«Ο Παντοκράτορας κρατά στο Χέρι Του την βραδυνή Θυσία»
Η νύχτα αγκαλιάζει προσευχόμενες ψυχές σαν βρεφικό νανούρισμα. Στο μικρό καθολικό, οι γέροντες ξαπλωμένοι στο έδαφος, παραδομένοι στην εικόνα του Νυμφίου αποκαθηλώνουν ικετευτικά τους συγγνωστούς τους λογισμούς. Απόκοσμες εικόνες στο μικρό εκκλησάκι αναπνέουν μέσα από την θυμιασμένη ομίχλη των παρακλητικών τους λόγων. M' ένα τρακοσάρι κομποσκοίνι μετρούν ανάποδα τις μέρες, φτάνοντας ως την γέννησή τους. Ο παππά Διονύσης με αφημένο βλέμμα στην γη που περιμένει, σκύβει το κεφάλι στην ανατολή της μετανοίας του. Τί κόσμος τούτος Θεέ μου! Βαστάζουμε στις χούφτες μας τη Μάννα Ορθοδοξία και δεν θωρούμε το απροσμέτρητο κάλλος της και την ενδόμυχη υπόστασή της. Όταν τρίζουν τα θολά τζάμια από τα σιδερένια παραθύρια, νομίζεις, πως χοροί αγίων ήλθαν για να συνεκκλησιαστούν με τους χοικούς, ταμένους αδελφούς τους. Ο πολυέλαιος γυρνοφέρνει κυκλικά απ' τον καπνισμένο τρούλλο, ο Παντοκράτορας κρατάει στο χέρι του την βραδυνή θυσία, αίνοι και ύμνοι γίνονται δώρα ευχαριστιακά στα πόδια του Θεού μας. Κι όταν τελειώνει η ακολουθία, σκυμμένα πρόσωπα προσμετρούν μ' ένα Κύριε ελέησον, τα ανεβαίνοντα βήματά τους. Μακρύς ακόμα ο δρόμος της σταυρικής θυσίας. Ταιριάζει σε ορθοδόξους, να βλέπουν από μακριά τον σταυρό, που θα κρεμάσουν πάνω του τ' απόκοσμα όνειρά τους. Ποθούμε Χριστό, Αυτόν, Εσταυρωμένο, εξαντλούμε τους ονειρεμένους πόθους μας στο κοινό ποτήριο, ακροβατούμε την θωριά μας ανάμεσα στην πτώση και την έγερση. Τελούμε πνευματικά « ανάπηροι» στο μακαρισμό του εξαρτημένου Εγώ μας, αναζητούμε την χαμένη αρτιμέλεια της υποστελλόμενης ψυχής μας, ανυπακούουμε στην υποκριτική στάση ζωής. Ο Χριστός δεν είναι αφηρημένη έννοια, είναι η Οδός και η Αλήθεια, η Αγάπη κι η Ζωή, το προσδοκώμενο όνειρο της αναστάσιμης ελπίδας. Έχουμε Εκκλησία να κλάψουμε τους δρόμους που δεν διαβήκαμε, κατέχουμε αγίους να κρεμάσουμε την απόμακρη ματιά μας, μια Παναγιά να πνίξουμε στον κόρφο της την εαλωμένη αθωότητα της παιδικής αμεριμνησίας μας, κι αγγέλους τόσους, όσα είναι αυτά που χάσαμε, όσα είναι αυτά που ελπίζουμε, όσα είναι αυτά, που ίσως έρθουνε μια μέρα! Μπουσουλάμε γογγύζοντας στους εφάμαρτους δρόμους της υποκριτικής ζωής μας, έρπουμε γλοιωδώς στην λάσπη, που εωσφορικώς βαπτίσαμε πολιτισμένη κοινωνία! Επιτέλους να πάψουν αυτοί οι διαρκείς κύκλοι γύρω απ' τον ειδωλολάτρη εαυτό μας, το μεγαλείο του χριστιανού αναπαύεται στον προσευχητικό ξεσηκωμό και την ταπεινή μεγαλοσύνη. Η αγάπη μας είναι η σταυρική θυσία του εγώ μας στην εγωϊκότητα των άλλων. Ο σταυρός μας είναι τα ζυγιστικά του Πατρός που σβήνουν με γομολάστιχα τις μεγαλεπίβολες, θηριώδεις αμαρτίες μας κι η ελπίδα μας φοράει τα καλά της μπροστά στο αιματοβαμμένο δισκοπότηρο του αμνοικού Ιησού μας. Τα βράδια αιωρούνται χαροποιά στα γράμματα της αγιοπνευματικής Αλφαβήτας, ζωγραφίζουν την Πίστη ως έκθαμβο, αγιοπρεπές θήλυ, που ίσταται σε συννεφοσκεπούσα ομίχλη, πάνω από τα μικροκαμωμένα σπίτια των ανθρώπων. Πορφυροφορούσα κόρη, που χάσκει με χαμόγελο και κορομηλένια μάγουλα, που ροδοκοκκινίζουν στην παρακλητική αγάπη των πιστών. Η Πίστη είναι αναγεννητικό επίθεμα στις πληγές της αμαρτίας, δροσερή ανάσα στην πνευματική άπνοια των φιλόνικων ανθρώπων, σουλατσάρει σε χλοερούς, φρεσκοσκαμμένους κήπους και περιβόλια που μεθούν στην αρχοντιά των λουλουδιών. Βαστάει στα χέρια της τα εύοσμα βασιλικά των Χριστοφόρων λόγων, λούζεται μακάρια στην μετάνοια ενός αλλόφρονα, που ανακαλύπτει πάνω της τον μυρίπνοο Παράδεισο της συστελλόμενης ψυχής. Η Πίστη Θε μου είναι τα χρυσαφένια στάρια του χωριού, που μικρά, βάζαμε τρεχάλα ανάμεσα στα ξεραμένα στάχυα και τ' αγκάθια του αγρού, το ανταριασμένο βουϊτό από τους μεγαλοδύναμους ήχους των ελάτων, που στέκονταν πάντα όρθια. Νοικοκύρηδες, φρεσκοπλυμένοι χωρικοί, που τις Κυριακές έπαιρναν τα δύσβατα μονοπάτια για την εκκλησιά των Παμμεγίστων Ταξιαρχών! Βλέπαμε την Πίστη να σιγοντάρει στο αναλόγιο, εκείνον τον ταπεινό, ολιγογράμματο ιερέα, που έβγαινε στον άμβωνα για να μοιράσει τ' αντίδωρα κρίνα της ανυπέρβλητης αγάπης. Ύστερα βοηθούσε στα χωράφια την μαυροφορεμένη χήρα, που πριν να σπείρει τον καρπό στα σκαλισμένα αυλάκια, σταύρωνε με το χέρι της το αγιασμένο χώμα, ράντιζε με αγιασμό εκείνον τον πολύχρωμο, ταιριαστό μπαχτσέ με τις ντάλιες, τους κατιφέδες και τους κρίνους. Η Πίστη πάλι κατοικεί στα αδύναμα σπίτια των φτωχών, κάθεται στο τραπέζι με τα αλάδωτα ρεβίθια, τις ελιές και το αχνισμένο, ζυμωτό ψωμί, χορταίνει τα στόματα με μοσχοθυμιασμένες ευλογίες και απόκοσμες παραινέσεις της ερήμου. Σκάει χαμόγελο στην βρεφική αγνότητα Χριστούλιδων μικρών! Η Πίστη δεν λέει ψέμματα στα χείλη των παιδιών, παίζει κυνηγητό με την ταπείνωση και κρυφτό με την ντροπή. Στέκει προσευχητικά μετέωρη σε νηπιακούς ασπασμούς, σε ανυπόκριτες, παιδικές προσευχές. Είναι το θεϊκό αντίδοτο στο διάβα μιας φουσκοθαλασσιάς ζωής, το υπέρμαχο δοξάρι στην ηδύχοη πνοή του ουρανού, η υπογραφή του Θεού στην μετάνοια του πιστού. Μακάριοι αυτοί που την βρήκαν να τους περιμένει με το πρωϊνό ξύπνημα της αυγής και την εσπερινή δύση του ηλίου! (Φθινόπωρο 2013) Γιώργος Δ. Δημακόπουλος
Δημοσιογράφος
Ιστολόγιο «ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
Έτος: 13ο (2013 - 2026)
Δημοσιογραφικό Εργαστήρι Ορθόδοξης Μαρτυρίας και Ομολογιακής Κατάθεσης
Διαχειριστής:
Γιώργος Δ. Δημακόπουλος
Ιστολόγιο «ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
Έτος: 13ο (2013 - 2026)
Δημοσιογραφικό Εργαστήρι Ορθόδοξης Μαρτυρίας και Ομολογιακής Κατάθεσης
Διαχειριστής:
Γιώργος Δ. Δημακόπουλος
Δημοσιογράφος
Icon by Serhei Vandalovskiy, icon - painter, Ukraine
«Απάνου απ' το κρεββάτι μου βαθειά παρηγοριά μου / Καρφώνω την εικόνα Σου, και τώρα η κάμαρά μου. / Είναι και μνήμα θλιβερό και χαρωπή εκκλησία / Σκοτάδι η θλίψι μου σκορπά και λάμψιν η θρησκεία».
Κωστής Παλαμάς
Παρασκευή 10 Ιουλίου 2026
ΤΩ ΑΥΤΩ ΜΗΝΙ ΚΘ', ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΕΝΔΟΞΩΝ ΚΑΙ ΠΑΝΕΥΦΗΜΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΙ ΚΟΡΥΦΑΙΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ
Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΩΤΟΚΟΡΥΦΑΙΟΥΣ ΠΕΤΡΟ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟ
ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ π. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΝΑΣΛΙΜΗ: ΑΡΘΡΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΗΣΤΕΙΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΩΝ ΝΕΟΗΜΕΡΟΛΟΓΙΤΩΝ
Εἰσαγωγικά:
Οἱ Προπάτορές μας στὴν Ἀκαινοτόμητη Πίστη εἶχαν ἐξ ἀρχῆς τῆς Ἡμερολογιακῆς Μεταρρυθμίσεως τοῦ 1924 χρησιμοποιήσει ὡς ἐπιχείρημα ἐναντίον της, μεταξὺ ἄλλων, καὶ τὴν περικοπὴ ἤ τὴν πλήρη κατάργηση τῆς Νηστείας τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων ἀπὸ τοὺς τολμητίες Καινοτόμους.
Στὸ θέμα αὐτὸ ἐπανήρχοντο ὅποτε τοὺς ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία, προκειμένου νὰ τονίσουν τὸ ἀνεπίτρεπτο τῆς ἀποδοχῆς τοῦ Νέου Παπικοῦ Ἡμερολογίου στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Ἔχουμε ὑπ’ ὄψιν μας, γιὰ παράδειγμα, τὸ Ἡμερολόγιον Τοίχου τοῦ ἔτους 1963, ἐκδόσεως τῶν Γραφείων τῆς Ἐκκλησίας μας τῶν Γνησίων Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖο περιέχει καθημερινὰ μικρὰ κείμενα, συνήθως σὲ συνέχειες. Αὐτὰ εἶναι γραμμένα πρωτοτύπως, γιὰ τὴν συγκεκριμένη ἔκδοση, καὶ δὲν ἀποτελοῦν ἀντιγραφὴ ἀπὸ κείμενα ἄλλων, ἀκόμη καὶ Ἁγίων Πατέρων, ὅπως γίνεται συνήθως στὶς περιπτώσεις αὐτές.
Τὴν ἐποχὴ ἐκείνη, ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ 1962, ὑπεύθυνος στὴν ὑπηρεσία τῶν Γραφείων καὶ Γραμματεὺς τῆς Ἱερᾶς Συνόδου μας ἦταν ὁ ἐκ Βόλου Σεβ/τος Ἐπίσκοπος Μαγνησίας Χρυσόστομος Νασλίμης (+1973). Ἀπὸ δὲ τὴν ἔκφραση καὶ τὴν πλοκὴ τοῦ λόγου καὶ τῆς θεμοτολογίας τῶν κειμένων τοῦ Ἡμερολογίου, εἶναι εὐδιάκριτο ὅτι ἀποτελοῦν προϊόντα τῆς γραφίδος του.
Τρία θέματα ποὺ ξεχωρίζουν εἶναι γιὰ τὴν Νηστεία τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς (φύλλα ἀπὸ 12 ἕως 28 Φεβρουαρίου), γιὰ τὴν Νηστεία τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, ὅπου βρίσκει τὴν εὐκαιρία νὰ στηλιτεύσει καταλλήλως τὴν Ἡμερολογιακὴ Καινοτομία (φύλλα ἀπὸ 28 Μαΐου ἕως 4 Ἰουλίου), καὶ ἐπίσης γιὰ τὶς Διαχριστιανικὲς σχέσεις στὰ πλαίσια τοῦ κατακρίτου Οἰκουμενισμοῦ, ποὺ τότε πλέον ἄρχισε νὰ δεικνύει τὸ ἀληθινὸ πρόσωπό του καὶ τὴν ἀποστατικὴ φύση του (φύλλα ἀπὸ 1 Ὀκτωβρίου ἕως 6 Δεκεμβρίου).
Θὰ παραθέσουμε ἐδῶ τὰ γραφόμενα περὶ τῆς Νηστείας τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, πρὸς ἐνίσχυσίν μας, ὅπως καὶ ἐπίκρισιν τῶν κατακρίτων Καινοτόμων Νεοημερολογιτῶν-Οἰκουμενιστῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπιμένουν στὴν διαστρέβλωση ποὺ ἐπέφεραν ἔναντι καὶ τῆς ὀφειλομένης τιμῆς καὶ ὑπακοῆς στοὺς Ἁγίους Ἀποστόλους. Εἴθε νὰ συνέλθουν καὶ νὰ ἐξέλθουν ἐν μετανοίᾳ ἀπὸ τὴν θλιβερὴ ἀποστατικὴ σύγχυση στὴν ὁποία περιέπεσαν.
Ἡ δὲ Χάρις τοῦ Παναγίου Πνεύματος νὰ διαφυλάττει πάντας τοὺς Γνησίους Ὀρθοδόξους καὶ ἡ εὐλογία τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων νὰ τοὺς ἐνισχύει, ὥστε νὰ παραμείνουμε πιστοὶ ἄχρι τέλους στὴν παραδοθεῖσα Πίστη καὶ εὐσέβεια καὶ νὰ τύχουμε τοῦ Ἐλέους τοῦ Παναγάθου Θεοῦ ἡμῶν!
Τὸ κείμενον:
ΤΗΝ ἱερὰν Νηστείαν τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων λεγομένην ἔχουσι νομοθετήσει αὐτοὶ οἱ ἴδιοι Ἅγιοι Ἀπόστολοι, οὕτω λέγοντες εἰς τὸ Πέμπτον Βιβλίον (Κεφάλ. Κ΄ 5) τῶν Διαταγῶν αὐτῶν: «Μετὰ τὸ ἑορτάσαι ὑμᾶς τὴν ἁγίαν Πεντηκοστήν, ἑορτάσατε (ἤτοι καταλύσατε) μίαν ἑβδομάδα, καὶ μετ’ ἐκείνην νηστεύσατε. Δίκαιον γὰρ εὐφρανθῆναι ἐπὶ τῇ ἐκ Θεοῦ δωρεᾷ, καὶ νηστεῦσαι μετὰ τὴν ἄνεσιν. Καὶ γὰρ καὶ Μωϋσῆς καὶ Ἠλίας ἐνήστευσαν τεσσαράκοντα ἡμέρας· καὶ Δανιὴλ τρεῖς ἑβδομάδας ἡμερῶν ἄρτον ἐπιθυμιῶν οὐκ ἔφαγε, καὶ κρέας καὶ οἶνος οὐκ εἰσῆλθεν εἰς τὸ στόμα αὐτοῦ… Μετὰ δὲ τὴν νηστείαν ταύτην, πᾶσαν Τετράδα καὶ πᾶσαν Παρασκευὴν νηστεύειν προστάσσομεν».
Οὕτω δὲ ἐχόντων τῶν πραγμάτων, καὶ αὐτῶν τῶν ἰδίων Ἀποστόλων διατασσόντων τὴν ἱερὰν ταύτην Νηστείαν, εἶναι ἀπορίας ἄξιον πῶς ἐτόλμησαν καὶ τολμῶσι μερικοὶ ἀσυνείδητοι καὶ μᾶλλον ἀθεόφοβοι καὶ Κληρικοὶ μάλιστα, νὰ λέγωσιν ὅτι: τὴν Νηστείαν αὐτὴν ἐνομοθέτησαν οἱ Μπακάληδες τοῦ Φαναρίου, διὰ νὰ ἐξοδεύσωσι τοὺς ταραμάδες καὶ τὰ χαβιάρια!
Ο ΕΝΑΓΚΑΛΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ
Ὁ μήνας ᾽Ιούνιος καταυγάζεται ἀπό τή μεγάλη ἑορτή τῶν πρωτοκορυφαίων ἀποστόλων Πέτρου καί Παύλου (29 ᾽Ιουνίου). Δέν πρόκειται περί μίας ἁπλῆς ἑορτῆς, ὅπως συνήθως ἑορτάζουμε τίς ὑπόλοιπες ἑορτές τῶν ἁγίων μας: νά θυμηθοῦμε τήν κατά Χριστόν πολιτεία τους καί στό μέτρο τῶν δυνατοτήτων μας νά τούς μιμηθοῦμε. Στόν ἐναγκαλισμό τῶν δύο ἀποστόλων, ὅπως τόν βλέπουμε στή γνωστή εἰκόνα τους, ἡ ᾽Εκκλησία μας πρόβαλε τή σύζευξη τῆς πίστεως καί τῶν ἔργων, μέ ἄλλα λόγια εἶδε τούς ἀποστόλους αὐτούς ὡς σύμβολο καί τύπο τῆς παραδόσεώς της.
Ὑπῆρξε, καί ὑπάρχει ἀκόμη σέ ὁρισμένους αἱρετικούς, ἡ ἄποψη ὅτι οἱ πρωτοκορυφαῖοι ἀπόστολοι ἀκολουθοῦν διαφορετικές παραδόσεις καί ἐκφράζουν διαφορετικές θεολογίες: ὁ ἀπόστολος Πέτρος – λένε – τονίζει τά ἔργα ὡς δρόμο σωτηρίας, γεγονός πού τόν σχετίζει περισσότερο μέ τήν ᾽Ιουδαϊκή παράδοση, καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος τονίζει κυρίως τήν πίστη, ἄρα εἶναι ὁ ρηξικέλευθος καί ὁ ἀληθινός χριστιανός.
Τόν Πέτρο εἶδαν πολλοί ὡς πρότυπο τῆς θεολογίας τοῦ Ρωμαιοκαθολικισμοῦ, ἡ ὁποία πράγματι ὑπερτονίζει τά καλά ἔργα εἰς βάρος συχνά τῆς πίστεως, καί τόν Παῦλο ἀπό τήν ἄλλη σχέτισαν μέ τόν Προτεσταντισμό, ὁ ὁποῖος ὑποβαθμίζει τά ἔργα ὑπέρ τῆς πίστεως.
Γιά ἐμᾶς τούς ὀρθοδόξους ὅμως μία τέτοια διασπασμένη κατανόηση τῆς θεολογίας τῶν ἀποστόλων αὐτῶν ἀποτελεῖ μεγάλη πλάνη. Καί τοῦτο γιατί καί οἱ δύο ἀπόστολοι ἐκφράζουν τήν ἴδια τελικῶς θεώρηση τῆς πίστεως. Δέν προβάλλει ἄλλον Χριστό ὁ Πέτρος καί ἄλλον ὁ Παῦλος. Καί οἱ δύο καταθέτουν τήν ἴδια ἐμπειρία, τήν ἐν Χριστῷ σωτηρία, γιά τήν ὁποία καί οἱ δύο ἔδωσαν μέ μαρτυρικό τρόπο τή ζωή τους. Τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ἄλλωστε πού τούς φώτιζε, ἦταν καί εἶναι πάντοτε τό ἴδιο.
Ὅταν ὁ ἀπόστολος Παῦλος, γιά παράδειγμα, τονίζει τήν πίστη ὡς προϋπόθεση τῆς σωτηρίας, ἐξαγγέλλει τήν κοινή μαρτυρία καί τῶν ἄλλων ἀποστόλων, ποεξάρχοντος τοῦ Πέτρου (Βλ. π.χ. Α´Πέτρ. 1, 5-9. 21κ.ἀ.), κατά τήν ὁποία, ναί μέν ῾ὁ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται᾽ (Ρωμ. 1,17), ἀλλά ἡ πίστη αὐτή ἐκφράζεται μέ τά ἔργα τῆς πίστεως, μέ τή μετάνοια δηλαδή τοῦ ἀνθρώπου, καί μέ τόν καρπό τῆς πίστεως, τήν ἀγάπη.
Πίστις δι᾽ ἀγάπης ἐνεργουμένη᾽ (Γαλ. 5, 6) κατά τή συνοπτική διατύπωσή του, πού σημαίνει ὅτι τότε ἡ χριστιανική πίστη ζωντανεύει καί ἐνεργοποιεῖται, ὅταν ἀκολουθεῖ τόν δρόμο τῆς ἀγάπης. Πρόκειται γιά διαφορετική διατύπωση τῆς διδασκαλίας καί τοῦ ἀποστόλου ᾽Ιακώβου, κατά τήν ὁποία ἡ πίστις χωρίς τῶν ἔργων νεκρά ἐστι᾽ (2, 18).
Διαφορετικά, ἡ πίστη μόνη μπορεῖ νά θεωρηθεῖ καί ὡς δαιμονική, ἀφοῦ ῾καί τά δαιμόνια πιστεύουσιν καί φρίττουσι᾽( ᾽Ιακ. 2,19). ῎Ετσι πίστη καί ἔργα (πίστεως) συμπορεύονται στή χριστιανική παράδοση, ἐνῶ ὁποιαδήποτε διάσπαση τῆς πίστεως ἀπό τά ἔργα ἑρμηνεύεται ὡς τό ἀποτέλεσμα τῆς συγχύσεως τῆς ψυχῆς καί τοῦ διασπασμένου νοῦ τῶν αἱρετικῶν.
Ἡ ἐσωτερική δηλαδή διάσπαση, τήν ὁποία ζοῦν οἱ αἱρετικοί, λόγω τῆς ἐνεργούσας μέσα τους ἁμαρτίας, τούς ὁδηγεῖ καί στό νά βλέπουν διασπασμένη τή θεολογία τῶν ἀποστόλων Πέτρου καί Παύλου. Μέ ἄλλα λόγια καί στό σημεῖο αὐτό ἐπιβεβαιώνεται ἡ ψυχολογική ἀρχή, σύμφωνα μέ τήν ὁποία
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Β': «ΑΔΙΑΛΕΙΠΤΩΣ ΠΡΟΣΕΥΧΕΣΘΕ» (2008)
Μητροπολίτης Ωρωπού και Φυλής κ. Κυπριανός Β'
της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών
«ΜΙΜΗΤΑΙ ΜΟΥ ΓΙΝΕΣΘΕ, ΚΑΘΩΣ ΚΑΓΩ ΧΡΙΣΤΟΥ»
Ἅγιοι Ἀρχιερεῖς,
Τίμιον Πρεσβυτέριον,
Σεπτὴ Διακονία,
Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,
Ἐπειδή, ὅπως ὁρίζουν οἱ Ἅγιοι Πατέρες, σὲ κάθε μας νέο ἔργο εἶναι πρέπον τὸ «ἀπὸ Θεοῦ ἄρχεσθαι», θὰ ἤθελα στὴν ἀρχὴ τῆς παρούσης ὁμιλίας νὰ ἐκφράσω ἐκ μέσης καρδίας τὶς εὐχαριστίες μου πρωτίστως πρὸς τὸν ἐν Τριάδι Δωρεοδότη Θεό, ζητῶντας νὰ κινήσει τὴν γλώσσα μου πρὸς λόγια οὐσίας καὶ ὄχι δυσάρεστους ἤχους ἑνὸς «κυμβάλου ποὺ ἀλαλάζει». Ἔπειτα, ἀπευθύνω καρδιακὲς εὐχαριστίες πρὸς τὰ σεβάσμια Μέλη τῆς Ἁγίας καὶ Ἱερᾶς Συνόδου, γιὰ τὴν τιμὴ ποὺ μοῦ ἐπεφύλαξαν νὰ ἐκφωνήσω λόγο γιὰ τὸν γεννήτορά μας ἐν Χριστῷ καὶ ἱδρυτὴ τῆς ἐν Ἑλλάδι Ἐκκλησίας, κορυφαῖο Ἀπόστολο Παῦλο.
Εἶναι δὲ ἡ ἀνάθεση τῆς ὁμιλίας πρὸς ἐμένα τιμή, ὄχι γιὰ κάποιον ἄλλον λόγο, παρὰ διότι ἀποτελεῖ εὐκαιρία νὰ διακονήσω τὴν Ἐκκλησία. Ὁποιοδήποτε κάλεσμα γιὰ διακονία στὴν Ἐκκλησία ἀποτελεῖ γιὰ τὸν Χριστιανὸ τιμή, διότι «ἡ Ἐκκλησία εἶναι τὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, παρατεινόμενο στοὺς αἰῶνες», καί, ἑπομένως, ὅταν ὁ Χριστιανὸς κηρύττει, ἱερουργεῖ, ψάλλει, καθαρίζει τὸν Ναό, ἤ, ἐν ὀλίγοις, προσφέρει τὴν ὅποια ὑπηρεσία του στὴν Ἐκκλησία, δὲν ὑπηρετεῖ ἕναν ἀνθρώπινο ὀργανισμό. Ὑπηρετεῖ τὸν Ἴδιο τὸν Χριστό, τὸν Σωτήρα καὶ Λυτρωτή μας. Χάριν αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας, ἀρχίζω τὸ ἐγχείρημά μου, πιστεύοντας ὅτι ἡ χάρη τῆς ὑπακοῆς θὰ ἀποδώσει τὴν ἐπιθυμητὴ ὠφέλεια, παρὰ τὴν ἀδυναμία μου.
Ἀπὸ τὴν χθεσινὴ ἑσπέρα, ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία προβάλλει ἐνώπιόν μας δύο ἄνθη διαλεχτὰ ἀπὸ τὸν πάντερπνο λειμώνα της· τοὺς Ἁγίους Πρωτοκορυφαίους Ἀποστόλους Πέτρο καὶ Παῦλο. Μᾶς καλεῖ νὰ τοὺς τιμήσουμε καὶ νὰ εὐφρανθοῦμε ἀπὸ τὴν μεθυστικὴ εὐωδία τῶν ἀρετῶν τους, ἡ ὁποία μᾶς ταξιδεύει νοητὰ στὴν ἀρχὴ τῆς σωτηρίας μας, στοὺς Θεοβαδίστους Τόπους. Ἐκεῖ, οἱ θειότατοι Ἀπόστολοι, μὲ ἀφορμὴ τὴν μνήμη τους, μᾶς δίνουν τὴν δυνατότητα νὰ ἀκούσουμε ξανὰ καὶ πάλι τὰ κηρύγματα ποὺ συνόδευσαν τὴν ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος τῆς δημόσιας δράσης τοῦ Θεανθρώπου.
Μόλις ὁ Χριστὸς βαπτίσθηκε στὸν Ἰορδάνη καὶ κατατρόπωσε τὸν πειρασμὸ στὴν ἔρημο, εὐθὺς ἔθεσε σὲ ἐφαρμογὴ τὸν εὐαγγελισμὸ τῶν ἀνθρώπων μὲ τὸ ἑξῆς σύντομο καὶ περιεκτικὸ κήρυγμα: «μετανοεῖτε· ἔχει φθάσει ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν». Ἡ φράση αὐτὴ ἀποτελεῖ τὸ θεμέλιο τοῦ κηρύγματος. Λόγος ποὺ ἐκφωνεῖται ἀπὸ Κληρικὸ καὶ δὲν εἶναι διαποτισμένος μὲ τὸ πνεῦμα τῆς μετανοίας, δηλαδὴ δὲν ὠθεῖ στὴν κατὰ Θεὸν μεταμόρφωση, μοιάζει μὲ πρόχειρο οἰκοδόμημα ποὺ μπορεῖ στὴν ἀρχὴ νὰ προσφέρει λίγη τέρψη στὴν θέα, ἀλλὰ μὲ τὸ πρῶτο ἀεράκι γκρεμοτσακίζεται καὶ πληγώνει ψυχές. Μετάνοια, λοιπόν, σημαίνει: ἀλλάζω τρόπο σκέψης.
Ἡ μετάνοια δὲν εἶναι κάτι ποὺ τὸ κάνω μία φορὰ καὶ μετὰ μπορῶ νὰ πῶ στὸν ἑαυτό μου: «Ὡραῖα, καὶ τώρα ἀφοῦ μετάνιωσες ψυχή μου, φάγε, πίε, εὐφραίνου». Ἡ μετάνοια εἶναι ἕνας διαρκὴς ἀγώνας νὰ κόψω τὸ ἀτομικό μου θέλημα, τὸ ὁποῖο μπορεῖ νὰ λειτουργεῖ εἰς βάρος τῶν ἄλλων, καὶ νὰ ταυτίσω τὸ θέλημά μου μὲ αὐτὸ τοῦ Θεοῦ. Μὲ πιὸ ἁπλὰ λόγια, νὰ θέλω ὅ,τι θέλει ὁ Θεὸς καὶ ὁ Θεὸς νὰ θέλει ὅ,τι θέλω κὶ ἐγώ. Ἂν δὲ ἡ κατάστασή μου εἶναι πολὺ σοβαρή, μετάνοια θὰ πεῖ: ἀφήνομαι στὸν Χριστὸ νὰ μὲ συντρίψει ὡς σκεῦος κεραμέως, ὥστε κατόπιν νὰ μὲ ἀναπλάσει ὅμορφο καὶ χρήσιμο. Αὐτὴ ἡ μετάνοια ἦταν καὶ εἶναι ἡ προϋπόθεση γιὰ νὰ κατακτήσει κάποιος τὴν βασιλεία τῶν οὐρανῶν.
Ἀπὸ τὴν ἄλλη, τὴν τρίτη ἡμέρα ἀπὸ ὅταν ὁ Λυτρωτής, ὡς ἀμνὸς ἄφωνος κατὰ τὴν σφαγή, παρέδωσε τὸ πνεῦμα Του πάνω στὸν Σταυρό, τὸ πρῶτο κήρυγμα ποὺ ἄκουσαν οἱ θαρραλέες καὶ πιστὲς Μυροφόρες γυναῖκες ἦταν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο ἔμελλε νὰ ἀποτελέσει τὸ ἐπίκεντρο τῆς πίστης μας· «τί ἀναζητᾶτε τὸν Ζωντανὸ ἀνάμεσα στοὺς νεκρούς; Ἀναστήθηκε, δὲν εἶναι ἐδώ»! «Ἐὰν ὁ Χριστὸς δὲν εἶχε ἀναστηθεῖ, μάταιη θὰ ἦταν ἡ πίστη μας», διδάσκει ὁ τιμώμενος Παῦλος.
Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΩΤΟΚΟΡΥΦΑΙΟΥΣ ΠΕΤΡΟ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟ
Οὐρανoῦ καὶ γῆς ἅμιλλαν ὁρῶ διὰ τὴν παροῦσαν πανήγυριν τῆς μνήμης τῶν ἀπoστόλων, τῶν μὲν ἐπουρανίων δυνάμεων εὐφημουσῶν ἐντίμοις φωναῖς τοῦ πόνου αὐτῶν τὸ διδασκάλιον, ὡς δι’ αὐτῶν γνωρισθὲν αὐτοῖς τὸ τῆς οἰκονομίας μυστήριον, καθὼς ὁ Παῦλος βοᾷ, Ἵνα γνωρισθῇ νῦν ταῖς ἀρχαῖς καὶ ταῖς ἐξουσίαις ἐν τοῖς ἐπουρανίοις διὰ τῆς Ἐκκλησίας ἡ πολυποίκιλος σοφία τοῦ Θεοῦ· τῶν δὲ ἐπὶ γῆς ἀνθρώπων ἐκβιαζομένων ἀξίαν εὐφημίαν διὰ τῆς τιμῆς πρὸς τοὺς κορυφαίους δεῖξαι, ὡς δι’ αὐτῶν εἰς σωτηρίαν ἐπανελθόντων.
Τί γὰρ Πέτρου μεῖζον; τί δὲ Παύλου ἴσον; οἵτινες τῷ ἔργῳ καὶ τῷ λόγῳ πᾶσαν τὴν ἐν οὐρανοῖς καὶ ἐπὶ γῆς κτίσιν ἐνίκησαν· οἱ τῷ πηλῷ τοῦ σώματος συμπεπλεγμένοι, καὶ ἀμείνους ἀγγέλων εὑρεθέντες. Τί οὖν ἐροῦμεν πρὸς τοὺς διδασκάλους τῆς ἄνω καὶ τῆς κάτω κτίσεως; Οὐχ εὑρίσκω γὰρ λόγον ἐπάξιον ἐγκωμιάσαι τοὺς ἐγκωμιάσαντας τὸ γένος ἡμῶν, τοὺς τὴν ἅπασαν γῆν καὶ θάλασσαν περιελθόντας, καὶ τὰς ῥίζας τῶν ἁμαρτημάτων ἀνασπάσαντας, καὶ τὰ σπέρματα τῆς εὐσεβείας καταβαλόντας ἐν ταῖς καρδίαις τῶν ἀπειθούντων ἀνθρώπων.
Πέτρος ὁ καθηγητὴς τῶν ἀποστόλων, Παῦλος ὁ γνωριστὴς τῆς οἰκουμένης, καὶ τῶν ἄνω δυνάμεων συμμέτοχος· Πέτρος τῶν ἀγνωμόνων Ἰουδαίων ὁ χαλινὸς, Παῦλος τῶν ἐθνῶν ἡ παράκλησις. Καὶ βλέπε μοι τοῦ Δεσπότου τὴν ὑπερέχουσαν σοφίαν. Τὸν γὰρ Πέτρον ἀπὸ ἁλιέων ἐξελέξατο, τὸν δὲ Παῦλον ἀπὸ σκηνοῤῥάφων· καὶ τοῦτο δὲ πρὸς ὠφέλειαν πεποίηκεν· ἐβυθίζετο γὰρ ἡ δόξα τῶν Ἰουδαίων. Διὰ τοῦτο τούτῳ τῷ ἁλιεῖ ἐνεπίστευσεν ὁ Κύριος, φήσας πρὸς αὐτόν· Ἄπελθε εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ βάλε ἄγκιστρον· καὶ τὸν ἀναβάντα πρῶτον ἰχθὺν ἄρας, ἄνοιξον τὸ στόμα αὐτοῦ, καὶ εὑρήσεις στατῆρα Θάλασσαν λέγων, τὴν ἄστατον τῶν ἀνόμων Ἰουδαίων γνώμην· ἄγκιστρον, τὸν ἔντεχνον λόγον τῆς διδασκαλίας· ἰχθὺς, τὸν νόμον σημαίνει.
Τὸ δὲ ἀνοῖξαι τὸ στόμα αὐτοῦ, τὸ ἑρμηνεύειν αὐτὸν λέγει· τὸ δὲ εὑρεῖν ἐν αὐτῷ στατῆρα, τὸ πνευματικῶς αὐτὸν ἀνακρίνειν σημαίνει. Τῷ δὲ Παύλῳ ὡς σκηνοῤῥάφῳ τὰ ἔθνη ἐνεχείρισεν, ἵνα ἐνδύσῃ διὰ νόμου καὶ τῆς χάριτος γυμνοὺς, τὸ κόκκινον ἔνδυμα, τὸ ἐξ ὕδατος καὶ αἵματος Δεσποτικοῦ βαφέν. Οὕτως αὐτῷ ὁ Δεσπότης βοῶν, Ἄπελθε, φησὶν, ὅτι ἐγὼ εἰς ἔθνη μακρὰν ἀποστελῶ σε.
Ὢ μακαρία δυὰς ἡ πιστευθεῖσα ὅλου τοῦ κόσμου τὰς ψυχάς! Πέτρος ἡ ἀρχὴ τῆς ὀρθοδοξίας, ὁ μέγας τῆς Ἐκκλησίας ἱεροφάντης, ὁ ἀναγκαῖος σύμβουλος τῶν Χριστιανῶν, τὸ κειμήλιον τῶν ἄνω δυνάμεων, ὁ τετιμημένος ὑπὸ τοῦ Δεσπότου ἀπόστολος. Παῦλος ὁ μέγας τῆς ἀληθείας κήρυξ, τὸ καύχημα τῆς οἰκουμένης, ὁ ἐν οὐρανοῖς ἄνθρωπος, καὶ ἐπὶ γῆς ἄγγελος, ἡ δόξα τῆς Ἐκκλησίας, ὁ ἐν ὑψηλοῖς πετόμενος ἀετὸς, ἡ λύρα τοῦ Πνεύματος, ἡ χελιδὼν καὶ τέττιξ, τὸ ὄργανον τὸ Δεσποτικὸν, ὁ γρήγορος τοῦ Χριστοῦ ὑπηρέτης.
Παῦλος καὶ Πέτρος, οἱ ζευκτοὶ βόες τῆς Ἐκκλησίας, οἱ καλὴν πραγματείαν τῇ οἰκουμένῃ ἐμπορευσάμενοι, οἱ τὸν σταυρὸν ἀντὶ ζυγοῦ ἄραντες, ἀντὶ δὲ ἐπιβάτου τὸν Σωτῆρα, ἀντὶ δὲ ζευγλῶν τὰς Γραφῶν διαθήκας, ἀντὶ δὲ κέντρου τὴν χάριν τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Παῦλος καὶ Πέτρος, οἱ τὴν Ἐκκλησίαν καθ’ ἡμέραν φαιδρύνοντες, τὰ ταμιεῖα τὰ Δεσποτικὰ, τὰ πανδοχεῖα τῆς οἰκουμένης, τὰ δοχεῖα τοῦ Πνεύματος, τῆς ἁγίας Τριάδος τὰ ἑρμηνευτήρια, τῆς οἰκονομίας τοῦ θείου λόγου οἱ ὑφηγηταί. Πέτρος, ὁ ἐμὸς πνευματικὸς ἔρως·
Παῦλος, τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς, ἡ ἐμὴ βακτηρία. Πέτρος, ὁ ναὸς τοῦ Θεοῦ· Παῦλος, τὸ στόμα τοῦ Χριστοῦ, ἡ λύρα τοῦ Πνεύματος, ὁ τρίπηχυς ἄνθρωπος, καὶ τῶν οὐρανῶν ἁπτόμενος· ὁ ἐν τόπῳ περιγραφόμενος, καὶ τὸν κόσμον ἅπαντα τῷ Δεσπότῃ περιγράφων· ὁ ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ καὶ κύκλῳ μέχρι τοῦ Ἰλλυρικοῦ πεπληρωκὼς τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ· ὁ ὀξύδρομος δρομεὺς, ὁ εἰς οὐρανὸν ἀνιπτάμενος ἀετὸς, ὁ θείας χάριτος πεπληρωμένος, ὁ μαρτυρούμενος ὑπὸ τοῦ Κυρίου βαστάζειν τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐνώπιον πάσης τῆς οἰκουμένης, ὁ τριώροφον οὐρανὸν διελθὼν, καὶ εἰς παράδεισον εἰσελθὼν, καὶ μέχρι τῆς Δεσποτικῆς καὶ ἀπερινοήτου καθέδρας ἀναβὰς, καὶ ἀκούσας τῶν ἀποῤῥήτων μυστηρίων, ὧν οὐκ ἐξὸν ἀνθρώπῳ λαλῆσαι.
Τί δὲ καὶ πρὸς Πέτρον ἐροῦμεν; τὸ γλυκὺ τῆς Ἐκκλησίας θέαμα, ἡ λαμπηδὼν τῆς οἰκουμένης, ἡ πρόαγνος περιστερὰ, ὁ καθηγητὴς τῶν ἀποστόλων, ὁ θερμὸς ἀπόστολος; ὁ ζέων τῷ Πνεύματι, ὁ ἄγγελος καὶ ἄνθρωπος, ὁ χάριτος μεμεστωμένος, ἡ στερεὰ τῆς πίστεως πέτρα, τὸ γηραλέον τῆς Ἐκκλησίας φρόνημα, ὁ μακάριος καὶ υἱὸς περιστερᾶς ἀκούσας διὰ τὴν ἁγνείαν ἐκ τοῦ Δεσποτικοῦ στόματος, ὁ τὰς κλεῖς τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν ἐξ αὐτοῦ τοῦ Κυρίου εἰληφώς. Τῶν ἀγγέλων τὰ τάγματα ὑμεῖς ἐσυλήσατε. Καὶ τί πολλὰ λέγω;
Αὐτὸς ὁ Κύριος ἐγκωμιάζει ὑμᾶς, λέγων· Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου· οἱ βασιλέων εὐπορώτεροι, οἱ πλουσίων δυνατώτεροι, οἱ στρατιωτῶν ἰσχυρότεροι, οἱ σοφῶν καὶ φιλοσόφων σοφώτεροι, οἱ ῥητόρων εὐγλωττότεροι, Οἱ μηδὲν ἔχοντες, καὶ πάντα κατέχοντες. Ὑμεῖς ἐστε τῶν μαρτύρων ὑπομονὴ, τῶν πατριαρχῶν τὸ ὀρθόδοξον, τῶν μοναζόντων ἡ ἄσκησις, τῶν παρθένων οἱ στεφανῖται, τῶν ἐν ὁμοζυγίαις οἱ εἰρηνοποιοὶ, τῶν ἁρπακτῶν πλουσίων οἱ χαλινοὶ, τῶν ἀκολάστων οἱ σωφρονισταὶ, ἡ σκέπη τῶν βασιλέων, τὰ τείχη τῶν Χριστιανῶν, τῶν βαρβάρων οἱ ἀντίπαλοι, οἱ φιμὸν τοῖς αἱρετικοῖς ἐπιθέντες, οἱ νεκροῦντες τὰ ἄλογα πάθη τῶν σωμάτων, οἱ τοὺς λεγεῶνας τῶν δαιμόνων ἀπελάσαντες, οἱ τοὺς βωμοὺς τῶν Ἑλλήνων καθελόντες, οἱ τὰ ἄνω καὶ τὰ κάτω κληρονομήσαντες· τῶν μὲν ἄνω τὰς κλεῖς εἰληφότες, τῶν δὲ κάτω λύειν καὶ δεσμοῦν τὰς ἁμαρτίας ἐξουσίαν ἔχοντες.
Ὢ τοῦ ἰδιώτου τὸ θαῦμα! ὢ τοῦ ἀγραμμάτου ἡ σοφία! Πέτρος, ὁ ἐν τῇ σκιᾷ αὐτοῦ παραλυτικοὺς σφίγγων, καὶ θάνατον λύων· Παῦλος, ὁ ἐν τοῖς ἱματίοις αὐτοῦ νοσήματα ἐκδιώκων, καὶ δαίμονας φυγαδεύων· οἱ εἰς μέσον τὴν μητέρα τοῦ Κυρίου ἔχοντες, καὶ κρείττους πνεύματος δικαίου ὑπάρχοντες· Παῦλος ἡ ἄπαυστος χελιδὼν τῆς Ἐκκλησίας· Πέτρος ὁ διηνεκῶς τῇ οἰκουμένῃ, καθάπερ ἀηδὼν, λυρίζων ἀπαύστως· οἱ στῦλοι τῆς Ἐκκλησίας, οἱ μεγάλοι τῆς οἰκουμένης φωστῆρες, οἱ κρείττους ἀλλήλων, καὶ ἀμείνους πάσης ὁμοῦ τῆς κτίσεως.
ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΑ: ΚΥΡΙΑΚΗ Ζ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ - ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΔΥΟ ΘΕΡΑΠΕΥΘΕΝΤΕΣ ΤΥΦΛΟΥΣ
Ομιλία του Αγίου Γρηγορίου Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης του Παλαμά, με θέμα τους τυφλούς οι οποίοι, κατά τον Ευαγγελιστήν Ματθαίον, ανέβλεψαν σε οικία. Και όπου γίνεται αναφορά και στο ότι δεν είναι δυνατόν να έχει κάποιος αληθώς πίστη χωρίς έργα μετανοίας.
Η Ευαγγελική περικοπή της Θείας Λειτουργίας. Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον Κεφ. Θ. 27 – 35. Και παράγοντι εκείθεν τω Ιησού, ηκολούθησαν Αυτώ δύο τυφλοί, κράζοντες και λέγοντες: ελέησον ημάς, υιέ Δαυϊδ. Ελθόντι δέ εις την οικίαν, προσήλθον Αυτώ οι τυφλοί, και λέγει αυτοίς ο Ιησούς. Πιστεύετε ότι δύναμαι τούτο ποιήσαι? Λέγουσιν Αυτώ: ναί, Κύριε. Τότε ήψατο των οφθαλμών αυτών λέγων: κατά την πίστιν υμών γενηθήτω υμίν. Και ανεώχθησαν αυτών οι οφθαλμοί. Και ενεβριμήσατο αυτοίς ο Ιησούς λέγων: οράτε, μηδείς γινωσκέτω.
Οι δέ εξελθόντες, διεφήμισαν Αυτόν εν όλη τη γή εκείνη. Αυτών δέ εξερχομένων, ιδού προσήνεγκαν Αυτώ άνθρωπον κωφόν δαιμονιζόμενον, και εκβληθέντος του δαιμονίου, ελάλησεν ο κωφός, και εθαύμασαν οι όχλοι λέγοντες, ότι ουδέποτε εφάνη ούτως εν τω Ισραήλ. Οι δέ Φαρισαίοι έλεγον: εν τω άρχοντι των δαιμονίων εκβάλλει τα δαιμόνια. Και περιήγεν ο Ιησούς τας πόλεις πάσας και τας κώμας, διδάσκων εν ταις συναγωγαίς αυτών, και κηρύσσων το ευαγγέλιον της βασιλείας και θεραπεύων πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν εν τω λαώ.
Απόδοση. Όταν προχώρησε πιο πέρα ο Ιησούς, τον ακολούθησαν δύο τυφλοί, που φώναζαν κι έλεγαν: «Σπλαχνίσου μας, Υιέ του Δαβίδ!» Κι όταν έφτασε στο σπίτι, πήγαν κοντά του οι τυφλοί, και ο Ιησούς τους λέει: «Πιστεύετε πως μπορώ να το κάνω αυτό;» Του λένε: «Ναι, Κύριε». Τότε άγγιξε τα μάτια τους και είπε: «Όπως το πιστεύετε να σας γίνει». Κι ανοίχτηκαν τα μάτια τους. τότε ο Ιησούς τους πρόσταξε λέγοντας: «Προσέξτε να μην το μάθει κανένας». Αυτοί όμως, μόλις βγήκαν έξω, διέδωσαν τη φήμη του σ’ όλη την περιοχή εκείνη. Ενώ έβγαιναν έξω οι δύο τυφλοί, του έφεραν έναν κωφάλαλο δαιμονισμένο. Μόλις έδιωξε το δαιμόνιο, μίλησε ο κωφάλαλος. Κι ο κόσμος θαύμασε και είπε: «Ποτέ ως τώρα δεν είδαν οι Ισραηλίτες τέτοια πράγματα!» Οι Φαρισαίοι όμως έλεγαν: «Με τη δύναμη του άρχοντα των δαιμονίων διώχνει τα δαιμόνια». Ο Ιησούς περιόδευε σ’ όλες τις πόλεις και στα χωριά, δίδασκε στις συναγωγές τους, κήρυττε το χαρμόσυνο μήνυμα για τον ερχομό της βασιλείας του Θεού, και γιάτρευε κάθε ασθένεια και κάθε αδυναμία στο λαό. Επιμέλεια κειμένου, Νικολέτα – Γεωργία Παπαρδάκη.
Ομιλία του Αγίου Γρηγορίου - Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, με το σώμα που έλαβε από εμάς προς χάριν μας, κατά τη συναναστροφή του με τους ανθρώπους, εθεράπευσε πολλούς ως προς το σώμα και ως προς την ψυχή τυφλούς. Ή μάλλον, εάν κανείς σκεφθεί την ανάβλεψη της διανοίας, που είναι η μετάθεση από την απιστία στην πίστη και από την άγνοια στην επίγνωση του Θεού, δεν είναι δυνατόν ούτε καν να απαριθμήσει τυφλούς που ανέβλεψαν με την ενανθρώπηση του Κυρίου.
Αυτοί είναι αριθμημένοι μόνον από Εκείνον που έχει αριθμημένες τις τρίχες της κεφαλής μας. Εάν όμως σκεφθούμε την ανάβλεψη των σωματικών οφθαλμών, και ως προς αυτήν θα εύρωμε πολλούς να έχουν θεραπευθεί από τον Χριστό, άλλους με μόνο τον λόγο, άλλους με την αφή. Ορισμένους δε και μόνον με το να προσπέσουν σ’ Αυτόν, και με το να τον πλησιάσουν. Επίσης και μερικούς που έλαβαν την ίαση και με το πτύσμα του ή και με χρίσμα πηλού.
Πράγματι, όταν, καθώς λέγει ο Ματθαίος, είχε έλθει κοντά στη θάλασσα της Γαλιλαίας, «προσήλθον αυτώ όχλοι πολλοί, έχοντες μεθ’ εαυτών χωλούς, τυφλούς, κωφούς και άλλους πολλούς», οι οποίοι ερρίφθησαν όλοι στα πόδια του και τους εθεράπευσε, ώστε και οι όχλοι τότε να θαυμάζουν και να τον δοξάζουν, βλέποντας κωφούς να ομιλούν, χωλούς να περπατούν, και τυφλούς να αναβλέπουν. Αλλά και όταν εισήλθε «καθήμενος επί πώλου», κατά την προφητεία, στην Ιερουσαλήμ με τρόπο παράδοξο, υμνούμενος από τα νήπια ως Θεός, εθεράπευσε όλους τους χωλούς και τους τυφλούς που προσήλθαν εκεί, όπως λέγει επίσης ο Ματθαίος. Και όταν ήλθε στη Βηθσαϊδά, «φέρουσιν αυτώ τυφλόν», όπως λέγει ο Μάρκος, «και παρακαλούσιν αυτόν ίνα άψηται αυτού».
Ο δε Κύριος, αφού τον έβγαλε έξω από το χωριό, έπτυσε στους οφθαλμούς του, επέθεσε σ’ αυτόν τα χέρια και τον έκαμε να βλέπει αμυδρά. Έπειτα έθεσε πάλι τα χέρια επάνω του και του έδωσε τη δυνατότητα να βλέπει καθαρά. Καθώς δε ήγγιζε στην `Ιεριχώ, όπως λέγει ο Λουκάς, εθεράπευσε μόνο με έναν λόγο του τυφλόν, που είχε καθίσει δίπλα στον δρόμο και επαιτούσε. Μόλις εκείνος του ζήτησε την ίαση τού είπε: «ανάβλεψον». Εξερχόμενος δε από την Ιεριχώ, όπως λέγει επίσης ο Μάρκος, χαρίζει την όραση σε άλλον πάλι τυφλόν, ονομαζόμενον Βαρτιμαίον, υιόν του Τιμαίου, λέγοντας προς αυτόν, όταν του εζήτησε την ανάβλεψη: «κατά την πίστιν σου γενηθήτω σοι». Όταν δε ευρίσκετο στην Ιερουσαλήμ και είδε έναν τυφλόν εκ γενετής, καθώς λέγει ο Ιωάννης, χωρίς καν να του ζητηθεί, αλλά κινούμενος από μόνη του την αγαθότητα, αφού έπτυσε στη γη και έπλασε πηλό, άλειψε τους οφθαλμούς του τυφλού και του είπε: «ύπαγε, νίψαι εις την κολυμβήθραν του Σιλωάμ». Επήγε λοιπόν και ενίφθη. Όταν δε επανήλθε, είχε αποκτήσει την όρασή του.
Αλλά και όταν είχε αναστήσει την αποθαμμένη θυγατέρα του αρχισυναγώγου Ιαείρου, μετά από λίγο, όπως θα ακούσουμε να ευαγγελίζεται σήμερα ο Ματθαίος, καθώς περνούσε ο Ιησούς, τον ακολούθησαν δύο τυφλοί κράζοντες και λέγοντες, «ελέησον ημάς, υιέ Δαβίδ». Αυτός εισήλθε μαζί τους στην οικία και αφού ήγγισε τους οφθαλμούς των και είπε προς αυτούς: «κατά την πίστιν υμών γενηθήτω υμίν», τους εθεράπευσε. Εκτός λοιπόν από αυτούς που δεν έχουν αναφερθεί, οι τυφλοί είναι έξι. Και νομίζω ότι κανείς από τους τυφλούς που ευρίσκοντο τότε στην Ιουδαία ή και στις γειτονικές περιοχές δεν έμεινε αφώτιστος. Γι’ αυτό και ο Ησαΐας, ως εκπρόσωπος του Χριστού, προείπε περί αυτού, ότι απεστάλη από τον Πατέρα και το Πνεύμα «κηρύξαι αιχμαλώτοις άφεσιν και τυφλούς ανάβλεψιν». Αλλά πώς δεν είπε ο Προφήτης ότι απεστάλη για να δώσει, αλλά για να κηρύξει στους τυφλούς ανάβλεψιν; Ακριβώς, διότι ο Κύριος δεν ήλθε στη γη πρωτίστως για να ανοίξει τους σωματικούς οφθαλμούς, αλλά τους της ψυχής, οι οποίοι οφθαλμοί αποκτούν την ανάβλεψη δια του ευαγγελικού κηρύγματος. Ευλόγως, λοιπόν, η προφητεία λέγει ότι ο Κύριος θα κηρύξει στους τυφλούς ανάβλεψη.
Όπως δε ο ίδιος ο Κύριος μάς παραγγέλλει να ζητούμε τα πνευματικά, λέγοντας «εργάζεσθε μη την βρώσιν την απολλυμένην, αλλά βρώσιν την μένουσαν εις ζωήν αιώνιον», και υπόσχεται να μας προσθέσει και τα σωματικά, εάν εμείς ζητούμε τα ψυχωφελή, λέγοντας «ζητείτε την βασιλείαν του Θεού και ταύτα πάντα προστεθήσεται υμίν», έτσι κάμνει και με τους οφθαλμούς μας. Διότι αφού έκλινε τους ουρανούς και κατήλθε στη γη από φιλανθρωπία, για να διανοίξει με το Ευαγγελικό κήρυγμα τους οφθαλμούς της ψυχής μας, και να μας χαρίσει τη νοητή ανάβλεψη, προσέθετε και τη θεραπεία όσων αισθητών οφθαλμών δεν έβλεπαν.
Γι’ αυτό και υπάρχει πολλή αντιστοιχία μεταξύ των δύο αναβλέψεων, εννοώ του σώματος και της ψυχής. Όπως δηλαδή από τους σωματικώς τυφλούς, άλλοι μεν απέκτησαν αμέσως την ανάβλεψη, όπως εκείνος που άκουσε «ανάβλεψον», και την ίδια στιγμή εθεραπεύθη, άλλοι δε βαθμιαίως, όπως εκείνος που πριν λάβει τελείως την ίαση είπε ότι βλέπει τους ανθρώπους σαν δένδρα να περπατούν. Έτσι και όσοι διά της πίστεως εδέχθησαν την ίαση των νοητών οφθαλμών, άλλοι μεν την βρήκαν αμέσως, όπως αυτός που από τελώνης ευθύς ανεδείχθη ευαγγελιστής, ενώ άλλοι βαθμιαίως, όπως ο πάντοτε νυκτερινός μαθητής Νικόδημος.
Και όπως ακριβώς από τους σωματικώς τυφλούς, άλλοι μεν επέτυχαν την ίαση μόνο με λόγον, όπως ο Βαρτιμαίος, άλλοι δε και με έργον, (διότι μέσα στους οφθαλμούς εκείνου, που ήταν κοντά στη Βηθσαϊδά, έβαλε και από το πτύσμα του, επειδή, καθώς φαίνεται, αυτός είχε μεν βλέφαρα, αλλά κενά, αφού είχαν αδειάσει από το υγρό των οφθαλμών, το οποίο και ανεπληρώθη τότε με το θείον πτύσμα, ενώ ο εκ γενετής τυφλός ούτε βλέφαρα είχε, γι’ αυτό και εχρειάσθη αυτό το χωμάτινο μίγμα, το οποίον και εδέχθη από τα δάκτυλα του Κυρίου υπό μορφήν ζυμωμένου πηλού).
Καθώς λοιπόν από τους κατά το σώμα τυφλούς, άλλοι μεν, όπως είπα, έλαβαν μόνο με λόγον την ίαση, άλλοι δε και με πράξη, έτσι και εκείνων που έλαβαν την ίαση των οφθαλμών της ψυχής, η οποία είναι, όπως είπαμε, η μετάθεση από την απιστία στην πίστη: ορισμένοι χρειάσθηκαν και θαύματα για να πιστεύσουν, όπως συνέβη και σ’ εκείνους που απεστάλησαν από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο για να ερωτήσουν «συ ει ο ερχόμενος ή έτερον προσδοκώμεν;», ενώ άλλοι έλαβαν με μόνον τον λόγο, πιστεύοντας από μόνον την ακοή, όπως και ο εκατόνταρχος, για τον οποίο ο Κύριος διεκήρυξε ότι υπερέχει των Ισραηλιτών κατά την πίστη. Τέτοιοι είναι και εκείνοι, που σύμφωνα με όσα μας ευαγγελίζεται σήμερα ο Ματθαίος, έλαβαν από τον Χριστόν τη σωματική ανάβλεψη. Διότι είναι φανερό ότι είχαν πιστεύσει και πριν τη θεραπεία, επειδή όμως ήσαν τυφλοί, βεβαίως εξ ακοής επίστευσαν. Διότι λέγει ότι καθώς περνούσε ο Ιησούς από εκεί, τον ακολούθησαν δύο τυφλοί, κράζοντες και λέγοντες: «ελέησον ημάς υιέ Δαβίδ». Πώς λοιπόν θα ακολουθούσαν και πώς ακολουθώντας θα ζητούσαν, και μάλιστα με κραυγές, τόσο μεγάλη ελεημοσύνη, την ανάβλεψη των οφθαλμών τους, εάν δεν είχαν πιστεύσει;
Αλλά την πίστη των τυφλών τη φανερώνουν και τα ακόλουθα: «Καθώς περνούσε ο Ιησούς από εκεί», Από πού από εκεί;, και για ποιο λόγο το αναφέρει αυτό ο Ευαγγελιστής, και όχι μόνον εδώ αλλά και λίγο παραπάνω, όταν λέγει: «Παράγων (δηλαδή περνώντας) ο Ιησούς εκείθεν, είδεν άνθρωπον καθήμενον επί το τελώνιον, Ματθαίον λεγόμενον», αυτόν τον Ευαγγελιστή, τον οποίον εκείνη την ώρα, και με μόνον τον λόγον μετεμόρφωσε. Εγώ λοιπόν θεωρώ ότι ο Ευαγγελιστής το λέγει αυτό για να δώσει αφορμή στους συνετούς ακροατές να εκλαμβάνουν και αναγωγικώς τα εξιστορούμενα. Εάν δηλαδή κανείς τα εξετάσει επακριβώς, είναι δυνατόν να ιδεί ότι η ιστορία αυτή περιγράφει συνοπτικώς και ανακηρύττει θαυμασίως όλη την δια της ενσαρκώσεως οικονομίαν του Δεσπότου.
Πράγματι, ο Κύριος κατοικία είχε την Καπερναούμ. Διότι λέγει «ελθών κατώκησεν εις Καπερναούμ την παραθαλασσίαν», και η πρόσκαιρος αυτή κατοικία οπωσδήποτε ήταν τύπος του ουρανού, αφού έφερε μέσα της Εκείνον ο οποίος κατοικεί στους ουρανούς. Γι’ αυτό και ο Κύριος σε άλλο σημείο λέγει: «και συ Καπερναούμ η έως του ουρανού υψωθείσα». Ο Κύριος, λοιπόν, δια της ενανθρωπήσεως εξήλθεν από τον ουρανόν, όπως από την οικίαν εκείνη «και παράγων εκείθεν», διήλθε δηλαδή από εκεί. Εάν μεν εννοήσεις την έξοδον από τον ουρανό, θα εύρεις ότι και τους Αποστόλους εξέλεξε και την τάση της φύσεώς μας προς ακαθαρσίαν εθεράπευσε. Εάν δε εννοήσεις ότι διήρχετο από την οικία της Καπερναούμ, θα τον εύρεις ότι εφανέρωσε τα προλεχθέντα με έργα.
Διότι και τον Ματθαίο μετέτρεψε τότε από τελώνη σε Απόστολο και την αιμορροούσα εθεράπευσε διερχόμενος από εκεί. Αλλά και αφού ήλθε μέχρι τη θυγατέρα του Ιαείρου, που είχε αποθάνει, και με τη ζωοποίησή της ανέδειξε τον εαυτό του νικητή του θανάτου, επανέρχεται εκεί από όπου εξήλθε. Επανερχόμενος λοιπόν και διερχόμενος πάλι από εκεί, ανοίγει τους οφθαλμούς των τυφλών αυτών, οι οποίοι τον ακολούθησαν. Έπραξε δηλαδή όπως τότε που διήνοιξε το νου των μαθητών του, ώστε να κατανοούν τις Γραφές: αφού κατέβη ο ίδιος μέχρι τον θάνατο και με την Ανάστασή του κατήργησε την εξουσία του θανάτου, επανήλθε και διήρχετο από εκεί. Εκείνοι δε εξήλθαν και τον εκήρυξαν σε όλη τη γη, όπως λέγει ο Ευαγγελιστής και για τους τυφλούς, οι οποίοι τώρα ανέβλεψαν, ότι «εξελθόντες διεφήμισαν αυτόν εν όλη τη γη εκείνη». Βλέπετε με πόση σαφήνεια διαγράφεται όλη σχεδόν η θεανδρική οικονομία στην ιστορία αυτή. Γι’ αυτό και το «παράγων εκείθεν» ελέχθη δύο φορές, για να κατανοήσουμε και την έξοδο και την επάνοδό του. Και μάλιστα κατά μίμηση αυτής της εξόδου και επανόδου, και ο ιερεύς, αφού εξέλθει από το Άγιον Βήμα και κατεβεί μέχρι το χαμηλότερο σημείο, επανέρχεται πάλι και αποκαθίσταται εκεί από όπου εξήλθε.
Καθώς λοιπόν ο Κύριος διήρχετο κατά την επάνοδο, τον ηκολούθησαν δύο τυφλοί, οι οποίοι υποτύπωναν τους δύο λαούς, των Ιουδαίων και των Εθνικών. Και έκραζαν λέγοντας «ελέησον υιέ Δαυίδ», δεικνύοντας ότι αυτός είναι ο προφητευόμενος και προσδοκώμενος. Ο δε Κύριος εκπληρώνοντας και την υποτύπωση της οικονομίας, και δοκιμάζοντας αλλά και φανερώνοντας την πίστη των τυφλών, τους προσπερνά σιωπηλός μέχρι να εισέλθει στην οικία από την οποία είχε εξέλθει στην αρχή. Έπειτα λέγει προς αυτούς: «πιστεύετε ότι δύναμαι τούτο ποιήσαι;». Και αυτοί του απαντούν «ναι, Κύριε». Και δεν ερωτά επειδή αγνοεί, αλλά για να φανερώσει σε όσους αγνοούν την πίστη των τυφλών.
Γι’ αυτό και αφού έψαυσε τους οφθαλμούς των, προσέθεσε «κατά την πίστιν ημών γενηθήτω υμίν», και ανοίχθησαν οι οφθαλμοί τους, μαρτυρώντας και ότι εκείνοι τον είχαν πιστεύσει, αλλά και ότι αυτός ήταν όπως τον επίστευσαν, Θεός δηλαδή μαζί και άνθρωπος. Διότι ως άνθρωπος μεν ήταν υιός του Δαυίδ και με τα ίδια του τα χέρια έψαυσε τους οφθαλμούς των και αισθητώς ομίλησε. Ως Θεός δε και Δημιουργός εφώτισε τους σκοτεινούς οφθαλμούς. Επειδή όμως δεν ήταν ακόμη καιρός να γίνει φανερός σε όλους, διότι αυτό επεφυλάσσετο για μετά το Πάθος και την εκ νεκρών Ανάστασή Του, τους επιτίμησε λέγων, «οράτε μηδείς γινωσκέτω» προστάζοντάς τους με πολλή σφοδρότητα να αποσιωπήσουν το γεγονός. «Οι δε εξελθόντες», λέγει, «διεφήμησαν αυτόν εν όλη τη γη εκείνη». Όπως φαίνεται, εάν δεν τους είχε παραγγείλει να σιωπήσουν, θα γίνονταν και παγκόσμιοι κήρυκες της δυνάμεώς του. Επειδή όμως διετάχθησαν, απέφυγαν μεν να πορευθούν μακριά, δεν βάσταξαν όμως να μην κηρύξουν στους πλησίον χώρους. Ώστε οι τυφλοί που ηκολούθησαν τον Χριστόν, εφωτίσθησαν τελείως όχι μόνον κατά το σώμα αλλά και κατά την ψυχή.
Ας ακολουθήσουμε λοιπόν και εμείς αδελφοί μου, το φως, που φωτίζει και ψυχή και σώμα. Ας βαδίσουμε προς τη λάμψη του και «ως εν ημέρα ευσχημόνως περιπατήσωμεν». Ας Τον δοξάσωμε με έργα αγαθά και ας βοηθήσουμε όσους μας βλέπουν να Τον δοξάζουν και αυτοί. Ας απομακρυνθούμε από το αντίθετο σκότος, που είναι η αμαρτία και ο προστάτης της αμαρτίας διάβολος. Εκείνο το φως, ως ήλιος που είναι της καθολικής δικαιοσύνης, σωφροσύνης, ειρήνης, συμπαθείας, ανεξικακίας, αγάπης και γενικώς κάθε αρετής, καθιστά μετόχους αυτού όσους τον ποθούν. Ενώ το αντίθετο σκότος, ως σκότος κακίας που είναι, καθιστά όσους το πλησιάζουν, πόρνους, μοιχούς, μνησίκακους, άσπλαχνους, ατάκτους, άρπαγες και γενικώς πλήρεις κάθε κακίας.
Διότι ειπέ μου, από πού θα διακρίνουμε τον πιστό από τον άπιστο, τον φωτισμένο από τον αφώτιστο, με άλλα λόγια, τον βαπτισμένο κατά Χριστόν και συντεταγμένο με τον Χριστό από τον αβάπτιστο και συντεταγμένο με τον διάβολο; Όχι από τους λόγους, όχι από τα έργα, όχι από τους τρόπους; Εάν λοιπόν κάποιος εξομοιώνεται σ’ αυτά με τους αφώτιστους, αν και λέγει ότι είναι βαπτισμένος κατά Χριστόν, είναι σαφές ότι δεν έχει πάψει να ανήκει στην συμμορία εκείνων για τους οποίους ο Απόστολος λέγει: «Θεόν ομολογούσιν ειδέναι (ότι τον γνωρίζουν δηλαδή), τοις δε έργοις αρνούνται, βδελυκτοί όντες και απειθείς, και προς παν έργον αγαθόν αδόκιμοι». Πού λοιπόν, ειπέ μου, θα κατατάξουμε αυτούς που ομολογούν και συγχρόνως αρνούνται τον Θεό; Με τους πιστούς; Με τα έργα όμως τον αρνούνται. Με τους απίστους; Αλλά με τη γλώσσα τον ομολογούν. Όντως πρόκειται για ένα διπρόσωπο τέρας που είναι δύσκολο να το κατατάξεις κάπου.
Ο ψαλμωδός Προφήτης όμως έχει ήδη λύσει αυτή την απορία λέγοντας: «αποδώσει Κύριος εκάστω κατά τα έργα αυτού». Και ο ίδιος ο Κύριος απεφάνθη ότι αυτός που ακούει τους λόγους του και δεν τους εκτελεί, είναι μωρός. Ο δε Παύλος, ο Απόστολος που εκλήθη από τον ουρανό, λέγει: «αποδώσει ο Κύριος τοις μεν καθ’ υπομονήν έργου αγαθού δόξαν και τιμήν και αφθαρσίαν ζητούσι, ζωήν αιώνιον. …οργή δε και θυμός και θλίψις και στενοχωρία επί πάσαν ψυχήν ανθρώπου του κατεργαζομένου το κακόν». Και πάλιν «ουχ οι ακροαταί του νόμου δίκαιοι παρά τω Θεώ, αλλά οι ποιηταί του νόμου δικαιωθήσονται», και «ος εν νόμω καυχάσαι, δια της παραβάσεως του νόμου τον Θεόν ατιμάζεις;» Όπως δε ακριβώς, αδελφοί, ο ίδιος ο Παύλος έλεγε προς τους Ιουδαίους ότι «περιτομή ωφελεί εάν νόμον πράττης, εάν δε παραβάτης νόμου ης, η περιτομή σου ακροβυστία γέγονεν (σαν να μην είχες δηλαδή περιτμηθεί)», έτσι δεν είναι καθόλου ανάρμοστο να σας ειπώ ότι η πίστις ωφελεί εάν κανείς πολιτεύεται κατά συνείδησιν και καθαίρει συνεχώς τον εαυτό του με εξομολόγηση και μετάνοια, και μετατρέπει σε έργο τις συνθήκες του Αγίου Βαπτίσματος. Αν όμως δεν υπακούσει στη συνείδησή του και αθετεί τις συνθήκες, η πίστη του γίνεται απιστία.
Διότι πώς πιστεύσαμε ότι αφού έχουμε βαπτισθεί θα σωθούμε; Επειδή βεβαίως ακούσαμε τον Κύριο που είπε: ο πιστεύσας και βαπτισθείς σωθήσεται, ο δε απιστήσας κατακριθήσεται. Επειδή λοιπόν και τα δύο αυτά τα είπε Εκείνος, η αυτοαλήθεια, το να πιστεύσουμε και το να βαπτισθούμε, είναι αδύνατον να σωθεί όποιος δεν θέλει να βαπτισθεί, έστω και αν λέγει ότι δήθεν πιστεύει, όπως και αυτός που δεν πιστεύει, έστω και αν έχει βαπτισθεί. Αλλά κάθε βαπτισμένος θα ειπεί ότι πιστεύει. Θα ακούσει όμως από τον Απόστολο: «δείξον μοι την πίστιν σου εκ των έργων σου». Γι’ αυτό και ο Κύριος συνδέει την πίστη με το Θείον Βάπτισμα, συνάπτοντας την τήρηση των εντολών του με το Βάπτισμα, δια της πίστεως. Διότι αφού είπε προηγουμένως: «πορευθέντες εις τον κόσμον άπαντα, κυρήξατε το Ευαγγέλιον πάση τη κτίσει», έπειτα προσέθεσε «ο πιστεύσας και βαπτισθείς σωθήσεται». Τι λοιπόν λέγει στο Ευαγγέλιο που εκηρύχθη από τους απεσταλμένους του, και τι πρέπει να πιστεύομε ότι είναι απαραίτητο να κάνουν οι υπήκοοι του; Οπωσδήποτε ότι όποιος έχει τις εντολές τού Χριστού και τις πράττει και τις τηρεί, εκείνος είναι που τον αγαπά, και ότι με την υπομονή και τη στενή και τεθλιμμένη ζωή είναι δυνατόν να επιτύχουμε τη σωτηρία. Και «εάν μη περισσεύση η δικαιοσύνη (η αρετή δηλαδή) ημών πλείον των Γραμματέων και Φαρισαίων, ου μη εισέλθωμεν εις την βασιλείαν των ουρανών». Διότι αυτά ακριβώς είναι που τους πρόσταξε να κηρύττουν δια του Ευαγγελίου.
Όποιος λοιπόν αγωνίζεται να τηρεί τις Θείες Εντολές, εκείνος είναι που πιστεύει. Ενώ όποιος δεν αγωνίζεται να τις πράττει και να τις τηρεί, και δεν θεωρεί ζημία το να μην τις τηρεί, ούτε επαναφέρει τον εαυτό του με τη μετάνοια στην τήρηση των Θείων Εντολών, δεν θα σταθεί ούτε μαζί με τους βαπτισμένους, έστω και αν λέγει ότι έχει βαπτισθεί. Διότι λέγει «διχοτομήσει αυτόν, και το μέρος αυτού μετά των απίστων θήσει». Αλλά αυτό για εμάς μεν αποτελεί μόνον απειλή, επειδή ο Δεσπότης αναμένει φιλανθρώπως τη μετάνοιά μας. Ενώ τους Ιουδαίους τους διχοτόμησε από εδώ, προς σωφρονισμό ιδικόν μας, και τους απαλλοτρίωσε από την προς Αυτόν και τον Αβραάμ συγγένεια, λέγοντας προς αυτούς: «υμείς εκ του πατρός υμών, του διαβόλου εστέ, και τας επιθυμίας αυτού θέλετε ποιείν». Και πάλιν: «ει τέκνα του Αβραάμ ήτε, τα έργα του Αβραάμ εποιείτε αν». Ότι δε αυτοί ήσαν από το γένος του Αβραάμ, ποίος δεν το γνωρίζει; Εάν λοιπόν η διαφοροποίηση των έργων και των τρόπων καταργεί και την κατά σάρκα συγγένεια, και απομακρύνει και τους εξ αίματος υιούς από την υιότητα, πώς η δια των έργων και των τρόπων μας ανομοιότης προς Αυτόν δεν θα αποξενώσει από την Θείαν υιοθεσίαν, εμάς που δεν μπορούμε να αναγάγωμε ούτε την κατά σάρκα γενεαλογία μας στον Χριστό, και δεν θα καταλήξει να μας συντάξει μαζί με το νοητό εχθρό;
Αυτά όμως και ο Κύριος από φιλανθρωπία κατηξίωσε να τα ειπεί, και τολμούμε να τα λέγωμε προς εσάς και εμείς, οι οποίοι υποκείμεθα στα ίδια πάθη, ώστε να μην τα πράττουμε. Να μην τα πάθουμε, Για να μην καταστήσουμε τους εαυτούς μας υπεύθυνους για την καταδίκη εκείνων που οριστικώς θα αποβληθούν. Διότι είναι δυνατόν εδώ, όχι μόνον να αποφύγουμε αυτά με τη μετάνοια, αλλά και διά των καρπών της μετανοίας να σταθούμε και να αφομοιωθούμε με τον Υιό του Θεού, ο οποίος ημπορεί να «εξάγει αξίους εξ αναξίων», και να τους υιοποιεί δια του εαυτού του με τον ύψιστον Πατέρα, και να τους καθιστά κληρονόμους και συγκληρονόμους της δόξης και της Βασιλείας Αυτού του ιδίου και του Πατρός. Αμήν.
Από το βιβλίο <<Πατερικόν Κυριακοδρόμιον>>, σελίς 193 και εξής. Επιμέλεια κειμένου, Δημήτρης Δημουλάς. *Αναδημοσίευση εκ του ιστολογίου <<Ορθόδοξη Ποτεία>> της 3.8.2008 πολ. ημ. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.
Δευτέρα 6 Ιουλίου 2026
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ: Η ΑΓΓΛΙΚΑΝΗ «ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ» ΣΤΑ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΑ
+Μητροπολίτου Λαρίσης καὶ Πλαταμῶνος Κλήμεντος
Σὲ κείμενό μας πρὸ τριμήνου περίπου (21-3/3-4-2026), στὸ ὁποῖο ἀναφερθήκαμε στὴν παρουσία τῶν ἐξ ὀρθοδόξων Οἰκουμενιστῶν κατὰ τὴν «ἐνθρόνιση» τῆς νέας «Ἀρχιεπισκόπου» τῶν Ἀγγλικανῶν Σάρας Μάλαλι (βλ. «Ἐνθρόνιση γυναίκας “Ἀρχιεπισκόπου” στοὺς Ἀγγλικανοὺς καὶ Οἰκουμενικὲς συνέπειες»), ἐκφράσαμε κατακλείοντας τὴν εὐχή μας αὐτὴ ἡ νέα «Προκαθημένη» «σύντομα νὰ πραγματοποιήσει ἐπίσημες ἐπισκέψεις στὶς ἱστορικὲς ἕδρες παλαιφάτων Πατριαρχείων, ὥστε νὰ ἀποκαλυφθοῦν “πολλῶν καρδιῶν διαλογισμοί”»!
Καὶ πράγματι, αὐτὸ δὲν ἄργησε νὰ συμβεῖ! Μετὰ τὴν πρόσφατη ἐπίσκεψή της στὸν Πάπα τῆς Ρώμης Λέοντα στὸ Βατικανό, ὅπου ἔγινε δεκτὴ μὲ τιμές, ἡ νέα «Ἀρχιεπίσκοπος» τῶν Ἀγγλικανῶν κα Μάλαλι πραγματοποίησε πενθήμερο «προσκύνημα» στοὺς Ἁγίους Τόπους, ὡς προσκεκλημένη τῶν Ἀγγλικανῶν τῆς περιοχῆς.
Κατὰ τὴν ἐκεῖ παραμονή της, ἔγινε δεκτὴ μετὰ τῆς συνοδίας της καὶ στὰ ἱστορικὰ Προσκυνήματα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου στὴν Ναζαρέτ, ὅπως καὶ στὴν Βασιλικὴ τῆς Γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ στὴν Βηθλεέμ, ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων μητροπολίτες Ναζαρὲτ Κυριακὸ καὶ Διοκαισαρείας Βενέδικτο ἀντίστοιχα.


Ἀλλὰ καὶ στὸν Ναὸ τῆς Ἀναστάσεως καὶ στὴν ἕδρα τοῦ Ἑλληνορθοδόξου Πατριαρχείου στὰ Ἱεροσόλυμα ἔγινε δεκτὴ μετὰ τιμῆς ἀπὸ τὸν πατριάρχη Θεόφιλο.

Περὶ τοῦ τί ἀκριβῶς διημείφθη μόνον νὰ ὑποθέσουμε μποροῦμε ἀπὸ σχετικὸ ὀπτικὸ ὑλικό, ἀπὸ φωτογραφίες, ὅπως καὶ ἀπὸ τὴν δημοσιευθεῖσα ὁμιλία τῆς κας Μάλαλι στὸν ἐπίσημο Ἱστότοπο τῆς «Ἀρχιεπισκόπου τοῦ Καντέρμπουρι» (The Archbishop of Canterbury) πρὸς τὶς «Κεφαλὲς τῶν Ἐκκλησιῶν στὴν Ἱερουσαλήμ», ἡ ὁποία πραγματοποιήθηκε ἐντὸς τῆς ἕδρας τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων στὶς 24-06-2026.

Σημειωτέον, ὅτι ἐνῶ στὶς φωτογραφίες τῶν προηγουμένων ἡμερῶν στὶς ἄλλες περιοχὲς ἡ «Ἀρχιεπίσκοπος» καὶ ὁ συνοδός της Ἀγγλικανὸς «Ἐπίσκοπος» στοὺς Ἁγίους Τόπους φέρουν ἐπιστηθίους σταυροὺς τῆς δικῆς τους παραδόσεως, ὡς σύμβολα τοῦ βαθμοῦ τους, στὸ Πατριαρχεῖο φέρουν ἡ μὲν «Ἀρχιεπίσκοπος» ἐπιστήθιο σταυρὸ ὀρθοδόξου ἑλληνικῆς κατασκευῆς, ὁ δὲ Ἀγγλικανὸς «Ἐπίσκοπος» ἐγκόλπιο ἀρχιερατικὸ (Παναγία) ἐπίσης ὀρθοδόξου ἑλληνικῆς κατασκευῆς, σημεῖα ἔκδηλα ποὺ ὁδηγοῦν στὸ συμπέρασμα ὅτι τοὺς προσφέρθηκαν στὸ Πατριαρχεῖο (ὅπως γίνεται συνήθως σὲ τέτοιες περιπτώσεις) ὡς δῶρα εἰς ἔνδειξιν τιμῆς, ἀλλὰ καὶ ἀναγνωρίσεως! Μὴ λησμονοῦμε, ὅτι δυστυχῶς-δυστυχέστατα τὸ Πατριαρχεῖο Ἱεροσολύμων, ἀπὸ Μεταξάκειο κακὴ ἐπίδραση, ἀλλὰ καὶ λόγῳ γεωπολιτικῶν καὶ ἄλλων ὑπολογισμῶν καὶ ἀναγκῶν, προέβη σὲ «ἀναγνώριση» τῶν «ἀγγλικανικῶν χειροτονιῶν» τὸ ἔτος 1923, ὅπως γράψαμε τεκμηριωμένα στὸ προαναφερθὲν κείμενό μας γιὰ τὴν «ἐνθρόνιση» τῆς κας Μάλαλι.

Στὴν ὁμιλία της λοιπὸν ἡ κα Μάλαλι ξεκίνησε μὲ τὸ Ψαλμικὸ χωρίο: «Ἰδοὺ δὴ τί καλὸν ἤ τί τερπνόν, ἀλλ’ ἤ τὸ κατοικεῖν ἀδελφοὺς ἐπὶ τὸ αὐτό;» (Ψαλμ. 132, 1). Ὅμως ὁ στίχος αὐτὸς ἐξυπονοεῖ τὴν συγκατοίκηση καὶ σύμπραξη τῶν ὀρθοδόξων μὲ τὴν πανσπερμία τῶν αἱρετικῶν; Κάθε ἄλλο!
Ἡ κα Μάλαλι εὐχαρίστησε ἐξαιρετικὰ τὸν πατριάρχη Θεόφιλο γιὰ τὴν εὐγενῆ φιλοξενία, γιὰ τὴν φιλοξενία τῆς παρούσης συναντήσεως καὶ γιὰ τὴν ὑποδοχὴ νωρίτερα στὸν Ναὸ τοῦ Παναγίου Τάφου. Καὶ τόνισε (οἱ μεταφράσεις τμημάτων τῆς ὁμιλίας ἀπὸ τὸ ἀγγλικὸ πρωτότυπο, ὅπως καὶ οἱ ὑπογραμμίσεις, εἶναι ἡμέτερες): «Ἡ συμπροσευχὴ σὲ αὐτὸ τὸν ἅγιο τόπο, στὴν καρδιὰ τῆς Χριστιανικῆς ἱστορίας, θεωρεῖται τεράστια δωρεά». Ἀναφέρθηκε στὸ «προσκύνημά» της στοὺς Ἁγίους Τόπους ὡς πρὸς τὶς ἐντυπώσεις ποὺ ἀποκόμισε ἀπὸ τοὺς πάσχοντες χριστιανούς. Καὶ συνέχισε:

«Κεφαλὲς τῆς Ἐκκλησίας, συνάδελφοι τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, γνωρίζω τὶς δυσκολίες ποὺ ἀντιμετωπίζετε, ἀλλὰ ἐπίσης ἐπιθυμῶ νὰ ἀναλογιστῶ τὴν ἐξαιρετικὴ σημασία τῆς ἀποστολῆς σας. Ἐνσαρκώνετε τὴν Εὐαγγελικὴ κλήση νὰ μένετε καὶ νὰ ὑπηρετεῖτε σὲ μιὰ πόλη ἀνόμοια σὲ ὁποιαδήποτε ἄλλη… Γιὰ 1700 χρόνια ἀπὸ τὴν Σύνοδο τῆς Νικαίας [325] οἱ Χριστιανοὶ ἔχουν ὁμολογήσει ἀπὸ κοινοῦ τὴν πίστη τους στὴν μία, ἁγία, καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ Ἐκκλησία… Εἶστε οἱ φύλακες τῆς ζωντανῆς Χριστιανικῆς παρουσίας στὸ ἴδιο ἀκριβῶς μέρος ὅπου κεῖνται τὰ θεμέλια τῆς πίστεώς μας. Ἡ μαρτυρία σας ἀφορᾶ σὲ ὅλη τὴν Ἐκκλησία. Ἡ ἀπαντοχή σας ἀφορᾶ σὲ ὅλη τὴν Ἐκκλησία. Ἡ ἑνότητά σας ἀφορᾶ σὲ ὅλη τὴν Ἐκκλησία.


»Ἐπιθυμῶ γιὰ ἄλλη μία φορὰ νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνη μου σὲ σᾶς, Μακαριώτατε, γιὰ τὴν εὐγενῆ φιλοξενία σας σήμερα καὶ γιὰ τὴν ὑποστήριξή σας στὸν Ἀρχιεπίσκοπο Χοσάμ, τὴν Ἀγγλικανικὴ παρουσία σὲ αὐτὴ τὴν γῆ, καὶ εἰδικῶς στὸ Ἀγγλικανικὸ Νοσοκομεῖο Ἀλ Ἄχλι στὴν πόλη τῆς Γάζας. Ἐπίσης, εὐχαριστῶ τὸν Θεὸ ποὺ μπορέσατε καὶ πάλι νὰ ἐπισκεφθεῖτε τὴν Γάζα αὐτὴ τὴν ἑβδομάδα μὲ τὸν Καρδινάλιο Πιτζαμπάλλα. Ἡ ποιμαντική σας παρουσία ἀποτελεῖ ἐνθάρρυνση στοὺς πάσχοντες πιστοὺς καὶ ἔμπνευση στὴν Ἐκκλησία σὲ ὅλο τὸν κόσμο.
»Θὰ ἤθελα νὰ ἀπευθύνω καὶ πάλι τὴν πρόσκλησή μου νὰ ἐπισκεφθεῖτε τὸ Παλάτι τοῦ Λάμπεθ [κατοικία ἀρχιεπισκόπου Ἀγγλικανῶν στὸ Λονδῖνο]. Πράγματι, διευρύνω τὴν πρόσκληση αὐτὴ σὲ ὅλες τὶς Κεφαλὲς τῶν Ἐκκλησιῶν ποὺ παρευρίσκονται ἐδῶ ἀπόψε. Θὰ εἶναι προνόμιο νὰ σᾶς ὑποδεχθῶ, νὰ ἐμβαθύνουμε στὴν φιλία μας, καὶ νὰ συνεχίσουμε αὐτὲς τὶς συζητήσεις σὲ πνεῦμα προσευχῆς καὶ κοινωνίας.
»Ὡς Ἀρχιεπίσκοπος τοῦ Καντέρμπουρι, θεωρῶ τὴν κλήση μου πρωτίστως ὅτι ἀποτελῶ ποιμένα τοῦ ποιμνίου τοῦ Χριστοῦ· (ὥστε) νὰ ἐνθαρρύνω τὴν Ἐκκλησία νὰ ἐμπιστεύεται ὄχι στὴν δύναμή της, ἀλλὰ στὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ· καὶ νὰ προσφέρω τὴν φιλοξενία τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ σὲ ὅλους ὅσους συναντοῦμε. Βλέπω τὴν διακονία μου ὡς βοηθητικὴ στὴν προσφορὰ μιᾶς Ἐκκλησίας ἐλπίδος, καὶ ἐντὸς τῆς Ἀγγλικανικῆς Κοινωνίας καὶ στὸ εὐρύτερο Σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Μιὰ Ἐκκλησία ἡ ὁποία δὲν παραβλέπει τὸ πάσχειν, ἀλλὰ ἀντιμετωπίζει τοῦτο μὲ τιμιότητα καὶ ἐλπίδα…
»Καθὼς θεωροῦμε τὴν ὀμορφιὰ τοῦ Θεοῦ, ἀνακαλύπτουμε καὶ πάλι ὅτι ἡ Ἑνότητα δὲν ἀποτελεῖ δικό μας κατόρθωμα, ἀλλὰ δῶρο τοῦ Θεοῦ. Καὶ τότε γινόμαστε ἀδελφὲς καὶ ἀδελφοὶ ἐπειδὴ συμμετέχουμε στὴν ζωὴ τοῦ Χριστοῦ, τοῦ ἀναστημένου Κυρίου μας καὶ μεγάλου Ἀρχιερέως. Ἡ προσευχή μου εἶναι διὰ τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ νὰ συνεχίσουμε νὰ αὐξάνουμε ὁμοῦ στὴν ἑνότητα γιὰ τὴν ὁποία ὁ Κύριος προσευχήθηκε· νὰ παρέχουμε μαρτυρία ἀπὸ κοινοῦ γιὰ τὴν ἐλπίδα τοῦ Εὐαγγελίου· καὶ νὰ προσφέρουμε σὲ αὐτὴ τὴν πόλη, σὲ αὐτὴ τὴν γῆ, καὶ στὸν κόσμο, μία πρόγευση τῆς εἰρήνης τῆς ἐπερχομένης Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Εὐχαριστῶ».
Δὲν γνωρίζουμε ἄν ὁ πατριάρχης Θεόφιλος ἐκφώνησε ὁμιλία πρὶν ἤ μετὰ τὴν παροῦσα ὁμιλία τῆς κας Μάλαλι. Παραθέσαμε ἐκτενῆ ἀποσπάσματα γιὰ νὰ ἀποδείξουμε τὴν ἔκφραση τῆς γνωστῆς Ἀγγλικανικῆς ὅπως καὶ Οἰκουμενιστικῆς «διευρυμένης ἐκκλησιολογίας», τελείως ἀπορριπτέας καὶ καταδικαστέας ἀπὸ Ὀρθοδόξου πλευρᾶς, τὴν ὁποία ἡ κα Μάλαλι ξεκάθαρα ἐξέφρασε μὲ τὸ πλέον ἐπίσημο τρόπο ἐντὸς τῆς ἕδρας τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων, καθὼς καὶ τὴν σαφῆ καὶ ἀποφασιστικὴ θεώρηση τῆς ἀποστολῆς της ὡς «Ἀρχιεπισκόπου» στὴν Κοινωνία της καὶ στὸ «εὐρύτερο Σῶμα τοῦ Χριστοῦ», μὲ ὅραμα καὶ ἐλπίδα!
Στὴν ἐπίσκεψη-«προσκύνημα» τῆς Ἀγγλικανῆς «Ἀρχιεπισκόπου» «προσευχῆς καὶ ἀλληλεγγύης» στοὺς Ἁγίους Τόπους ἀναφέρθηκε στὰ «Νέα» τῆς 25-06-2026 καὶ ἡ ἐπίσημη Ἱστοσελίδα τοῦ «Παγκοσμίου Συμβουλίου Ἐκκλησιῶν».
Ἐν τούτοις, τὸ ἴδιο τὸ Πατριαρχεῖο Ἱεροσολύμων στὴν ἐπίσημη Ἱστοσελίδα του, στὶς «Πρόσφατες Εἰδήσεις», ἐνῶ ἀναφέρεται σὲ ἄλλα συμβάντα καὶ γεγονότα, δὲν κάνει καμία ἀπολύτως ἀναφορὰ στὴν ἐπίσκεψη αὐτή! Τηρεῖ δηλαδὴ τὴν γνωστὴ τακτικὴ ἀποσιωπήσεως, ὅπως συνέβη καὶ συμβαίνει σὲ παρόμοιες περιπτώσεις ἀπὸ τοὺς λαλίστατους κατὰ τὰ ἄλλα, κι ὅμως ἄτολμους ἐξ ὀρθοδόξων Οἰκουμενιστές, τὴν ὁποίαν ἔχουμε καταδείξει καὶ καταγγείλλει μέσῳ προσφάτων κειμένων μας. Πῶς εἶναι δυνατὸν μία τόσο ἠχηρὴ ἐπίσκεψη νὰ παρακάμπτεται σὰν νὰ μὴν συνέβη ἀπολύτως τίποτε;! Πῶς ἐξηγεῖται αὐτὴ ἡ σιωπή;! Τί ὑποδηλώνει;! Θὰ ἔλεγε κανείς: μεγάλη ἀμηχανία καὶ κρυψίνοια, ἐνώπιον γεγονότος τὸ ὁποῖο δὲν προβλέφθηκε! Ἐφ’ ὅσον ὅμως συμβαίνει, θὰ πρέπει κάποια στιγμὴ οἱ ἐξ ὀρθοδόξων Οἰκουμενιστὲς νὰ φερθοῦν τίμια καὶ νὰ παύσουν τὸ «κρυφτούλι»! Καθόλου δὲν τοὺς τιμᾶ τὸ ὅτι ἐνῶ συμμετέχουν ἐνεργά, δὲν μποροῦν ἤ δὲν τολμοῦν νὰ ἀναλάβουν τὶς βαριὲς εὐθύνες τους!… Ἤ αὐτὸ ποὺ κάνουν εἶναι παράνομο καὶ πρέπει νὰ τὸ σταματήσουν καὶ καταδικάσουν, ἤ εἶναι καλὸ καὶ θεάρεστο, κατὰ τὴν γνώμη τους, καὶ πρέπει νὰ τὸ ἀναδεικνύουν καὶ προβάλλουν ἄφοβα!
Βέβαια, τὸ Πατριαρχεῖο Ἱεροσολύμων βρῆκε τελικὰ τρόπο νὰ κάνει σχετικὴ ἀναφορὰ στὸν ἐπίσημο λογαριασμό του ὑπὸ τὴν ἐπωνυμία «Jerusalem-Patriarchate» ποὺ διατηρεῖ στὸ ὄχι ἰδιαίτερα ἀξιόπιστο Facebook, τὴν 24-06-2026. Ἐκεῖ, δημοσίευσε λίγες φωτογραφίες καὶ τὸ ἑξῆς εἰδησάριο, τὸ ὁποῖο παραθέτουμε αὐτούσιο: «Ο Πατριάρχης Θεόφιλος Γ΄ υποδέχθηκε τον Αρχιεπίσκοπο του Καντέρμπουρι και τον ανώτερο επίσκοπο της Εκκλησίας της Αγγλίας, Dame Sarah Mullally, συνοδευόμενο από τον Αγγλικανό Επίσκοπο στην Ιερουσαλήμ, Χοσάμ Ναούμ και τη συνοδεία αντιπροσωπείας».
Οἱ ὑπογραμμίσεις εἶναι ἡμέτερες. Θεωρήθηκε καλὸ ἀπὸ τοὺς ὑπευθύνους τοῦ λογαριασμοῦ στὴν ἐντελῶς τηλεγραφικὴ αὐτὴ ἀναφορά, νὰ διατηρηθεῖ ὁ ἀρσενικὸς ὀνομαστικὸς τύπος, χωρὶς καμία ἐπεξήγηση περὶ τίνος πρόκειται, μὲ προφανῆ σκοπὸ νὰ ἀποσοβηθεῖ ἡ ὅποια ἀνατάραξη, ἄν καὶ στὶς ἐνδείξεις ἐντυπώσεων τῶν ἀναγνωστῶν δεκάδες εἶναι καὶ ἐκεῖνες οἱ ὁποῖες ἐκφράζουν ὀργὴ καὶ ἀγανάκτηση! Τελικὰ εἶναι νὰ ἀπορεῖ κανεὶς ἄν πραγματικὰ ὑπάρχει στοιχειώδης σοβαρότητα στὴν παρουσίαση αὐτοῦ τοῦ θέματος! Πρόκειται στ’ ἀλήθεια γιὰ ὑπεύθυνη ἀντιμετώπιση ἑνὸς τέτοιου ζητήματος ἀπὸ τὴν θεωρούμενη ὡς «Μητέρα τῶν Ἐκκλησιῶν»;! Μὲ αὐτὸ τὸν παιδαριώδη τρόπο πιστεύουν οἱ Ἱεροσολυμῖτες ὅτι ἐξέρχονται ἀλώβητοι ἀπὸ τέτοιας βαρύτητος συμβὰν γι’ αὐτοὺς καὶ εὐρύτερα;
Εἶναι κατανοητὸν ὅτι ἡ θέση τους γενικὰ εἶναι ἰδιαίτερα εὐαίσθητη καὶ δύσκολη σὲ μιὰ περιοχὴ πολύπαθη ὅπου οἱ ἰσορροπίες εἶναι λεπτὲς καὶ δυσχερεῖς. Τοῦτο ὅμως δὲν ἀμνηστεύει αὐτοὺς ὥστε νὰ προβαίνουν σὲ πράξεις τελείως ἀνάρμοστες στὴν Ὀρθόδοξη συνείδηση. Οἱ καλὲς κοινωνικὲς σχέσεις δὲν τίθενται ὑπεράνω ἀπαραβάτων ἀρχῶν πίστεως.
Βεβαίως πιστεύουμε ὅτι τίποτε δὲν συμβαίνει τυχαία. Ὅλα εἶναι ἐντὸς τῆς θείας Προνοίας. Τὸ περιστατικὸ αὐτὸ ἀποδεικνύει καὶ γιὰ τὸν πιὸ δύσπιστο τὸ ὅλως ἀσύμπτωτον τῆς ἁγίας Ὀρθοδόξου Πίστεως καὶ τοῦ ἁγίου Ὀρθοδόξου Ἤθους μὲ τὴν τερατωδία τῶν Οἰκουμενιστικῶν πραγμάτων καὶ ἐπιτευγμάτων.
Ὁ Οἰκουμενισμὸς ὅπως ἐξελίσσεται, δὲν εἶναι ἁπλῶς ὑπόθεση ἐπιλύσεως διαφορᾶς ὀφειλομένης κυρίως σὲ ἱστορικὲς καὶ πολιτιστικὲς καταβολὲς καὶ ἀντιλήψεις μεταξὺ τῶν συμβαλλομένων «Ἐκκλησιῶν», ὥστε νὰ ὑπάρξει συμφωνία καὶ ἕνωση μέσῳ διαλόγων, ὅπως συχνὰ διατείνονται οἱ ἐξ ὀρθοδόξων Οἰκουμενιστὲς πλανῶντες καὶ πλανώμενοι. Ἀλλὰ ἀποτελεῖ τὴν μέγιστη ἐκκλησιαστικὴ αὐθαιρεσία, παρανομία καὶ προδοσία! Καὶ μόνον ἡ καθιέρωση «γυναικείας ἱερωσύνης καὶ ἀρχιερωσύνης» ἀπὸ τοὺς ἑτεροδόξους, παρὰ τὴν θεωρητικὴ ἀντίδραση τῶν ἐξ ὀρθοδόξων Οἰκουμενιστῶν, ὅπως καὶ ἡ ἐν συνεχείᾳ ἀνάδειξη καὶ ἐπιβολή της ἔναντί τους, κατὰ τὸ «θέλετε δὲν θέλετε θὰ τὴν ὑποστεῖτε καὶ θὰ πεῖτε καὶ εὐχαριστῶ!», ἀποτελεῖ «θρίαμβο» τοῦ ἀνθρωποκεντρισμοῦ, ἐπανάσταση τοῦ πεπτωκότος ἀνθρώπου ἔναντι τοῦ Θεανθρώπου καὶ τῆς ἁγίας Ἐκκλησίας Του, καταπάτηση τῆς ἱερᾶς Παραδόσεως καὶ περιφρόνηση τῆς Ἀληθείας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
Σὲ τί λοιπὸν ἀπέβλεπε ἡ «ἀναγνώριση» τῶν «ἀγγλικανικῶν χειροτονιῶν», ὅπως καὶ ἡ ἀνάληψη τῆς Οἰκουμενιστικῆς περιπέτειας πρὸ αἰῶνος; Στὴν ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας, ἤ στὸ σημερινὸ οἰκτρὸ καὶ ἀποτρόπαιο κατάντημα ἐμπαιγμοῦ τῶν πάντων; Ὅπου ἡ βάση εἶναι σαθρὴ καὶ μετέωρη, τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι προδιαγεγραμμένα ἀποτυχημένο καὶ ἀδιέξοδο. Ἡ ἱερὴ ὑπόθεση τῆς ἑνότητος τῶν χωρισμένων Χριστιανῶν δὲν μπορεῖ νὰ ὑπηρετηθεῖ καὶ ἐπιτευχθεῖ μέσῳ τοῦ συγκρητιστικοῦ Οἰκουμενισμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι θείας ἐμπνεύσεως καὶ κατευθύνσεως. Αὐτὸς ἀποτελεῖ καὶ συνιστᾶ ἀπάτη, μολυσμὸ καὶ ἀποστασία ἐκκλησιαστικῶς καὶ πνευματικῶς, γι’ αὐτὸ καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ κρυφθεῖ, νὰ παραλλαχθεῖ, νὰ ἀποσιωπηθεῖ, νὰ μεταλλαχθεῖ, ἀκόμη καὶ ἀπὸ τοὺς ἴδιους τοὺς ντροπιασμένους ἐξ ὀρθοδόξων Οἰκουμενιστάς!
Ἤδη μάλιστα ἔχει ἀναρτηθεῖ σύντομο ἐπικριτικὸ κείμενο ἀπὸ ὀρθοδόξου πλευρᾶς (βλ. Στυλιανοῦ Μπούρη, «Ἡ ἀποστασία τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων», Ἱστολόγιο «Τὰς θύρας τὰς θύρας», 26-06-2026), ὅπου ψέγεται ὡς πράξη προδοτικὴ ἡ ἀναγνώριση ἱερωσύνης γυναικὸς καὶ μάλιστα αἱρετικῆς, ἡ ὁποία ἔγινε δεκτὴ ὡς «Ἀρχιεπίσκοπος» ἀπὸ τὸν Πατριάρχη Ἱεροσολύμων. «Τοῦτο συνιστᾶ ἁμάρτημα κατὰ τοῦ Θεοῦ», σύμφωνα μὲ τὴν «πατερικὴ διδασκαλία καὶ τοὺς Ἱ. Κανόνες τῆς Ἐκκλησίας», γι’ αὐτὸ καὶ συμπεραίνεται ὅτι «τὸ Πατριαρχεῖον Ἱεροσολύμων ἠρνήθη τὸν Χριστόν»!
Ἴσως αὐστηρὸ συμπέρασμα, θὰ παρατηροῦσε κάποιος. Προτιμοῦμε νὰ καταφύγουμε γιὰ ἄλλη μία φορὰ στὴν αὐθεντία τοῦ Ὁμολογητοῦ ἁγίου Γέροντος Ἰουστίνου Πόποβιτς, ὁ ὁποῖος ἐκπλήσσει πρὸ μισοῦ καὶ πλέον αἰῶνος μὲ τὴν γλῶσσα τῆς Ἀληθείας τὴν ὁποίαν χρησιμοποιεῖ ἐπὶ τῶν θεμάτων Πίστεως. Πρὶν ἀπὸ 55 χρόνια, γράφει χαρακτηριστικὰ σὲ ἐπιστολή του:
«Φαίνεται ὅτι δὲν ὑπάρχει μέτρο γιὰ τὴν πτώση καὶ τὴν παρακμή. Πρὸς φρίκην τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, δύο ἄθλιοι ὀρθόδοξοι πατριάρχες ἀνταγωνίζονται σήμερα [ἀρχὰς τοῦ ΄70] τὴν ἰουδαϊκὴ προδοσία: ὁ Ἀθηναγόρας τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ ὁ Ἀλέξιος τῆς Μόσχας. Καὶ τὴν μεγαλύτερη εὐθύνη φέρει ἡ Ἑλληνικὴ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἡ ὁποία εἶναι ἡ μόνη ἐλεύθερη [τότε] καὶ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ καλέσει ὅλες τὶς τοπικὲς Ἐκκλησίες σὲ Συνοδικὴ ἀντιμετώπιση τῆς ἰουδαϊκῆς προδοσίας αὐτῶν τῶν δύο ἀνοήτων πατριαρχῶν» (Ἐπιστολὴ 70, πρὸς ἱερομ. Ἀμφιλόχιο Ράντοβιτς, Ἐπιστολές, τ. Β΄, Βελιγράδι 2020, σελ. 185).
Γι’ αὐτὸ καὶ ἐπαινεῖ τὴν στάση τοῦ τότε μητροπολίτου Ἐλευθερουπόλεως Ἀμβροσίου νὰ διακόψει τὴν μνημόνευση τοῦ Ἀθηναγόρου, καὶ τονίζει μὲ ἔμφαση ὅτι «αὐτὸ πρέπει νὰ γίνει ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀληθινοὺς Ὀρθοδόξους Ἐπισκόπους»! Ὡς πρὸς τὸν Οἰκουμενισμό, ὁ μεγάλος Ἀββᾶς Ἰουστῖνος ὁ Ὁμοληγητὴς τοῦ Τσέλιε γράφει ὅτι αὐτὸς ἰσοῦται μὲ κάθε εἴδους «ψευδόχριστο», «ψευδομεσσία» καὶ «ψευδοπροφήτη». Ὅτι τὰ ἐνδιαφέροντα τοῦ συγχρόνου Οἰκουμενισμοῦ εἶναι καθαρὰ κοσμικά, πολιτικά, κομμουνιστο-παπικά, ὅλα ἀναγόμενα σὲ «κοινωνικὲς» ἀξίες, γήϊνα, ἀνθρωπιστικά, παροδικά. Δὲν ὑπάρχει οὔτε τὸ Θεανθρώπινο κέντρο, οὔτε ἡ Εὐαγγελικὴ θεματική. Δὲν ἐπιδιώκεται «πρῶτον» ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ Δικαιοσύνη Του (Ματθ. 6:33), ἀλλὰ ἡ βασιλεία τοῦ κόσμου τούτου καὶ ὅλα ὅσα εἶναι ἀπὸ αὐτὸν καὶ χάριν αὐτοῦ. Τὸ δὲ πρόβλημα τῆς ἑνοποιήσεως, στὴν ὀντολογικὴ οὐσία του, δὲν μπορεῖ νὰ λυθεῖ μὲ κανέναν «διάλογο», ἀλλὰ μόνο μὲ μετάνοια ἐνώπιον τοῦ Θεανθρώπου καὶ τῆς Ἐκκλησίας Του: «μνημόνευε οὖν πόθεν ἐκπέπτωκας, καὶ μετανόησον» (Ἀποκ. 2:5).
«Μέσῳ τοῦ Οἰκουμενισμοῦ», συνεχίζει ὁ Ὁμοληγητὴς Γέρων, «καθαρὰ κοσμικά, διεθνιστικά, ἀθεϊστικὰ-κομμουνιστικά, οὑμανιστικά, θεομίσητα ἀνθρωπιστικὰ θέματα ἔχουν παρεισφρήσει στὴν ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας καὶ τὴν ἔχουν κυριεύσει». Θυμίζουμε καὶ πάλι ἀπὸ μέρους μας ὅτι καὶ τὸ θέμα τῆς γυναικείας ἱερωσύνης σὲ αὐτὸ τὸ τελείως ἀνορθόδοξο καὶ πειρασμικὸ πλαίσιο καὶ περιβάλλον ἐμφανίσθηκε καὶ καθιερώθηκε, καὶ ἰδοὺ τώρα ποὺ ἔφθασε νὰ ἐκτίθεται καὶ ἐπιβάλλεται θρασύτατα, ἀδιαμαρτύρητα, σὰν κάτι τὸ ἐντελῶς φυσιολογικό, ὥστε μία δῆθεν «Ἀρχιεπίσκοπος» νὰ τιμᾶται «ἐν τόπῳ ἁγίῳ», καμαρώνοντας καὶ διακηρύσσοντας αὐτὸ ποὺ δὲν εἶναι, ἀλλ’ ὅμως δεχόμενη ἐπιβεβαίωση γιὰ τὸ ψεῦδος καὶ τὴν αὐταπάτη αὐτῆς ἀπὸ τοὺς «Σπουδαίους Φύλακες» τοῦ Παναγίου Τάφου! Τοῦτο ἀποτελεῖ ἀπερίφραστα ΒΔΕΛΥΓΜΑ ΕΡΗΜΩΣΕΩΣ!
Ὁ Οἰκουμενισμός, βεβαιώνει ὁ Πόποβιτς, σημαίνει μηδενισμὸς τῶν Ἰουδαίων Νικοδήμου [Λένινγκραντ], Ἀλεξίου [Μόσχας], Γερμανοῦ [Βελιγραδίου] κλπ. Καὶ ἡ Ρόδος; [τῶν Προσυνοδικῶν Διασκέψεων] σημαίνει φιλοκομμουνιστικὴ κατανόηση τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ τῶν προβλημάτων τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Δικαίου, «κάτω ἀπὸ τὴν τυραννία τοῦ Ρωσο-σερβικοῦ κομμουνιστικοῦ μηδενισμοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐλευθεριάζοντος προτεσταντικοῦ ὀρθολογισμοῦ, τοῦ σχολαστικισμοῦ, τοῦ ἀναρχισμοῦ καὶ τοῦ Ἀθηναϊκοῦ τυχοδιωκτισμοῦ»! (Αὐτόθι, σελ. 173-174).
Ἀληθινά, μόνον ἕνας Ἅγιος Προφήτης μποροῦσε νὰ γράφει μὲ τόση παρρησία καὶ μὲ τόση τόλμη, ἀγνοῶντας πλήρως συνέπειες, φοβίες καὶ ἀνθρώπινους ὑπολογισμούς! Ἆρά γε τί θὰ ἔλεγε καὶ τί θὰ ἔγραφε σήμερα γιὰ γυναίκα «Ἀρχιεπίσκοπο» τὴν ὁποίαν ἑκόντες ἄκοντες τιμοῦν σημερινοὶ «ἄθλιοι καὶ ἀνόητοι πατριάρχες»; Ποῦ θὰ κατέτασσε αὐτοὺς καὶ τί θὰ ὑπαγόρευε ἔναντί τους; Διότι αὐτὸς εἶναι ποὺ ἄφησε Ὀρθόδοξη Παρακαταθήκη, τὴν ὁποίαν ὅμως ἀκόμη καὶ ὁ παραλήπτης τῆς παρούσης ἐπιστολῆς του, ὅπως καὶ ἄλλοι θεωρούμενοι ὡς ἐπιφανεῖς μαθητές του ἐγκατέλειψαν, ἀγαπήσαντες τὸν νῦν αἰῶνα, ἐκτὸς τοῦ παθοφόρου μακαριστοῦ Ἐπισκόπου Ἀρτεμίου.
Ὅπως φαίνεται, γιὰ νὰ ἐπανέλθουμε στὸ ζοφερὸ παρόν, ἡ κα Σάρα (καὶ ἡ Μάρα!) ἀποτελεῖ τὸ Βατερλὼ τῶν ἐξ ὀρθοδόξων Οἰκουμενιστῶν, ἔστω κι ἄν προσποιοῦνται τοὺς ψύχραιμους, τοὺς συνετούς, τοὺς διακριτικούς, τοὺς κρυπτομανεῖς, τοὺς ἄνετους καὶ τοὺς διπλωμάτες. Ἀναμένουμε καὶ τὶς ἑπόμενες ἐπισκέψεις τῆς «Ἀρχιεπισκόπου» κας Μάλαλι ἀργὰ ἤ γρήγορα στὶς ἕδρες τῶν ἐξ ὀρθοδόξων Οἰκουμενιστῶν, παλαιότερες καὶ νεώτερες, κάθε ἀποχρώσεως καὶ ἐθνικῆς καὶ γλωσσικῆς προελεύσεως, διότι ὅπως φαίνεται θὰ ἔχουμε ἐνδιαφέρουσα συνέχεια. Φυσικὰ ὑπάρχει ἀνοικτὴ καὶ ἡ πρόσκλησή της στὴν ἕδρα της στὸ Λάμπεθ. Ὀψόμεθα!...
Λάρισα, 17/30-06-2026
Ιερά Μητρόπολη Λαρίσης και Πλαταμώνος
της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών
Κυριακή 5 Ιουλίου 2026
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ: ΤΙ ΚΡΑΤΑΕΙ ΤΟΥΣ ΔΑΙΜΟΝΕΣ ΜΑΚΡΙΑ;
Μητροπολίτης Λαρίσης και Πλαταμώνος κ. Κλήμης
της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών
Παρασκευή 3 Ιουλίου 2026
Ε' ΜΑΤΘΑΙΟΥ: Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΔΑΙΜΟΝΙΖΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΓΕΡΓΕΣΗΝΩΝ
Κατά Ματθ. η' 28 - θ1.
Ελθόντι τῷ Ἰησοῦ εἰς τὴν χώραν τῶν Γεργεσηνῶν ὑπήντησαν αὐτῷ δύο δαιμονιζόμενοι ἐκ τῶν μνημείων ἐξερχόμενοι, χαλεποὶ λίαν, ὥστε μὴ ἰσχύειν τινὰ παρελθεῖν διὰ τῆς ὁδοῦ ἐκείνης. καὶ ἰδοὺ ἔκραξαν λέγοντες· Τί ἡμῖν καὶ σοί, Ἰησοῦ υἱὲ τοῦ Θεοῦ; ἦλθες ὧδε πρὸ καιροῦ βασανίσαι ἡμᾶς; ἦν δὲ μακρὰν ἀπ’ αὐτῶν ἀγέλη χοίρων πολλῶν βοσκομένη. Οἱ δὲ δαίμονες παρεκάλουν αὐτὸν λέγοντες· Εἰ ἐκβάλλεις ἡμᾶς, ἐπίτρεψον ἡμῖν ἀπελθεῖν εἰς τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων. καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ὑπάγετε. οἱ δὲ ἐξελθόντες ἀπῆλθον εἰς τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων· καὶ ἰδοὺ ὥρμησεν πᾶσα ἡ ἀγέλη τῶν χοίρων κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ ἀπέθανον ἐν τοῖς ὕδασιν. Οἱ δὲ βόσκοντες ἔφυγον, καὶ ἀπελθόντες εἰς τὴν πόλιν ἀπήγγειλαν πάντα καὶ τὰ τῶν δαιμονιζομένων. Καὶ ἰδοὺ πᾶσα ἡ πόλις ἐξῆλθεν εἰς συνάντησιν τῷ Ἰησοῦ, καὶ ἰδόντες αὐτὸν παρεκάλεσαν ὅπως μεταβῇ ἀπὸ τῶν ὁρίων αὐτῶν. Καὶ ἐμβὰς εἰς πλοῖον διεπέρασεν καὶ ἦλθεν εἰς τὴν ἰδίαν πόλιν.
ΚΥΡΙΑΚΗ Ε' ΜΑΤΘΑΙΟΥ
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ & ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Β': «ΝΟΥΣ ΑΠΟΣΤΑΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΚΤΗΝΩΔΗΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Ή ΔΑΙΜΟΝΙΩΔΗΣ» 2026
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ: ΤΙ ΚΡΑΤΑΕΙ ΤΟΥΣ ΔΑΙΜΟΝΕΣ ΜΑΚΡΙΑ; 2026
ΚΥΡΙΑΚΗ Ε' ΜΑΤΘΑΙΟΥ - ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ: ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΔΑΙΜΟΝΙΖΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΓΕΡΓΕΣΗΝΩΝ
ΚΥΡΙΑΚΗ Ε' ΜΑΤΘΑΙΟΥ: Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΕΝΩΝ
«ΤΙΜΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ»: ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΗΜΕΝΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Α' 1935-2013 (ΟΜΙΛΙΑ 6η)
ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΕΛΙΜΙΡΟΒΙΤΣ: ΚΥΡΙΑΚΗ Ε' ΜΑΤΘΑΙΟΥ, Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΔΑΙΜΟΝΙΖΟΜΕΝΟΥ
ΚΥΡΙΑΚΗ Ε' ΜΑΤΘΑΙΟΥ - ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ: Η ΚΑΤΑΠΑΥΣΗ ΤΗΣ ΤΡΙΚΥΜΙΑΣ - Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΔΑΙΜΟΝΙΖΟΜΕΝΩΝ
ΚΥΡΙΑΚΗ Ε΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ: Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΔΑΙΜΟΝΙΖΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΓΕΡΓΕΣΗΝΩΝ
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΒΟΙΩΤΙΑΣ κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ: ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ Ε' ΜΑΤΘΑΙΟΥ (2023)
''ΛΕΓΕΩΝ ΟΝΟΜΑ ΜΟΙ, ΟΤΙ ΠΟΛΛΟΙ ΕΣΜΕΝ''
ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Α': «ΤΙ ΗΜΙΝ ΚΑΙ ΣΟΙ, ΙΗΣΟΥ ΥΙΕ ΤΟΥ ΘΕΟΥ»;
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)

.jpg)







