ψάρι τὸν συμβολισμὸ τοῦ Χριστοῦ, διότι γι᾿ αὐτούς, ἡ λέξι ΙΧΘΥΣ ἀντιστοιχοῦσε στὸ ἀρκτικόλεξο Ἰησοῦς Χριστὸς Θεοῦ Υἱὸς Σωτήρ. Ὅταν ἔφθασε στὰ Ἐκβάτανα, στὸ Ἰράν, ὁ Τωβίας σταμάτησε σὲ μία συγγενικὴ οἰκογένεια ἐξορίστων.
Αὐτοὶ εἶχαν μία κόρη, τὴν Σάρα, τὴν ὁποία ζητᾶ σὲ γάμο. Ὁ πατέρας της ὅμως τοῦ ἀποκαλύπτει, ὅτι μέσα της κατοικεῖ ἕνα δαιμόνιο και σκοτώνει στοὺς μνηστῆρες τὴν ἴδια τὴν ἡμέρα τοῦ γάμου. Ὁ Τωβίας τὴν ἐλευθερώνει ἀπὸ τὸ δαιμόνιο καίγοντας τὴν καρδιὰ καὶ τὸ συκώτι τοῦ ψαριοῦ ποὺ τὰ εἶχε φυλάξει, καὶ μετὰ τὴν παντρεύεται.
Ἀφοῦ πῆρε πίσω τὸ χρηματικὸ ποσὸν ποὺ ὁ πατέρας του εἶχε ἐμπιστευθεῖ στὴν φύλαξη τοῦ πεθεροῦ του, ἐπιστρέφει στὴν πατρίδα του μὲ τὴν σύζυγό του τὴν Σάρα. Καὶ τὸ Κείμενο μᾶς δείχνει τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα του ποὺ τὸν περιμένουν μὲ ὅλη τὴν ἀγάπη καὶ τὴν στοργή τους, μὲ πολλὴ ἀνησυχία μάλιστα, καθὼς ἔβλεπαν ὅτι εἶχε ἀργήσει νὰ ἐπιστρέψει –βλέπετε τὸν εἶχε καθυστερήσει ὁ ἑορτασμὸς τῶν γάμων του στὰ μακρινὰ Ἐκβάτανα.
Ὅλη αὐτὴ ἡ χαριτωμένη διήγηση, ποὺ ἀποπνέει τὴν ἀτμόσφαιρα τῆς ἐποχῆς τῶν Πατριαρχῶν, ἔχει τυπολογικὴ καὶ πνευματικὴ σημασία, διότι μόνο τὸ Ἅγιο Πνεῦμα μπορεῖ νὰ μᾶς ὁδηγήσει νὰ ἀνακαλύψουμε καὶ να γευθοῦμε βαθιὰ τὴν παρουσία τοῦ Χριστοῦ ἀνάμεσα στὶς γραμμὲς τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης.
Η ΑΠΟΔΗΜΙΑ ΣΕ ΜΑΚΡΙΝΗ ΧΩΡΑ
Η παραβολή του Ασώτου παρουσιάζει το Θεό σαν άνθρωπο, τον αληθινά φιλάνθρωπο και τους δύο γιούς, καθώς και τις δύο κατηγορίες των ανθρώπων, τους δίκαιους και τους αμαρτωλούς. Ο μικρός είπε· δώσε μου το μερίδιό μου από την περιουσία μας. Η δικαιοσύνη είναι αρχική κατάσταση του ανθρώπου, γι’ αυτό κι ο μεγάλος δεν παρεκκλίνει· υστερογέννητο κακό η αμαρτία, γι’ αυτό και παρεκκλίνει ο μικρός, αυτός, δηλαδή που συναυξήθηκε με την αμαρτία που μπήκε στον κόσμο έπειτα. Και με άλλο νόημα λέγεται ο αμαρτωλός άνθρωπος «νεώτερος γιός», σαν νεωτεριστής κι αποστάτης στο πατρικό θέλημα.
«Πατέρα, δώσε μου το μερίδιό μου από την περιουσία μας». Περιουσία του ανθρώπου είναι το λογικό, με επακολούθημα την αυτεξουσιότητα γιατί κάθε λογικό είναι αυτεξούσιο. Μας παραχωρεί ο Κύριος το λόγο, για να τον χρησιμοποιούμε κατά το θέλημά μας, σαν δικό μας κτήμα. Και τον παραχωρεί σ’ όλους εξίσου, γιατί όλοι είμαστε εξίσου λογικοί, εξίσου αυτεξούσιοι. Άλλοι όμως κάνουμε λογική χρήση της τιμητικής παραχώρησης κι άλλοι εξευτελίζουμε το θείο δώρο.
Και όλα γενικά όσα μας έχει δώσει Θεός, ας τα θεωρήσουμε περιουσία μας, τον ουρανό, τη γη, την πλάση όλη, το νόμο, τους προφήτες. Αλλά ο μικρός γιός ενώ είδε τον ουρανό, και τον θεοποίησε, τη γη και την προσκύνησε, δεν θέλησε να πορευτεί στις γραμμές του νόμου, δολιεύτηκε τους λόγους των προφητών. Ο μεγαλύτερος όμως γιός τα χρησιμοποίησε όλα για τη δόξα του Θεού.
Στο ίδιο μέτρο τους τα παραχώρησε και τους άφησε να πορευτούν κατά το θέλημά τους· δεν υποχρεώνει κανένα που δεν θέλει να τον υπηρετεί. Αν ήθελε να μας υποχρεώσει, ούτε λογικούς θα μας δημιουργούσε ούτε αυτεξούσιους. Όλα αυτά ο μικρός τα σπατάλησε αμέσως. Και ο λόγος, η αποδημία του στα μακρινά. Όταν, δηλαδή, ο άνθρωπος απομακρυνθεί από το Θεό και θέσει τον εαυτό του πέρα από το θείο φόβο εξαντλεί όλα τα θεία δώρα. Όταν μένουμε κοντά στο Θεό, τίποτα τέτοιο δεν κάνουμε που οδηγεί στην απώλεια κατά το λόγο «απ’ την αρχή έβλεπα τον Κύριο δίπλα μου, στα δεξιά μου παντοτινά για να μην ταραχτώ».
Όταν όμως απομακρυνθούμε απ’ αυτόν κι αποστρατήσουμε από το θέλημά του, πράττουμε και πάσχουμε τα χειρότερα, πάλι κατά το λόγο «όσοι απομακρύνονται από σένα θα χαθούν». «Σκόρπισε» λοιπόν την περιουσία του κι ήταν φυσικό. Γιατί η αρετή έχει ένα όνομα και είναι κάτι απλό. Η κακία όμως είναι ποικίλη και προκαλεί πολλές πλάνες.
Και αρχίζει να στερείται, γιατί δεν φοβόταν τον Κύριο παρά ήταν μακριά του -επειδή για όσους φοβούνται τον Κύριο δεν υπάρχει στέρηση. Και πώς δεν υπάρχει στέρηση για όσους φοβούνται; Γιατί όποιος φοβάται τον Κύριο θα θέσει την ικανοποίησή του μέσα στον κύκλο των εντολών του. Γι’ αυτό και βασιλεύει στο σπίτι του τιμή και πλούτος και αντίθετα, σκορπίζει αυτός και μοιράζει στους φτωχούς· τόσο πολύ απέχει ο ίδιος από τη στέρηση.
Αυτός λοιπόν που αποδήμησε μακριά από το Θεό και δεν έχει μπροστά στα μάτια του το φοβερό του πρόσωπο, στερείται κατά φυσικό λόγο, αφού καμιά θεϊκή καταβολή δεν ενεργεί μέσα του. Και αφού πήγε, δηλαδή αφού προόδευσε και πρόκοψε στην κακία, έγινε, μισθωτός, σ’ ένα πολίτη της χώρας εκείνης. Ο μισθωτός του Κυρίου γίνεται ένα πνεύμα μαζί του· ο μισθωτός της πορνικής φύσεως των δαιμόνων γίνεται ένα σώμα μ’ αυτούς, όλος σάρκα, χωρίς να γίνεται μέσα του καμιά εισχώρηση του πνεύματος, όπως στους ανθρώπους πριν από τον κατακλυσμό.
«Κι αφού ήρθε στον εαυτό του· είπε· πόσοι μισθωτοί του πατέρα μου πετούν τα τρόφιμά τους κι εγώ πεθαίνω της πείνας…» Ήρθε στον εαυτό του ο ως τότε άσωτος. Ώσπου έπραττε τις αισχρότητες ήταν έξω από τον εαυτό του, λέγεται ότι κατασπατάλησε την περιουσία του, και είναι φυσικό. Γι’ αυτό είναι έξω από τον εαυτό του. Γιατί αυτός που δεν καθοδηγείται από το λόγο αλλά ζει σαν άλογος και γίνεται οδηγός της αλογίας των άλλων, είναι έξω από τον εαυτό του και δεν μένει πάνω στην ουσία του, το λόγο.
Και όταν αναλογιστεί ποιός ήταν και σε ποιά αθλιότητα κατάντησε, τότε έρχεται στον εαυτό του με τον αναλογισμό και τη μετάνοια από την περιπλάνησή του. Μισθωτούς πάλι εννοεί τους κατηχουμένους που δεν έφτασαν ακόμα να γίνουνε γιοί, επειδή ακόμα δεν φωτίστηκαν. Όμως οι κατηχούμενοι έχουν περισσεύματα από λογικές τροφές, ακούοντας τα αναγνώσματα καθημερινά. Άκουσε τα εξής για να μάθεις τη διαφορά γιου και μισθωτού.
Αλλά θα σηκωθώ, από την πτώση δηλαδή της αμαρτίας, και θα πάω στον Πατέρα μου και θα του πω Πατέρα, αμάρτησα μπροστά στον ουρανό, επειδή τον εγκατέλειψα και προτίμησα τη σιχαμερή ηδονή κι από την πατρίδα μου τον ουρανό πρόκρινα τη χώρα του λιμού. Αμαρτάνει απέναντι του χρυσού κατά κάποιο τρόπο όποιος προτιμά το μολύβι κι αμαρτάνει στον ουρανό, όποιος προτιμήσει τη γη. Αστοχεί πάντως από το δρόμο που οδηγεί στον ουρανό. Σημείωσε ότι όταν έκανε την αμαρτία, δεν ένιωθε ότι βρισκόταν μπροστά στο Θεό, όταν όμως κάνει την εξομολόγησή του, αισθάνεται ότι έχει αμαρτήσει μπροστά του.
Σηκώθηκε και ήρθε στον Πατέρα του. Δεν πρέπει μόνο να επιθυμούμε, ό,τι αρέσει στο Θεό αλλά και να το πράττουμε. Και καθώς είδες τη θερμή μετάνοια, κοίταξε και την ευσπλαχνία του Πατέρα του. Δεν περίμενε το γιό να έρθει κοντά του. Τρέχει και τον αγκαλιάζει. Έχοντας το πατρικό φίλτρο, αν και Θεός, με όλο του το είναι, ολόκληρο τον αγκαλιάζει, για να τον σφιχτοπεριπλέξει από παντού με τον εαυτό του, όπως έχει λεχθεί·
«Και θα σε περιντύσει, η δόξα του Θεού». Και πρώτα, όταν ο γιός απομακρύνθηκε, ήταν καιρός ν’ απομακρυνθεί κι ο Πατέρας από το σφιχταγκάλιασμα. Όταν τον πλησίασε με την προσευχή και την επιστροφή του, ήρθε η ώρα να τον αγκαλιάσει. Πέφτει λοιπόν στον τράχηλό του, δείχνοντας στον παλαιό αποστάτη να γίνει υπάκουος. Και για να επιβεβαιώσει τη συμφιλίωση τον καταφιλεί, εξαγνίζοντας πρώτα το στόμα του ακάθαρτου, καθώς το πρόθυρο του σπιτιού κι έπειτα προχωρεί τον εξαγνισμό και στον εσωτερικό του κόσμο. «Και είπε στους δούλους του ο Πατέρας.
Φέρτε την πρώτη στολή του και ντύστε τον και βάλτε του δαχτυλίδι στο χέρι και στα πόδια του παπούτσια. Φέρτε και το μοσχάρι το σιτευτό και θυσιάστε το κι ας φάμε κι ας ευχαριστηθούμε, γιατί αυτός ο γιός μου ήταν νεκρός και ξαναέζησε και είχε χαθεί και βρέθηκε. Κι άρχισαν να διασκεδάζουν». Δούλους μπορείς να θεωρήσεις τους αγγέλους, τα λειτουργικά πνεύματα που αποστέλλονται στη διακονία της σωτηρίας των άξιων. Γιατί αυτοί στολίζουν όποιον επιστρέφει από την κακία με την πρώτη στολή, που φορούσαμε πριν αμαρτήσουμε, το ρούχο της αφθαρσίας ή την πολυτιμότερη απ’ όλες τις άλλες, που είναι η στολή του βαπτίσματος.
Δεν είναι άγνωστο ποιό είναι το μοσχάρι το σιτευτό, που θυσιάζεται και τρώγεται. Χωρίς αμφιβολία είναι ο αληθινός γιός του Θεού, αφού έγινε άνθρωπος κι έλαβε σάρκα που είναι άλογη και κτηνώδης, μ’ όλο που την έχει γεμίσει με τις δικές τους ιδιότητες. Απ’ αυτή την άποψη θεωρείται μοσχάρι, άπειρος από το ζυγό της αμαρτίας και σιτευτό, επειδή είχε από την αρχή του κόσμου οριστεί γι’ αυτό το μυστήριο. Και θα φανεί ίσως ακόμα πιο παράδοξο αυτό που θα πω αλλά θα το πω. Ο άρτος της κοινωνίας, επειδή κατά το φαινόμενο αποτελείται από σιτάρι, μπορεί να λεχθεί σιτευτός. Κατ’ άλλο νόημά του όμως επειδή είναι σάρκα θα μπορούσε να λεχθεί μοσχάρι.
Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2026
ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Α': ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΑ ΦΩΤΑ (1993)
Πνευματικό Κέντρο Ι. Ν. Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, Κολωνού (1993)
Η ΟΣΙΑ ΓΚΡΙΓΚΟΡΙΕΒΝΑ Η ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΗ
Αυτόν τον πρώτο Μακαρισμό της επί του Όρους ομιλίας του Κυρίου μας (“Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι ότι αυτών εστιν η βασιλεία των ουρανών”) μπορούμε να τον αποδώσουμε πλήρως στην ευλογημένη δούλη του Θεού Ξένη, την κατά Χριστόν σαλή.
Ανήκε σ’ αυτούς που είναι “πτωχοί τω πνεύματι” και τα σαράντα πέντε χρόνια της ασκητικής της ζωής δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μια απόκτηση του Αγίου Πνεύματος και μία καθίδρυση της Βασιλείας των ουρανών στην καρδιά της.
“Εις το όνομα του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος”. Εδώ αναπαύεται το σώμα της δούλης του Θεού, Ξένης Γκριγκόριεβνα, γυναικός του αυτοκρατορικού πρωτοψάλτου, συνταγματάρχου Ανδρέα Φεοντόροβιτς Πετρώφ. Χήρα σε ηλικία 26 ετών, μία προσκυνήτρια για 45 χρόνια, έζησε 71 χρόνια. Ήταν γνωστή με το όνομα Ανδρέα Φεοντόροβιτς”.
Αυτά γράφονται στο λακωνικό επιτύμβιο πάνω στον τάφο της μακαρίας Ξένης, γραμμένα από ένα άγνωστο πρόσωπο. Καμμιά λαϊκή διήγηση, καμμιά ανάμνηση ανθρώπων, ούτε γραπτές πηγές δεν μας προμηθεύουν πληροφορίες σχετικά με τους γονείς της, την ανατροφή της, την παιδεία της ή άλλη κοινωνική δραστηριότητα.
Όμως μπορούμε να υποθέσουμε ότι η Ξένη Γκριγκόριεβνα δεν ήταν από χαμηλή οικογένεια. Ο σύζυγός της Ανδρέας Φεοντόροβιτς είχε τον βαθμό του συνταγματάρχου και ήταν πρωτοψάλτης στην βασιλική αυλή. Η θέση αυτή ήταν μια πολύ υψηλή κοινωνική θέση και έδινε δόξα και υλική απολαβή.
Ήταν νέοι. Είχαν αγάπη μεταξύ τους. Υπηρέτησαν και οι δύο στην βασιλική αυλή, έκαναν το γάμο τους, καλούσαν φιλοξενουμένους στο σπίτι τους και αυτοί οι ίδιοι πήγαιναν ως φιλοξενούμενοι σε άλλα σπίτια.
Αυτά οι άνθρωποι τα ονομάζουν “καλή τύχη” και φαινόταν ότι τίποτε στο ανδρόγυνο αυτό, τον Ανδρέα και την Ξένη, δεν θα έδινε τέλος σ’ αυτή τους τη χαρά. Αλλά ξαφνικά ένα φοβερό χτύπημα, σαν κεραυνός εν αιθρία, ο αναπάντεχος θάνατος του αγαπημένου συζύγου, κεραυνοβόλησε την Ξένη Γκριγκόριεβνα.
Τόσο πολύ καταβλήθηκε αυτή από θλίψη για τον θάνατο του συζύγου της, ώστε στους πολλούς φαινόταν ότι έχασε τα λογικά της. Έτσι νόμισαν οι συγγενείς της, οι φίλοι της και οι γνωστοί της.
Πραγματικά η συμπεριφορά της Ξένης μετά το θάνατο του συζύγου της ήταν πολύ περίεργη. Κατά πρώτον άρχισε να βεβαιώνη όλους όσους την περιτριγύριζαν ότι ο σύζυγός της δεν πέθανε, αλλά ότι πέθανε αυτή. Φόρεσε τα ρούχα του νεκρού συζύγου της και άρχισε να ονομάζη τον εαυτό της Ανδρέα Φεοντόροβιτς.
Οι συγγενείς της την θεώρησαν περισσότερο για παράφρονα , όταν αυτή άρχισε να μοιράζη την περιουσία της στους φτωχούς και όταν έδωσε το σπίτι της στην Παρασκεύα Ατόνοβα. Οι ενδιαφερόμενοι για την περιουσία της συγγενείς της στράφηκαν στις αρχές και ζήτησαν από αυτές να λάβουν μέτρα εναντίον μιας τέτοιας διάθεσης της κληρονομιάς της από αυτήν.
Μετά από αυτήν την αναφορά των συγγενών οι αρχές την κάλεσαν και αφού συζήτησαν μαζί της, συμπέραναν ότι ήταν πολύ καλά στα λογικά της και είχε επομένως κάθε δικαίωμα να κάνη ό,τι ήθελε την περιουσία της.
Τί συνέβηκε πράγματι με την Ξένη Γκριγκόριεβνα; Ασφαλώς συνέβηκε μέσα της μια πλήρης πνευματική αντιστροφή, πού, κατά τα ίδια της τα λόγια, η Ξένη Γκριγκόριεβνα Πέτροβα είχε πεθάνει!...
ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Α': «Η ΟΣΙΑ ΞΕΝΗ Η ΡΩΣΙΔΑ» (1993)
24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, στο μονοτονικό σύστημα, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ
Εκ του βιβλίου του αειμνήστου Μητροπολίτη Ωρωπού και Φυλής κ. Κυπριανού Α'
«Η Οσία Ξένη η Ρωσίδα, η διά Χριστόν Σαλή»,
έκδοση Ιεράς Μονής Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης, Φυλής Αττικής,
Αθήνα 1993.
«Μη αγαπάτε τον κόσμον μηδέ τα εν τω κόσμω»
Πάνω στην μαρμάρινη πλάκα του τάφου της οσίας Ξένης, στο Κοιμητήριο του Σμολένσκ, στην Αγία Πετρούπολι, υπήρχε η εξής επιγραφή:
«ΕΙΣ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ.
ΕΝΘΑΔΕ ΚΕΙΤΑΙ ΤΟ ΣΩΜΑ ΤΗΣ ΔΟΥΛΗΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΞΕΝΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΕΒΝΑΣ, ΣΥΖΥΓΟΥ ΤΟΥ ΨΑΛΤΟΥ ΤΗΣ ΑΥΛΗΣ, ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΑΡΧΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΒΙΤΣ ΠΕΤΡΩΦ.
ΕΧΗΡΕΥΣΕΝ 26 ΕΤΩΝ, ΜΙΑ ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΡΙΑ ΕΠΙ 45 ΕΤΗ, ΕΖΗΣΕ ΣΥΝΟΛΙΚΩΣ 71 ΕΤΗ.
ΗΤΟ ΓΝΩΣΤΗ ΥΠΟ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΑΝΔΡΕΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΒΙΤΣ.
ΟΠΟΙΟΣΔΗΠΟΤΕ ΜΕ ΕΓΝΩΡΙΣΕ ΑΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗΘΗ ΔΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΗΝ ΜΟΥ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΣΩΘΗ Η ΙΔΙΚΗ ΤΟΥ.
ΑΜΗΝ»
Αυτό το απλό κείμενο αποτελεί το λιτό Συναξάρι της πλούσιας σε χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος ζωής της οσίας Ξένης της Ρωσίδος. Δυστυχώς είναι πολύ ολίγες οι πληροφορίες για την ένθεη ζωή της μεγάλης αυτής δούλης του Θεού, η οποία έζησε στην Πετρούπολι τον δέκατο όγδοο αιώνα, στην εποχή της Αυτοκρατορίσσης Ελισάβετ Πετρόβνα και της Αικατερίνης Β'. Είχε υπανδρευθή τον ψάλτη της αυλής, Συνταγματάρχη Ανδρέα Θεοδώροβιτς Πετρώφ και ζούσε μαζί του ευτυχισμένα. Εκείνο το γεγονός, το οποίο αποτέλεσε την αφετηρία μιας νέας υψηλής πνευματικής ζωής για την Ξένη, ήταν ο αιφνίδιος θάνατος του συζύγου της. Ο νεαρός Συνταγματάρχης Ανδρέας ξαφνικά άφησε τον κόσμο αυτό μια βραδυά ενώ ευρισκόταν σε μια διασέδασι οινοποσίας, ανέτοιμος πνευματικά και χωρίς να προλάβη να μεταλάβη τα άγια Μυστήρια. Η νεαρή χήρα συγκλονίστηκε. Σε ηλικία εικοσιέξι (26) χρόνων, χάνοντας τον σύντροφό της που υπεραγαπούσε και μένοντας χωρίς παιδιά, έχασε και τον προσανατολισμό της, όσον αφορά τον κόσμο τούτο. Ένοιωσε βαθειά την ματαιότητα της πρόσκαιρης αυτής ζωής, με την οποία συνδεόταν μέχρι τότε διά μέσου του συζύγου της. Τα δεσμά όμως τώρα ελύθησαν και το πέρασμα του αγαπητού της Ανδρέα στην αιωνιότητα την συνέδεσε άρρηκτα με την όντως ζωή, την ζωή που απολαμβάνουν οι δίκαιοι, οι οποίοι είναι ενωμένοι με την πηγή της ζωής, τον Μακάριο και μόνο Δυνάστη Κύριο και Θεό μας. Η έναρξις της νέας ζωής της έγινε με μία πράξι που γέμισε έκπληξι τους φίλους και συγγενείς της. Η Ξένη άρχισε να μοιράζη όλα τα περιουσιακά στοιχεία της ελεημοσύνη στους φτωχούς. Έδωσε ακόμη και το σπίτι της στην αγαπητή φίλη της Παρασκευή Αντώνοβα. Οι συγγενείς της ενόμισαν ότι η νεαρή χήρα είχε χάσει τα λογικά της και απευθύνθηκαν στους Επιτρόπους επί της κληρονομίας του συζύγου της, για να την εμποδίσουν από την διάθεσι του πλούτου. Οι Επίτροποι, μετά από μακρά και προσεκτική εξέτασι, απεφάνθησαν ότι η Ξένη ήταν διανοητικώς εξαιρετικά υγιής και συνεπώς είχε το δικαίωμα να διαθέτη την περιουσία της όπως της άρεσε. Θεωρούμε σκόπιμο να κάνουμε μια μικρή παρέκβασι, για να εννοήσουμε κάπως πληρέστερα το πνευματικό κλίμα της εποχής της οσίας Ξένης.
ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ: ''Η ΟΣΙΑ ΞΕΝΗ Η ΡΩΣΙΔΑ, Η ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΗ'' (ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟΝ)
ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ: ''Η ΟΣΙΑ ΞΕΝΗ Η ΡΩΣΙΔΑ, Η ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΗ'' (ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΝ)
ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ: ''Η ΟΣΙΑ ΞΕΝΗ Η ΡΩΣΙΔΑ, Η ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΗ'' (ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟΝ)
ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ: ''Η ΟΣΙΑ ΞΕΝΗ Η ΡΩΣΙΔΑ, Η ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΗ'' (ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΝ))
ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ: ''Η ΟΣΙΑ ΞΕΝΗ Η ΡΩΣΙΔΑ, Η ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΗ'' (ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟΝ)
ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ: ''Η ΟΣΙΑ ΞΕΝΗ Η ΡΩΣΙΔΑ, Η ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΗ'' (ΜΕΡΟΣ ΕΚΤΟΝ)
ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ: ''Η ΟΣΙΑ ΞΕΝΗ Η ΡΩΣΙΔΑ, Η ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΗ'' (ΜΕΡΟΣ ΕΒΔΟΜΟΝ)
ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ: ''Η ΟΣΙΑ ΞΕΝΗ Η ΡΩΣΙΔΑ, Η ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΗ'' (ΜΕΡΟΣ ΟΓΔΟΟΝ)
ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ: ''Η ΟΣΙΑ ΞΕΝΗ Η ΡΩΣΙΔΑ, Η ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΗ'' (ΜΕΡΟΣ ΕΝΑΤΟΝ)
ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ: ''Η ΟΣΙΑ ΞΕΝΗ Η ΡΩΣΙΔΑ, Η ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΗ'' (ΜΕΡΟΣ ΔΕΚΑΤΟΝ)
ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ: ''Η ΟΣΙΑ ΞΕΝΗ Η ΡΩΣΙΔΑ, Η ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΗ'' (ΜΕΡΟΣ ΕΝΔΕΚΑΤΟΝ)
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)

.jpg)

.jpg)

.jpg)
