Η ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΤΑΦΙΟΥ ΘΡΗΝΟΥ (2023)

Ιερά Μονή Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης, Φυλή Αττικής

Ο ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ - ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2026

Ιερά Μητρόπολη Αττικής και Βοιωτίας

της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών

ΤΗ ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Τη Αγία και Μεγάλη Παρασκευή

Ἀφοῦ ἀνέτειλεν ἡ κγʹ τοῦ Μαρτίου, ἡμέρας τῆς ἑβδομάδος Παρασκευή, ἀποστέλλεται ὁ ᾿Ιησοῦς δέσμιος ἀπὸ τοῦ Καϊάφα πρὸς τὸν τότε ἡγεμόνα τῆς ᾿Ιουδαίας Πόντιον Πιλάτον τὸ ὄνομα· ὅστις πολυτρόπως ἀνακρίνας αὐτόν, καὶ ἅπαξ καὶ δὶς ὁμολογήσας ἀθῷον, πρὸς εὐχαρίστησιν ἔπειτα τῶν ᾿Ιουδαίων, ψηφίζει θάνατον κατ᾿ αὐτοῦ· καὶ φραγγελώσας ὡς δοῦλον φυγάδα τὸν Δεσπότην τοῦ παντὸς παρέδωκεν εἰς τὸ σταυρωθῆναι. ᾿Εντεῦθεν ὁ ᾿Ιησοῦς, παραδοθεὶς εἰς τοὺς στρατιώτας, γυμνοῦται τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, ἐνδύεται χλαμύδα κοκκίνην, στεφανοῦται ἀκάνθας, σκηπτροφορεῖ κάλαμον, προσκυνεῖται χλευαστικῶς, ἐμπτύεται, κρούεται κατὰ τοῦ προσώπου καὶ τῆς κεφαλῆς. Εἶτα ἐνδυθεὶς πάλιν τὰ ἑαυτοῦ ἱμάτια καὶ βαστάζων τὸν Σταυρόν, ἔρχεται εἰς τὸν Γολγοθᾶ, τόπον τῆς καταδίκης, καὶ ἐκεῖ περὶ ὥραν γʹ τῆς ἡμέρας σταυροῦται μεταξὺ δύο λῃστῶν, βλασφημεῖται ὑπὸ τῶν παραπορευομένων, μυκτηρίζεται ὑπὸ τῶν ἀρχιερέων, ποτίζεται ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν ὄξος μεμιγμένον μετὰ χολῆς. Περὶ δὲ τὴν θʹ ὥραν, κράξας φωνῇ μεγάλῃ καὶ εἰπών, Τετέλεσται, ἐκπνεέι «ὁ ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ αἵρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου», καθ᾿ ἧν ὥραν πανσελήνου οὔσης τῆς ἡμέρας, ἐσφάζετο κατὰ τὸν νόμον ὁ πασχάλιος ἀμνός, ὁ εἰς τύπον αὐτοῦ διταχθεὶς τοῖς ᾿Ιουδαίοις πρὸ 1043 ἐτῶν. Τὸν δεσποτικὸν τοῦτον θάνατον καὶ ἡ ἄψυχος κτίσις πενθοῦσα τρέμει καὶ ἀλλοιοῦται ὑπὸ τοῦ φόβου· ἀλλ᾿ ὁ Δημιουργὸς τῆς κτίσεως, καὶ νεκρὸς ἤδη ὤν, λογχίζεται προσέτι καὶ τὴν ἀκήρατον πλευράν, καὶ ῥέει ἐξ αὐτῆς αἷμα καὶ ὕδωρ. Τέλος, περὶ τὴν δύσιν τοῦ ἡλίου, ἔρχεται ᾿Ιωσὴφ ὁ ἀπὸ ᾿Αριμαθείας καὶ Νικόδημος μετ᾿ αὐτοῦ, ἀμφότεροι μαθηταὶ τοῦ ᾿Ιησοῦ κεκρυμμένοι, ἀποκαθηλοῦσιν ἀπὸ τοῦ Σταυροῦ τὸ πανάγιον τοῦ διδασκάλου σῶμα, ἀρωματίζουσιν αὐτό, ἐντυλίσσουσιν εἰς σινδόνα καθαράν, καὶ θάψαντες αὐτὸ ἐν μνημείῳ καινῷ, προσκυλίουσιν ἐπὶ τὸ στόμιον αὐτοῦ λίθον μέγαν. Ταῦτα τὰ φρικτὰ καὶ σωτήρια πάθη τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ ἐπιτελοῦμεν σήμερον καὶ εἰς ἀνάμνησιν αὐτῶν παρελάβομεν, ἐξ ἀποστολικῆς διαταγῆς, τὴν τῆς Παρασκευῆς νηστείαν.

ΤΗ ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΗΛΙΑ ΜΗΝΙΑΤΗ: ΜΕ ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΝ, ΜΕ ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΩΝΟΥΝ 

ΕΣΤΑΥΡΩΣΑΝ ΑΥΤΟΝ ΕΙΣ ΤΟΠΟΝ ΚΑΛΟΥΜΕΝΟΝ ΚΡΑΝΙΟΝ

ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΕΠΙΤΑΦΙΟΥ ΘΡΗΝΟΥ ΣΤΗ ΣΟΥΜΕΛΑ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ 14/4/2023

ΣΤΕΛΙΟΥ ΣΠΕΡΑΝΤΖΑ: Ο ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΠΝΟΣ

ΣΙΜΩΝ Ο ΚΥΡΗΝΑΙΟΣ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΗΣ ΕΛΕΗΜΟΣΥΝΗΣ

ΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΚΡΗΤΗΣ: ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ ΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΣ ΕΝ ΤΩ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΛΗΣΤΩΝ

ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟΝ

ΗΛΙΑ ΜΗΝΙΑΤΗ: ΠΩΣ ΔΕΙ ΤΙΜΑΝ ΤΑ ΑΓΙΑ ΠΑΘΗ

ΑΓΙΟΥ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΜΟΣΧΑΣ: ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΑΣΗ 5ο ΜΕΡΟΣ

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ: ΟΙ ΠΕΝΤΕ ΠΛΗΓΕΣ

ΕΙΚΟΝΟΛΟΓΙΚΟΝ ΣΥΝΑΞΑΡΙΟΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

ΤΑ ΑΧΡΑΝΤΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

ΑΓΙΟΥ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΜΟΣΧΑΣ: ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΑΣΗ 6ο ΜΕΡΟΣ

ΤΟΝ ΗΛΙΟ ΚΡΥΨΑΝΤΑ

ΕΦΡΑΙΜ ΤΟΥ ΣΥΡΟΥ: ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΑ

ΟΡΘΡΟΣ Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ (2024)

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ: ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΙΤΩΝΕΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

ΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΚΡΗΤΗΣ: ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ ΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΣ ΕΝ ΤΩ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΛΗΣΤΩΝ

Εξέτασε με δέος, άνθρωπε, πόσο πολύ υπερέχουν τα έργα του Χριστού πάνω στο Σταυρό από την ανθρώπινη μικρότητά μας! Και μη μείνης στο μέγεθος του πάθους Του τόσο, όσο αναλογίσου την μεγαλειότητα του αξιώματός Του. Εκεί προσήλωσε τη σκέψη σου.

Προσπάθησε να κατανόησης πόσο φοβερό είναι να βλέπης καρφωμένο στο Σταυρό τον ίδιο το Θεό και μάλιστα ανάμεσα σε ληστές. Φαντάσου, αν μπορής, έναν άνθρωπο απλό, αν θάθελε από μόνος του να υποφέρη τόσα, όσα ο Χριστός με τη θέλησή Του ήλθε εδώ στη γη να πάθη. 

Και όλα αυτά πότε; Μετά από τη φανέρωση της θεότητός του μετά από τις γιατρευτικές του ενέργειες, μετά την απομάκρυνση από τους άρρωστους τόσων ασθενειών, μετά την παράδοση των Αγίων Μυστηρίων, μετά τις τόσες ευεργεσίες! Ποια είναι όλα αυτά που έπαθε;

Ποια είναι τα σημάδια του Σταυρικού πάθους; τα καρφιά, τα δεσμά, η Σταύρωση, το ξύδι, η χολή, η λόγχη, ο κλήρος για τα ενδύματα, η μοιρασιά τους, οι ειρωνίες όταν ήταν πάνω στο Σταυρό. 

Και όλα αυτά ο Χριστός τα έπασχε με υπομονή και σιωπούσε. Και όλα αυτά για τη δική σου Λύτρωση και Σωτηρία.

Άγιος Ανδρέας Κρήτης

"Πατερικά Σχόλια στα Ευαγγελικά και Αποστολικά Αναγνώσματα''
Εκδόσεις: «Ορθόδοξος Κυψέλη»

ΣΗΜΕΡΑ ΜΑΥΡΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ ΣΗΜΕΡΑ ΜΑΥΡΗ ΜΕΡΑ

Σήμερα μαύρος Ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα, σήμερα όλοι θλίβουνται και τα βουνά λυπούνται,

 

σήμερα έβαλαν βουλή οι άνομοι Οβραίοι,

οι άνομοι και τα σκυλιά κι' οι τρισκαταραμένοι

για να σταυρώσουν το Χριστό, τον Αφέντη Βασιλέα. Ο Κύριος ηθέλησε να μπει σε περιβόλι

 

να λάβει δείπνον μυστικόν για να τον λάβουν όλοι.
Κι' η Παναγιά η Δέσποινα καθόταν μοναχή της,

τας προσευχάς της έκανε για το μονογενή της.
Φωνή τους ήρθ' εξ Ουρανού απ' Αρχαγγέλου στόμα:

-Φτάνουν κυρά μου οι προσευχές, φτάνουν κι' οι μετάνοιες, το γυιό σου τον επιάσανε και στο φονιά τον πάνε

και στου Πιλάτου την αυλή εκεί τον τον τυραγνάνε.

-Χαλκιά-χαλκιά, φτιάσε καρφιά, φτιάσε τρία περόνια.

Και κείνος ο παράνομος βαρεί και φτάχνει πέντε. -Συ Φαραέ, που τά 'φτιασες πρέπει να μας διδάξεις.

 

-Βάλε τα δυο στα χέρια του και τ' άλλα δυο στα πόδια,
το πέμπτο το φαρμακερό βάλε το στην καρδιά του,

να στάξει αίμα και νερό να λιγωθεί η καρδιά του. Κι' η Παναγιά σαν τάκουσε έπεσε και λιγώθη,

 

σταμνί νερό της ρίξανε, τρία κανάτια μόσχο
για να της ερθ' ο λογισμός, για να της έρθει ο νους της.

Κι' όταν της ηρθ' ο λογισμός, κι' όταν της ηρθ' ο νους της, ζητά μαχαίρι να σφαγεί, ζητά φωτιά να πέσει,

 

ζητά γκρεμό να γκρεμιστεί για το μονογενή της.
-Μην σφάζεσαι, Μανούλα μου, δεν σφάζονται οι μανάδες

Μην καίγεσαι, Μανούλα μου, δεν καίγονται οι μανάδες. Λάβε, κυρά μ' υπομονή, λάβε, κύρά μ' ανέση.

 

-Και πώς να λάβω υπομονή και πώς να λάβω ανέση,
που έχω γυιο μονογενή και κείνον Σταυρωμένον.

Κι' η Μάρθα κι' η Μαγδαληνή και του Λαζάρου η μάνα
και του Ιακώβου η αδερφή, κι' οι τέσσερες αντάμα,

 

επήραν το στρατί-στρατί, στρατί το μονοπάτι
και το στρατί τους έβγαλε μες του ληστή την πόρτα.

-Άνοιξε πόρτα του ληστή και πόρτα του Πιλάτου. Κι' η πόρτα από το φόβο της ανοίγει μοναχή της.

 

Τηράει δεξιά, τηράει ζερβά, κανέναν δεν γνωρίζει,
τηράει δεξιώτερα βλέπει τον Αϊγιάννη,

Αγιέ μου Γιάννη Πρόδρομε και βαπτιστή του γυιου μου, μην είδες τον υγιόκα μου και τον διδάσκαλόν σου;

 

-Δεν έχω στόμα να σου πω, γλώσσα να σου μιλήσω, δεν έχω χεροπάλαμα για να σου τόνε δείξω.
Βλέπεις Εκείνον το γυμνό, τον παραπονεμένο,
οπού φορεί πουκάμισο στο αίμα βουτηγμένο,

οπού φορεί στην κεφαλή αγκάθινο στεφάνι; Αυτός είναι ο γυιόκας σου και με ο δάσκαλός μου!

 

Κι' η Παναγιά πλησίασε γλυκά τον αγκαλιάζει.
-Δε μου μιλάς παιδάκι μου, δε μου μιλάς παιδί μου;

-Τι να σου πω, Μανούλα μου, που διάφορο δεν έχεις· μόνο το μέγα-Σάββατο κατά το μεσονύχτι,

 

που θα λαλήσει ο πετεινός και σημάνουν οι καμπάνες,
τότε και συ, Μανούλα μου, θάχεις χαρά μεγάλη!

Σημαίνει ο Θεός, σημαίνει η γη, σημαίνουν τα Ουράνια, σημαίνει κι' η Άγια Σοφία με τις πολλές καμπάνες.

 

Όποιος τ' ακούει σώζεται κι' όποιος το λέει αγιάζει,
κι' όποιος το καλοφουγκραστεί Παράδεισο θα λάβει,

Παράδεισο και λίβανο απ' τον Άγιο Τάφο.

 

Δημοτικό Μοιρολόι

ΤΑ ΑΧΡΑΝΤΑ ΠΑΘΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ

Αυτό που χρειαζόταν ο άνθρωπος για να θεραπευθεί, το προσέφερε η αγάπη του Θεού: έδωσε τον μονογενή Του Υιό στον νεκρωμένο κόσμο για να έλθει εκ νέου η ζωή. «Όχι πως δεν μπορούσε να μας λυτρώσει με άλλο τρόπο, αλλά έτσι μας δίδαξε την υπερβολική αγάπη Του.

Μας τράβηξε κοντά Του με τον θάνατο του μονογενούς Υιού Του. Και αν είχε κάτι πολυτιμότερο από Αυτόν, θα το έδινε για χάρη μας, για να επιστρέψει το γένος μας κοντά Του!».[1]

Τα Πάθη του Κυρίου και η σταύρωση είναι η φανέρωση της αγάπης Του για μας. Η πληγή της αμαρτίας του ανθρώπου ήταν ολοσώματη, και για την θεραπεία χρειάσθηκε να γίνει άνθρωπος ο Χριστός και να σταυρωθεί: «Χρειασθήκαμε να σαρκωθεί ο Θεός και να αποθάνει».[2]

Η άκρα αγάπη του Κυρίου για μας, Τον οδήγησε στην άκρα ταπείνωση και υπακοή στο θείο θέλημα, που είναι η σωτηρία του ανθρώπου: Ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ. Ολόκληρο το άγιο Σώμα Του υπέμεινε για μας:

Η κεφαλή, τον ακάνθινο στέφανο· το άγιό Του πρόσωπο τους εμπτυσμούς· οι σιαγόνες τα ραπίσματα· το στόμα το ξίδι· τα αυτιά τις ύβρεις και βλασφημίες· η πλάτη το φραγγέλιο· η πλευρά την λόγχη· τα χέρια και τα πόδια τα καρφιά. [3] Τέλος ο Κύριος εκουσίως υπέμεινε τον οδυνηρό θάνατο και την Ταφή.

Υπομένοντας όλα αυτά, ο Χριστός χάρισε στον άνθρωπο την αιώνια ζωή. Εξ’ αιτίας της αμαρτίας «ο Αδάμ χρωστούσε και κατεχόταν από τον Διάβολο, αλλά δεν είχε να πληρώσει το χρέος. Ο Χριστός δεν όφειλε,… αλλά μπορούσε να καταθέσει το χρέος. Ήλθε λοιπόν ο Χριστός, και με τον θάνατο Του πλήρωσε αντί γι’ αυτόν που ήταν αιχμάλωτος του Διαβόλου, για να τον ελευθερώσει».[4]

Ο Χριστός, η Ανάσταση και η Ζωή, ενταφιάζεται: Ἡ Ζωὴ ἐν τάφῷ κατετέθης, Χριστέ, ψάλλουμε την Μεγάλη Παρασκευή. Ο Άδης δέχθηκε μέσα του τον χορηγό της ζωής και η δύναμή του παρέλυσε και οι νεκροί ελευθερώθηκαν.

Ο Χριστός κατέβηκε στον Άδη διότι «έπρεπε να κηρυχθεί το Ευαγγέλιο και σε όσους βρίσκονταν ήδη εκεί. Έπρεπε να φανερωθεί και σ’ αυτούς η θεία Οικονομία , να τους δοθεί η ελευθερία από την δουλεία των δαιμόνων, και οι επαγγελίες για τα μελλοντικά αγαθά».[5]

Όσοι πίστευσαν στον Χριστό, είτε ζώντες είτε κεκοιμημένοι, δέχθηκαν από Αυτόν την ανάσταση της ψυχής τους. Κάθε πιστός ψάλλει στον Χριστό: Ἐσταυρώθης δι᾿ εμέ, ἵνα ἐμοὶ πηγάσῃς τὴν ἄφεσιν· ἐκεντήθης τὴν πλευράν, ἵνα κρουνοὺς ζωῆς ἀναβλύσῃς μοι. «Διότι το Πάθος Του είναι η δική μας απάθεια, ο θάνατός Του είναι η δική μας αθανασία, τα δάκρυά Του η δική μας χαρά, και η ταφή Του είναι η δική μας ανάσταση».[6]

Ιερομόναχος Γρηγόριος 

''Η Ορθόδοξη Πίστη, Λατρεία και Ζωή'', Σχεδίασμα ορθοδόξου κατηχήσεως,
Ιερόν Κουτλουμουσιανόν Κελλίον Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, Άγιος Όρος, 2012

[1] Αββάς Ισαάκ, Λόγος 81, Ασκητικά, σελ. 307.
[2] Άγιος Γρηγόριος Θεολόγος, Λόγος 45, 28 PG 36, 661C.
[3] Φιλιππησίους 2, 8 – Πρβλ. Όρθρος Μεγάλης παρασκευής, Τροπάριον Αίνων.
[4] Ιερός Χρυσόστομος, Κατά μεθυόντων 3, PG 40, 438.
[5] Όρθρος μεγάλου Σαββάτου, Εγκώμια, στάσις 1η – Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς, Ομιλία 16, PG 151, 204D-205A.
[6] Όρθρος μεγ. Παρασκευής, Τροπάριον Μακαρισμών – Μέγας Αθανάσιος, Περί της ενσάρκου επιφανείας, 5, PG 26, 992A.

Agiografy by Serhei  Vandalovskiy

Πηγή: http://agiosminas.gr

ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟΝ

«Και ελθόντες εις τόπον λεγόμενον Γολγοθά, ο έστι Κρανίου τόπος λεγόμενος, έδωκαν 

αυτώ οίνον ποιείν μετά χολής μεμιγμένον. Και γευσάμενος, ουκ ήθελε πιείν. Σταυρώσαντες δε αυτόν, 

διεμερίσαντο τα ιμάτια αυτού, βάλλοντες κλήρον, ίνα πληρωθή το ρηθέν υπό του Προφήτου˙ 

διεμερίσαντο τα ιμάτιά μου εαυτοίς και επί τον ιματισμόν μου έβαλον κλήρον. Και καθήμενοι ετήρουν αυτόν εκεί». 

Και εις τα εξής. Το μεν αναγνωσθέν ρητόν ευαγγελικόν εστί: σαφηνείας δε τούτου χάριν καλόν προς τους αγίους καταφυγείν και παρ’ αυτών την τούτου διάνοιαν εκλαβείν. Εκείνους γαρ μάλλον ή ημάς τοις Ευαγγελίοις συνίστασθαι προσήκει.

Και ίνα μη περιερχόμενοι τους πάντας επιβραδύνωμεν τω λόγω, αρκεί και μόνος ο Απόστολος προς την ημών πληροφορίαν γενέσθαι διδάσκαλος. Γράφει γαρ τοις Εβραίοις αυτός ο μακάριος Παύλος, ότι αδύνατόν εστί ψεύσασθαι τον Θεόν και αληθεύει μάλιστα λέγων και ου ψεύδεται.

Των μεν γαρ γενητών η φύσις ίδιον έχει το τρέπεσθαι και κινείσθαι ποικίλαις μεταβολαίς: επειδήπερ και μη όντα ποτέ, μεταβολήν έσχεν εις το είναι, τη του πεποιηκότος χάριτι και φιλανθρωπία˙ καθώς και πάλιν ο Παύλός φησίν˙

«Ο καλών τα μη όντα ως όντα». Θεός δε ο πάντων δια του Λόγου ποιητής τυγχάνων, όντως ων, αμετάβλητον έχει συν τω Λόγω την φύσιν˙ και τούτο δια του προφήτου διδάσκει, λέγων˙ 

Ίδετε, ίδετε, ότι εγώ ειμί και ουκ ηλλοίωμαι». Διο περί μεν των ανθρώπων εν Ψαλμοίς άδεται˙ «Εγώ είπα εν τη εκστάσει μου˙ Πας άνθρωπος ψεύστης»˙ περί δε του Θεού Μωσής εν τω νόμω μαρτυρεί, ότι «ο Θεός πιστός εστί και αληθινός». Ο γουν χριστοφόρος ανήρ, ως εξ αμφοτέρων τούτων παιδευθθείς, και αυτός την του Θεού προς τα γενητά διαφοράν εξηγούμενος, γράφει.

«Γινέσθω δε ο Θεός αληθής, πας δε άνθρωπος ψεύστης». Αληθής δε εστίν ο Θεός, ουχ ως μη ψευδόμενος, ουδέν γαρ εστίν εναντίον αυτώ, ουδέ ως άνθρωπος ετέρω μαρτυρών το αληθές, ουδενί γαρ υπεύθυνός εστίν, άλλ’ ως αυτήν την αλήθειαν γεννών και Πατήρ υπάρχων του Κυρίου λέγοντος˙ 

«Εγώ ειμί η αλήθεια»˙ αληθείας δε φίλον το ψεύδος ουκ αν ποτέ γένοιτο… «Και όταν ήλθαν εις ένα τόπον, που ωνομάζετο Γολγοθάς, που σημαίνει τόπος Κρανίου, του έδωκαν να πίη ξύδι ανακατεμένον με χολήν. Άλλ όταν το εγεύθη δεν ήθελε να πίη. 

Όταν δε τον εσταύρωσαν εμοίρασαν με κλήρον τα ενδύματά του, δια να εκπληρωθή αυτό που είπεν ο Προφήτης˙«Εμοίρασαν μεταξύ των τα ενδύματά μου, δια τα οποία έβαλλαν κλήρον. Και εκάθησαν και τον εφύλασσαν εκεί». Το μεν ρητόν που ανεγνώσθη είναι από το Ευαγγέλιον, δια να το διασαφήσωμεν όμως είναι καλόν να καταφύγωμεν και να ζητήσωμεν την βοήθειαν των αγίων, και να πάρωμεν από αυτούς την αληθινήν σημασίαν του.

Διότι αυτοί αρμόζει, περισσότερον από ημάς, να οδηγούν κοντά εις τα Ευαγγέλια. Και δια να μη περιφερώμεθα από τον έναν εις τον άλλον, και έτσι να επιβραδύνωμεν τον λόγον, αρκεί και μόνος ο Απόστολος να γίνη διδάσκαλος, δια να μας δώση την αναγκαίαν πληροφορίαν. Διότι ο ίδιος ο μακάριος Παύλος γράφει προς τους Εβραίους, ότι είναι αδύνατον να αποδειχθή ψεύστης ο Θεός, αλλά όταν ομιλή, λέγει κατ’ εξοχήν την αλήθειαν, και δεν ψεύδεται. 

Διότι εις μεν την φύσιν των δημιουργημάτων προσιδιάζει το να μετατρέπωνται και να μετακινούναι δε διαφόρους μεταβολάς, επειδή βέβαια, ενώ κάποτε δεν υπήρχαν, υπέστησαν μεταβολήν και ήλθαν εις την ύπαρξιν, με την χάριν και την φιλανθρωπίαν του δημιουργού, καθώς και πάλιν λέγει ο Παύλος˙

«Αυτός που καλεί ό,τι δεν υπάρχει ωσάν να υπήρχεν». ο Θεός δε, ο οποίος είναι δημιουργός των όλων δια του Λόγου, και ο οποίος έχει πραγματικήν ύπαρξιν, έχει μαζί με τον Λόγον αμετάβλητον φύσιν˙ και τούτο διδάσκει δια του προφήτου, όταν λέγη˙ «Ίδετε, ίδετε ότι εγώ είμαι και δεν έχω μεταβληθή». 

Δια τούτο δια μεν τους ανθρώπους λέγεται εις τους ψαλμούς˙ «Εγώ είπα όταν ευρισκόμην εις κατάστασιν εκστάσεως ότι πας άνθρωπος είναι ψεύστης», δια δε τον Θεόν ο Μωυσής δίδει εις τον νόμον την μαρτυρίαν, ότι «Ο Θεός είναι αξιόπιστος και τηρεί την υπόσχεσίν του».

Ο άνδρας λοιπόν αυτός, ο οποίος φέρει μέσα του τον Χριστόν, ωσάν να εδιδάχθη και από τους δύο τούτους, εξηγών και αυτός την διαφοράν του Θεού από τα δημιουργήματα γράφει˙ «Ας αναγνωρισθή, ότι ο Θεός είναι αληθής, και κάθε άνθρωπος ψεύστης».

Ο Θεός δε είναι αληθής, όχι επειδή δεν ψεύδεται, διότι τίποτε δεν υπάρχει 

αντίθετον προς αυτόν, ούτε ωσάν άνθρωπος, ο οποίος δίδει αληθινήν μαρτυρίαν δια κάποιον άλλον,

 διότι βέβαια δεν είναι υπεύθυνος δια κανένα, άλλ’ είναι αληθής, διότι γεννά την ιδίαν την αλήθειαν, 

και διότι είναι Πατήρ του Κυρίου, ο οποίος λέγει˙ 

«Εγώ είμαι η αλήθεια», και της αληθείας δεν είναι ποτέ δυνατόν να ευρεθή φίλος το ψεύδος...

Άγιος Αθανάσιος ο Μέγας

Ο ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΠΝΟΣ

Και λέει ο Ναζωραίος στους μαθητάδες:

«Το αιώνιο είμαι το φως και σεις λαμπάδες
Φως από φως, στα σκότη,
εσείς πιστοί οδηγοί και οι πρώτοι
καταλυτές των γήινων θρήνων,
που θείο μήνυμα θα φέρετε παντού,
κι ακόμα κι ως τη χώρα των Ελλήνων.
με το ψωμί και το κρασί,
που αίμα και σώμα είναι δικό μου,
μην αποστάσετε χλωμοί
μες την ανηφοριά του δρόμου».
Και λέει στον Ισκαριώτη: «Εσύ,
τούτο το ξέχωρο ολοκόκκινο κρασί
θα πάρης,
τα φλογισμένα χείλη να δροσίσης,
πριν στο Ραββί ένα φίλημα χαρίσης.
Δικός μου εσύ και στέκεις τόσο χώρια!...»
Ο Ιούδας σκύβει,
πως τάχα το ψωμί θέλει να κόψη.
Τα φρύδια κατεβάζει, έτσι που κρύβει
με στενοχώρια
το φόβο, ως καθρεφτίζεται στην όψη.
Και λέγει του ξανά ο Χριστός: «Ας γίνη,
ό,τι γραμμένο υπάρχει να γενή.
Νύχτα είν' ακόμη σκοτεινή
και -μη φοβάσαι- είναι γεμάτοι καλωσύνη
της Ιουδαίας οι κρίκοι.
Κι ειν' όλο αγάπη το τριφύλλι,
κι ανθεί κατάσπρο στην πλαγιά του Γολγοθά
το χαμομήλι.
Σύρε πιο γρήγορα, ακουμπώντας στο ραβδί,
πριν βγη και το φεγγάρι και σε ιδή.»
Κατάχλωμος ο Ιούδας σαν σουδάρι,
απλώνει το ποτήρι του να πάρη.
Μα το ποτήρι πέφτει από τη φούχτα του
και πλέρια
βάφει με τ' άλικο πιοτό,
το δυνατό,
του Ναζωραίου τα θεία χέρια.
Χαμογελά ο Χριστός. Μα του Ισκαριώτη
πόσο δονείται ακόμα το κορμί!
Της προδοσίας βαρύ το κρίμα... Και με ορμή
τον σπρώχνει να χαθή σκυφτός στα σκότη.
 

Ωραίος, καθώς του ήλιου ανατολή,
ανάμεσα ο Χριστός στους μαθητάδες,
ορθώνεται και πάλι αργομιλεί:
«Το αιώνιο είμαι το φως και σεις λαμπάδες...
Με ανόμους θα περάση και ο Ραββί.
Την πρώτη πέτρα ο αναμάρτητος σηκώνει.
Αγάπη κόσμου ο νικητής. Κι εγώ η πηγή
για όποιον διψά στοργή δικαιοσύνη.
Ειρήνη... Αν αψηλώσω από τη γη,
ένα με τ' άστρα κι η ψυχή σας θέλει γίνει»
Είπε κι ανάβλεψε τα μάτια του ο Χριστός.
«Πατέρα μου, κι η αγάπη Σου ας πληθαίνη.
Σε με έθνη και λαοί και η οικουμένη.
Το έργο μου ετελείωσε. Και να,
τώρα ο δικός μου ο διαλεχτός
στα σκοτεινά
του ξεροπόταμου των Κέδρων περιμένει».
Ξάφνου τα νέφη ως σκίζει το φεγγάρι,
απ' τον ψηλό καγκελλωτό φεγγίτη,
θεία χάρη,
μια δέσμη κατεβαίνει μες στο σπίτι.
Δέσμη από φως, σαν φίλημα ελαφρό,
στα θεία μαλλιά του Ναζωραίου, φωτοστεφάνι.
Μα κι ένας ήσκιος απ' τα κάγκελα, που κάνει
πίσω απ' τους ώμους Του, στον τοίχο, ένα σταυρό.
Με πόνο οι μαθητάδες του Κυρίου,
που τρέμει στων ματιών τους το ακροκλώνι,
το σύμβολο κοιτούν του μαρτυρίου,
Κι εκείνος με χαμόγελο γλυκό
στο δείπνο το στερνό, το μυστικό,
σκορπάει το θάρρος κι εμψυχώνει.
Κι έξω, στα σκότη της νυχτιάς, τρεμάμενος,
καταραμένος,
την ώρα αυτή την ίδια,
τρικλίζει ακόμα ο Ιούδας παγωμένος.
Κι αγκομαχώντας, ζώνεται τα φίδια,
ξεσκίζοντας τ' αυτιά του, γιατί ο λόγος,
ο λόγος του Άκακου
στριφογυρίζει ακόμα μέσα σαν ξερόφυλλο
που το σαρώνουν ξεροβόρια:
«Δικός μου εσύ και στέκεις τόσο χώρια...».

Του δείπνου μας χαρήτε απόψε τη χαρά.

Και την καρδιά στυλώσετε γερά

Σύρε και μην αργείς.

Χτυπάει επίμονα η καρδιά της γης.

Στα χείλη η προσευχή πριν ανεβή,

την πόρνη, ας συχωρέσουν, τον τελώνη.

Στέλιος Σπεράντζας

ΟΡΘΡΟΣ Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ (2024)

Ιερά Μονή Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης, Φυλή Αττικής

ΑΓΙΟΥ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΜΟΣΧΑΣ: ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΑΣΗ 5ο ΜΕΡΟΣ

 

Αποσπασματικές αναρτήσεις εκ του βιβλίου του
Πέτρου Μπότση:
«Αγίου Φιλαρέτου Μητροπολίτη Μόσχας (+1867): Σταυρός και ανάσταση»,
Αθήνα 2020, σελ. 42-46.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»

Ο άγιος μητροπολίτης Μόσχας Φιλάρετος Ντροζντώφ ήταν σύγχρονος του οσίου Ιγνατίου Μπριαντσανίνωφ και συνέπεσε ν' αναπαυτεί την ίδια με κείνον χρονιά. Υπηρέτησε ως προκαθήμενος τη Ρωσική Εκκλησία για μισόν αιώνα σχεδόν, από το 1821 ως τις 1867 Νοεμβρίου του 1867, σε μια περίοδο πνευματικής αναγέννησης στη Ρωσία. Χρημάτισε Διευθυντής της Εκκλησιαστικής Ακαδημίας και έγραψε σπουδαία θεολογικά έργα για την εποχή του. Το σημαντικότερο από τα έργα του ήταν η Κατήχηση της Ορθόδοξης Ανατολικής Εκκλησίας, που κυκλοφόρησε σε σύντομη και σε εκτενή μορφή και επηρέασε βαθύτατα την ορθόδοξη δογματική θεολογία. Ήταν γόνιμος και χαρισματικός συγγραφέας. Οι κατηχήσεις του είναι ακόμα κλασσικές στη Ρωσία κι οι ομιλίες του έχουν μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες. Συμμετέσχε επίσης ως μέλος της Βιβλικής Εταιρίας στη μετάφραση της Αγίας Γραφής στη Ρωσική και κατά τη διάρκεια της πατριαρχείας του στη Μόσχα αντιμετωπίστηκαν σοβαρά εκκλησιαστικά ζητήματα, οι δε αποφάσεις για τα ζητήματα αυτά εκδόθηκαν σε τρεις τόμους (1903-1906).

Εκ του προλόγου

ΜΕΡΟΣ Α'

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β'

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

του Μητροπολίτου Μόσχας Φιλαρέτου (+1867), εκφωνηθείσα στη Λαύρα

του αγίου Αλεξάνδρου Νέφσκι το 1816.

Ούτω γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον (Ιωάν. γ' 16).

Ποιός δεν μπορούσε να καταλάβει, αν μόνο ήθελε, αυτό που ακόμα και ο καταραμένος Ιούδας κατάλαβε και δήλωσε, «ει γαρ έγνωσαν, ουκ αν τον Κύριον της δόξης εσταύρωσαν» (Α' Κορ. β' 8). Θα πρέπει να επισημάνουμε εδώ πόσο αδύναμος ήταν ο ιστός που ύφαναν οι ορατές αυτές αιτίες, που τελικά οδήγησαν στα γεγονότα του Γολγοθά. Γιατί δεν σκορπίστηκαν οι πρώτες κλωστές του ιστού αυτού, είτε από την οργή του Θεού είτε από τον άνεμο της ανθρώπινης ματαιότητας;
Ποιός συνέλαβε τον Λέοντα του Ιούδα (βλ. Αποκ. ε' 5) με τον ιστό αυτό; Πώς πραγματώθηκε αυτό που δεν ήθελαν, δεν μπορούσαν και δεν καταλάβαιναν, ενώ ήταν εύκολα κατανοητό και αποτρέψιμο; Όχι! Οι υβριστές του Γολγοθά δεν ήξεραν τί έλεγαν κι οι στρατιώτες δεν ήξεραν τί έκαναν. Στην πραγματικότητα δεν ήταν οι άνθρωποι που βλασφήμησαν το μεγαλείο του Θεού.
Η θεία πρόνοια χαμογελούσε με επίγνωση στην ανταρσία του ανθρώπινου γένους, χωρίς να παραβιάζει την ελευθερία του, αλλά δίνοντάς της την δυνατότητα να υπηρετήσει την υπέρτατη σοφία της. Οι πονηροί στρατιώτες δεν παραπλάνησαν τον Κύριο. Ο Πανάγαθος Πατέρας δεν φείδεται τον Υιόν Του, για να μην αφανιστούν οι πονηροί δούλοι. Η επίγεια εχθρότητα δεν πλήγωσε την ουράνια αγάπη. Η ουράνια αγάπη κρυβόταν στην κοσμική έχθρα, ώστε με το θάνατο, η αγάπη να κατακτήσει το φως και τη ζωή της αγάπης μέσα από το σκοτάδι και τη σκιά του θανάτου. «Ούτω γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον, ώστε τον υιόν αυτού τον μονογενή έδωκεν, ίνα πας ο πιστεύων εις αυτόν μη απόλυται αλλ' έχη ζωήν αιώνιον» (Ιωάν. γ' 16).
Όταν προσεγγίζουμε το μυστήριο της σταύρωσης και βλέπουμε στα πάθη του Υιού του Θεού τη θέληση του Πατέρα Του, νιώθουμε περισσότερο φόβο για τη δίκαια κρίση Του παρά τη γλυκύτητα της αγάπης Του. Αυτό όμως δε μας πείθει για την απουσία της αγάπης, αλλά για την απουσία ετοιμότητας να δεχτούμε την επιρροή της. «Φόβος ουκ έστιν εν τη αγάπη>> (Α' Ιωάν. δ' 18), λέει ο μαθητής της αγάπης. Ας καθαρθούμε κι ας ανοίξουμε τα μάτια μας με αγάπη. Κι εκεί που αυτά είναι κλειστά από το φόβο της θεϊκής κρίσης, θα ευφρανθούμε από το όραμα της θεϊκής αγάπης.
Ο ίδιος ο ευαγγελιστής της αγάπης διακηρύσσει πως «ο Θεός αγάπη εστί». Ο Θεός είναι αγάπη από τη φύση Του, είναι η ουσία της αγάπης. Όλα τα γνωρίσματά Του είναι χιτώνες της αγάπης Του. Όλες οι ενέργειές του είναι έκφραση της αγάπης Του. Στην αγάπη Του κατοικεί με πληρότητα η παντοδυναμία Του. Όταν πραγματοποιεί αυτό που επιθυμεί, εκπληρώνει την αλήθεια Του. Τελικά, αγάπη είναι και η δίκαιη κρίση Του, όταν οι βαθμοί κι μορφές των δωρεών Του που μοιράζει, μετρούνται με σοφία και καλοσύνη, για χάρη της υπέρτατης αγαθότητας όλης της δημιουργίας Του.
Πλησιάστε και ρίξετε μια ματιά στο φοβερό πρόσωπο της δίκαιας κρίσης του Θεού! Θ' αναγνωρίσετε πολύ καθαρά εκεί τη γλυκιά ματιά της θείας αγάπης. Η αγάπη αυτή είναι οπλισμένη με δικαιοσύνη και κρίση. Γιατί; Για να καταστρέψει το κάστρο της διαίρεσης ανάμεσα στο Θεό και στον άνθρωπο. Όπως όμως η ασήμαντη ύπαρξη του αμαρτωλού θα συντριβεί αμετάκλητα από τα πλήγματα της καθαρτικής δίκαιης κρίσης, σα νά 'ταν εύθραστο αγγείο, έτσι κι ο απερινόητος εραστής των ψυχών στέλνει την ομοούσια αγάπη Του, τον Μονογενή Του Υιό, ο Οποίος «φέρων τα πάντα τω ρήματι της δυνάμεως αυτού» (Εβρ. Α' 3) φόρεσε ανθρώπινη σάρκα, εκτός της αμαρτίας για να φέρει πάνω Του τόσο το βάρος των αμαρτιών και των αδυναμιών μας, όσο και τη δίκαιη κρίση που μας απειλεί.
Έτσι μας προφύλαξε από τα βέλη της οργής που απειλούσαν ολόκληρο τον κόσμο. Με τις πληγές Του στο σταυρό αποδεσμεύει πηγές ελέους και αγάπης για να κατακλύσουν όλη τη γη που κάποτε ήταν καταραμένη και τώρα γέμισε ευλογίες, ζωή κι ευδαιμονία. Ούτω γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον. Αν ο ουράνιος Πατέρας θυσιάζει το μονογενή Του Υιό, από την αγάπη Του για τον κόσμο, έτσι κι ο Υιός θυσιάζεται εκούσια επίσης από την αγάπη Του για τον κόσμο.

Όπως σταυρώνει η αγάπη, έτσι και σταυρώνεται. Μ' όλο που «ο υιός ου δύναται ποιείν αφ' εαυτού ουδέν» (Ιωάν. ε' 19), έτσι δεν μπορεί να κάνει και κάτι αντίθετο στον εαυτό Του. Ο Υιός δεν ζητά να κάνει το δικό Του θέλημα (πρβλ. Ιωάν. ε' 30), γιατί είναι ο αιώνιος κληρονόμος και μέτοχος του θελήματος του Πατέρα. Ζει στην αγάπη του Πατέρα Του και δέχεται στη δική Του αγάπη όλα όσα αγαπά ο Πατέρας, όπως είπε ο ίδιος: «καθώς ηγάπησέ με ο πατήρ, καγώ ηγάπησα υμάς» (Ιωάν. ιε' 9).

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
Αποσπασματικές αναρτήσεις εκ του βιβλίου
του Πέτρου Μπότση:
«Αγίου Φιλαρέτου Μητροπολίτη Μόσχας (+1867): Σταυρός και ανάσταση»,
Αθήνα 2020, σελ. 42-46.

ΑΓΙΟΥ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΜΟΣΧΑΣ: ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΑΣΗ 6ο ΜΕΡΟΣ

 

Αποσπασματικές αναρτήσεις εκ του βιβλίου του
Πέτρου Μπότση:
«Αγίου Φιλαρέτου Μητροπολίτη Μόσχας (+1867): Σταυρός και ανάσταση»,
Αθήνα 2020, σελ. 47-50.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»

Ο άγιος μητροπολίτης Μόσχας Φιλάρετος Ντροζντώφ ήταν σύγχρονος του οσίου Ιγνατίου Μπριαντσανίνωφ και συνέπεσε ν' αναπαυτεί την ίδια με κείνον χρονιά. Υπηρέτησε ως προκαθήμενος τη Ρωσική Εκκλησία για μισόν αιώνα σχεδόν, από το 1821 ως τις 1867 Νοεμβρίου του 1867, σε μια περίοδο πνευματικής αναγέννησης στη Ρωσία. Χρημάτισε Διευθυντής της Εκκλησιαστικής Ακαδημίας και έγραψε σπουδαία θεολογικά έργα για την εποχή του. Το σημαντικότερο από τα έργα του ήταν η Κατήχηση της Ορθόδοξης Ανατολικής Εκκλησίας, που κυκλοφόρησε σε σύντομη και σε εκτενή μορφή και επηρέασε βαθύτατα την ορθόδοξη δογματική θεολογία. Ήταν γόνιμος και χαρισματικός συγγραφέας. Οι κατηχήσεις του είναι ακόμα κλασσικές στη Ρωσία κι οι ομιλίες του έχουν μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες. Συμμετέσχε επίσης ως μέλος της Βιβλικής Εταιρίας στη μετάφραση της Αγίας Γραφής στη Ρωσική και κατά τη διάρκεια της πατριαρχείας του στη Μόσχα αντιμετωπίστηκαν σοβαρά εκκλησιαστικά ζητήματα, οι δε αποφάσεις για τα ζητήματα αυτά εκδόθηκαν σε τρεις τόμους (1903-1906).

Εκ του προλόγου

ΜΕΡΟΣ Α'

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β'

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

του Μητροπολίτου Μόσχας Φιλαρέτου (+1867), εκφωνηθείσα στη Λαύρα

του αγίου Αλεξάνδρου Νέφσκι το 1816.

Ούτω γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον (Ιωάν. γ' 16).

Ο Σταυρός του Χριστού, που ήταν αποτέλεσμα της έχθρας των Ιουδαίων και της ανταρσίας των εθνικών, είναι ήδη μια επίγεια εικόνα και σκιά του ουράνιου Σταυρού της αγάπης. Χωρίς αυτόν τον τελευταίο, ο πρώτος σταυρός δε θα μπορούσε όχι μόνο να υποστηρίξει μέχρι θανάτου Εκείνον που κρατά στα χέρια Του τη ζωή όλων των ζώντων, αλλ' ούτε ν' ακουμπήσει στους ώμους Του, τους ώμους Εκείνου που περίμεναν ένα νεύμα για να τον σώσουν περισσότερες από είκοσι λεγεώνες αγγέλων.
Μάταια οπλίζεται το σκοτεινό σμήνος για να τον αιχμαλωτίσει. Φωτίζοντας το δρόμο Του με τη φωτιά της κακίας, δε βλέπει πως Εκείνος είναι ήδη αιχμάλωτος της αγάπης Του, που είναι δυνατή σαν το θάνατο. «Ότι κραταιά ως θάνατος αγάπη» (Άσμ. η' 6). Μάταια κραυγάζει το άνομο συνέδριο, «νόμον έχομεν, και κατά τον νόμον ημών οφείλει αποθανείν» (Ιωάν. ιθ' 7). Κανένας νόμος δε θα τον στείλει στο θάνατο, παρά μόνο ο δικός Του νόμος που λέει: «Μείζονα ταύτης αγάπην ουδείς έχει, ίνα τις την ψυχήν αυτού θη υπέρ των φίλων αυτού» (Ιωάν. ιε' 13). Μάταια επαναλαμβάνουν οι υβριστές, «ει υιός ει του Θεού, κατάβηθι από του σταυρού» (Ματθ. κζ' 40). Ο Υιός του Θεού θ' αποκαλυφθεί μόνος Του και δε θα κατεβεί από το Σταυρό, ωσότου εξαντληθεί στον αγώνα της αγάπης Του για τον Πατέρα Του, καθώς και της αγάπης Του για τον άνθρωπο, για τον οποίο θα χύσει το ύδωρ της κάθαρσης και το αίμα της ζωής.
Εμβαθύνετε στη μέγιστη αυτή διδαχή Του, χριστιανοί μου, όχι στο λόγο και στη γλώσσα, ούτε στην αρχαία ακοή, αλλά στο πνεύμα και την αλήθεια της. Θ' αξιωθείτε τελικά να δείτε πως ο Σταυρός είναι τόσο αγαπητός, που δε θα βρείτε γλυκύτερη ικανοποίηση από το κράξετε μαζί με το θεοφόρο άγιο Ιγνάτιο, με ποιητική διάθεση: «Η αγάπη μου σταυρώθηκε!».
Η θεϊκή αγάπη, που ενεργεί άμεσα από το Σταυρό του Χριστού, χωρίς αμφιβολία εμφύτεψε σ' Εκείνον (το σταυρό) τη θεϊκή του δύναμη. Πόσο γρήγορα, πόσο πλούσια και πόσο μακριά ρέει από Εκείνον η νικηφόρα δύναμή Του! Όπως είπε ο Ιησούς Χριστός, αναφερόμενος στον Εαυτό Του, «εάν μη ο κόκκος του σίτου πεσών εις την γην αποθάνη πολύ καρπόν φέρει» (Ιωάν. ιβ' 24). Πόσο γρήγορα ο θεϊκός αυτός καρπός, πεθαίνοντας στο Σταυρό, γεννά γύρω Του νέους κλάδους ζωής! Προσέξτε πως και πριν από το Θάνατο του Ιησού, από το στόμα του ληστή ξεπήδησαν τα λόγια, «μνήσθητί μου, Κύριε, όταν έλθης εν τη βασιλεία σου» (Λουκ. κγ' 42)!
Και το γνήσιο αυτό άνθος του παραδείσου, μεταφέρθηκε αυθημερόν στον παράδεισο του Θεού. Προσέξτε πως, με το σεισμό που έγινε στη γη και το σχίσιμο των βράχων, η πέτρινη καρδιά του ειδωλολάτρη ράγισε κι αμέσως ξεπήδησαν από το στόμα του σαν ώριμο φρούτο τα λόγια, με τα οποία ομολόγησε για το Σωτήρα μας, πως «αληθώς Θεού υιός ην ούτος» (Ματθ. κζ' 54). Προσέξτε πόσο ακαταμάχητη έλξη νιώθουν εκείνοι που εγκατέλειψαν τον Ιησού και τώρα μαζεύονται γύρω από το Σταυρό και τον Τάφο Του! Η νίκη του Σταυρού είναι έκδηλη κυρίως στον Ιωσήφ τον από Αριμαθαίας. Μέχρι τώρα γνώριζε τον Ιησού σαν προφήτη, σαν έναν θαυματουργό. Δεν είχε όμως το θάρρος να γίνει ανοιχτά μαθητής του Ιησού «διά τον φόβον των Ιουδαίων» (Ιωάν. ιθ' 38).

Όταν έμαθε όμως πως ο Ιησούς είχε δεχτεί ατιμωτικό θάνατο, Εκείνος άσκησε τόση επιρροή πάνω του, ώστε αψήφισε τόσο την τιμή όσο και το φόβο των ανθρώπων και δε δίστασε ν' αποκαλύψει την αγάπη του στον Εσταυρωμένο ούτε μπροστά στον Πιλάτο. Έτσι, «τολμήσας εισήλθε προς Πιλάτον και ηττήσατο το σώμα του Ιησού» (Μάρκ. ιε' 43). πό την ίδια δύναμη προήλθε ο ασυνήθιστος καρπός, από τους σπόρους που είχαν για πολύ καιρό φθαρεί στον κήπο, ώστε πολλά σώματα των κεκοιμημένων αγίων ηγέρθη (Ματθ. κζ' 52). Όσο περισσότερο απλώνεται η δύναμη του Σταυρού, τόσο και πιο θριαμβικά είναι τ' αποτελέσματα.

Ο Σταυρός συγκεντρώνει μέσω του σταυρωμένου Ιησού όλη τη δύναμη στον ουρανό και στη γη. Κάνει ακόμα και τα πνεύματα που βρίσκονται στον Άδη να νιώθουν τη δύναμη της θεοχαρίτωτης ισχύος Του. Η δύναμη του Σταυρού τον υψώνει ψηλότερα από τους ουρανούς.

Μέσω Εκείνου στέλνει στη γη τον Παράκλητο, που δε κατέβαινε αν ο Ιησούς δεν είχε ακολουθήσει το δρόμο του Σταυρού και δεν τον είχε μεταβάλει σε πραγματικά βασιλικό δρόμο. Η αγάπη του Θεού διαχέεται ελεύθερη και πλούσια στις διψασμένες καρδιές των πιστών από το Άγιο Πνεύμα και οδηγεί το λυτρωμένο κόσμο μέσω των αγώνων στο Σταυρό, στον παγκόσμιο εορτασμό της αγιότητας και της δοξολογίας.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
Αποσπασματικές αναρτήσεις εκ του βιβλίου
του Πέτρου Μπότση:
«Αγίου Φιλαρέτου Μητροπολίτη Μόσχας (+1867): Σταυρός και ανάσταση»,
Αθήνα 2020, σελ. 47-50.

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ: ΟΙ ΠΕΝΤΕ ΠΛΗΓΕΣ

Μοῦ γράφεις ὅτι ἄκουσες ἀπό ἡλικιωμένες γυναῖκες κάποιο παραμύθι γιά τίς πέντε πληγές τοῦ Ἰησοῦ, καί ρωτᾶς ποῦ βρέθηκε αὐτό τό παραμύθι; Διαβάστε τήν Καινή Διαθήκη! Μήν ντροπιάζεστε μπροστά στόν οὐρανό καί τή γῆ μέ τή ἄγνοια τῆς πίστης σας!

Ἀφῆστε στήν ἄκρη ὅλες τίς ἄλλες σπουδές καί ἀναγνώσματα μέχρι νά μάθετε πρῶτα αὐτό πού εἶναι τό πιό σημαντικό καί πιό σωτήριο. Πρῶτα ἔρχεται ἡ ἐπιστήμη περί πίστεως καί κατόπιν οἱ ὑπόλοιπες σπουδές.

Οἱ πέντε πληγές τοῦ Ἰησοῦ δέν εἶναι λόγια ἀλλά φοβερή πραγματικότητα. Γί αὐτό εἶναι καλύτερα νά τίς γνωρίζουμε καί ἀπό τά λόγια. Δύο πληγές στά χέρια, δύο πληγές στά πόδια καί μία στά πλευρά. Ὅλες ἀπό μαῦρο σίδερο καί ἀκόμα περισσότερο ἀπό τήν κατάμαυρη ἀνθρώπινη ἁμαρτία. Τρυπημένα τά χέρια πού εὐλόγησαν.

Τρυπημένα τά πόδια πού περπάτησαν καί ὁδήγησαν στή μόνη ὀρθή ὁδό. Τρυπημένο στό στῆθος, ἀπό τό ὁποῖο ξεχυνόταν πύρινη οὐράνια ἀγάπη στά παγωμένα ἀνθρώπινα στήθη.

Ἐπέτρεψε ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, νά Τοῦ τρυπήσουν τά χέρια ἐξαιτίας τῶν ἁμαρτιῶν πολλῶν χεριῶν –δάση χεριῶν– τά ὁποία φόνευσαν, ἔκλεψαν, ἔκαψαν, ἅρπαξαν, παγίδευσαν, βιαιοπράγησαν. Καί νά τοῦ τρυπήσουν τά πόδια γιά τίς ἁμαρτίες πολλῶν ποδιῶν –δάση ποδιῶν– πού περπάτησαν στό κακό, σύλησαν τήν ἀθωότητα, καταπάτησαν τό δίκαιο, μόλυναν τά ἱερά καί πάτησαν τήν καλοσύνη.

Καί τοῦ τρύπησαν τό στῆθος ἐξαιτίας πολλῶν πετρωμένων καρδιῶν –νταμάρια καρδιῶν– στίς ὁποῖες γεννήθηκε κάθε μοχθηρία καί κάθε ἀσέβεια καί οἱ ἱερόσυλοι λογισμοί καί οἱ κτηνώδεις ἐπιθυμίες καί στίς ὁποῖες μέσα ἀπό ὅλους τοὺς αἰῶνες σφυρηλατήθηκαν κολασμένα σχέδια ἀδελφοῦ ἐναντίον ἀδελφοῦ, γείτονα ἐναντίον γείτονα, ἀνθρώπου ἐναντίον τοῦ Θεοῦ.

Τά χέρια τοῦ Ἰησοῦ τρυπήθηκαν γιά νά θεραπευθοῦν τοῦ καθενός τά χέρια ἀπό τά ἁμαρτωλά ἔργα. Τά πόδια τοῦ Ἰησοῦ τρυπήθηκαν γιά νά ἐπιστρέψουν καθενός τά πόδια ἀπό τούς ἁμαρτωλούς δρόμους. Τό στῆθος τοῦ Ἰησοῦ τρυπήθηκε γιά νά πλυθεῖ κάθε καρδιά ἀπό τίς ἁμαρτωλές ἐπιθυμίες καί σκέψεις.

Ὅταν ὁ ἀπαίσιος Κρόμβελ, δικτάτορας τῆς Ἀγγλίας, ἄρχισε νά ἁρπάζει τήν περιουσία τῶν μονῶν καί ἔκλεινε τά μοναστήρια, ἔγινε σέ ὁλόκληρη τήν ἀγγλική χώρα μία θορυβώδης λιτανεία ἀπό μερικές χιλιάδες ἀνθρώπινες ψυχές σέ ἔνδειξη τῆς λαϊκῆς ἀποδοκιμασίας.

Μπροστά πήγαιναν σημαιοφόροι μέ τήν ἐπιγραφή στίς σημαῖες: «Οἱ πέντε πληγές τοῦ Ἰησοῦ» καί ἔψελναν ὕμνους ἐκκλησιαστικούς καί τελοῦσαν λειτουργίες πρός τόν Θεό στούς ἀγρούς. Φοβήθηκε ὁ ἀπαίσιος δικτάτορας πολύ καί περισσότερο φοβήθηκε ἐκεῖνες τίς σημαῖες παρά ὁτιδήποτε ἄλλο καί μείωσε τήν βιαιοπραγία του.

Οἱ πέντε πληγές τοῦ Ἰησοῦ ἄς σοῦ μάθουν, νά φροντίζεις τίς πέντε αἰσθήσεις σου γιά τόν ζῶντα Θεό. Οἱ πέντε πληγές τοῦ Ἰησοῦ εἶναι πέντε πηγές πεντακάθαρου αἵματος, μέ τό ὁποῖο πλύθηκε τό ἀνθρώπινο γένος καί ἁγιάσθηκε ἡ γῆ. Ἀπ’ αὐτές τίς πέντε πληγές χύθηκε ὅλο τό αἷμα τοῦ Δικαίου, ὅλο μέχρι τήν τελευταία σταγόνα.

Ὁ Θαυματουργός Κύριος, πού ἤξερε νά πολλαπλασιάσει τούς ἄρτους καί μέ πέντε ἄρτους νά χορτάσει πέντε χιλιάδες πεινασμένους, πολλαπλασιάζει ἐκεῖνο τό πεντακάθαρο αἷμα Του καί μ’ αὐτό τρέφει καί ἑνώνει σέ χιλιάδες ναούς πολλά ἑκατομμύρια πιστῶν. Αὐτό εἶναι ἡ Θεία Κοινωνία.

Τή Μ. Παρασκευή πλησίασε ψυχικά μαζί μέ τήν Παναγία Θεομήτορα κάτω ἀπό τό Σταυρό γιά νά σέ πλύνει ἐκεῖνο τό ζωοποιό αἷμα ἀπό τίς πέντε πληγές τοῦ Ἰησοῦ. Γιά νά μπορεῖς μέ τήν καθαρισμένη καί ἀναζωογονημένη ψυχή νά φωνάξεις τήν Κυριακή μαζί μέ τίς Μυροφόρες: Χριστός Ἀνέστη!

Εκ του βιβλίου ''Δρόμος δίχως Θεό δεν αντέχεται''. 
Εκδόσεις ''Εν πλω''.
Αγιογραφία Πάνος Κοντός

Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς 

''Αγία Ζώνη''

ΤΗ ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Με τα ανύποπτα και άσπιλα μάτια 
της αναδεικτής μου Μαρίας Μιχαλοπούλου, 
ο Χριστός ιστάμενος στον σταυρό... 
Όταν η πρώιμη αγνότητα 
διαθλάται στην ανόθευτη πίστη 
και η παιδική ματιά 
στους αποτροπιασμούς και τους δόλους των μεγάλων... Γ. Δ.

(2014)

ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ ΤΗΣ Θ΄ΩΡΑΣ

Ἐκ τοῦ κατά Ἰωάννην

Κεφ. 19: 23-37

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ὅτε ἐσταύρωσαν τόν ᾿Ιησοῦν, ἔλαβον τά ἱμάτια αὐτοῦ καί ἐποίησαν τέσσαρα μέρη, ἑκάστῳ στρατιώτῃ μέρος, καί τόν χιτῶνα· ἦν δέ ὁ χιτών ἄρραφος, ἐκ τῶν ἄνωθεν ὑφαντός δι᾿ ὅλου. Εἶπον οὖν πρός ἀλλήλους· Μή σχίσωμεν αὐτόν, ἀλλά λάχωμεν περί αὐτοῦ, τίνος ἔσται· ἵνα ἡ Γραφή πληρωθῇ ἡ λέγουσα·«Διεμερίσαντο τά ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς, καί ἐπί τόν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον.»Οἱ μέν οὖν στρατιῶται ταῦτα ἐποίησαν. 

Εἱστήκεισαν δέ παρά τῷ Σταυρῷ τοῦ ᾿Ιησοῦ, ἡ Μήτηρ αὐτοῦ, καί ἡ ἀδελφή τῆς μητρός αὐτοῦ, Μαρία ἡ τοῦ Κλωπᾶ καί Μαρία ἡ Μαγδαληνή. ᾿Ιησοῦς οὖν ἰδών τήν Μητέρα, καί τόν Μαθητήν παρεστῶτα, ὃν ἠγάπα, λέγει τῇ Μητρί αὐτοῦ· Γύναι, ἰδού ὁ υἱός σου. Εἶτα λέγει τῷ Μαθητῇ· ἰδού ἡ μήτηρ σου. 

Καί ἀπ᾿ ἐκείνης τῆς ὥρας ἔλαβεν ὁ Μαθητής αὐτήν εἰς τά ἴδια. Μετά τοῦτο εἰδώς ὁ ᾿Ιησοῦς ὅτι πάντα ἤδη τετέλεσται, ἵνα τελειωθῇ ἡ Γραφή, λέγει· Διψῶ. Σκεῦος οὖν ἔκειτο ὄξους μεστόν· οἱ δέ, πλήσαντες σπόγγον ὄξους, καί ὑσσώπῳ περιθέντες, προσήνεγκαν αὐτοῦ τῷ στόματι. Ὅτε οὖν ἔλαβε τό ὄξος ὁ ᾿Ιησοῦς, εἶπε· Τετέλεσται· καί κλίνας τήν κεφαλήν, παρέδωκε τό πνεῦμα. 

Οἱ οὖν ᾿Ιουδαῖοι, ἵνα μή μείνῃ ἐπί τοῦ Σταυροῦ τά σώματα ἐν τῷ Σαββάτῳ, ἐπεί Παρασκευή ἦν· ἦν γάρ μεγάλη ἡ ἡμέρα ἐκείνη τοῦ Σαββάτου· ἠρώτησαν τόν Πιλᾶτον, ἵνα κατεαγῶσιν αὐτῶν τά σκέλη, καί ἀρθῶσιν.

Ἦλθον οὖν οἱ στρατιῶται, καί τοῦ μέν πρώτου κατέαξαν τά σκέλη, καί τοῦ ἄλλου τοῦ συσταυρωθέντος αὐτῷ· ἐπί δέ τόν ᾿Ιησοῦν ἐλθόντες, ὡς εἶδον αὐτόν ἤδη τεθνηκότα, οὐ κατέαξαν αὐτοῦ τά σκέλη, ἀλλ᾿ εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τήν πλευράν ἔνυξε, καί εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καί ὕδωρ. 

Καί ὁ ἑωρακώς μεμαρτύρηκε, καί ἀληθινή ἐστιν ἡ μαρτυρία αὐτοῦ· κἀκεῖνος οἶδεν ὅτι ἀληθῆ λέγει, ἵνα καί ὑμεῖς πιστεύσητε. Ἐγένετο γάρ ταῦτα, ἵνα ἡ Γραφή πληρωθῇ· Ὀστοῦν οὐ συντριβήσεται αὐτοῦ. Καί πάλιν ἑτέρα Γραφή λέγει· Ὄψονται εἰς ὃν ἐξεκέντησαν.

ΑΓΙΟΥ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΜΟΣΧΑΣ: ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΑΣΗ 4ο ΜΕΡΟΣ

 

Αποσπασματικές αναρτήσεις εκ του βιβλίου του
Πέτρου Μπότση:
«Αγίου Φιλαρέτου Μητροπολίτη Μόσχας (+1867): Σταυρός και ανάσταση»,
Αθήνα 2020, σελ. 37-42.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»

Ο άγιος μητροπολίτης Μόσχας Φιλάρετος Ντροζντώφ ήταν σύγχρονος του οσίου Ιγνατίου Μπριαντσανίνωφ και συνέπεσε ν' αναπαυτεί την ίδια με κείνον χρονιά. Υπηρέτησε ως προκαθήμενος τη Ρωσική Εκκλησία για μισόν αιώνα σχεδόν, από το 1821 ως τις 1867 Νοεμβρίου του 1867, σε μια περίοδο πνευματικής αναγέννησης στη Ρωσία. Χρημάτισε Διευθυντής της Εκκλησιαστικής Ακαδημίας και έγραψε σπουδαία θεολογικά έργα για την εποχή του. Το σημαντικότερο από τα έργα του ήταν η Κατήχηση της Ορθόδοξης Ανατολικής Εκκλησίας, που κυκλοφόρησε σε σύντομη και σε εκτενή μορφή και επηρέασε βαθύτατα την ορθόδοξη δογματική θεολογία. Ήταν γόνιμος και χαρισματικός συγγραφέας. Οι κατηχήσεις του είναι ακόμα κλασσικές στη Ρωσία κι οι ομιλίες του έχουν μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες. Συμμετέσχε επίσης ως μέλος της Βιβλικής Εταιρίας στη μετάφραση της Αγίας Γραφής στη Ρωσική και κατά τη διάρκεια της πατριαρχείας του στη Μόσχα αντιμετωπίστηκαν σοβαρά εκκλησιαστικά ζητήματα, οι δε αποφάσεις για τα ζητήματα αυτά εκδόθηκαν σε τρεις τόμους (1903-1906).

Εκ του προλόγου

ΜΕΡΟΣ Α'

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β'

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

του Μητροπολίτου Μόσχας Φιλαρέτου (+1867), εκφωνηθείσα στη Λαύρα

του αγίου Αλεξάνδρου Νέφσκι το 1816.

Ούτω γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον (Ιωάν. γ' 16).

Είναι εποχή αυτή να μιλήσουμε για αγάπη;», ίσως ρωτήσει κανείς. «Τώρα που οι καρποί της έχθρας έχουν ωριμάσει στον αμπελώνα του Ηγαπημένου' τώρα που η γη τρέμει από φόβο και οι πέτρινες καρδιές έχουν ραγίσει, ενώ το μάτι του Ουρανού έχει σκοτιστεί από δυσαρέσκεια;
Μπορεί να μιλήσει κανείς σήμερα γι' αγάπη στον κόσμο, όταν ο Υιός του Θεού πάσχει στον κόσμο αυτόν, εγκαταλειμμένος, χωρίς παρηγοριά και με την προσευχητική κραυγή Του «Θεέ μου, Θεέ μου, ίνα τί με εγκατέλιπες», (Ματθ. κζ' 46), αναπάντητη από τον Πατέρα;
Αλήθεια, χριστιανοί! Σήμερα είναι μέρα έχθρας και φόβου, μέρα οργής και εκδίκησης. Αν είναι έτσι όμως, ποιά θα είναι η τύχη μας όταν η γη στην οποία ζούμε δε θα είναι πια σταθερή κι οι ουρανοί πάνω μας θα πάψουν να είναι ειρηνικοί; Πού θα μπορούσε να πάει κανείς σε μια γη που τρέμει; Πώς θα μπορούσε να δραπετεύσει κανείς από τον απειλητικό ουρανό; Κοίταξε πιο προσεκτικά τον Γολγοθά κι εκεί, όπου είναι ορατό το εστιακό σημείο κάθε δυστυχίας μας, θα βρεις καταφύγιο. Εκεί, όπου «εσαλεύθη και έντρομος εγεννήθη η γη, και τα θεμέλια των ορέων εταράχθησαν και εσαλεύθησαν, ότι ωργίσθη αυτοίς ο Θεός», (Ψαλμ. ιζ' 8), δε βλέπεις πόσο σταθερά στέκεται το «άρριζο» ξύλο του Σταυρού;
Μ' όλο που προσπάθησαν να μειώσουν τη δόξα του Κυρίου λέγοντας: «άλλους έσωσεν, εαυτόν ου δύναται σώσαι», «καταβάτω νυν από του σταυρού και πιστεύσομεν αυτώ», δε βλέπεις πόσο γαλήνιος στέκεται ο Εσταυρωμένος στο σταυρό Του, όταν ούτε οι νεκροί δεν αναπαύονται στον τάφο τους; Ας εγκαταστήσουμε στην καρδιά μας την αλήθεια αυτή, που είναι μυστηριώδης και φοβερή για τον κόσμο, αλλά χαροποιός για τους πιστούς. Δεν υπάρχει τίποτα σταθερότερο σ' ολόκληρο τον κόσμο από το Σταυρό, τίποτα πιο σίγουρο και ασφαλές από τον Εσταυρωμένο. Γι' αυτόν τον λόγο κι ο τρόμος του Γολγοθά απλώθηκε σ' ολόκληρο τον κόσμο. Εμείς που δε βλέπουμε πουθενά σταθερότητα, ας προσφύγουμε στο Γολγοθά για να προσκυνήσουμε τα πόδια Του, μένοντας κρυμμένοι στις πληγές και αναστημένοι με τα πάθη του σταυρωμένου Σωτήρα μας.
Ω, ήλιε! Για ποιό λόγο έκρυψες το πρόσωπό σου από Εκείνον μεσημεριάτικα, όταν τα μάταια του Παντεπόπτου, δέκα χιλιάδες φορές λαμπρότερα από το φως σου, βλέπουν ακόμα και στο σκοτάδι το όνειδος της θεοκτονίας τόσο καθαρά; Βιάστηκες να τελειώσεις την ορατή μέρα της έχθρας και της οργής, για να οδηγήσεις εμάς στη νοητή μέρα της αγάπης και του ελέους, φωτισμένης από το άδυτο Φως της τρισηλίου Θεότητας.
Χριστιανοί μου! Ας καλύψει σκοτάδι τη γη! Ας επικρατήσει ζόφος στα έθνη! Εγερθείτε από το φόβο και τη σύγχυση! Ευφρανθείτε με πίστη κι ελπίδα! Το φως σας θα διαπεράσει το σκοτάδι. Προχωρήστε στο δρόμο όπου τα παραπετάσματα ανοίγουν και σας αποκαλύπτουν τα μυστήρια. Αφήστε πίσω σας την εξωτερική αυλή, που δόθηκε να την περπατούν οι άπιστοι. Εισέλθετε στο εσωτερικό των παθών του Ιησού. Τί υπάρχει εκεί; Τίποτ' άλλο, παρά μόνο η ευλογημένη και αγία αγάπη του Πατέρα, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος για το αμαρτωλό και καταραμένο γένος των ανθρώπων.
Αγάπη του Πατέρα - που σταυρώνει. Αγάπη του Υιού - που σταυρώνεται. Αγάπη του Πνεύματος - θριαμβευτική με τη δύναμη του Σταυρού. Ούτω γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον! Σχετικά με την αγάπη αυτή, χριστιανοί μου, επιτρέψτε μου να σιωπήσω ενώπιόν σας. Γιατί δεν είναι δυνατό ούτε να την περιγράψει κανείς, αφού ακόμα κι ο ίδιος ο Λόγος του Θεού, για να την διατυπώσει με ακρίβεια, σιώπησε στο Σταυρό. Ο Λόγος αυτός κι η Αγάπη αυτή, ας μας δώσουν το χάρισμα να σιωπήσουμε και να παρακολουθήσουμε τη σιωπή του σταυρωμένου Χριστού.
Ποιός σταύρωσε τον Υιό του Θεού λοιπόν; Οι στρατιώτες; Αυτοί ήταν απλά όργανα βαανισμού, όπως ο Σταυρός και τα καρφιά. Ο Πιλάτος; Φαίνεται πως εξάντλησε όλα τα μέσα για να προστατεύσει τον Δίκαιο και διατύπωσε επίσημα την αντίθεσή του στη θανάτωσή Του. «Λαβώρ ύδωρ απενίψατο τας χείρας απέναντι του όχλου λέγων' αθώος είμι από του αίματος του δικαίου τούτου» (Ματθ. κζ' 24). Ο λαός; Πώς θα μπορούσαν να ζητήσουν τη θανάτωση Εκείνου, που αποπειράθηκαν να ενθρονίσουν; Οι αρχιερείς; Οι πρεσβύτεροι; Οι Φαρισαίοι;

Όλοι αυτοί ομολογούσαν πως δεν εξουσίαζαν τη ζωή κανενός. «Ημίν ουκ έξεστιν αποκτείναι ουδένα» (Ιωάν. ιη' 31) απάντησαν στον Πιλάτο. Ο προδότης; Αυτός είχε ήδη ομολογήσει στο ναό: «Ήμαρον παραδούς αίμα αθώον» (Ματθ. κζ' 4). Ο άρχοντας του σκότους; Αυτός δεν μπορούσε ούτε τον Ιώβ να βλάψει. Τώρα κι ο ίδιος καταδικάστηκε και εκβλήθηκε έξω. Ποιός άλλος όμως εκτός από τον ίδιο τον Εσταυρωμένο γνωρίζει ποιοί είναι οι σταυρωτές Του; Τί είπε λοιπόν ο ίδιος; «Ου γαρ οίδασε τί ποιούσι» (Λουκ. κγ' 34).

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
Αποσπασματικές αναρτήσεις εκ του βιβλίου
του Πέτρου Μπότση:
«Αγίου Φιλαρέτου Μητροπολίτη Μόσχας (+1867): Σταυρός και ανάσταση»,
Αθήνα 2020, σελ. 37-42.