ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΑΡΓΚΟΥΝΟΒ: «ΟΙ ΤΟΙΣ ΑΣΤΡΟΙΣ ΛΑΤΡΕΥΟΝΤΕΣ»

Ποιοι ήταν οι μάγοι που ήρθαν από την Ανατολή; Δεν μπορούμε να πούμε με σιγουριά από ποια χώρα ήρθαν στην Ιερουσαλήμ. Τα λειτουργικά κείμενα αναφέρουν ότι ήρθαν από την Περσία. Ορισμένοι άγιοι πατέρες υποθέτουν ότι ήρθαν από την Αίγυπτο ή τη Βαβυλώνα ή τη μακρινή Ινδία. Υπάρχει μάλιστα μια άλλη παράδοση που λέει ότι ξεκίνησαν από διάφορες ανατολικές χώρες και, όταν συναντήθηκαν, συνέχισαν μαζί το ταξίδι τους προς τη Βηθλεέμ. Στην τελική, είναι δευτερεύον ζήτημα από ποια χώρα ήρθαν. Το πιο σημαντικό είναι ότι ξεκίνησαν για λογαριασμό «των τοις άστροις λαυτρευόντων» για να προσκυνήσουν τον Ήλιο της δικαιοσύνης, που έλαμψε στην ανθρώπινη ιστορία «ἐξ ὕψους ἀνατολής».

Ποια είναι η προέλευση της αστρολογίας; Έχοντας χάσει την πίστη τους στον ένα ζωντανό και παντοδύναμο Θεό Δημιουργό, οι άνθρωποι υπέκυψαν στην εξουσία των σκοτεινών δυνάμεων και της δημιουργημένης από τον Θεό φύσης. Όπως λέει ο απόστολος Παύλος στην προς Ρωμαίους Επιστολή, οι άνθρωποι άρχισαν να προσκυνούν την κτίση αντί για τον Κτίστη. «Καὶ ἤλλαξαν τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου Θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου καὶ πετεινῶν καὶ τετραπόδων καὶ ἑρπετῶν». Θεωρούσαν τα ουράνια σώματα κορυφαία δημιουργήματα.

Με την πάροδο του χρόνου, η «επιστήμη των άστρων» – η αστρολογία – απομακρύνθηκε από την χυδαία ειδωλολατρία και απέκτησε συστηματικότητα και εσωτερική λογική συνοχή. Οι αστρολόγοι ισχυρίζονται ότι, σε αντίθεση με την πίστη στον Θεό, διαθέτουν καθαρά «επιστημονική γνώση» των μυστηριωδών νόμων του σύμπαντος. Και αυτό δεν μπορεί παρά να εντυπωσιάζει τη σύγχρονη ορθολογική συνείδηση. Μας λένε ότι, σε όλες τις εποχές, οι πιο διακεκριμένοι άνθρωποι δεν περιφρονούσαν αυτή την ανώτερη σοφία: από τον Ιούλιο Καίσαρα και τον Αλέξανδρο τον Μέγα μέχρι τον Μπορίς Γκοντουνόφ και τον Αδόλφο Χίτλερ, οι οποίοι δεν έκαναν βήμα «χωρίς να συμβουλευτούν τα αστέρια».

Και στην εποχή της προεδρίας του Γέλτσιν, στον Τύπο κυκλοφορούσαν δημοσιεύσεις για τον στρατηγό Ρογκόζιν που πρόσφερε «αστρολογικές υπηρεσίες». Όπως και στην αρχαιότητα, γίνεται προσπάθεια να κάνουν τους περισσότερους ανθρώπους να συνηθίσουν ότι όλη τους η ζωή καθορίζεται από τα αστέρια. Οι εφημερίδες δημοσιεύουν ωροσκόπια δίπλα στην πρόγνωση του καιρού. Οι έμποροι διαθέτουν τεράστια ποσά για να μπορούν να εκτιμήσουν ποιες θα είναι οι πιο ευνοϊκές ημέρες για τις «επιχειρηματικές τους δραστηριότητες», για την πορνεία, για τις επισκέψεις σε καζίνο και για άλλα παρόμοια.

Επιχειρούν να μας πείσουν ότι η αστρολογία είναι ένα καθαρά επιστημονικό γεγονός, όταν ισχυρίζονται ότι «τα αστέρια δεν είναι θεοί, όπως πίστευαν κάποτε οι απλοί άνθρωποι. Ωστόσο, η επιρροή τους είναι τόσο ισχυρή και μαθηματικά τόσο ακριβής, που κανένα από τα ζωντανά όντα δεν μπορεί να απαλλαγεί ούτε για μια στιγμή από την εξουσία τους». Όπως είχε πει ο Ιερός Αυγουστίνος, «σαν να μην είχαν δημιουργηθεί τα αστέρια για τον άνθρωπο, αλλά ο άνθρωπος για τα αστέρια». Στην εποχή του πολεμούσε την αστρολογία, η οποία τότε ήταν της μόδας σε όλες τις μορφές της.

Την αποκαλούσε θανατηφόρα επιδημία, καταστροφική πανούκλα, επειδή αρνείται την ανθρώπινη ελευθερία και καταργεί την ηθική ευθύνη. Τα αστέρια, λένε οι αστρολόγοι, κυβερνούν τη μοίρα του ανθρώπου, τη γέννησή του και όλη τη ζωή του, τον χαρακτήρα και την εξέλιξή του. Επηρεάζουν όλα τα γεγονότα, ακόμη, και τον ίδιο τον θάνατο του ανθρώπου. Αν ο άνθρωπος γεννιέται «κάτω από τυχερό αστέρι», όλα θα πάνε καλά. Αν όχι, δεν μπορεί να ελπίζει στην ευτυχία. Ο άνθρωπος είναι ένας απολύτως αβοήθητος σκλάβος των άστρων. Υπάρχει μόνο ένας τρόπος να αποφύγει κανείς τις δυστυχίες στη ζωή: να μελετά και να ακολουθεί πιστά τις οδηγίες των άστρων. Να διαβάζει ωροσκόπια και να αποφεύγει τις «δυσμενείς ημέρες». Αντιθέτως, για τους χριστιανούς πάντα είναι «νῦν καιρὸς εὐπρόσδεκτος, νῦν ἡμέρα σωτηρίας» (Β’ Κορ. 6, 2).

Πολλοί ψευδοδιδάσκαλοι πρότειναν να συνδυαστεί η αστρολογία με τον χριστιανισμό. Έλεγαν: «Δεν είμαστε εναντίον του Χριστού. Αυτός βοηθά τους ανθρώπους. Όμως, μόνο εμείς έχουμε τη μυστική γνώση για το πώς να το κάνουμε καλύτερα». Πρότειναν στην Εκκλησία «επιπλέον σοφία». Ωστόσο, η Εκκλησία γνωρίζει τον Χριστό, που νικά κάθε δύναμη του κακού στον κόσμο. Δεν μπορείς να πιστεύεις ταυτόχρονα και στη δύναμη του Χριστού και στην επιρροή των άστρων.

Η πίστη στην αστρολογία αποκλείει την πίστη στην Πρόνοια του Θεού

Η πίστη στην αστρολογία είναι η μάστιγα της ανθρώπινης κοινωνίας. Ο αδίστακτος προκαθορισμός σκοτώνει κάθε ελπίδα για το μέλλον και τη θέληση για ζωή. Η ανθρωπότητα όσο περισσότερο αναζητά την ελευθερία χωρίς τον Θεό, τόσο περισσότερο υποκύπτει στην τυφλή τυραννία των στοιχείων της φύσης. Η πίστη στην αστρολογία αποκλείει την πίστη στην Πρόνοια του Θεού. Ο άνθρωπος υποτάσσεται στην εξουσία των δαιμόνων, γι' αυτό και οι αστρολογικές προβλέψεις, με την παραχώρηση του Θεού, αρχίζουν να πραγματοποιούνται όλο και πιο συχνά στη ζωή του. Ο δαίμονας τον οδηγεί, λες και έχει δεμένα τα μάτια, στην άκρη του γκρεμού – στην αιώνια καταστροφή. Όπως συνέβη, για παράδειγμα, με τους ναζί.

Δεν είναι τυχαίο ότι η αστρολογία είναι τόσο δημοφιλής σήμερα, που το κακό και το ψέμα αυξάνονται τόσο πολύ. Ως βασίλισσα κάθε ψευδοεπιστήμης, από την αρχή της εμφάνισής της, γεννά και τροφοδοτεί όλα τα είδη μαγείας, αποκρυφισμού και μαντείας: όλα όσα ο χριστιανισμός αποκαλεί δεισιδαιμονία. Ο αντίχριστος, «οὗ ἐστιν ἡ παρουσία κατ' ἐνέργειαν τοῦ σατανᾶ ἐν πάσῃ δυνάμει καὶ σημείοις καὶ τέρασι ψεύδους», μπορεί να φανερώσει κάποιο ασυνήθιστο αστρολογικό φαινόμενο, «ὥστε πλανῆσαι, εἰ δυνατόν, καὶ τοὺς ἐκλεκτούς».

Η αστρολογία υπήρξε το σύμβολο όλων των παρανοήσεων της ανθρωπότητας, και γι' αυτό ο Κύριος έπρεπε να αποκαλύψει το αληθινό Άστρο. Οι άγιοι πατέρες λένε ότι το άστρο που ακολουθούσαν οι μάγοι δεν ήταν άστρο με την κυριολεκτική έννοια του όρου, αλλά μια πνευματική δύναμη με τη μορφή άστρου. Αφού ο Κύριος μπόρεσε και εμφανίστηκε στον Μωυσή με τη μορφή ενός φλεγόμενου θάμνου, στον Αβραάμ με τη μορφή τριών ταξιδιωτών, στον προφήτη Ηλία με τη μορφή λεπτής αύρας, γιατί ο Κύριος ή ο άγγελός Του δεν μπορούσε να εμφανιστεί στους μάγους με τη μορφή ενός άστρου; Κατά την απερίγραπτη ευσπλαχνία Του, ο Θεός κατέβηκε στους ανθρώπους.

Εμφανίστηκε στους αστρολόγους, που Τον έψαχναν ανάμεσα στα αστέρια, ως αστέρι. Εμφανίστηκε στον απόστολο Παύλο εν τη δυνάμει της Ανάστασής Του, τη στιγμή που εκείνος δίωκε την Εκκλησία του Θεού. Τόσο ελεήμων και παντοδύναμος είναι ο Κύριός μας, που μπορεί να μετατρέψει το κακό σε καλό. Ο Απόστολος Παύλος διερωτάται: «Τι λοιπόν, θα κάνουμε το κακό για να προέλθει το καλό; Μη γένοιτο!»

Μη γένοιτο λοιπόν ανάμεσά μας αυτή η πλάνη, που σαν δηλητηριώδες, ασφυκτικό σύννεφο απλώνεται πάνω από τη γη, από ανατολή προς δύση, και καταπιέζει ολόκληρο το ανθρώπινο γένος με το θανατηφόρο βάρος της. Η σοφία των μάγων έγκειται στο ότι απέρριψαν την ψεύτικη σοφία και προτίμησαν την λατρεία της Αλήθειας – του Χριστού, που έφερε την απελευθέρωση από κάθε σκλαβιά. Μετά τη συνάντησή τους με τον Χριστό, δεν επέστρεψαν ποτέ στις παλιές τους πλάνες.

Το μέλλον μας βρίσκεται μόνο στα χέρια της αγάπης του Θεού, που σέβεται μέχρι τέλους την ελευθερία που ο Θεός έδωσε στον άνθρωπο. Ο Θεός δεν κρύβει τίποτα από τον άνθρωπο στον κόσμο που δημιούργησε, όπου μόνο όταν ζούμε με πίστη και αλήθεια, με αληθινή σοφία, θεία και ανθρώπινη, ο Θεός μας αποκαλύπτει όλα τα μυστικά Του. Μας προσφέρει όλα όσα έχει, τον Ίδιο Του τον Εαυτό.

Πρωτοπρεσβύτερος Αλέξανδρος Σαργκουνόβ
Μετάφραση για την πύλη gr.pravoslavie.ru: Αναστασία Νταβίντοβα

Pravoslavie.ru
12/24/2025

«ΠΑΤΕΡΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΑ, ΠΑΠΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΗ»

 

Υπάρχουν στιγμές στην εκκλησιαστική ιστορία όπου η αλήθεια λάμπει μέσα από σύγκρουση, αίμα και ομολογία. Και υπάρχουν και άλλες στιγμές, πιο σύγχρονες, όπου η αλήθεια καλύπτεται κάτω από ευγενικές χειραψίες και καλοφωτισμένες τελετές. Η πρόσφατη συνάντηση του Πατριάρχη με τον Πάπα στο Φανάρι ανήκει δυστυχώς στη δεύτερη κατηγορία — λαμπρή προς τα έξω, αλλά βαθιά προβληματική για όσους γνωρίζουν τι υπερασπίστηκαν οι Άγιοι Πατέρες επί αιώνες.
Γιατί η Ορθοδοξία δεν έφτασε ως εδώ μέσα από χαμόγελα, αλλά μέσα από ομολογητές, από συνόδους που στάθηκαν σαν τείχη φωτιάς απέναντι σε πλάνες. Και καμία πλάνη δεν απασχόλησε περισσότερο την Εκκλησία όσο αυτή του Παπισμού: το Φιλιόκβε, η παπική αλαθήτου εξουσία, το πρωτείο εξουσίας που υποκαθιστά την καθολικότητα της Εκκλησίας, τα τεχνητά δόγματα, η Ουνία που μέχρι σήμερα χρησιμοποιεί μεθόδους θρησκευτικού προσηλυτισμού.
Όλα αυτά δεν είναι ιστορικές λεπτομέρειες. Είναι οι αιτίες για τις οποίες οι Πατέρες από την Νίκαια μέχρι τον Μάρκο τον Ευγενικό στάθηκαν σαν βράχοι. Είναι οι λόγοι που στην Φλωρεντία, παρά την πίεση της ανάγκης, οι περισσότεροι Ορθόδοξοι είπαν «όχι» στη νοθεία της πίστεως. Και είναι οι λόγοι που ο Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς ονόμασε τον Οικουμενισμό «παναίρεση» — γιατί προσπαθεί να κάνει την αλήθεια διαχειρίσιμη, τόσο όσο χρειάζεται για να χωρέσει σε κοινές δηλώσεις.
Γι’ αυτό η εικόνα της κοινής ανάγνωσης του «Πάτερ ημών» στη λατινική δεν είναι «συγκινητική». Είναι οδυνηρή. Όχι επειδή ειπώθηκε μια ξένη γλώσσα, αλλά επειδή η ίδια αυτή Εκκλησία παραμένει σε ακοινωνησία εξαιτίας δογματικών καινοτομιών που αρνείται να αποσύρει. Οι ιεροί κανόνες δεν γράφτηκαν για να τους θυμόμαστε στις επετείους· γράφτηκαν για να μας προστατεύουν από τέτοιες συγχύσεις.
Και η μεγαλύτερη σύγχυση είναι να πανηγυρίζεται η «ενότητα» όταν η αλήθεια παραμένει τραυματισμένη. Ποια Νίκαια επικαλούμαστε όταν η Ρώμη εξακολουθεί να αλλοιώνει το ίδιο το Σύμβολο της Πίστεως της Νίκαιας; Ποια κοινή μαρτυρία επιδιώκουμε όταν ο Παπισμός διατηρεί το πρωτείο εξουσίας, ακριβώς αυτό που οι Πατέρες απέρριψαν; Και ποια «γεφύρωση» γίνεται όταν τα θεμέλια των δύο πλευρών είναι εκ των πραγμάτων ασύμβατα;
Αυτό που ακούστηκε στο Φανάρι ήταν λόγια γλυκά, λόγια περί ειρήνης και συμπόρευσης. Αλλά οι Άγιοι Πατέρες δεν μίλησαν ποτέ έτσι. Είπαν ότι η ενότητα είναι καρπός ορθής πίστης· ότι δεν υπάρχει αγάπη χωρίς αλήθεια· και ότι η Εκκλησία δεν χτίζεται με δημόσιες σχέσεις αλλά με ομολογία.
Και κάπου μέσα σε όλη αυτή την τελετουργική λαμπρότητα, το Φανάρι έμοιασε να ξεχνά ότι ο θρόνος του δεν στηρίζεται στη διπλωματία, αλλά στην πιστότητα προς την Παράδοση. Γιατί αν χαθεί αυτό, τότε θα μείνει μόνο μια φωτογραφία, μια δήλωση και μια μεγάλη σιωπή — η σιωπή των Πατέρων που περιμένουν από εμάς να φανούμε αντάξιοι της φωνής τους.
Και τίποτα δεν είναι πιο δηλητηριώδες για την Ορθοδοξία από το να χειροκροτεί τον Παπισμό την ώρα που οι ίδιοι οι άγιοί της θεμελίωσαν την πίστη τους ακριβώς απέναντι σε αυτόν.

(«Χανιά Παρών», 30-11-2025)

Ιερά Μητρόπολη Λαρίσης και Πλαταμώνος

της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών

ΕΙΜΑΣΤΕ ΤΗΛΕ-ΚΑΝΙΒΑΛΟΙ; ΝΑΙ!

Βρικόλακες πες ή οτιδήποτε άλλο,
αφού “ρουφώντας” αίμα μέσα από τις μικρές οθόνες παίρνουμε καθημερινά τη δόση μας.

της Μία  Κόλια


Eίναι απίστευτο το πόσες μελέτες μπορείς να βρεις online για το πόσο επηρεάζει τον άνθρωπο η προβολή των εγκλημάτων. Διαβάζω αποσπασματικά τίτλους “Crime sells” (Το έγκλημα πουλάει), “The way we present crime is criminal” (Ο τρόπος που παρουσιάζουμε τα εγκλήματα είναι εγκληματικός), “Exposure to violence can make children commit crimes” (Η έκθεση στη βία μπορεί να οδηγήσει τα παιδιά στο έγκλημα).

Πολλοί γύρω μου δεν βλέπουν ειδήσεις και δεν διαβάζουν νέα στο διαδίκτυο γιατί δεν αντέχουν τη βία και τις λεπτομέρειες. Άλλοι πάλι, βλέπουν τα πάντα για να έχουν άποψη. Προτού γράψω αυτό το κομμάτι παρακολούθησα τους κκ Νικολούλη, Κουτσελίνη, Κουσουλό για να πάρω μυρωδιά του τι συμβαίνει, όχι φυσικά με τις υποθέσεις με τις οποίες ασχολούνται αλλά με τις εκπομπές αυτές καθαυτές.

Το πρώτο που παρατηρώ και είναι εκκωφαντικός ο θόρυβος που αφήνει πίσω του, είναι τα αδιανόητα βίντεο που προβάλλουν ενόσω κάνουν εκπομπή ή εμφανίζουν στοιχεία ή ακούμε καταθέσεις. Ως επί το πλείστον, μωράκια σε κούνιες ή παιδάκια που τους φιμώνουν το στόμα. Αυτό και μόνον δεν αντέχεται και αποδεικνύει από την αρχή την πρόθεση: «Θα σε χτυπήσω στα πιο ταπεινά σου ένστικτα». Ακολουθούν επαναλαμβανόμενες προβολές δηλώσεων, με άλλο πρόσχημα κάθε φορά, ερμηνείες του δημοτικού, τα αυτονόητα να μπαίνουν σε άλλη διάσταση και μία διαρκής υπόσχεση για λίγο ακόμη αίμα μετά το διαφημιστικό διάλειμμα.

Ίσως η Αγγελική Νικολούλη πράγματι να έχει βοηθήσει με αυτή την πολυετή της εκπομπή σε υποθέσεις ανεξιχνίαστες. Αυτό είναι κάτι που έχει πολύ μεγάλη σημασία για ανθρώπους που υπέφεραν αναζητώντας τους δικούς τους, οπότε δεν θα τολμήσω να κατακρίνω την ύπαρξη της εκπομπής. Μπορώ όμως να ανατριχιάζω, ενίοτε, με τον τρόπο.

Και δεν είναι μόνο οι προαναφερθέντες. Σε αυτόν τον τηλεοπτικό κανιβαλισμό προστίθενται και οι πρωινές κυρίες και κύριοι που αναπαράγουν ξανά και ξανά, ο καθένας με τη δική του αισθητική τα ίδια και τα όμοια, κάνοντας επίσης την κριτική τους. Πάντα προσπαθώντας να διατηρήσουν μία απόσταση μην φάνε και καμιά μήνυση.

Άνθρωποι λοιπόν καταβροχθίζουν το αίμα που κυλάει με φόρα και υπερχειλίζει γιατί έχουν βουλώσει τα φρεάτια. Εχει βουλώσει η κρίση μας, έχει βουλώσει η ικανότητά μας να αντιδράσουμε απέναντι σε αυτές τις νοσηρές εικόνες, βουλώνει το στόμα μας όταν πρέπει να στήσουμε εαυτόν απέναντι και να τον ρωτήσουμε «Τι κάνεις; Γιατί τα βλέπεις όλα αυτά; Τι σου προσφέρουν; Γιατί τα καταναλώνεις τόσο λαίμαργα;».

Ας μην συζητήσουμε για τις τηλεοπτικές δίκες – κανονικά, οι δικηγόροι τουλάχιστον θα έπρεπε να απαγορεύεται να μιλούν σε κανάλια και εκπομπές κατά τη διάρκεια της εξέλιξης των γεγονότων. Ας μην συζητήσουμε για τα παιδάκια σε σπίτια με ανοιχτές τηλεοράσεις… Φαντάζεσαι υποθέτω τι κάνουν στην ψυχή τους οι πληροφορίες κάθε λογής.

Ας μην συζητήσουμε για τον κάθε διαταραγμένο που βλέποντας την υπεροπροβολή φλερτάρει με ένα δικό του «έγκλημα» για τα (πολλά) λεπτά δημοσιότητας. Να συζητήσουμε λίγο σοβαρά για την κοινωνία μας. Που, από όσο θυμάμαι τουλάχιστον, τόση μαζεμένη ανατριχίλα, δεν είχε ζήσει. Από τα πιτσιρίκια που αλληλομαχαιρώνονται ως εκείνους που εκτελούν γυναικοκτονίες εκ προμελέτης με μέθοδο τηλεοπτικού σίριαλ (είναι και άπειρα δε αυτά στις πλατφόρμες για να εμπνευστούν) και «μανάδες» κάθε λογής, η ελληνική κοινωνία ζει μια πρωτόγνωρα βίαιη περίοδο που δεν μοιάζει να εκτονώνεται με την υπερέκθεσή της.

Απεναντίας, στήνει κυκλωτικό χορό γύρω από θύτες και θύματα. Και η δικαιοσύνη στο τέλος δεν βλέπει την τύφλα της. Γιατί ούτε αυτήν την αφήνει το πανηγύρι να κάνει τη δουλειά της. Δεν θέλω να ακούω. Να βλέπω. Ούτε θέλω να εθελοτυφλώ. Θέλω να δικάζονται σκληρά οι θύτες, να προστατεύονται τα θύματα και να μην ευτελίζονται έτσι οι άνθρωποι.

Όπως έγραφε ο Κ.Π. Καβάφης στο αγαπημένο «Οσο μπορείς»: Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις,/τούτο προσπάθησε τουλάχιστον/όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις/μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου,/μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες. Μην την εξευτελίζεις πηγαίνοντάς την,/γυρίζοντας συχνά κ’ εκθέτοντάς την/στων σχέσεων και των συναναστροφών/την καθημερινήν ανοησία,/ως που να γίνει σα μια ξένη φορτική. Εκ του ιστολογίου news247.gr της 7.12.2024. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.

ΓΙΝΕΣΑΙ ΤΟΥΡΚΟΣ ΔΙΑΚΟ ΜΟΥ, ΤΗΝ ΠΙΣΤΗ ΣΟΥ ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙΣ;

«Γίνεσαι Τούρκος Διάκο μου, την πίστη σου ν’ αλλάξεις, να προσκυνήσεις στο τζαμί, την εκκλησιά ν’ αφήσεις;».
Ο Διάκος ως γνωστό του απάντησε:
«Πάτε κι εσείς κι η πίστη σας, μουρτάτες να χαθείτε!
Εγώ Γραικός γεννήθηκα Γραικός θε ν’ αποθάνω».
................
Ε, σήμερα, ξέρετε τι θα του λέγαμε εμείς. Κάτσε, Ομέρ, να το κουβεντιάσουμε.
Αν δεν κουβεντιάσουμε πώς θα βρούμε χρυσή τομή και κοινό έδαφος!
Να κτίσουμε καλό κλίμα…
Εντάξει, δεν μας τα λένε όπως τα έλεγαν τότε, αλλά το νόημα είναι το ίδιο, μόνο οι αυταπτες μας άλλαξαν.

Τους ακούς και έρχεται αυτόματα στο μυαλό εκείνο του Αθανάσιου Διάκου, κατά το παραδοσιακό άσμα, που απάντησε στον Ομέρ Βρυώνη: «Πάτε κι εσείς κι η πίστη σας μουρτάτες να χαθείτε». Του πρότεινε, λέει, για να μην τον σουβλίσει, να γίνει Τούρκος «την πίστη σου να αλλάξεις».

του Άριστου Μιχαηλίδη

Δεν έχουμε ασφαλώς εμείς τέτοια κότσια, από πού ως πού, ούτε πολέμους θέλουμε, ούτε ηρωισμούς. Καλά την έχουμε στις ήσυχες ζωούλες μας με το πληκτρολόγιο μπροστά μας να πυροβολούμε με ασφάλεια. Για όλους το λέω, ε, μην βγάζεις κι εσύ αναγνώστη την ουρά σου απ΄ έξω.

Όμως, όταν ακούμε σήμερα τι προτείνουν οι Τούρκοι, τουλάχιστον μερικοί από εμάς, μπορούν ακόμα να αντιλαμβάνονται πως επί της ουσίας δεν έχουν διαφορά από εκείνα που έλεγε ο Ομέρ Βρυώνης πριν 200 χρόνια. «Γίνεσαι Τούρκος Διάκο μου, την πίστη σου ν’ αλλάξεις, να προσκυνήσεις στο τζαμί, την εκκλησιά ν’ αφήσεις;». Ο Διάκος ως γνωστό του απάντησε: «Πάτε κι εσείς κι η πίστη σας, μουρτάτες να χαθείτε! Εγώ Γραικός γεννήθηκα Γραικός θε ν’ αποθάνω».

Ε, σήμερα, ξέρετε τι θα του λέγαμε εμείς. Κάτσε, Ομέρ, να το κουβεντιάσουμε. Αν δεν κουβεντιάσουμε πώς θα βρούμε χρυσή τομή και κοινό έδαφος! Να κτίσουμε καλό κλίμα…Εντάξει, δεν μας τα λένε όπως τα έλεγαν τότε, αλλά το νόημα είναι το ίδιο, μόνο οι αυταπάτες μας άλλαξαν. Διάβαζα χτες, για παράδειγμα, τις δηλώσεις ενός σπουδαίου παράγοντα της τουρκοκυπριακής κοινότητας, του Εργκιούν Ολγκούν, πρώην διαπραγματευτή, ο οποίος αφού έλεγε τα γνωστά για τα δύο κράτη ως μόνη λύση, εξηγούσε ότι το κλειδί της λύσης είναι η ενεργειακή διασύνδεση.


«Η ενεργειακή διασύνδεση μεταξύ Τουρκίας – Κύπρου αποτελεί το κλειδί για την πολιτική λύση στην Κύπρο», έλεγε. «Το διασυνδεδεμένο ενεργειακό δίκτυο που θα υλοποιηθεί από κοινού από την Τουρκία, τη βόρεια και τη νότια Κύπρο και την ΕΕ θα προσφέρει πολλά πολιτικά και οικονομικά οφέλη» και «θα ανοίξει τον δρόμο για μια πολιτική λύση». Αλλά, πώς θα γίνει αυτό ενώ έχουμε κατοχή; Αν λυθεί πρώτα το πρόβλημα της κατοχής (και δεν πειράζει που το λένε «πολιτικό πρόβλημα»), όλα τα άλλα θα είναι πολύ απλά. Και θα βασίζονται μόνο στα συμφέροντα των κρατών. Όπως συμβαίνει σε όλες τις ειρηνικές γειτονιές του πλανήτη και με όλες τις λογικές ηγεσίες.

Δηλαδή, εκεί που τους λέμε ότι το πρόβλημα μας είναι η ανασφάλεια που μας δημιουργεί ο ρόλος της Τουρκίας στην Κύπρο, ο έλεγχος που θέλει να έχει σε όλη τη χώρα μας, μας ζητούν να της δώσουμε πρώτα τον έλεγχο του πιο μεγάλου μας προβλήματος (μετά την κατοχή), που είναι η ενέργεια. Κι αν διασυνδεθούμε ενεργειακά με την Τουρκία τότε θα ανοίξει ο δρόμος για πολιτική λύση.

Η οποία ποια θα είναι αφού θα ριζώσουμε τον ρόλο της Τουρκίας πάνω στα κεφάλια μας; Θα μας απαλλάξει από την παρουσία της όταν θα έχουμε δεχθεί να δεθούμε μαζί της όσο πιο σφικτά γίνεται; Πρώτα με την ενέργεια και μετά με το νερό. Και μετά με τους αγωγούς φυσικού αερίου. Και μετά με τις συμφωνίες για να γίνονται αυτόματα Κύπριοι υπήκοοι οι Τούρκοι υπήκοοι. Όσοι ήρθαν και όσοι θα έρθουν στο μέλλον.

«Το έργο αυτό θα είναι μια κίνηση που θα συνδέει την Τουρκία, την ΕΕ, τους Τουρκοκύπριους και τους Ελληνοκύπριους», λέει ο Ολγκούν. Ήδη, όμως, η Τουρκία και οι Τουρκοκύπριοι έχουν συνδεθεί, έχουν δεθεί. Οι Ελληνοκύπριο τι ρόλο θα παίξουν στην πραγματικότητα; Θα βάλουν πλάτες για να συνδεθεί η Τουρκία με την ΕΕ. Ας το κάνουν κι αυτό. Αλλά, μετά από αυτή τη σύνδεση και όσες άλλες προτείνουν κατά καιρούς οι Τ/κ και η Άγκυρα (πολλές τις δέχθηκε η ηγεσία μας), οι Ελληνοκύπριοι οι οποίοι θα είναι η μειονότητα στην εξίσωση (η Τουρκία έχει πληθυσμό 85 εκατομμύρια –απλώς το θυμίζω), δεν θα είναι υπόδουλοι με την παλιά έννοια, θα είναι εξαρτημένα υποχείρια.

Όχι, δεν είναι το ίδιο με αυτό που έλεγε στον Διάκο ο Ομέρ Βρυώνης. Είναι χειρότερο. Διότι, έχουμε πια πολλούς Ελληνοκύπριους που σκέφτονται σαν Τούρκοι και θέλουν να δέσουν την Κύπρο με την Τουρκία. *Εκ του ιστολογίου «ardin-rixi.gr» της 22.11.2024. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.

Η WOKE ΑΤΖΕΝΤΑ ΣΥΝΤΑΡΑΣΣΕΙ ΤΟΝ ΔΥΤΙΚΟ ΚΟΣΜΟ

 

ΚΑΙ ΟΛΟ ΜΙΛΑΜΕ ΚΑΙ ΜΙΛΑΜΕ ΚΑΙ ΜΙΛΑΜΕ...

Όλο μιλάμε και μιλάμε και μιλάμε. Τελευταία μιλάμε πολύ. Μιλάμε πολύ και φωνάζουμε πολύ μέσα από σταθερά, μέσα από κινητά, μέσα από υπολογιστές, μέσα από ραδιόφωνα, μέσα από τηλεοράσεις, μέσα από αυτοκίνητα, στα σπίτια μας, στους δρόμους, όλοι συνεχώς μιλάμε. Όλοι με έντασι προσπαθούμε κάτι βαθύτερο να πούμε που δε λέμε. Μιλάμε αδιάκοπα για κάθε τι. Πλέον τα έχουμε ακούσει όλα, τα έχουμε δει όλα!

Ευκαίρως ακαίρως μιλάμε πολύ. Πολύ περισσότερο από όσο σκεπτόμαστε. Λέμε περισσότερα από αυτά πού θέλουμε, και δε λέμε αυτά που θα έπρεπε. Υπάρχει σοβαρό έλλειμα ουσίας, πνευματική φτώχεια, πολύ χαμηλό επίπεδο ζωής. Συγχρόνως μέσα από τα λόγια μας, βγαίνει λαχάνιασμα, άγχος, γιατί ποτέ δε φτάνει ο χρόνος. Μια υπερέντασι, μια έρευνα αφορμής να νευριάσουμε, να μαλώσουμε, να σφαχτούμε. Κι όλο μιλάμε και μιλάμε με θυμό, σαν να είμαστε αδικημένοι.

Σα να προειδοποιούμε μη μας βλάψουν. Ευερέθιστοι στην oδήγησι, καχύποπτοι στις συναλλαγές, αμφισβητίες απέναντι σε όλους και σε όλα, απομονωμένοι, παραμελημένοι, ξεχασμένοι, εχθροί των άλλων, αποστασιοποιημένοι και διαρκώς επιφυλακτικοί. Διαμαρτυρόμαστε για όλα, εκφράζοντας αγανάκτησι και προβληματισμό, όλης μας της ψυχής το βρασμό, έντονη αποδοκιμασία για πρόσωπα, για θεσμούς, που τι θέλουμε κι όλο μαλώνουμε, αλλά πάλι μιλάμε και μιλάμε και μιλάμε.

Διαβάζοντας καλύτερα τα φαινόμενα, επισημαίνουμε ότι περίσσεψαν τα λόγια μας γιατί φτώχυναν τα αισθήματά μας. Εις μάτην προσπαθούμε σήμερα να συζητάμε ψάχνοντας απεγνωσμένα να συναντήσουμε καρδιές. Οι πόρτες είναι κλειστές. Εδώ και καιρό τα συναισθήματα ξενοίκιασαν από τα ζεστά δωμάτια της ψυχής. Ζουν ορφανεμένα, ξενιτεμένα σ’ όμορφες προτάσεις, στα ωραία λόγια που πολύ μας αρέσουν για να μιλάμε και να μιλάμε. 

Περίσσεψαν τα λόγια μας, για να καλύψουν τα χρέη, την πτώχευσι των ανθρωπίνων αισθημάτων. Εισροή πληθώρας εγκεφαλικού κεφαλαίου, δημιούργησε χαοτικό έλλειμα και ψύχρα στα θερμά μέρη της ψυχής. Επεκτάθηκε η δυναστεία της γνώσεως και πάγωσε τους χώρους της καρδιάς. Έτσι πλήθυναν και τα λόγια μας, για να φανερώνουν ότι είναι άδεια, ξενοίκιαστη η ζωή.

Όσο περισσότερο ακάθεκτα συνεχίζουμε να μιλάμε, τόσο διαπιστώνουμε ότι λιγότερο αγαπάμε. Προσπαθώντας να δώσουμε στους άλλους να μας καταλάβουν καλύτερα, πόσο άσχημα αισθανόμαστε, πόσο δύσκολα περνάμε, με την ακατάσχετη πολυλογία μας γινόμαστε κουραστικοί. Μιλάμε για κόπωσι, μιλάμε για προβλήματα, μιλάμε για τα ψυχολογικά μας, για την ταλαίπωρη ζωή μας, που δεν μας καταλαβαίνουν οι άλλοι, που εμείς δεν φταίμε, που εμείς προσπαθούμε, που όλοι μας πολεμάνε, και δώστου όλο μιλάμε, και μιλάμε… Κι ενώ θέλουμε να κοινωνήσουμε με τον άλλο, τελικά τον κυνηγάμε…

Από την άλλη μόνοι μας, όσο περισσότερο προσπαθούμε να διερευνούμε καλύτερα τα μέρη του εαυτού μας, τόσο μπερδευόμαστε, διακρίνοντας μέσα μας σφιχταγκαλιασμένες τη λιακάδα με τη συννεφιά, την εκτίμησι με την κατάκρισι, την αρετή με την κακία, την πίστι με την απιστία, τη χαρά με τη δυστυχία. Κι ενώ απορούμε με την κατάστασι, αρχίζει να μας τρώη μια καλή ανησυχία. Σε μια καθαρά προσωπική προσπάθεια, μόνοι μας, αποφασίζουμε να ακουμπήσουμε το κεφάλι μας στο τζάμι της ψυχανάλυσης.

«Ζουλώντας τη μύτη μας», βλέπουμε μέσα με δέος σε διάφορες θέσεις, να σιγαναπνέουν ναρκωμένα τα απωθημένα μας… Σκιαζόμαστε και σταματάμε απότομα όλο να μιλάμε… Είναι απίστευτο να βλέπης την κρυμμένη σου πραγματικότητα… τα προσωπικά σου αποκτήματα, έτσι τόσο δύσμορφα, αναπαυμένα, θρονιασμένα μέσα σου, να ψιλοροκανίζουν το δέντρο της ζωής. Ούτε καν τα είχαμε φαντασθεί! Κι αυτά ανενόχλητα όλο μασάνε και μασάνε…

Τρομαγμένοι από τη συνάντησι μαζί τους, βαριανασαίνουμε… θολώνοντας όλο και πιο πολύ με τα αγχωμένα χνώτα μας την oρατότητα στο τζάμι, και καθόλου δε μιλάμε. ΔΕ ΜΙΛΑΜΕ… Μπροστά στο θαμπωμένο ορίζοντα της ψυχής σταματάμε! Δεν αντέχουμε άλλο να στεκόμαστε κατάντικρυ με την αλήθεια μας. Βλέποντας την παράλληλη πραγματικότητα, τα αναισθητοποιημένα εσώψυχά μας, τραυματισμένα να σπαρταράνε και με διάφορους τρόπους να πονάνε, όλο και πιο πολύ φοβόμαστε και ζαλιζόμαστε με την κατάντια μας, με τα χάλια μας… αγναντεύοντας το χάος, το απύθμενο σκοτεινό παλάτι των παθών, τη βασιλεία της φθοράς, την μεταπτωτική κόλασι μέσα μας. Πολύς φόβος, αβεβαιότητα, ανασφάλεια… λιποψυχάμε. Κι από την τρομάρα μένουμε άφωνοι… Σιγά σιγά, όμως, αρχίζουμε να μιλάμε, κι όσο φέρνουμε την εικόνα στο μυαλό μας με συνειδητή προσπάθεια, όλο και λιγότερο μιλάμε κι όλο και πιο πολύ ΔΕ μιλάμε.

Να, γιατί σήμερα συνέχεια μιλάμε. Επειδή κατά βάθος θέλουμε να εκφράσουμε ότι ψυχικά πεινάμε και διψάμε και πονάμε. Επειδή είμαστε αποπροσανατολισμένοι, ταραγμένοι, ταυτισμένοι με τη ματαιότητα σε ζωή χωρίς ποιότητα, ψυχικά στραγγαλισμένοι, κι από την ημερομηνία λήξεως στριμωγμένοι. Επειδή απογοητευόμαστε, ανησυχούμε και δε σωφρονούμε.

Τελικά, συνειδητοποιούμε ότι από μόνοι μας είναι αδύνατο να σωθούμε. Δε σωζόμαστε με τις δικές μας δυνάμεις κι εξυπνάδες. Χρειαζόμαστε δάνειο, πίστωσι, βοήθεια από Μέγα Χορηγό. Έχουμε άμεση ανάγκη από τη Χάρι Του. Από το Μέγα Έλεός Του, το αιώνια αποταμιευμένο στα σπλάγχνα της Ορθόδοξης Εκκλησίας, που ενεργοποιείται σωτηριολογικά δια της μυστηριακής μας εκούσιας συμμετοχής. Πρόκειται για την καλύτερη δανειοληπτική κίνησι χωρίς τόκους, αλλά και χωρίς υποχρέωσι επιστροφής κεφαλαίου!

Τί άλλο θέλουμε λοιπόν για να γεμίσουμε από αιώνια χαρά και ευγνωμοσύνη; Πράγματι, δεν υπάρχει πουθενά αλλού τέτοια θυσιαστική προσφορά όπως στη Σταυρωμένη δική μας Αγία Τράπεζα. Παίρνοντας λοιπόν, την άνωθεν χορηγία, βαδίζουμε την πλέον ασφαλή πορεία, μέσα από τις αναγκαστικά δαιδαλώδεις διαδρομές, της προσωπικής μας σωτηρίας. Πρόκειται για το πλέον σημαντικό θέμα, που πραγματικά αξίζει να ασχοληθούμε, για να μιλάμε και να μιλάμε κι ατελεύτητα να μιλάμε με αντίκρισμα και τελικό σκοπό, αιώνια να αγαπάμε και να αγαπάμε και να αγαπάμε…. ΑΜΦΙΑΝΟΣ. *Περιοδικό «Όσιος Νίκων ο Μετανοείτ». *Εκ του ιστολογίου «orp» της 30.10. 2024. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.

ΒΙΑ ΑΝΗΛΙΚΩΝ: ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ ΔΕΝ ΝΙΩΘΟΥΝ ΤΟΝ ΠΟΝΟ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ;

Αν δεχτούμε ως θεμελιώδη σκοπό της διαπαιδαγώγησης που προσφέρουν οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς στα παιδιά την τιθάσευση των ενστίκτων και των ορμών τους, τότε αυτή την περίοδο κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να επιτυγχάνεται. Τα παιδιά θυμίζουν αγρίμια στα οποία κυριαρχούν οι παρορμήσεις τους. Η παραβατικότητα, η νεανική επιθετικότητα, οι εναντιωματικές συμπεριφορές και η έλλειψη σεβασμού παρουσιάζουν ανησυχητικά αυξητικές τάσεις. Και δεν είναι μόνο το bullying, η αγελαία συμπεριφορά, οι συμμορίες και η νεανική βία. Είναι ο αδιόρατος φόβος για εκείνο που πιθανόν έρχεται.

του  Δημήτρη Τσιριγώτη

Η ενσυναίσθηση προϋποθέτει τη συναίσθηση

Ο Εμίλ Ντιρκέμ, ο οποίος θεωρείται ο πατέρας της κοινωνιολογίας, αναφέρει ότι η επιθετικότητα είναι ανάλογη με τη στέρηση. Τι στερούνται όμως τα σημερινά παιδιά τα οποία μοιάζουν να τα έχουν όλα; Αναμφίβολα αυτό που στερούνται είναι τα συναισθήματα. Και αν τα παιδιά έχουν έλλειμα δικών τους συναισθημάτων πώς περιμένουμε να έχουν ενσυναίσθηση, δηλαδή να αισθάνονται τα συναισθήματα των άλλων σαν να είναι δικά τους;

Τα παιδιά που ασκούν βία, το μόνο σίγουρο είναι πως δεν νιώθουν τον πόνο του άλλου, είναι ανίκανα να μπουν στη θέση του άλλου. Καθαρό έλλειμα ενσυναίσθησης δηλαδή. Είναι δε περίεργο πως ενώ σήμερα όλοι μιλάνε για ενσυναίσθηση εκείνη συνεχώς λιγοστεύει. Οι ειδικοί μιλάνε για τη σημασία της ενσυναίσθησης, το ίδιο και οι εκπαιδευτικοί με τους γονείς. Το θέμα είναι πως στη θεωρία όλα είναι απλά αλλά στην πράξη τα πράγματα περιπλέκονται. Για την ακρίβεια σαμποτάρονται.

Για να έχει ένα παιδί ενσυναίσθηση για κάποιο άλλο πρόσωπο που είναι φοβισμένο ή στεναχωρημένο προϋποθέτει την συναίσθηση τού τι αισθάνεται κάποιος που είναι φοβισμένος ή στεναχωρημένος. Αν δεν γνωρίζεις την σφοδρότητα αυτών των συναισθημάτων εσύ ο ίδιος πως θα τα συναισθανθείς σε κάποιον τρίτο; Πως θα μπεις στη θέση του να καταλάβεις τον πόνο που πιθανόν να νιώθει αν αυτά τα συναισθήματα σού είναι άγνωστα; Αν δεν έχεις αυτο-αντίληψη πώς γίνεται να αποκτήσεις ετερο-αντίληψη;

Μη ενσυναισθητική δράση των γονέων

Σήμερα οι γονείς δεν αντέχουμε να βλέπουμε τα παιδιά μας να στεναχωριούνται, να βαριούνται, να φοβούνται. Από εκείνο το «δεν θα πάθει τίποτα, θα του περάσει» των παλαιότερων γονέων περάσαμε στην απεγνωσμένη προσπάθεια των σημερινών γονέων να έχουν διαρκώς τα παιδιά τους χαρούμενα και high. Αυτό βέβαια σημαίνει άμεση απαλοιφή κάθε αρνητικού συναισθήματος.

Να δώσουμε ένα παράδειγμα με γονείς που δεν λειτουργούν ενσυναισθητικά: Γυρίζει ένα παιδί στεναχωρημένο από το σχολείο αφού ο εκπαιδευτικός τού έχει κάνει έντονη παρατήρηση. Τι κάνουν οι πιο πολλοί γονείς; Αμέσως προσπαθούν να απαλύνουν τη στεναχώρια του παιδιού τους. Κάποιοι θα του πουν «δεν έγινε και κάτι φοβερό», κάποιοι άλλοι θα κατηγορήσουν τον εκπαιδευτικό ότι είναι άδικος ή υπερβολικός. Γενικά πάντως «θα το κάνουν μάκια να περάσει». Υπάρχει αυτός ο τρόμος των γονέων μην πάει το παιδί τους και νιώσει αρνητικά συναισθήματα όπως στεναχώρια, θυμό, φόβο, απόρριψη, που τους κάνει να βιάζονται να τα εξαλείψουν εν τη γενέσει τους. Το αποτέλεσμα είναι να μην μαθαίνουν ποτέ τους τα παιδιά τους πως είναι να είσαι στεναχωρημένος, θυμωμένος, φοβισμένος ή να σε έχουν απορρίψει. Και μετά, αλήθεια, περιμένουμε αυτά τα παιδιά να νιώσουν αυτά τα συναισθήματα και σε άλλους ανθρώπους (ενσυναίσθηση);

Πως θα μπορούσαν όμως οι γονείς στο συγκεκριμένο παράδειγμα να είχαν δράσει ενσυναισθητικά; Θα μπορούσαν π,χ να δώσουν το χώρο και το χρόνο στο παιδί τους να εκφράσει το πώς ακριβώς νιώθει, να αναφέρουν και οι ίδιοι παρόμοια συναισθήματα που έχουν νιώσει σε παρόμοιες καταστάσεις και να του ζητήσουν να μπει στη θέση του εκπαιδευτικού. Τα συναισθήματα μαθαίνονται και καλλιεργούνται όταν περιγράφονται.

Μη ενσυναισθητική δράση των εκπαιδευτικών

Σε ένα δεύτερο παράδειγμα, το ίδιο μπορεί να γίνει και από την πλευρά του εκπαιδευτικού και να δράσει και αυτός μη ενσυναισθητικά. Παράδειγμα: Ο εκπαιδευτικός μαλώνει ένα παιδί για κάποιο λόγο. Βλέπει όμως ότι το παιδί το παίρνει βαριά. Τι κάνει λοιπόν; Είτε γιατί φοβάται μήπως κάνει κακό στο παιδί, είτε γιατί φοβάται την πιθανή αντίδραση των γονέων προς το πρόσωπό του, προσπαθεί με διάφορους τρόπους να διώξει άμεσα τη στεναχώρια ή το θυμό από το παιδί. Πάλι αυτός ο καταραμένος φόβος μην πάει και νιώσει αρνητικά συναισθήματα το παιδί. Ναι, αν δεν τα νιώσει όμως πώς περιμένουμε αύριο να τα αναγνωρίσει σε τρίτους;

Η σύγχυση εικονικού και πραγματικού εμπόδιο στην ενσυναίσθηση

Τα παιδιά σήμερα είναι διχασμένα ανάμεσα σε δυο κόσμους: τον πραγματικό και τον ψηφιακό. Στον ψηφιακό τους κόσμο μπορούν να επισκέπτονται site με ακατάλληλο περιεχόμενο, να σκοτώνουν άβαταρ στα ηλεκτρονικά παιχνίδια και γενικά να εκτίθενται στη βία. Πάντα όμως πάντα να τη γλυτώνουν χωρίς καμία συνέπεια από τη στιγμή που όλα αυτά διαδραματίζονται μέσα σε οθόνες. Παλαιότερα τα περισσότερα παιδιά απέναντι σε ένα βίντεο με εικόνες πραγματικής ωμής βίας κλείνανε τα μάτια με αποτροπιασμό, ενώ σήμερα γελάνε ή νιώθουν έξαψη σαν να βλέπουν κάποιο θρίλερ. Έχουμε δηλαδή μία επικάλυψη του εικονικού κόσμου με τον πραγματικό.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι τα παιδιά που ασκούν βία σε άλλα παιδιά έχουν σχεδόν πάντα μαζί τους και μία κάμερα που τραβάει. Οι θύτες εκείνη την ώρα θεωρούν ότι δρουν σε ένα περιβάλλον που προσομοιάζει με εικονικό και που μπορεί να γίνει τελείως εικονικό αν μαγνητοσκοπηθεί από μία κάμερα ή μεταδοθεί από ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης. Φυσικά οι θύτες όχι μόνο δεν έχουν ενσυναίσθηση για τα θύματα αλλά επιπλέον προβαίνουν σε πλήρη αποπροσωποποίηση των θυμάτων. Αφαιρούν δηλαδή από τα θύματα τα στοιχεία των πραγματικών προσώπων, αντιμετωπίζοντας τα ως εικονικά άβαταρ τα οποία δεν πονάνε και δεν φοβούνται πραγματικά. Το έλλειμα ενσυναίσθησης δεν επιτρέπει στους θύτες να νιώσουν τον πόνο των θυμάτων και μεταφράζει τη βία που ασκούν ως παιχνίδι με μπόλικη έκλυση αδρεναλίνης.

Από την ώρα δε που οι εικόνες της άσκησης βίας συνεχώς αναπαράγονται από τις ψηφιακές πλατφόρμες και που οι θύτες ουσιαστικά αντί να κατακρίνονται αποκτούν δημοφιλία, είναι απολύτως αναμενόμενο οι πράξεις άσκησης βίας να γίνονται μία μορφή μόδας της εποχής. Το μεγάλο ερωτηματικό είναι τι πρόκειται να συμβεί με τη βία των ανηλίκων μελλοντικά, ειδικά τώρα που το τζίνι της τεχνητής νοημοσύνης έχει βγει από το μπουκάλι. Το ταξίδι των παιδιών μας προς την ΑΙ (τεχνητή νοημοσύνη) τώρα ξεκινάει και καλώς ή κακώς δεν μπορεί να ανακοπεί. Θα χρειαστεί όμως να έχουν μαζί τους προστασία.

Τη συναισθηματική και την ηθική νοημοσύνη που στηρίζονται στην ενσυναίσθηση. Οι εκπαιδευτικοί και ο γονείς οφείλουν να βρουν τρόπο και χρόνο να καλλιεργήσουν στα παιδιά την ικανότητα να μπαίνουν στην θέση των άλλων ανθρώπων. Ειδικά τώρα που με την ΑΙ, ολοένα και περισσότερο, θα μειώνεται ο ρυθμός των άμεσων ανθρώπινων αλληλεπιδράσεων. *Εκ του ιστολογίου «alfavita.gr» της 20.10.2024. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.

WOKE: Η ΑΜΕΡΙΚΗ ΘΡΥΜΜΑΤΙΖΕΤΑΙ

Μόλις λίγες μέρες πριν την διεξαγωγή των Αμερικανικών εκλογών, και όλες οι δημοσκοπήσεις προδιαγράφουν μια αμφίρροπη αναμέτρηση, η οποία θα κριθεί κυριολεκτικά στο νήμα. Πέραν όμως του αποτελέσματος, ότι προηγήθηκε μέσα στην προεκλογική εκστρατεία δείχνει ότι η Αμερική βιώνει μια έντονη εσωτερική περιδίνηση: οι περιπέτειες της προεκλογικής εκστρατείας με την υποψηφιότητας Μπάιντεν, και την υποκατάστασή του από την Χάρις, η απόπειρα δολοφονίας του Ντόναλτ Τραμπ, η κάθετη πόλωση που κυριαρχεί σε μια χώρα η οποία έχει διχαστεί πλέον σε παράλληλους «μπλε» και «κόκκινους κόσμους», η μεγάλη επιρροή των θεωριών συνομωσίας ακόμα και για ζητήματα όπως ήταν ο τυφώνας που σάρωσε προσφάτως την Φλόριντα· ακόμη, τα αμερικανικά πανεπιστήμια που έχουν μεταβληθεί σε θέατρο ενός νέου πολιτικού φανατισμού με ολοκληρωτικές διαθέσεις, και, το Μεσανατολικό που εν πολλοίς έχει καταστεί εσωτερικό ζήτημα –που ενδέχεται να κρίνει και τις επικείμενες εκλογές.

του Γιώργου Ρακκά

Στο υπόβαθρο όλων αυτών βρίσκεται μια ιδεολογική και πολιτισμική κρίση κολοσσιαίων διαστάσεων, που προκαλεί η woke ιδεολογία. Δίχως την επίδρασή της, δεν μπορεί να εξηγηθεί η άνοδος του Ντόναλτ Τραμπ–που σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση θα ήταν αδιανόητο να έχει διατελέσει ήδη μια πρώτη θητεία ως πρόεδρος των ΗΠΑ και να κοντεύει να κερδίσει και δεύτερη· ούτε η κρίση που μαστίζει τους Δημοκρατικούς, οι οποίοι βλέπουν την παραδοσιακή τους βάση, όχι μόνον τις λευκές εργαζόμενες τάξεις, αλλά και τους φτωχούς αφροαμερικανούς και λατινόφωνους, να το έχουν εγκαταλείψει στηρίζοντας σε αξιοσημείωτα ποσοστά τους Ρεπουμπλικάνους.

Τίποτε απ’ όλα τα παραπάνω δεν θα είχε συμβεί εάν η woke ιδεολογία μέσα στην φανατική της παράνοια δεν είχε στήσει μια νέα ιερά εξέταση για να στοχοποιήσει την κοινή λογική, τον οικείο πολιτισμό, ακόμα και αυτές τις ανθρωπολογικές σταθερές: οι αρχαίοι Τραγικοί ποιητές δικάζονται μαζί με τον Αριστοτέλη για πατριαρχία και δουλοκτησία, ενώ, όλες οι τέχνες και τα γράμματα από την εποχή της ευρωπαϊκής αναγέννησης μέχρι τα τέλη του 20ου αιώνα φέρουν εκ προοιμίου το προπατορικό αμάρτημα της αποικιοκρατίας και συνιστούν συγκαλύψεις της ‘λευκής υπεροχής’· τα δύο φύλα πρέπει να καταργηθούν «με ένα νόμο κι ένα άρθρο» –όπως έλεγε κάποιος– για να μπει στην θέση τους το φάσμα των σεξουαλικών προτιμήσεων, σύμφωνα με το οποίο ακόμα και η άρνηση οποιασδήποτε σχέσης με οποιονδήποτε συγκροτεί το φύλο των… εαυτοφυλικών·

το δε πατρικό και μητρικό πρότυπο στην οικογένεια οφείλει να δώσει την θέση του στον γονέα 1 & 2. Όσο για το φυλετικό ζήτημα, το ζητούμενο πλέον δεν είναι να υπερβούμε τις διακρίσεις, αλλά να τις επιβεβαιώσουμε, καθώς πλέον πιστεύεται πως η αποκατάσταση της κοινωνικής αδικίας θα επέλθει όχι με την συμφιλίωση, αλλά μέσω ενός φυλετικού πολέμου όλων εναντίον όλων μέχρις εσχάτων.

Δεν είναι διόλου παράδοξο που το ρεύμα αυτό προκάλεσε την αντισυσπείρωση αντίθετων τάσεων, υπέρ της «λευκής υπεροχής» για παράδειγμα, ή της εξύμνησης των προτύπων μιας αυταρχικής ηγεσίας σε αντίθεση με μια «εκφυλισμένη από την φύση της δημοκρατία», οι οποίες βρήκαν την έκφρασή τους στον Τραμπ. Η ιδεολογία του Woke εξ άλλου είναι φατριαστική και διεκδικεί την διάρρηξη της ενότητας, τον κατακερματισμό της κοινωνίας σε «φυλές» οι οποίες οφείλουν να πιστεύουν πως η αναγνώριση της μίας περνάει μέσα από την ακύρωση της άλλης. Ως τέτοια δεν κατευθύνει μόνον τις μειονότητες σε μια αποσχιστική λογική, αλλά θέτει τις βάσεις ώστε να συμβεί αυτό σε ολόκληρο το κοινωνικό σώμα.

Στις ΗΠΑ αυτή η εξέλιξη είναι ακόμα πιο επώδυνη: ένα σχετικά νεοπαγές έθνος θα στηρίξει την ενότητά του, όχι στις κοινές ιστορικές εμπειρίες σε μια σύνθεση υπερβατικών αναφορών από τον ρεπουμπλικανισμό της αρχαίας Ρώμης, τον αρχαιοελληνικό ουμανισμό, και το θρησκευτικό συναίσθημα σαν συνεκτικό στοιχείο ενός κοινοτισμού, με αναφορά στην εντοπιότητα και την οικογένεια, αλλά και ως πηγή έμπνευσης για την συγκρότηση της πολιτικής ηθικής. Αυτά ακριβώς τα στοιχεία, που εν τέλει μέσα από την εξέλιξη της αμερικανικής κοινωνίας είναι εκείνα που της επέτρεψαν να υπερβεί την κατάσταση του αρπακτικού και αποχαλινωμένου καπιταλισμού που κυριαρχούσε στα τέλη του 19ου αιώνα. 

Δεν είναι τυχαίο ότι μέχρι πρότινος ακόμα και αυτός ο αγώνας για τα πολιτικά δικαιώματα και την φυλετική ισοτιμία, εκφραζόταν σε έναν λόγο με έντονες βιβλικές αναφορές, για να μην μιλήσουμε για το εργατικό κίνημα, ιδίως πριν το Β΄ ΠΠ.

Ούτε αποτελεί σύμπτωση, το γεγονός ότι μια ιδεολογία των ελίτ, έρχεται να αμφισβητήσει αυτά τα συνεκτικά στοιχεία σε μια εποχή που η ένταση των ανισοτήτων προσομοιάζεται με εκείνες που επικρατούσαν στα τέλη του 19ου αιώνα.

Τα παραπάνω δεν αποτελούν θεωρία. Η woke ιδεολογία κυριαρχεί στα πανεπιστήμια, όπως και σε ορισμένες αμερικανικές πόλεις-προπύργια του δημοκρατικού κόμματος. Υπό την επίδρασή της, τα πρώτα έχουν καταντήσει να αντιπροσωπεύουν μόνο κατ’ ευφημισμό χώρους ελεύθερης έρευνας και ανοιχτού διαλόγου, τείνοντας αντιθέτως να θυμίζουν τα ιδρύματα των ολοκληρωτικών καθεστώτων: ζητούν πιστοποιητικά φρονημάτων για την ένταξη στην ακαδημαϊκή κοινότητα, αντικαθιστούν την αξιοκρατία με τις νόρμες και τις ποσοστώσεις, επιδιώκουν την ακύρωση της ‘επικίνδυνης’ γνώσης. Η κατάσταση αυτή απειλεί με ύφεση όχι μόνον τις ανθρωπιστικές επιστήμες, αλλά και τις θετικές.

Από την άλλη, πόλεις σαν την Νέα Υόρκη, το Σαν Φρανσίσκο και το Λος Άντζελες, τελούν υπό ένα νέο ιδιότυπο κοινωνικό καθεστώς. Πόλεις – φρούρια των παγκόσμιων τάξεων, χαρακτηρίζονται από την συσσώρευση ενός δυσθεώρητου πλούτου, και ταυτόχρονα, πόλεις όπου οι λαϊκές τάξεις τις εγκαταλείπουν διότι δεν μπορούν να αντέξουν το συνδυασμό ενός υπέρογκου κόστους ζωής, και ενός εχθρικού ιδεολογικά περιβάλλοντος. Είναι πόλεις όπου δημογραφικά κυριαρχεί το μοναχικό νοικοκυριό του λευκού μορφωμένου ευκατάστατου, δίχως παιδιά, δίχως λαϊκές γειτονιές, όπου τα lofts και οι μεταποιημένοι βιομηχανικοί χώροι που στεγάζουν την εναλλακτική τους πολυτέλεια οι νέες ελίτ, εναλλάσσονται με γκέτο όπου βασιλεύουν οι συμμορίες.

Στην ευρύτερη περιοχή του Γκόλντεν Στέιτ, μεταξύ άλλων και έδρα της Μέκκας των νέων τεχνολογιών, Σίλικον Βάλεϋ, το 1/3 των κατοίκων ζει με την βοήθεια επιδομάτων· η Νέα Υόρκη κατέγραψε το 2023 180.000 λιγότερα παιδιά σε σχέση με το 2021, απότοκο της φυγής των μεσαίων τάξεων από την πόλη, καθώς, η αγορά ενός και μόνο διαμερίσματος στο κέντρο της, ισοδυναμεί με την αγορά 18 αντίστοιχων διαμερισμάτων (!) σε πόλεις σαν την Ατλάντα. Το Λος Άντζελες, από την άλλη έρχεται να συνοψίσει την απόλυτη αντιφατικότητα αυτής της ιδεολογίας, σε ένα άλλο πεδίο, καθώς, αυτοδιαφημίζεται ως η πιο περιβαλλοντικά ευαίσθητη πολιτεία την ίδια στιγμή που η ίδια τελεί σε οικολογική κατάρρευση.

Οι Δημοκρατικοί πληρώνουν αυτήν την καθίζηση· ο Τραμπ δρέπει τους καρπούς της, θέλοντας να εγκαθιδρύσει ένα προσωποπαγές καθεστώς που βρίσκει συγκλίσεις με τον Πούτιν και τον Ερντογάν. Και η Αμερική βιώνει τους σπασμούς μιας μεγάλης εσωτερικής κρίσης. *Εκ του ιστολογίου «ardin-rixi.gr» της 23.10.2024. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.

ΜΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΑΝΤΡΕΙ ΤΑΡΚΟΦΣΚΥ

Ὁ Ἀντρέι Ταρκόφσκυ – μικρός, νευρικός, βίαιος, σχεδὸν ἀσιατικὸς τύπος – δὲν εἶναι λιγότερο ἀπαιτητικὸς ἀπὸ τὶς ταινίες του. Ὅσο ἀδιαφορεῖ γιὰ τὴν ἰκανοποίηση τοῦ κοινοῦ, θεωρῶντας πὼς τὸ ἔργο ποὺ ἔχει νὰ κάνει πρέπει νὰ τὸ κάνει, χωρὶς νὰ ἐνδιαφέρεται γιὰ μόδες καὶ γιὰ ἐπιτυχίες, ἄλλο τόσο δὲν φροντίζει νὰ προσελκύσει τὸν Τύπο καὶ ἄλλα κέντρα κοινῆς γνώμης. Ἀπεχθάνεται τὴν κινηματογραφική κριτική, ποὺ τὴν βρίσκει στὸ σύνολό της μέτρια. Ἀποφεύγει τοὺς δημοσιογράφους. Ἀγαπᾶ νὰ προκαλεῖ, νὰ διακηρύττει, λόγου χάρη, παρωχημένες θέσεις τοῦ τύπου: Ὁ ἄνδρας εἶναι γιὰ νὰ ἐνεργεῖ καὶ νὰ δημιουργεῖ. Ἡ γυναῖκα γιὰ ν’ ἀγαπᾶ τὸν ἄνδρα.

Αὐτὴ ἡ ἀποσιώπηση, ὅσον ἀφορᾶ τὸ σχολιασμὸ τοῦ ἔργου του, μαζὶ μὲ τὴν δυσκολία προσέγγισης τῶν ταινιῶν του, ἰδὶως τῶν τελευταίων, μπορεῖ νὰ ἐξηγήσει μιὰ σοβαρὴ παρεξήγηση, ποὺ εἶναι πιὰ καιρὸς νὰ διαλυθεῖ, γιὰ τὴν προσωπικὴ μεταφυσική τοῦ Ταρκόφσκυ. Ὁ κινηματογραφικός τύπος, ἰδιαίτερα, ἔχει παρουσιάσει τὸν Ταρκόφσκυ ὄχι σὰν ἕναν πιστό ἀλλὰ σὰν ἕναν ἄνθρωπο ποὺ νοσταλγεῖ τὸν Θεό. Βάζουν στὸ στόμα του Ταρκὸφσκυ φράσεις ἑκατὸ φορὲς ξαναειπωμένες: «Γιὰ μένα, ὁ οὐρανὸς εἶναι ἄδειος» (Positif Νο 109), «Δὲν διαθέτω τo ὄργανο, μὲ τo ὁποῖο νοιώθουμε τὸν Θεὸ» (Ecran Νο 66).

Ρωτήσαμε τὸν Ταρκόφσκυ, πῶς μποροῦσε νὰ συμβιβάζει τὸν ἀγνωστικισμὸ αὐτὸν μὲ τὴν ὁλοφάνερη πνευματικότητα, πῶς μποροῦσε νὰ λέει ταυτόχρονα: «Τὸ νόημα τῆς ζωῆς εἶναι νὰ ὑψωνόμαστε πνευματικὰ» καὶ «Γιὰ μένα ὁ οὐρανὸς εἶναι ἄδειος»…

Ἀναπήδησε: «Ὁ οὐρανὸς εἶναι ἄδειος… Ποτὲ δὲν τό ‘πα αὐτό! Ποῦ διαβάσατε κάτι τέτοιο; Ὁ Μπέργκμαν θὰ μποροῦσε νὰ τὸ πεῖ ἢ ὁ Κίρκεγκαρντ! Ἐγὼ ποτέ!»

«Γιὰ σᾶς λοιπὸν ὁ οὐρανὸς δὲν εἶναι ἄδειος»;«Ὄχι, βέβαια»!

«Τὸ ἐρώτημα γίνεται πιὸ ἁπλό. Τί εἶναι γιὰ σᾶς τὸ πνευματικό; Ποιά εἶναι ἡ πίστη σας»;
Πιστεύω, πὼς ὁ ἄνθρωπος δημιουργήθηκε ἀπὸ Κάποιον, ποὺ εἶναι ἀνώτερος, ποὺ εἶναι ἄπειρος καὶ πὼς ὅλη ἡ ζωὴ ὀφεὶλει νὰ ὑπηρετεῖ αὐτὸν τὸν Κάποιον».

«Αὐτὸ τὸ ἀνώτερο Ὄν εἶναι ὁ Θεὸς τῆς χριστιανικῆς παραδόσεως»;«Ἀναμφίβολα».
«Θὰ λέγατε, πὼς εἶστε Ὀρθόδοξος»;«Ναι».

«Εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ δίνετε μιὰ τόσο ἁπλὴ ἀπάντηση σ’ αὐτὸ τὸ ἐρώτημα…».«Εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ μοῦ θέτουν τέτοιο ἐρώτημα. Οἱ δημοσιογράφοι ἐρμηνεύουν μὲ τὸν τρόπο τους. Γράφουν ὅ,τι θέλουν. Ἢ δὲν καταλαβαίνουν…». «Κι ὅμως, εἶναι πολὺ πιὸ ἁπλὸ νὰ ξὲρουν πὼς ἐπικαλεῖσθε τὴν Ὀρθοδοξία μᾶλλον, παρὰ μιὰ «κούφια», διάχυτη πνευματικότητα…».«Θά ‘θελα νὰ προσθέσω, πὼς βρίσκομαι ἀκόμη μακριὰ ἀπὸ αὐτὸ πρὸς τὸ ὁποῖο τείνω. Μιλάω γιὰ ἕνα ἰδανικό, προσωπικὰ εἶμαι πολὺ μακριά».

«Διαβάσαμε ἐπίσης γιὰ σᾶς, πὼς εἶστε κάποιος, ποὺ πέρασε μετὰ τὸν Ἀντρέϊ Ρουμπλιὼφ «ἀπὸ μιὰ πίστη στὸν Θεὸ, σὲ μιὰ πίστη στὴν τέχνη» (Etudes cinematographiques Νο 135-138)».(Δυνατὰ γέλια). «Καλὸ κι αὐτό…(ἐξοργισμένος). Ποιά τέχνη;

Πῶς μπορεῖ νὰ «πιστεύει» κανεὶς στὴν τέχνη; Ποτὲ δὲν πίστεψα στὴν τέχνη. Ἡ τέχνη εἶναι ἡ ἀντανάκλαση μέσα στὸν καθρέφτη αὐτοῦ ποὺ εἴμαστε, μιᾶς ἀνώτερης ἱκανότητας νὰ δημιουργεῖς.

Δὲν κάνουμε τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ μιμούμεθα τὸν Δημιουργό. Εἴμαστε πλασμένοι κατ’ εἰκόνα Θεοῦ καὶ ἡ πράξη τῆς δημιουργίας εἶναι μιὰ ἀπὸ τὶς κινήσεις, ὅπου γινόμαστε ὅμοιοί του».

«Μὲ λίγα λόγια ἐπικαλεῖστε μιὰ θρησκευτική ἀντίληψη τῆς τέχνης»;«Πραγματικά. Ἡ τέχνη εἶναι μιὰ προσευχή. Εἶναι ἡ προσευχή μου. Κι ἂν ἡ προσευχὴ μου ἐνδιαφέρει κάποιον, τότε ἡ τέχνη μου εἶναι χρήσιμη. Τὸ χρέος τοῦ ἀνθρώπου εἶναι νὰ ὑπηρετεῖ. Ὁ κόσμος φτιάχτηκε πάνω σ’ ἕναν μοναδικὸ τύπο σχέσεως, χάρις στὸν Θεό, τὴν διακονία.

Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, πὼς οἱ ἄνθρωποι μὲ τὸ νὰ μὴ διακονοῦν ἀλλὰ νὰ ὑποδουλώνουν τοὺς ἄλλους, προσπαθοῦν ν’ ἀναποδογυρίσουν τὴν σχέση καὶ νὰ θεμελιώσουν ἔτσι τὴν ἐξουσία τους. Γι’ αὐτὸ, ἡ ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ ἀγῶνες γιὰ τὴν ἔξουσία».

«Ἀντὶ νὰ ποῦμε διακονοῦν, θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε ν’ ἀγαποῦν»;«Ἀσφαλῶς».

«Καὶ μὲ ποιό τρόπο ἡ τέχνη μπορεῖ νά ‘ναι ἔτσι διακονία καὶ ἀγάπη»; «Ἄ… αὐτό, κατὰ τὴ γνώμη μου, εἶναι ἕνα μυστήριο. Εἶναι τὸ μυστήριο τῆς δημιουργίας. Θὰ μπορούσαμε νὰ ζήσουμε εἴκοσι, τριάντα αἰῶνες, ποτὲ δὲν θὰ μαθαίναμε, πῶς δημιουργήθηκε ὁ κόσμος, ὅπως δὲν θ’ ἀποκρυπτογραφήσουμε ποτὲ τὸ μυστήριο τῆς δημιουργίας. Ὅταν γονατὶζουμε μπροστὰ σὲ μιὰ εἰκόνα καὶ προσευχόμαστε στὸν Θεὸ, βρίσκουμε τὰ ἀληθινά, τὰ σωστὰ λόγια. Μὲ τὸν ἴδιο τρόπο, ὅταν ἀπευθύνεις τὴν τέχνη σου στὸν Θεὸ σὰν μιὰ προσευχή, βρίσκεις τὰ σωστὰ πρόσωπα ποὺ θὰ βάλεις στὸ ἔργο σου».

«Οἱ ταινίες σας εἶναι ἡ ἔκφραση ἀγάπης γιὰ τὸν Δημιουργό»;«Θά ‘θελα πολὺ νὰ τὸ πιστέψω… Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, προσθέτουμε πάντα ἕνα σωρὸ πράγματα στὴν δημιουργικὴ ὁρμή, ἀλλὰ τὸ ἰδανικὸ γιὰ μένα θά ‘ταν ν’ ἀπελευθερωθῶ ἀπὸ ὅλα αὐτὰ τὰ περιττά. Ὁ Μπὰχ γιὰ παράδειγμα: Νὰ ἡ καθαρὴ δημιουργία. Ἀπὸ συνέντευξη σὲ ἰταλικὸ περιοδικό. *Εκ του ιστολογίου «agiazoni.gr» της 17.10.2024. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.

WOKE: Η ΑΠΟΔΟΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ – ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ;– ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Προσφάτως, τον Ιανουάριο του 2022, η συγγραφέας της σειράς των βιβλίων του Χάρι Πότερ, Τζ. Κ. Ρόουλινγκ, αποκλείστηκε από την προβολή του έργου «Χάρι Πότερ: 20th Anniversary – ​​Return to Hogwarts», με πρωτοβουλία της Warner Media, γιατί είχε προβεί σε δηλώσεις που υποστήριζαν την… ύπαρξη γυναικείου φύλου και θεωρήθηκαν τρανσφοβικές! Η συγγραφέας της εμβληματικότερης, στην εποχή μας, νεανικής μυθοπλασίας αποκλείστηκε για λόγους «πολιτικής ορθότητας» από το ίδιο της το έργο!

των Γιώργου Καραμπελιά και Γιώργου Ρακκά

από το βιβλίο «woke- Η καθολική αποδόμηση»

Η βιομηχανία του Χόλλυγουντ θα επιβάλει τα κριτήρια της νέας πολιτικής ορθότητας των woke (αφυπνισμένων) στην απονομή των Όσκαρ γενικότερα: στο εξής, ένας ρόλος ομοφυλόφιλου δεν θα μπορεί να δίνεται παρά μόνο σε έναν ομοφυλόφιλο ηθοποιό, ένας διεμφυλικός χαρακτήρας σε έναν διεμφυλικό κ.ο.κ. Μάλιστα, όταν πρόκειται να παρουσιαστεί μια μαύρη προσωπικότητα, ο ηθοποιός θα πρέπει είναι τόσο μαύρος όσο και εκείνος τον οποίο υποδύεται· η Ζόε Σαλντάνα, που υποδύθηκε τη Νίνα Σιμόν, επικρίθηκε ως «ανεπαρκώς μαύρη» για τον ρόλο.

Καθόλου τυχαία άλλωστε, στην απόλυτη Woke ταινία, «Τα πάντα όλα», δόθηκαν επτά βραβεία Όσκαρ το 2023. Και την χαρακτηρίζουμε έτσι διότι ξετυλίγει το σύνολο της ιδεολογικής παλέτας του κινήματος. Τη φυλετιστική επανάσταση και την απόρριψη της «λευκότητας», τη γυναικεία υπεροχή έναντι των ανδρών, οι οποίοι υποτάσσονται, τη γυναικεία ομοφυλοφιλία, και τη γυναικεία αλληλεγγύη που ξεπερνά τις ταξικές διαφορές, τον αντιεθνικισμό και τον μετανθρωπισμό.

Η πρωταγωνίστρια είναι η έξυπνη και ικανή Κινέζα μετανάστρια, ιδιοκτήτρια πλυντηρίου ρούχων, παντρεμένη με έναν χαζούλη συμπατριώτη της, ενώ η κόρη της είναι λεσβία. Η πρωταγωνίστρια (την οποία υποδύεται η Μισέλ Γιο) αποκτά υπερφυσικές/μετανθρωπικές δυνάμεις και καταχεριάζει ορδές ανδρών, αστυνομικών και μπράβων, στη συντριπτική τους πλειοψηφία λευκών, κάποιος μάλιστα από τους «κακούς», αντί για ρόπαλο, κραδαίνει ένα κοντάρι τυλιγμένο με την αμερικανική σημαία. Ακόμα και η λευκή γυναίκα εφοριακός (η Τζέιμι Λη Κέρτις), με την οποία συγκρούεται η Γιο, υποχωρεί στο τέλος μπροστά στη γυναικεία αλληλεγγύη. Και στην τελική σκηνή, όπου οι γυναίκες αγκαλιάζονται στον θρίαμβό τους, ανασυστήνοντας μια νέα μορφή οικογένειας, τρέχει να προστεθεί και ο χαζούλης «μπάρμπα Θωμάς» Κινέζος (ο Τζόναθαν Κι Κουάν), στον οποίο παραχωρούν μεγάθυμα μια θέση, καθώς αναγνωρίζει το υποδεέστερο status του, ενώ ο αντιδραστικός Κινέζος παππούς μεταστρέφεται και αυτός – ως Κινέζος.

Αυτό το κινηματογραφικό έργο, που καλλιτεχνικά βρίσκεται πολύ κάτω του μετρίου, «θριάμβευσε» μόνο και μόνο επειδή εικονογραφεί τη νέα πολιτική και ιδεολογική ορθότητα του Χόλλυγουντ. Από τον Γκάρι Κούπερ και το «Τραίνο θα σφυρίξει τρεις φορές», του Φρανκ Τσίννεμαν, πριν εβδομήντα ένα χρόνια, που είχε αποσπάσει τέσσερα Όσκαρ το 1952, στη Μισέλ Γιο και «Τα πάντα όλα» με τα επτά Όσκαρ.

Στις ΗΠΑ γκρεμίζουν τα αγάλματα του Τζορτζ Ουάσιγκτον, μετονομάζουν τα σχολεία που φέρουν το όνομα του Αβραάμ Λίνκολν. Στα πανεπιστήμια, και στις δυο πλευρές του Ατλαντικού, απαιτούν την αφαίρεση από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας, των έργων του Πλάτωνα, του Σαίξπηρ και άλλων εμβληματικών προσωπικοτήτων, καθώς «τα έργα τους προωθούν τον ρατσισμό, τη δουλοκτησία, τη λευκή υπεροχή και την πατριαρχία».

Εταιρείες όπως η Ντίσνεϋ αναρτούν προειδοποιήσεις σε έργα τους, όπως ο Πήτερ Παν ή το Ντάμπο το Ελεφαντάκι, ότι προάγουν ρατσιστικά στερεότυπα, και τα απαγορεύουν για παιδιά κάτω των 7 ετών· παγκόσμιας εμβέλειας ΜΜΕ, όπως οι Τάιμς της Νέας Υόρκης ή το BBC, κανοναρχούν καθημερινά το αφήγημα περί ενός «συστημικού ρατσισμού», ο οποίος αποτελεί δυτική αποκλειστικότητα – το προπατορικό αμάρτημα του Λευκού Δυτικού Άνδρα, από την κλασική αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας. Η «cancel culture» διεκδικεί την ακύρωση όλου του ιστορικού παρελθόντος και της κουλτούρας των ανθρωπίνων κοινωνιών. Μια μαζική υστερία έχει καταλάβει τις δυτικές κοινωνίες –των ΗΠΑ και της Ευρώπης– η οποία φέρει τη σφραγίδα του woke κινήματος, μιας κυριολεκτικής σταυροφορίας που σαρώνει τις δυτικές μητροπόλεις.

Το κίνημα των woke –«αφυπνισμένων»– εκφράζει έναν μεσσιανισμό και μια φανατική προσήλωση στην ορθοπολιτική ορθοδοξία που παραπέμπει στις πιο σκοτεινές στιγμές ολοκληρωτικών καθεστώτων, χωρίς καμία διάκριση μεταξύ των θετικών και των αρνητικών στοιχείων του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Αποσιωπά το γεγονός ότι, παράλληλα με την αποικιοκρατία ή τον ρατσισμό, το ευρωπαϊκό πνεύμα επέτρεψε ταυτόχρονα και την αντιαποικιακή σκέψη, την κοινωνική, τη φεμινιστική ή την οικολογική κριτική· σε αντίθεση με το ισλάμ, την Ινδία ή την Κίνα, όπου η οποιαδήποτε αμφισβήτηση της παράδοσης καταγγέλλεται ως αποστασία – ας θυμηθούμε την περίπτωση του Σαλμάν Ρουσντί.

Εξελίσσεται ένα κυνήγι των μαγισσών που στοχοποιεί τη «λευκότητα» και τη δυαδικότητα των φύλων, εξισώνοντάς τα με το απόλυτο κακό· η αποκατάσταση των ιστορικών εγκλημάτων της Δύσης και της πατριαρχίας λαμβάνει αποκλειστικά τη μορφή ενός αντίστροφου φυλετισμού ενώ προωθείται η θεσμική καθιέρωση αρνητικών διακρίσεων έναντι της κοινωνικής πλειοψηφίας.

Στις ΗΠΑ, η φυλετική αδικία εναντίον των Αφροαμερικανών και των Ινδιάνων, σε μια λογική συλλογικής ευθύνης, φέρνει στο εδώλιο του κατηγορουμένου ακόμα και τους λευκούς απόγονους των μεταναστών που κατέφθασαν πάμφτωχοι στον Νέο Κόσμο, και εργάστηκαν σκληρά για να διεκδικήσουν τη θέση τους. Παράλληλα, υποστηρίζεται πως το φύλο, ως βιολογική κατηγορία, δεν υπάρχει αλλά αποτελεί κοινωνική κατασκευή· επομένως, οι λευκοί άνδρες, άσχετα με τις όποιες πεποιθήσεις τους και την όποια κοινωνική τους θέση, είναι «αντικειμενικά» φορείς ενός διττού ρατσισμού: ενάντια στους έγχρωμους αλλά και ενάντια στο γυναικείο φύλο.

Στην Ευρώπη, επικεντρώνονται στη μαζική άφιξη και εγκατάσταση μεταναστών από τον πρώην αποικιοκρατούμενο κόσμο, την οποία οι λαοί της έχουν την υποχρέωση να ενθαρρύνουν («ανοικτά σύνορα») ώστε να ξεπλύνουν το άγος της αποικιοκρατίας. Ακόμα και η «ενσωμάτωσή» τους στηλιτεύεται ως έκφραση ρατσισμού, καθώς υπονοεί μια οικουμενικότητα των αξιών – ελληνοχριστιανικών στον πυρήνα τους. Στη θέση της προάγεται ο πολυπολιτισμός, λογιζόμενος ως επίθεση στην κεντρική ευρωπαϊκή πολιτισμική ταυτότητα: «Η αποαποικιοποίηση που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1950 δεν θα ολοκληρωθεί πάρα μόνο όταν οι λαοί της Ευρώπης γίνουν ξένοι στην πατρίδα τους».

Μέσα στον παροξυσμό του, το woke κίνημα επανεισάγει αντεστραμμένη τη φυλετικοποιημένη σκέψη του ρατσισμού. Τα πάντα πρέπει να ερμηνεύονται υπό το πρίσμα της σύγκρουσης μεταξύ Λευκών και μη-Λευκών, μεταξύ ανδρών και γυναικών, μεταξύ ετεροφυλόφιλων και ομοφυλόφιλων, μεταξύ παραδοσιακής κουλτούρας και απόρριψής της. Ακόμα και η κοινωνική δικαιοσύνη δεν ερμηνεύεται πλέον σε συνάρτηση με την ταξική πραγματικότητα των ατόμων αλλά σε σχέση με το χρώμα του δέρματός τους, ή τη σεξουαλική τους επιλογή. Έτσι, οι λευκοί εργάτες κατατάσσονται στο στρατόπεδο της αντίδρασης και εκχωρούνται στον Τραμπ ή τη Μαρίν Λεπέν. Σε τελική ανάλυση, πρόκειται για ένα ενιαίο κίνημα καταστροφής τόσο των δυτικών λαών όσο και της ίδιας της ανθρώπινης ταυτότητας και υποκειμενικότητας.

Αποφασιστικό ρόλο ως προς αυτό διαδραματίζει το ζήτημα του σεξουαλικού προσανατολισμού. Η θεωρία του φύλου ως κοινωνικής κατασκευής, που χθες ακόμη αποτελούσε μια ακαδημαϊκή εκκεντρικότητα, είναι σήμερα η μήτρα μέσα από την οποία το μηντιακό σύστημα διανοείται το αρσενικό και το θηλυκό, και εργάζεται για να διαλύσει όλες τις ταυτότητες. Εξ ου και η συμμαχία της επιδιωκόμενης «επανάστασης των φύλων» με την επανάσταση των φυλών και των χρωμάτων. Έτσι, το 2021, τελειώνοντας την προσευχή που ανέγνωσε για τη νέα σύνοδο του Κογκρέσου των ΗΠΑ, ο αιδεσιμότατος (sic) Emanuel Cleaver, μαύρος δημοκρατικός βουλευτής, συμπλήρωσε το «amen» με το «a-women»!

Το Πανεπιστήμιο αποτελεί βασικό φορέα και εργαστήριο της επανάστασης των φύλων και των φυλών. «Υπαίθρια άσυλα ανιάτων», που έχουν επιβάλει ασφυκτικές ιδεολογικές νόρμες στο εσωτερικό τους, ενθαρρύνοντας παράλληλα την πρακτική της κατάδοσης όσων παρεκκλίνουν ή δεν τις υπερασπίζουν με τον απαιτούμενο ζήλο. Και προφανώς, μεσοπρόθεσμα, η θεωρία της κατασκευής των ταυτοτήτων, δηλαδή του ίδιου του ανθρώπου, αποτελεί το προοίμιο στον μετανθρωπισμό. Εφόσον ο φυσικός άνθρωπος δεν υπάρχει και είναι μια κοινωνική κατασκευή, γιατί αύριο να μην αποτελέσει μια, εν μέρει ή ολοκληρωτικά, τεχνολογική κατασκευή; Η αποδομητική θεωρία ανοίγει διάπλατα τον δρόμο στον μετανθρωπισμό. Άλλωστε, στα ίδια πανεπιστήμια, και συχνά από τους ίδιους ανθρώπους, διαμορφώνονται τα σχετικά προτάγματα.

Το βασικό τέχνασμα, μέσω του οποίου επιχειρείται η φίμωση κάθε διαφορετικής φωνής, είναι η «ακροδεξιοποίηση της πολιτικής διαφωνίας»: όποιος αμφισβητεί την πολιτική ορθότητα θεωρείται ότι νομιμοποιεί τον ακροδεξιό λόγο και καταδικάζεται σε εξοστρακισμό. Στη Γαλλία, η φοιτητική ένωση UNEF οργανώνει συγκεντρώσεις όπου απαγορεύεται η συμμετοχή ανδρών ή λευκών ή και των δύο μαζί. Στην Ελλάδα, όπου η αποδόμηση των ταυτοτήτων εμφανίστηκε αρχικά ως εθνοαποδόμηση, ήδη, στις προκηρύξεις των πιο «προχωρημένων» ομάδων, έχει καταργηθεί η αναφορά σε φοιτητές και φοιτήτριες και έχει αντικατασταθεί από τον ουδέτερο όρο «τα φοιτητά» – σχετικό πανό με την υπογραφή «τα φοιτητά» φιγουράριζε στις κινητοποιήσεις του Μαρτίου 2023 για την τραγωδία των Τεμπών.

Στην πρωτοπορία του κινήματος woke, παγκοσμίως, θα βρούμε τους «αντίφα», που έγιναν ευρέως γνωστοί από τις σχετικές αναφορές του Τραμπ στη διάρκεια των διαδηλώσεων για τον Τζωρτζ Φλόυντ, το καλοκαίρι του 2020, ενώ στην Ελλάδα, όπου η αποδόμηση είναι κατ’ εξοχήν εθνοαποδόμηση, έχουν καταστεί διάσημοι με το σύνθημά τους «Να πεθάνει η Ελλάδα, να ζήσουμε εμείς». Και όμως, ο χώρος των «αντίφα», παρά τη μηδενιστική λογική του, κολυμπάει σαν το ψάρι στο νερό μέσα στο κυρίαρχο ιδεολογικό τέλμα των Πανεπιστημίων, μια και στηλιτεύει ως «φασίστες» όλους εκείνους που απορρίπτουν την ιδεολογική τους παράκρουση, ενώ νομιμοποιείται εν πολλοίς η ακραία πολιτική βία στην οποία προσφεύγει («Τα παλιόπαιδα, τα ατίθασα»).

Στο υπόβαθρο του woke κινήματος βρίσκονται σημαντικές κοινωνικο-οικονομικές, πολιτιστικές και γεωπολιτικές εξελίξεις. Μια πραγματική επαναστατική διαδικασία διαπερνά όλες τις δυτικές κοινωνίες με στόχο να οδηγήσει στην «εξαφάνιση» των παραδοσιακών δυτικών κοινωνιών μέσα από την πληθυσμιακή υποκατάσταση των ευρωπαϊκής καταγωγής πληθυσμών της Δύσης από τους λαούς της Αφρικής ή της Ασίας· την υποκατάσταση των χριστιανικών πληθυσμών από μουσουλμανικούς και ταυτόχρονα τη βιολογική «εξαφάνιση» των φύλων μέσα από την άρνηση της σεξουαλικής ταυτότητας.

Η Léonora Miano, συγγραφέας με καταγωγή από το Καμερούν που ζει στη Γαλλία, θεωρητικός μιας ταυτοτικής ηπείρου, που την αποκαλεί «Αφροπαία», δηλώνει χωρίς περιστροφές: «Φοβάστε να γίνετε πολιτιστικά μειονοτικοί. Να μη φοβάστε για κάτι που θα συμβεί. Η Ευρώπη θα αλλάξει». Ο Γαλλοκαναδός κοινωνιολόγος, Gérard Bouchard, διαπιστώνει πως, στην περιοχή του Μόντρεαλ, «μια νέα σχέση πλειοψηφίας-μειοψηφιών αναδύεται, αλλά αντεστραμμένη: οι παλαιές “μειονότητες” είναι σε φάση να γίνουν πλειοψηφίες…». Ενώ ανάλογες εξελίξεις παρατηρούνται στη Σουηδία, τις Βρυξέλλες, την περιφέρεια του Λονδίνου και αλλού.

Παράλληλα, η επίθεση στην ετεροφυλόφιλη σεξουαλικότητα, που διοχετεύεται μέσα από την εκπαίδευση και κατ’ εξοχήν από την τέχνη, το θέατρο, τον κινηματογράφο, την τηλεόραση, το διαδίκτυο, έχει ήδη οδηγήσει σε μια ρευστοποίηση και μια αυξανόμενη εναλλαξιμότητα των σεξουαλικών ταυτοτήτων. Από τον απαραίτητο σεβασμό στις σεξουαλικές μειονότητες περνάμε σταδιακώς στην ιδεολογική μειονοτικοποίηση της πλειοψηφικής ετεροφυλόφιλης ταυτότητας. Προφανώς δε, μια επανάσταση που εν πολλοίς έχει ήδη γίνει αποδεκτή στο επίπεδο των νοοτροπιών και του πολιτισμού, αποτελεί δηλαδή μια μεγάλη πολιτιστική επανάσταση, δεν μπορεί να ερμηνευθεί εάν δεν διερευνηθούν οι κοινωνικοί και πολιτικοί όροι της αποδοχής της από το ίδιο το κοινωνικό σύστημα και τις ελίτ. Βιώνουμε ήδη ένα καθεστώς δυαδικής εξουσίας, όπου συμβιώνουν τόσο το παλιό καθεστώς όσο και το καινούργιο, τα οποία συγκρούονται όλο και πιο έντονα, με το δεύτερο να έχει ήδη καταλάβει την εξουσία στους χώρους της πολιτισμικής αναπαραγωγής.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ήδη, οι δημόσιες και οι μεγάλες ιδιωτικές επιχειρήσεις έχουν αποδεχτεί μαζικά αυτή τη νέα Ιερά Εξέταση, και τα στελέχη υποχρεούνται, όλο και περισσότερο, να υποβάλλονται σε ένα είδος ιχνηλάτησης των ενόχων σκέψεων, μέσω ειδικών τεστ, ώστε να εκμηδενίσουν τις «προκαταλήψεις» τους, ώστε να απεκδυθούν τη «λευκότητά» τους –να «απολευκανθούν»–, καθώς και την όποια δυαδική σεξουαλική ταυτότητα.

Μια νέα μόδα για τη λευκή woke αστική τάξη είναι να οργανώνονται δείπνα, σε αστρονομικές τιμές, με φυλετικούς και φεμινίστριες ακτιβιστές και ακτιβίστριες, για να τους αποκαλύπτουν τις ρατσιστικές προκαταλήψεις τους, ενώ διατίθενται και ερωτηματολόγια για να τις εντοπίζουν – κατά τον τρόπο του Όργουελ, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε «για την ανίχνευση εγκλημάτων σκέψης από την αστυνομία των απώτερων κινήτρων».

Και βέβαια, η πολιτική εξουσία προσαρμόζεται –αν δεν πρωτοστατεί– σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, με νέους νόμους και διατάξεις, σε εθνικό και υπερεθνικό ή διεθνικό επίπεδο, όπως εκείνο του ΟΗΕ ή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συναφώς, τον Μάρτιο του 2023, με πρωτοβουλία Έλληνα ευρωβουλευτή, καταδικάστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο η κατασκευή φρακτών που θα εμποδίζουν την παράνομη μετανάστευση. Ήδη από το 2015, η κυβέρνηση του Κεμπέκ εξέτασε την πιθανότητα δημιουργίας ενός δημοσίου μητρώου ιδεολογικών παραβατών, ενώ η κυβέρνηση της Σκωτίας θεσμοθέτησε την παρακολούθηση των ιδιωτικών συζητήσεων, μέσω της κατάδοσης των πολιτών: Τωόντι, τον Μάρτιο του 2021, ψηφίστηκε το νομοσχέδιο του τότε υπουργού Δικαιοσύνης, και νυν πρωθυπουργού της Σκωτίας Χούμζα Γιουσάφ, σύμφωνα με το οποίο «κάθε άτομο θα παρακολουθείται στο σπίτι του και οι απαγορευμένες εκφράσεις στη δημόσια ζωή θα πρέπει στο εξής να απαγορεύονται και στον ιδιωτικό χώρο»!

Όπως τόνιζε ο Κριστόφ Γκιλουί, «οι παγκοσμιοποιημένες ελίτ έχουν συγκροτήσει μια συμμαχία με τον αστερισμό των φυλετικών, μεταναστευτικών και πολιτισμικών μειονοτήτων, εκφράζοντας την πραγματικότητα της “νέας παγκόσμιας πόλης”, των οικονομικών και πολιτιστικών κέντρων της παγκοσμιοποίησης, τα οποία θρέφονται από παγκόσμιες ροές κεφαλαίων, προϊόντων και ανθρώπων, έχοντας ως εκ τούτου αποεδαφικοποιηθεί και αποσχιστεί από την υπόλοιπη εθνική κοινωνία. Η τελευταία, που αφορά κυρίως στις “κλασικές” μεσαίες και κατώτερες τάξεις του 20ού αιώνα, περιθωριοποιείται γεωγραφικά, οικονομικά, πολιτικά, και πολιτιστικά».

Στις μεγάλες μητροπόλεις της Ευρώπης, το Λονδίνο, το Παρίσι, τις Βρυξέλλες, τη Στοκχόλμη, και ακολουθεί η Αθήνα, οι εγχώριοι πληθυσμοί βρίσκονται σε μια διαδικασία ταχύτατης μειονοτικοποίησης. Έτσι, η κοινωνική συμμαχία «των πολιτών του πουθενά» βρίσκει την ιδεολογική της ολοκλήρωση στο woke κίνημα. Μέσω αυτού επιτίθεται στην «παραδοσιακή» δημοκρατική μορφή πολιτικής οργάνωσης, θεμελιωμένης στο τρίπτυχο εθνική ταυτότητα/εθνική κοινωνία/εθνικό κράτος. Ο παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός του σήμερα μπορεί πλέον και στρέφεται εναντίον του… ξενιστή του που τον κυοφόρησε ιστορικά, την ίδια τη Δύση, και προπαντός τους ίδιους τους λαούς της.

Γενικότερα, η ταύτιση του ρατσισμού, της πατριαρχίας και της επεκτατικότητας αποκλειστικά με τη Δύση συσκοτίζει τον οικουμενικό χαρακτήρα αυτών των φαινομένων. Είναι μάλιστα ιστορικά γνωστό ότι τέτοια φαινόμενα υπήρξαν συχνά περισσότερο έντονα σε πολιτιστικά περιβάλλοντα που δεν είχαν βιώσει την επίδραση του ελληνικού πολιτισμού και του χριστιανισμού: η γενοκτονία, η εθνοκάθαρση, η δουλοκτησία, η επεκτατικότητα και η πατριαρχία αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά των «μη οικονομικών» ιμπεριαλισμών, των Μογγόλων και των Οθωμανών κατ’ εξοχήν. Οι γενοκτονίες των Οθωμανών –από τις 30 χιλιάδες γλώσσες των ελληνόφωνων που έκοψε στην Αίγυπτο ο Σελίμ Γιαβούζ (ο σκληρός), το 1522, μέχρι τα εκατομμύρια των Αρμενίων και των Ελλήνων που εξόντωσαν οι Οθωμανοί και ο Κεμάλ–, αν καταμετρηθούν στο σύνολό τους, ξεπερνούν ακόμα και εκείνες των χιτλερικών. Όσο για τη μοίρα των γυναικών κάτω από τον ισλαμισμό αρκεί η αιματηρή καταστολή της τελευταίας εξέγερσης των Ιρανών γυναικών.

Και όμως, για τους woke και τους αντίφα, ο ρατσισμός και ο σεξισμός είναι συνυφασμένοι άρρηκτα με τη λευκότητα και τον λευκό άνδρα, με άλλα λόγια, με τη δυτικότητα. Το έθνος συγκροτούσε πάντοτε ένα συλλογικό πλαίσιο που εξασφάλιζε τους όρους οι οποίοι καθιστούν εφικτή την οικουμενικότητα. Και επειδή το έθνος δεν καταφέρνει πλέον να ενσωματώσει τις διαφορετικές κοινότητες, η φυλετική ταυτότητα ξαναβγαίνει στην επιφάνεια. Άλλωστε, μια μαζική μετανάστευση, που ξεπερνάει τις δυνατότητες υποδοχής μιας δεδομένης κοινωνίας, οδηγεί σχεδόν αναπόφευκτα σε μια φυλετικοποίηση των κοινωνικών σχέσεων. Η μαζική μετανάστευση μεταφέρει αυτό που λίγο-πολύ αποκαλούμε «σύγκρουση των πολιτισμών» στο εσωτερικό των δυτικών χωρών.

Στον βαθμό μάλιστα που η φυλετική συνείδηση των κάθε είδους μειονοτήτων αναβαθμίζεται και μεταβάλλεται σε πολιτική ταυτότητα (όπως έχει εύστοχα ειπωθεί, ο ισλαμισμός π.χ. δεν είναι θρησκεία αλλά πολιτική ταυτότητα), μεταβάλλεται αναπόφευκτα και αντανακλαστικά σε στοιχείο ταυτότητας και κινητοποίησης, κυρίως για τις «λευκές» λαϊκές τάξεις που αισθάνονται εγκαταλελειμμένες. Έτσι, από την απόρριψη της φυλετικής καταπίεσης οδηγούμαστε στη γενικευμένη φυλετικοποίηση της κοινωνίας. Αρκεί να αναφερθούμε στο Brexit, την εκλογή Τραμπ το 2016 στις ΗΠΑ, τις κυβερνήσεις της Ιταλίας ή της Αυστρίας, την ενίσχυση εθνικών ταυτοτικών κομμάτων σε όλη την Ευρώπη, όπως εκείνο της Λεπέν και όχι μόνο. Η κυριαρχία της woke φυλετιστικής σκέψης μεταβάλλεται σε μπούμερανγκ και, σε πρώτη φάση, έδωσε το προβάδισμα στην ανάπτυξη μιας ταυτοτικής Δεξιάς.

Όμως, οι τελευταίες εξελίξεις στη Σκανδιναβία, τη Σουηδία και τη Δανία, ή ακόμα και στη Γαλλία –παραδοσιακά «ιδεολογικό εργαστήριο» της Ευρώπης– δείχνουν μια γενίκευση αντιδράσεων απέναντι σε μια φυλετικού χαρακτήρα αποσύνθεση του έθνους-κράτους. Στη Γαλλία, η ανησυχία για την υπονόμευση της ιστορικής φυσιογνωμίας της γαλλικής Δημοκρατίας από τη μαζική μετανάστευση και τον πολυπολιτισμό δεν αφορά πλέον μόνο το «Εθνικό Μέτωπο» αλλά την πλειοψηφία της κοινωνίας, καθώς η «ακροδεξιοποίηση της διαφωνίας» έχει πάψει πλέον να λειτουργεί τόσο αποτελεσματικά. Χαρακτηριστικά, στις 20 Οκτωβρίου του 2021, σε μια έρευνα έγκυρης εταιρείας δημοσκοπήσεων, της Ηarris Ιnteractive, για τη στάση των Γάλλων ψηφοφόρων απέναντι στην πιθανή «μεγάλη αντικατάσταση» του γαλλικού πληθυσμού εξαιτίας της μαζικής μετανάστευσης, το 61% των ερωτηθέντων απάντησε πως κάτι τέτοιο όντως θα συμβεί στη Γαλλία. Ακόμα πιο υψηλό (67%) ήταν το ποσοστό όσων απάντησαν ότι ανησυχούν με αυτή την προοπτική. Άλλωστε, οι δημογραφικές και πολιτισμικές επιπτώσεις της μαζικής μετανάστευσης αποτέλεσαν κεντρικό διακύβευμα των γαλλικών εκλογών του 2022.

Και η μόνη απάντηση απέναντι σε μια φυλετική σύγκρουση –έρπουσα σήμερα και ανοικτή αύριο, όπως εν μέρει συμβαίνει στις ΗΠΑ– είναι η επανασύνδεση με την έννοια του λαού. Ένας λαός δεν είναι μια φυλή: μπορεί ο καθένας να ενταχθεί σε αυτόν, άσχετα με την προέλευσή του. Όπως συνέβη στην Ελλάδα με τους Αρβανίτες, τους σλαβόφωνους ή τους Βλάχους.

Μια μεγάλη κρίση αυτοπροσδιορισμού σπαράσσει σήμερα τη Δύση. Πράγματι, σε προηγούμενες ιστορικές φάσεις, όταν η ευρωατλαντική Δύση ήταν ισχυρή, εξέπεμπε συχνά μια αλαζονεία, την οποία χρησιμοποιούσε εναντίον όλων των υπολοίπων, ακόμα και εναντίον των Ελλήνων. Δυστυχώς, η «κουλτούρα της ακύρωσης» δεν εφευρέθηκε τώρα. Ενυπήρχε στον τρόπο που συμπεριφέρθηκε η Δύση όχι μόνο απέναντι στους αποικιοκρατούμενους αλλά και με τον αποκλεισμό της ορθόδοξης, ανατολικοευρωπαϊκής, βαλκανικής ή ελληνικής ταυτότητας από την ευρωπαϊκή κληρονομιά. Καθώς όμως η Δύση υπέβαλε σε μια ευρύτατη, αν όχι και ολοκληρωμένη, κριτική το αυταρχικό και ρατσιστικό παρελθόν της, ιδιαίτερα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μέσα από τα ρήγματα αυτής της αυτοκριτικής εισέβαλε η μηδενιστική woke κουλτούρα –ως το μεταμοντέρνο, άσωτο τέκνο της δυτικής νεωτερικότητας–, για να στραφεί συλλήβδην εναντίον του ίδιου του ευρωπαϊκού πολιτισμού.

Η μετακένωση αυτής της κουλτούρας στην Ελλάδα επιτάσσει ορισμένες μετατοπίσεις καθώς δεν υπάρχει η βάση του αποικιακού παρελθόντος στον ελληνισμό· αντίθετα, η συνείδηση του νεώτερου ελληνισμού είναι δομικά αντιστασιακή, καθώς διαμορφώνεται σε συνθήκες διπλής αποικιοποίησης, τόσο από τους Οθωμανούς όσο και από τη δυτική πρωτοαποικιοκρατία. Διόλου τυχαία, επομένως, η τάση της συλλογικής αυτοαμφισβήτησης θα πάρει στην Ελλάδα τη μορφή του εθνομηδενισμού, και θα στραφεί προς την αποδόμηση αυτής ακριβώς της ιστορικής κληρονομιάς. Η εγχώρια «νέα ιστορία» δεν επικεντρώνεται συναφώς στη στηλίτευση της ανύπαρκτης ελληνικής αποικιοκρατίας, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες απόλυτα μειοψηφικών ομάδων να εφεύρουν μια εσωτερική αποικιοποίηση, επικαλούμενοι τους σλαβόφωνους της Μακεδονίας, τους Τσάμηδες της Θεσπρωτίας, τους Τουρκοκρητικούς ή τους Τουρκοκύπριους στη Μεγαλόνησο, εσχάτως και τους «Ρομά», που προσπαθούν να τους μετατρέψουν από Έλληνες πολίτες σε μειονότητα. Στο στόχαστρο της αποδόμησης θα βρεθεί η άρνηση της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικρασίας, εξ ου και ο περιβόητος «Συνωστισμός» ή η ΕΟΚΑ, που χαρακτηρίζεται συστηματικά ως «εθνικιστική».

Η ελληνική συνέχεια, δηλαδή ο ίδιος ο αγώνας του ελληνισμού για επιβίωση μέσα στους σκοτεινούς αιώνες της Οθωμανοκρατίας, αποτελεί το στοιχείο που ερεθίζει κατ’ εξοχήν την εγχώρια νομενκλατούρα της πολιτικής ορθότητας: Εξ ου και οι επιθέσεις εναντίον του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου –«παρακρατικό» θα τον χαρακτηρίσει ένα εγχειρίδιο που διανέμεται σε αρκετά ελληνικά πανεπιστήμια– ή η ιδεολογική ποινικοποίηση της ελληνορθόδοξης παράδοσης. Κάθε χρόνο, κατά την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου και της 25ης Μαρτίου, κάποιοι θα ισχυριστούν ότι το ΟΧΙ στη φασιστική Ιταλία ήταν… «φασιστικό» γιατί το είπε ο Ιωάννης Μεταξάς, ή ότι η Επανάσταση του 1821 βαρύνεται με το στίγμα της «γενοκτονίας» των Τούρκων στην Τριπολιτσά.

Έτσι, στην Ελλάδα, οι αντίφα δεν βανδαλίζουν τα αγάλματα ανύπαρκτων δουλοκτητών ή αποικιοκρατών, αλλά του Κολοκοτρώνη, του Αλέξανδρου Υψηλάντη, του Νικηταρά, του Καποδίστρια και του Γρηγορίου του Ε΄. Την ίδια στιγμή, μάλιστα, ο Κολοκοτρώνης και ο Καποδίστριας διασύρονται από μέλη της κρατικής επιτροπής για τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, ως «εθνολαϊκιστές», «προνεωτερικοί» και «δικτάτορες». Και αυτό διότι το αίτημα της ελευθερίας των επαναστατών του 1821 φαντάζει υπερβολικά ταυτοτικό, μια και συνδυάζει την ορθόδοξη πίστη με την εθνική αυτοδιάθεση. Εάν λοιπόν το κίνημα woke κατηγορεί τη Δύση ότι είναι υπερβολικά ευρωπαϊκή, οι εγχώριοι μεταπράτες του έρχονται να κατηγορήσουν την Ελλάδα ότι απομακρύνεται από τον κανόνα του ευρωπαϊσμού και της νεωτερικότητας!

Εν τέλει, όμως, κάποιοι θα υποστηρίξουν πως, επειδή η «Hellas» υπήρξε η μήτρα του δυτικού πολιτισμού, είναι υπεύθυνη για τον συστημικό ρατσισμό της Δύσης στο σύνολό της! Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του «dëcoloиıze hellάş», που θέτει ως στόχο «να εκθέσουμε τις αποικιακές γενεαλογίες που πυροδοτούν τα φαινόμενα οριενταλισμού, βαλκανισμού, ξενοφοβίας, ρατσισμού και σεξισμού και τα οποία διατυπώνονται στο όνομα της Ελλάδας». Και συνεχίζει: «είναι επείγουσα η ανάγκη να φέρουμε στο προσκήνιο το διαμορφωτικό ρόλο που διαδραμάτισε η “Hellas” στο ευρωπαϊκό αποικιακό σχέδιο». Μια και «η φυλή αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της ιδέας του έθνους. Η λευκότητα και η φυλετική υπεροχή έδωσαν μορφή στην ιδέα/ιδανικό της “αρχαίας Ελλάδας”, άφησαν ανεξίτηλα τα σημάδια τους στους όρους της νεοελληνικής νεωτερικότητας, και εξακολουθούν να διαμορφώνουν και να τροφοδοτούν εμφανώς τους κυρίαρχους λόγους στην ελληνική δημόσια σφαίρα».

Είναι προφανές πως το ελληνικό έθνος, που απειλείται άμεσα με ιστορική έκλειψη καθώς διαθέτει μικρά και συρρικνούμενα μεγέθη, δημογραφικά και οικονομικά, πλήττεται περισσότερο από μια ιδεολογία ακύρωσης της πολιτιστικής κληρονομιάς, διότι αυτή αποτελεί τη σημαντικότερη συμβολή της στον ευρωπαϊκό και παγκόσμιο πολιτισμό. Και όμως, οι «πολυπολιτισμικοί» αποδομητικοί χώροι, κυρίαρχοι στα ΜΜΕ και τα πανεπιστήμια, συζητούν συχνότερα το ζήτημα των εναλλακτικών σεξουαλικών επιλογών από το δημογραφικό ζήτημα. Καθόλου τυχαία, άλλωστε, αφού ο «μέγας ιεροεξεταστής» έχει ήδη αποφανθεί ότι η συζήτηση αυτή κλείνει το μάτι σε αντιλήψεις «εθνικής ευγονικής» (!), ή επαναφέρει από την πίσω πόρτα τον εγκλωβισμό των γυναικών στον ρόλο της μητρότητας.

Έτσι, η επισήμανση της δημογραφικής κρίσης καταλήγει τελικώς να χρησιμοποιείται ως ένα ακόμη επιχείρημα για την αποδοχή της μαζικής μετανάστευσης, καθώς η «μεγάλη αντικατάσταση» εμφανίζεται ως η πιο πολιτικά ορθή απάντηση στην πληθυσμιακή συρρίκνωση. Εδώ άλλωστε οι δικοί μας «αφυπνισμένοι» συναντούν τους Ευρωπαίους και Αμερικανούς ομολόγους τους. *Εκ του ιστολογίου «ardin-rixi.gr» της 5.10.2024. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.