ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ


«Ο Παντοκράτορας κρατά στο Χέρι Του την βραδυνή Θυσία»

Η νύχτα αγκαλιάζει προσευχόμενες ψυχές σαν βρεφικό νανούρισμα. Στο μικρό καθολικό, οι γέροντες ξαπλωμένοι στο έδαφος, παραδομένοι στην εικόνα του Νυμφίου αποκαθηλώνουν ικετευτικά τους συγγνωστούς τους λογισμούς. Απόκοσμες εικόνες στο μικρό εκκλησάκι αναπνέουν μέσα από την θυμιασμένη ομίχλη των παρακλητικών τους λόγων. M' ένα τρακοσάρι κομποσκοίνι μετρούν ανάποδα τις μέρες, φτάνοντας ως την γέννησή τους. Ο παππά Διονύσης με αφημένο βλέμμα στην γη που περιμένει, σκύβει το κεφάλι στην ανατολή της μετανοίας του. Τί κόσμος τούτος Θεέ μου! Βαστάζουμε στις χούφτες μας τη Μάννα Ορθοδοξία και δεν θωρούμε το απροσμέτρητο κάλλος της και την ενδόμυχη υπόστασή της. Όταν τρίζουν τα θολά τζάμια από τα σιδερένια παραθύρια, νομίζεις, πως χοροί αγίων ήλθαν για να συνεκκλησιαστούν με τους χοικούς, ταμένους αδελφούς τους. Ο πολυέλαιος γυρνοφέρνει κυκλικά απ' τον καπνισμένο τρούλλο, ο Παντοκράτορας κρατάει στο χέρι του την βραδυνή θυσία, αίνοι και ύμνοι γίνονται δώρα ευχαριστιακά στα πόδια του Θεού μας. Κι όταν τελειώνει η ακολουθία, σκυμμένα πρόσωπα προσμετρούν μ' ένα Κύριε ελέησον, τα ανεβαίνοντα βήματά τους. Μακρύς ακόμα ο δρόμος της σταυρικής θυσίας. Ταιριάζει σε ορθοδόξους, να βλέπουν από μακριά τον σταυρό, που θα κρεμάσουν πάνω του τ' απόκοσμα όνειρά τους. Ποθούμε Χριστό, Αυτόν, Εσταυρωμένο, εξαντλούμε τους ονειρεμένους πόθους μας στο κοινό ποτήριο, ακροβατούμε την θωριά μας ανάμεσα στην πτώση και την έγερση. Τελούμε πνευματικά « ανάπηροι» στο μακαρισμό του εξαρτημένου Εγώ μας, αναζητούμε την χαμένη αρτιμέλεια της υποστελλόμενης ψυχής μας, ανυπακούουμε στην υποκριτική στάση ζωής. Ο Χριστός δεν είναι αφηρημένη έννοια, είναι η Οδός και η Αλήθεια, η Αγάπη κι η Ζωή, το προσδοκώμενο όνειρο της αναστάσιμης ελπίδας. Έχουμε Εκκλησία να κλάψουμε τους δρόμους που δεν διαβήκαμε, κατέχουμε αγίους να κρεμάσουμε την απόμακρη ματιά μας, μια Παναγιά να πνίξουμε στον κόρφο της την εαλωμένη αθωότητα της παιδικής αμεριμνησίας μας, κι αγγέλους τόσους, όσα είναι αυτά που χάσαμε, όσα είναι αυτά που ελπίζουμε, όσα είναι αυτά, που ίσως έρθουνε μια μέρα! Μπουσουλάμε γογγύζοντας στους εφάμαρτους δρόμους της υποκριτικής ζωής μας, έρπουμε γλοιωδώς στην λάσπη, που εωσφορικώς βαπτίσαμε πολιτισμένη κοινωνία! Επιτέλους να πάψουν αυτοί οι διαρκείς κύκλοι γύρω απ' τον ειδωλολάτρη εαυτό μας, το μεγαλείο του χριστιανού αναπαύεται στον προσευχητικό ξεσηκωμό και την ταπεινή μεγαλοσύνη. Η αγάπη μας είναι η σταυρική θυσία του εγώ μας στην εγωϊκότητα των άλλων. Ο σταυρός μας είναι τα ζυγιστικά του Πατρός που σβήνουν με γομολάστιχα τις μεγαλεπίβολες, θηριώδεις αμαρτίες μας κι η ελπίδα μας φοράει τα καλά της μπροστά στο αιματοβαμμένο δισκοπότηρο του αμνοικού Ιησού μας. Τα βράδια αιωρούνται χαροποιά στα γράμματα της αγιοπνευματικής Αλφαβήτας, ζωγραφίζουν την Πίστη ως έκθαμβο, αγιοπρεπές θήλυ, που ίσταται σε συννεφοσκεπούσα ομίχλη, πάνω από τα μικροκαμωμένα σπίτια των ανθρώπων. Πορφυροφορούσα κόρη, που χάσκει με χαμόγελο και κορομηλένια μάγουλα, που ροδοκοκκινίζουν στην παρακλητική αγάπη των πιστών. Η Πίστη είναι αναγεννητικό επίθεμα στις πληγές της αμαρτίας, δροσερή ανάσα στην πνευματική άπνοια των φιλόνικων ανθρώπων, σουλατσάρει σε χλοερούς, φρεσκοσκαμμένους κήπους και περιβόλια που μεθούν στην αρχοντιά των λουλουδιών. Βαστάει στα χέρια της τα εύοσμα βασιλικά των Χριστοφόρων λόγων, λούζεται μακάρια στην μετάνοια ενός αλλόφρονα, που ανακαλύπτει πάνω της τον μυρίπνοο Παράδεισο της συστελλόμενης ψυχής. Η Πίστη Θε μου είναι τα χρυσαφένια στάρια του χωριού, που μικρά, βάζαμε τρεχάλα ανάμεσα στα ξεραμένα στάχυα και τ' αγκάθια του αγρού, το ανταριασμένο βουϊτό από τους μεγαλοδύναμους ήχους των ελάτων, που στέκονταν πάντα όρθια. Νοικοκύρηδες, φρεσκοπλυμένοι χωρικοί, που τις Κυριακές έπαιρναν τα δύσβατα μονοπάτια για την εκκλησιά των Παμμεγίστων Ταξιαρχών! Βλέπαμε την Πίστη να σιγοντάρει στο αναλόγιο, εκείνον τον ταπεινό, ολιγογράμματο ιερέα, που έβγαινε στον άμβωνα για να μοιράσει τ' αντίδωρα κρίνα της ανυπέρβλητης αγάπης. Ύστερα βοηθούσε στα χωράφια την μαυροφορεμένη χήρα, που πριν να σπείρει τον καρπό στα σκαλισμένα αυλάκια, σταύρωνε με το χέρι της το αγιασμένο χώμα, ράντιζε με αγιασμό εκείνον τον πολύχρωμο, ταιριαστό μπαχτσέ με τις ντάλιες, τους κατιφέδες και τους κρίνους. Η Πίστη πάλι κατοικεί στα αδύναμα σπίτια των φτωχών, κάθεται στο τραπέζι με τα αλάδωτα ρεβίθια, τις ελιές και το αχνισμένο, ζυμωτό ψωμί, χορταίνει τα στόματα με μοσχοθυμιασμένες ευλογίες και απόκοσμες παραινέσεις της ερήμου. Σκάει χαμόγελο στην βρεφική αγνότητα Χριστούλιδων μικρών! Η Πίστη δεν λέει ψέμματα στα χείλη των παιδιών, παίζει κυνηγητό με την ταπείνωση και κρυφτό με την ντροπή. Στέκει προσευχητικά μετέωρη σε νηπιακούς ασπασμούς, σε ανυπόκριτες, παιδικές προσευχές. Είναι το θεϊκό αντίδοτο στο διάβα μιας φουσκοθαλασσιάς ζωής, το υπέρμαχο δοξάρι στην ηδύχοη πνοή του ουρανού, η υπογραφή του Θεού στην μετάνοια του πιστού. Μακάριοι αυτοί που την βρήκαν να τους περιμένει με το πρωϊνό ξύπνημα της αυγής και την εσπερινή δύση του ηλίου! (Φθινόπωρο 2013) Γιώργος Δ. Δημακόπουλος Δημοσιογράφος





Ιστολόγιο «ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»

Έτος: 13ο (2013 - 2026)

Δημοσιογραφικό Εργαστήρι Ορθόδοξης Μαρτυρίας και Ομολογιακής Κατάθεσης

Διαχειριστής:

Γιώργος Δ. Δημακόπουλος

Δημοσιογράφος

Icon by Serhei Vandalovskiy, icon - painter, Ukraine



«Απάνου απ' το κρεββάτι μου βαθειά παρηγοριά μου / Καρφώνω την εικόνα Σου, και τώρα η κάμαρά μου. / Είναι και μνήμα θλιβερό και χαρωπή εκκλησία / Σκοτάδι η θλίψι μου σκορπά και λάμψιν η θρησκεία».



Κωστής Παλαμάς


Drop Down MenusCSS Drop Down MenuPure CSS Dropdown Menu

Παρασκευή 5 Φεβρουαρίου 2021

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΙΕ' ΛΟΥΚΑ (2021)




Μητροπολίτης Αττικής και Βοιωτίας κ. Χρυσόστομος 

της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών

ΗΡΘΕ ΚΑΝΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΛΛΟ ΚΟΣΜΟ ΓΙΑ ΝΑ ΠΙΣΤΕΨΩ;

 

''Θα πρέπει, να προβληματισθείς, τι είναι εκείνο που
σε κάνει να μην πιστεύεις στην ύπαρξη της Κολάσεως,
και αυτό να διορθώσεις. Αν ψάξεις με ειλικρίνεια, θα
δεις, πως εκείνο που σε εμποδίζει, είναι οι αμαρτίες
 και τα πάθη σου. Το βλέπεις, δεν σε συμφέρει να πιστέψεις
σε κάτι τέτοια. ''Θάβεις'' το θέμα, και ησυχάζεις...! Με άλλα
λόγια, αν ήσουν καθαρός, δεν θα είχες πρόβλημα εδώ.
 Γιατί άλλωστε να είχες;
''Καθαρός ουρανός αστραπές δεν φοβάται!''.


Ρωτάς: ''Ήρθε κανείς από τον άλλο κόσμο, να μας πει τι γίνεται για να πιστέψω;''. Αν σου πούμε, πως ήρθε, και όχι ένας, αλλά πολλοί, και μάλιστα άπιστοι (!) θα πιστέψεις; Μάλιστα! Ο αγαθός Θεός σου κάνει και αυτή τη χάρη! Στέλνει, κατά καιρούς, από τον άλλο κόσμο, νεκρούς και μάλιστα απίστους, για να σου πουν, (οι άπιστοι!), πως ο Παράδεισος και η Κόλαση δεν είναι παραμύθια...!



Ντοκουμέντα


α. Ο Στέλιος Μηλιώβας, κάτοικος Αθηνών, δεν πίστευε ούτε σε Θεό, ούτε σε Παράδεισο, ούτε σε Κόλαση. Σκοτώθηκε σε ''τροχαίο''.


Η ψυχή του, βγαίνοντας από το σώμα, βρέθηκε αντιμέτωπη, με τον Παράδεισο και την... Κόλαση! Σοκαρίσθηκε! (Αυτό και ήταν σοκ!)


Όμως ο Χριστός, ως Κύριος της ζωής και του θανάτου, τον ξανάφερε στη ζωή! Σήμερα ζει ανάμεσά μας, όχι πια σαν άπιστος, αλλά σαν πιστός χριστιανός, διαλαλώντας την απερίγραπτη εμπειρία του και τη μεγάλη ευεργεσία, που του έκανε ο Θεός! (Το Μάη του 1995 ''βγήκε'' ο ίδιος στο ''Μέγκα τσάνελ'', και ομολόγησε δημόσια τη συγκλονιστική του εμπειρία!).


β. Άλλος, Ρώσος άθεος, (που θέλησε να μείνει στην ανωνυμία, δεν πίστευε ούτε σε Παράδεισο, ούτε σε Κόλαση! Και απέθανε.


Είδε την ...Κόλαση! (''Πήρε το μάθημά του!''). Όμως ο Χριστός τον ''ξαναζωντάνεψε'' και αυτόν. Και ενώ ήταν άθεος, έγινε ...μοναχός! (Βλ. Επιστροφή από την άλλη ζωή, εκδόσεις ''Ορθόδοξος Κυψέλη'', Θεσ/νίκη).


γ. Άλλος άθεος, Σέρβος, ονόματι Ντούσαν, γεύθηκε την ίδια συγκλονιστική εμπειρία. Η ψυχή του βγήκε από το σώμα, και πήγε στον άλλο κόσμο! Και είδε, ό,τι δεν πίστευε! Και μόλις ο παντοκράτωρ Κύριος τον επανέφερε στη ζωή, έγινε και αυτός όχι απλά χριστιανός, αλλά μοναχός (ονόματι Στέφανος!).


Και πού; Στα δύσβατα Καρούλια Αγίου Όρους (Πέθανε το 2004). Και οι τρεις (άθεοι) πήγαν στον άλλο κόσμο, και οι τρεις είδαν τα ίδια πράγματα! Και στους τρεις έγινε μέσα τους σεισμός, γκρεμίζοντας τα χάρτινα είδωλα της απιστίας. Μετάνοιωσαν! Και οι τρεις! Τί να έκαναν; Να μη μετάνοιωναν; Είδαν και έπαθαν οι άνθρωποι! Φαντασθείτε, μετά απ' αυτό να το έριχναν στο σορολόπ! Η μετάνοια ήταν γι' αυτούς μονόδρομος χωρίς επιστροφή!


Θα πεις: Μπορεί να είχαν παραισθήσεις! Και αν δεν είχαν; Έστω, πως είχαν! Μα και οι τρεις;  Έστω, πως είχαν και οι τρεις! Όμως, οι παραισθήσεις δεν συγκλονίζουν (''εκ θεμελίων''!) τον άνθρωπο! Δεν τον επηρεάζουν, ή έστω αν τον επηρεάζουν, τον επηρεάζουν στο ελάχιστο. Αλλά εδώ είχαμε ''ραγδαίες εξελίξεις!''. Ήρθαν τα άνω, κάτω!


Ξέρετε κανέναν, που ένεκα παραισθήσεων να έγινε άλλος άνθρωπος; Από άθεος (!) ...καλόγηρος; (!) Ξέρετε; Ε! Το να λένε οι άθεοι, ότι είδαν τον Παράδεισο και την Κόλαση, τούτο είναι υπεράνω πάσης αμφιβολίας! Και αν εσύ δεν πιστεύεις τους αθέους, τότε ποιους πιστεύεις; Λοιπόν Αθέους δεν πιστεύεις, χριστιανούς δεν πιστεύεις, Χριστό δεν πιστεύεις; Τελικά, ποιον πιστεύεις; Το... διάβολο;! 



ΕΜΠΟΔΙΟ;

ΤΑ ΠΑΘΗ ΚΑΙ ΟΙ ΑΜΑΡΤΙΕΣ!


Αν δεν υπάρχει Κόλαση, εγώ δεν χάνω τίποτε, τουναντίον κερδίζω την παρούσα ζωή, γιατι δεν με ''τρώει'' η αγωνία για τα μετά θάνατον, ενώ εσύ...! 


Αν όμως υπάρχει, τότε κερδίζω και την άλλη τη ζωή, ενώ εσύ χάνεις και την άλλη τη ζωή!'', είπε ένας ορθόδοξος παπάς (ο Ευγένιος Βούλγαρης) στο Γάλλο επιστήμονα Αρουέ (ψευδώνυμο Βολταίρος). Με βάση την ψυχρή λογική σε συμφέρει να πιστέψεις στην ύπαρξη της Κολάσεως!


(Και 1ο/ο (!) να υπάρχει Κόλαση, θα πρέπει να ανησυχήσεις, και να μη ρισκάρεις την αιώνια τύχη σου!). Όμως εμμένεις στις απόψεις σου!


''Καθαρός ουρανός...!''


Θα πρέπει, να προβληματισθείς, τι είναι εκείνο που σε κάνει να μην πιστεύεις στην ύπαρξη της Κολάσεως, και αυτό να διορθώσεις. Αν ψάξεις με ειλικρίνεια, θα δεις, πως εκείνο που σε εμποδίζει, είναι οι αμαρτίες και τα πάθη σου. Το βλέπεις, δεν σε συμφέρει να πιστέψεις σε κάτι τέτοια. ''Θάβεις'' το θέμα, και ησυχάζεις...! Με άλλα λόγια, αν ήσουν καθαρός, δεν θα είχες πρόβλημα εδώ. Γιατί άλλωστε να είχες; ''Καθαρός ουρανός αστραπές δεν φοβάται!''.



Στο σκοτάδι!


Οι αμαρτίες και τα πάθη που ''κουβαλάς'' μέσα σου, γίνονται ''καλύμματα'', που σκεπάζουν τα μάτια της ψυχής σου, και σε βυθίζουν στο σκοτάδι! Και ζώντας στο σκοτάδι, είναι φυσικό να μην ξέρεις τι σου γίνεται!


Ο άγιος Συμεών ο Ν. Θεολόγος, που καθάρισε τον εαυτόν του από τα πάθη, είδε ''ιδίοις όμμασιν'' την αιώνια ζωή. Λέει από την πείρα του: ''Όταν κάποιος είναι κλεισμένος σε κελλί της φυλακής, δεν βλέπει τίποτε απέξω. Όταν βγει από τη φυλακή, και ρθει στο φως του ήλιου, τότε βλέπει τα πάντα! Έτσι και εμείς, είμαστε κλεισμένοι στη φυλακή των παθών, στο σκοτάδι! Γι' αυτό και δεν έχουμε ιδέα για την αιώνια ζωή. Όταν όμως βγούμε από το σκοτάδι, και έρθουμε στο Φως του Χριστού, τότε με το Φως αυτό κατανοούμε την αιώνια ζωή'' (Ηθικός Α').


Όπως εμείς διαβάζουμε τα βιβλία, έτσι οι κεκαθαρμένοι άνθρωποι, διαβάζουν, με τα πνευματικά τους μάτια, την αιώνια Ζωή! Αυτό σημαίνει: 


Όσοι βρίσκονται στο σκοτάδι των παθών και της αμαρτίας, ας έχουν εδώ ως δασκάλους, αυτούς που βγήκαν από το σκοτάδι, αυτούς που φωτίσθηκαν από το Φως, (=αγίους), και είδαν ''ιδίοις όμμασιν'' την αιώνια Ζωή.


Οι αμαθείς, ας διδάσκονται από τους ''πεπαιδευμένους''. Οι μη έχοντες πείρα, απ' αυτούς που έχουν πείρα.


Ας μην ψάχνουμε μόνοι μας στο βαθύ σκοτάδι...!




Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου 
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.
Απόσπασμα εκ του βιβλίου του Αρχιμανδρίτη Βασιλείου Μπακογιάνη
 ''Μετά Θάνατον'', 
εκδόσεις ''Θαβώρ'', 
έκδοση 17η, σελ. 31-37, Αγρίνιο 2008. 

Πέμπτη 4 Φεβρουαρίου 2021

''Η ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ''. 20 ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΤΟΥΣ ΑΣΚΗΤΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΤΟΥ ΑΒΒΑ ΙΣΑΑΚ ΤΟΥ ΣΥΡΟΥ

 


''Να μιλάς και να συμπεριφέρεσαι σαν μαθητής και
όχι σαν δάσκαλος. Να κατακρίνεις τον εαυτό σου και να
παίρνεις την τελευταία θέση. Να είσαι τίμιος και να
εμπνέεις σεβασμό στους άλλους. Κι αν είναι αναγκαίο
 να διδάξεις, αυτό να το κάνεις με ταπείνωση, για να
ωφελήσεις τους ακροατές σου. Ν' αγωνίζεσαι με την
προσευχή, τα δάκρυα και τις νηστείες και ν' αποφεύγεις
να διαβάζεις τις διδασκαλίες των αιρετικών. Για να
 ενωθείς με τον Θεό χρειάζεται πολλή νηστεία. Τα πολλά
 και ωραία φαγητά δεν αφήνουν τον νου να πλησιάσει
τον Θεό. Τα μυστήρια του Θεού γνωρίζονται με προσευχή
και νηστεία. Να διαβάζεις τα ιερά Ευαγγέλια και να
παραδειγματίζεσαι από τη ζωή του Χριστού''.



Μέρος 10ον


Να συμφιλιώνεις τους συνανθρώπους σου με την αρετή και όχι με τα λόγια σου. Με την πραότητά σου και την γλυκύτητα θα σβήνεις την πυρκαγιά του θυμού και της φιλονεικίας.


Να ελέγχεις τους ακόλαστους με την ενάρετη συμπεριφορά σου. Όπου κι αν πας να θεωρείς τον εαυτό σου ξένο.


Έτσι θα προσέξεις και δεν θα βλάψεις τους άλλους. Σε κάθε περίπτωση να κάνεις πως δεν γνωρίζεις τίποτε για να σε κυριέψει ο εγωϊσμός.


Κι αν ακόμη σε κατηγορήσουν, εσύ να τους συγχωρείς και να μην κρατάς κακία μέσα σου.


Να πιστέψεις ότι για κάθε πράγμα έχεις ανάγκη να σε διδάξουν, και όχι να διδάξεις εσύ τους άλλους.


Ποτέ να μην υποδείξεις κάτι στον άλλο, αν δεν το έζησες προηγουμένως εσύ στην ίδια σου τη ζωή.


Να μιλάς και να συμπεριφέρεσαι σαν μαθητής και όχι σαν δάσκαλος. Να κατακρίνεις τον εαυτό σου και να παίρνεις την τελευταία θέση.


Να είσαι τίμιος και να εμπνέεις σεβασμό στους άλλους. Κι αν είναι αναγκαίο να διδάξεις, αυτό να το κάνεις με ταπείνωση, για να ωφελήσεις τους ακροατές σου.


Ν' αγωνίζεσαι με την προσευχή, τα δάκρυα και τις νηστείες και ν' αποφεύγεις να διαβάζεις τις διδασκαλίες των αιρετικών.


Για να ενωθείς με τον Θεό χρειάζεται πολλή νηστεία. Τα πολλά και ωραία φαγητά δεν αφήνουν τον νου να πλησιάσει τον Θεό.


Τα μυστήρια του Θεού γνωρίζονται με προσευχή και νηστεία. Να διαβάζεις τα ιερά Ευαγγέλια και να παραδειγματίζεσαι από τη ζωή του Χριστού.


Όσο διαβάζεις τα ιερά κείμενα, τόσο προχωράς στη γνώση των θαυμασίων του Θεού.


Όταν μελετάς την Αγία Γραφή να είσαι ελεύθερος από φροντίδες και από μέριμνες βιοτικές, ώστε να ποτίζεται η ψυχή σου από τη θεία ανάγνωση. 


Αυτά που διαβάζεις να προσπαθείς να τα εφαρμόζεις, για να μη μένει η ψυχή σου στο σκοτάδι.


Στον καιρό του πνευματικού πολέμου βοηθάει πολύ η ανάγνωση των θείων Γραφών που έχουμε κάνει, γιατι υπάρχει στην ψυχή μας απόθεμα πνευματικό.


Το μέλι είναι πολύ ωραίο. Όταν όμως φάει κανείς πάρα πολύ μπορεί να του δημιουργήσει εμετό.


Έτσι και στα πνευματικά, δεν πρέπει να βγαίνεις αδιάκριτα από τα όρια των δυνατοτήτων σου.


Να κάνεις μόνο εκείνο που μπορείς. Αυτό θέλει ο Θεός. Τ' άλλα θα τα αναπληρώσει ο Ίδιος με τη χάρη Του.


Γιατι υπάρχει και ο φόβος ν' απελπισθείς, διαβάζοντας τις υψηλές καταστάσεις που έφτασαν οι άγιοι.


Προχώρα στην πνευματική ζωή με ταπεινό φρόνημα και ο Θεός δεν θα σ' εγκαταλείψει.


Μην προσπαθείς να φτάσεις πνευματικές καταστάσεις που υπερβαίνουν τις δυνάμεις σου, γιατι θα πέσεις οπωσδήποτε και την πτώση σου αυτή θα την εκμεταλλευθεί ο διάβολος.


Οι υψηλές πνευματικές κορυφές είναι πολύ δύσκολο να κατακτηθούν. 


Απαιτούν ταπείνωση και πολύ κόπο και μακροχρόνιους αγώνες.


Η χάρη του Θεού δεν επισκιάζει εύκολα τον άνθρωπο, γιατι πρέπει προηγουμένως να καθαρισθεί από κάθε μολυσμό.


Τα μυστήρια του Θεού τα γνωρίζουν αυτοί που με την άσκηση και την ταπείνωση αγωνίστηκαν στη ζωή τους για πολλά χρόνια.


Μόνο στους ταπεινούς ο Θεός φανερώνει τα μυστήριά Του.


Αν θέλεις να επιδοθείς στην προσευχή και στην αγρυπνία, πρέπει να κόψεις κάθε επαφή σου με τον κόσμο και την αμαρτία.


Χρειάζεται ακόμη υπομονή και ησυχία. Μη φοβάσαι από την ταραχή που δημιουργεί ο διάβολος κατά την ώρα της προσευχής.


Αυτό το κάνει, γιατι γνωρίζει την ωφέλεια που θα έχουμε μετά την προσευχή.


Γι' αυτό αγωνίζεται με κάθε τρόπο να σβήσει τη λαμπάδα της προσευχής.


Η προσευχή σου όμως πρέπει να συνοδεύεται και από την ελεημοσύνη, ώστε να γεμίζει η ψυχή σου από το θείο φως.


Τέλος, όσο ειρηνικός είσαι εσωτερικά, τόσο περισσότερο ο νους σου θα εννοεί τα μυστήρια του Θεού.


Με την προσευχή και τη μελέτη των αγίων Γραφών και μ' όλο τον πνευματικό σου αγώνα, γρήγορα θα φτάσεις στην καθαρότητα της καρδιάς.


Είναι αισχρό οι φιλόσαρκοι και γαστρίμαργοι να εξετάζουν τα πνευματικά πράγματα, όπως η πόρνη να μιλάει για σωφροσύνη.


Και όπως, όταν το σώμα πάσχει από μεγάλη αρρώστια, αποφεύγει τα παχειά φαγητά, έτσι κι ο νους δεν μπορεί να φτάσει στα θεία πράγματα όταν καταγίνεται με τα κοσμικά.


Όπως η φωτιά δεν μπορεί ν' ανάψει τα βρεγμένα ξύλα, έτσι κι η θεία φωτιά δεν μπορεί να θερμάνει την καρδιά που αγαπάει την ανάπαυση.


Όπως η πόρνη δεν περιορίζεται σ' ένα μόνο εραστή, έτσι και η ψυχή που καταγίνεται με πολλά πράγματα δεν μπορεί να κατανοήσει τα σπουδαιότερα, που είναι τα θεία.


Όπως εκείνος που δεν είδε με τα ίδια του τα μάτια τον ήλιο δεν μπορεί να διηγηθεί στους άλλους πως είναι το φως του, έτσι κι αυτός που δεν γεύτηκε την γλυκύτητα της πνευματικής ζωής, δεν μπορεί να μιλήσει για πνευματικά πράγματα.


Αν κάτι δεν το έχεις ανάγκη και σου περισσεύει, δώστο στον αδελφό σου, γιατι έτσι θα πλησιάσει περισσότερο η καρδιά σου τον Θεό.


Όταν κάνεις ελεημοσύνη να δίνεις πλουσιοπάροχα, κάνοντάς την με χαρά, ''ιλαρόν γαρ δότην αγαπά ο Θεός''.


Για το ψωμί που δίνεις στον φτωχό θα πάρεις μισθό στην άλλη ζωή.


Μην εξετάζεις αν σ' αυτόν που κάνεις ελεημοσύνη υπάρχει πραγματική ανάγκη ή όχι.


Εσύ κάνε το καθήκον σου και ο Θεός θα κρίνει σωστά.


Γιατι κάνοντας αδιάκριτα ελεημοσύνη, θα προσελκύσεις και τους σκληρόκαρδους στο καλό. 




Σ υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι )


Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου 
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.
Συνακόλουθες αναρτήσεις εκ του βιβλίου
''Η Άσκηση στη Ζωή μας'' 
Είκοσι κείμενα για την Ορθόδοξη Πνευματική Ζωή 
βασισμένα στους Ασκητικούς Λόγους του Αββά Ισαάκ του Σύρου
έκδοση της Ι. Μ. Παρακλήτου Ωρωπού Αττικής2006, σελ. 54 - 57.

Τετάρτη 3 Φεβρουαρίου 2021

ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΝΑΣΛΙΜΗΣ (1910-1973) ΑΚΑΤΑΒΛΗΤΟΣ ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΥΠΟΜΟΝΗΣ (ΜΕΡΟΣ 20ον)

 


''Όμως, οι υπογράφοντες την εγκύκλιο επιχειρούν να
 δικαιολογήσουν ματαίως την αντικανονική τους
χειροτονεία με πολλές σοφιστείες. Δεν είναι, λέγουν,
 η παράβασή τους δογματική, αλλά διοικητική. Όμως,
ποιός ακριβολογών περί το Κανονικό Δίκαιο απαλλάσσει
 με ευκολία όσους διαπταίουν σε διοικητικά και προσωπικά
ηθικά θεσπίσματα, και καταδικάζει μόνον όσους προσκρούουν
 στα δογματικά; Εάν με αυτό το μέτρο κριθούν οι παραβάτες
 των Εκκλησιαστικών νόμων, τότε δύνανται να υποπέσουν
πολλοί άνευ τιμωρίας σε παραβάσεις σχετικές με θέματα
 κωλυμάτων γάμου ή ιερωσύνης, σχετικές επίσης με ηθικά
 θέματα, με θέματα θείας Λατρείας και εκκλησιαστικά
 θεσπίσματα μη καθ' αυτά δογματικής εννοίας, όπως της
προσκυνήσεως των ιερών Εικόνων και των αγίων Λειψάνων,
 της τηρήσεως νηστειών ή της αποδοχής και αυτής της
 Ημερολογιακής Καινοτομίας! Πάντα ταύτα δύνανται
τότε να καταπατηθούν ασύστολα!''



Το βιογραφικό βιβλίο του θεοφιλεστάτου Επισκόπου Γαρδικίου κ. Κλήμεντος της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών, υπό τον τίτλο ''ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΝΑΣΛΙΜΗΣ (1910-1973) ΑΚΑΤΑΒΛΗΤΟΣ ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΥΠΟΜΟΝΗΣ'' Τόμος Α', αναφέρεται σε μία μεγάλη, πνευματική προσωπικότητα των καιρών μας, που κόσμισε θεάρεστα το Κίνημα των Γνησίων Ορθοδόξων από το 1924, έως σήμερα.


Επιλέξαμε -αποσπασματικά και μόνο- να μεταφέρουμε κάποιες παραθέσεις του βιβλίου, προς πνευματική ωφέλεια ημών και των αναγνωστών μας, χωρίς να αλλοιώνεται ή και να παρερμηνεύεται ο σκοπός και το πνεύμα του συγγράμματος. Αντί ημετέρων σχολίων, καταγράφουμε από τον πρόλογο της έκδοσης, τα λόγια του κ. Ιωάννη Πολέμη, καθηγητή Βυζαντινής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, που μας εισάγει στην ορθόδοξη πνευματικότητα του σύγχρονου αυτού ομολογητή της Εκκλησίας μας.


''Στην εκατόχρονη μαρτυρική πορεία του το Κίνημα των Γνησίων Ορθοδόξων δεν αναζωογόνησε μόνο το τοπίο της καθόλου ορθοδοξίας, τόσο στην χώρα μας όσο και στην αλλοδαπή, αλλά ανέδειξε και μαρτυρικές και ομολογιακές μορφές, εφάμιλλες των παλαιών πατέρων, που αγωνίσθηκαν τον αγώνα τον καλό υπέρ της πατρώας πίστεως. Ανάμεσά τους αναμφίβολα ξεχωρίζει ο Μαγνησίας Χρυσόστομος, του οποίου την βιογράφηση ανέλαβε με ζήλο και ευσυνειδησία ο θεοφιλέστατος επίσκοπος ΓΟΧ Γαρδικίου κ. Κλήμης.


Πρόκειται για μία απόλυτα τεκμηριωμένη και αξιόπιστη εργασία, η οποία με γλαφυρότητα αποτυπώνει τον βίο ενός ομολογητού των ημερών μας. Σε κάθε σελίδα του βιβλίου ο αναγνώστης μπορεί να οσφρανθεί το πολύτιμο μύρο της αγίας πίστεώς μας, το οποίο τόσο γενναιόδωρα σκόρπισε στο πέρασμά του από την εφήμερη τούτη ζωή ο Χρυσόστομος Νασλίμης.


Ο θεοφιλέστατος Γαρδικίου προβάλλει τον ταπεινό ομολογητή επίσκοπο Μαγνησίας ως πρότυπο αγωνιστού και για τις ημέρες μας και για τους σκοτεινούς καιρούς που έρχονται. Είθε ο Κύριος να τον αξιώσει να μας δώσει σύντομα και τον δεύτερο τόμο της βιογραφίας αυτής, η οποία ίσως λειτουργήσει και ως παρότρυνση σε άλλους ερευνητές να καταγράψουν την αγία βιοτή και άλλων μορφών της αγωνιζομένης ορθοδοξίας.


Κάποιοι πρέπει να διασώσουν όποια στοιχεία υπάρχουν ακόμη για τον παπα-Γιάννη Φλώρο, τον παπα-Ευγένιο Λεμονή, τον Κυκλάδων Παρθένιο, τον Φυλής Κυπριανό και τόσους άλλους. Έτσι θα δημιουργηθεί σταδιακά ο νέος Συναξαριστής της πραγματικής ορθοδοξίας και της γνήσιας αγιότητος στον ταραγμένο εικοστό αιώνα''.




ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ





ΙΓ. 9. Γιατί δεν είναι δυνατή η ένωση με τους κατηγορουμένους



Μετά από ένα ολόκληρο έτος, ο βιογραφούμενός μας (π. Χρ. Ν.) επανέρχεται με νέο άρθρο του στο κουραστικό αυτό θέμα, διότι οι αυτοαποκαλούμενοι επίσκοποι της Κερατέας εξαπέλυσαν τότε νέα εγκύκλιο, καλούντες σε ένωση τους απανταχού Γνησίους Ορθοδόξους Χριστιανούς υπό την αρχηγία τους, ως δήθεν μόνων ορθοδόξων επισκόπων. 


Εις απάντησίν τους λοιπόν, ο συγγραφέας μας (π. Χρ. Ν.) ευρισκόμενος πάντοτε εν εγρηγόρσει προς αντιμετώπισιν του πειρασμού τούτου από τους ψευδαδέλφους, έσπευσε στη συγγραφή του κειμένου του με τίτλο: ''Εστημέναι Παγίδες'', το οποίο δημοσιεύθηκε σε δύο συνέχειες στην ''Φωνή της Ορθοδοξίας'' 64.


Κατά την συνήθειά του μάλιστα θέτει υπό τον κύριο τίτλο του κειμένου το Γραφικόν: ''Δει τον επίσκοπον ανέγκλητον είναι ως Θεού οικονόμον'' (Τίτ. α' 7).


Γράφει δε χαρακτηριστικά έναντι των επιχειρημάτων των Ματθαιϊκών υπέρ του καλού της Ενώσεως, αλλά και περί της οφειλομένης υπακοής των Χριστιανών στον Επίσκοπο:


''Δεν υπάρχει δευτέρα γνώμη, ότι η εκκλησιαστική ενότης και η εις τον επίσκοπον υπακοή αποτελούν τα απαραίτητα στοιχεία της ψυχικής σωτηρίας.


Ουδεμία αντίρρησις, ότι μόνον διά της ενότητος και της πειθαρχίας εις την κανονικήν προϊσταμένην Εκκλησιαστικήν Αρχήν τα πάντα, κοινά και ίδια, καλώς και θεαρέστως ευοδούνται.


Πλην όμως οι υπογράφοντες την εγκύκλιον δύνανται άραγε να ομιλώσι περί εκκλησιαστικής ενότητος, αυτοί από του 1937 αδικαιολογήτως εν αποστασία από της Εκκλησιαστικής ημών ηγεσίας διατελούντες, και δικαιούνται νυν να διεκδικώσι επισκοπικήν ιδιότητα μη εισελθόντες διά της θύρας εις την αυλήν των προβάτων, αλλ' αναβάντες αλλαχόθεν, ως μη καλοί και αληθείς ποιμένες, αλλ' ως κλέπται και λησταί, κατά τον χαρακτηρισμόν του θείου Ευαγγελίου; (Ιωάν. ι' 1-2)'' 65.


Συνεχίζει μάλιστα λέγων, ότι την ένωση και πειθαρχία στην Εκκλησία και τους θεσμούς της αγωνιζόμαστε από του 1924 να στηρίξουμε, διότι στον σκοπό αυτό αποβλέπει ο πολυετής ιερός Αγώνας μας και χάριν τούτου αποδυθήκαμε σε θυσίες παντοειδείς.


Όμως, οι υπογράφοντες την εγκύκλιο επιχειρούν να δικαιολογήσουν ματαίως την αντικανονική τους χειροτονεία με πολλές σοφιστείες.


Δεν είναι, λέγουν, η παράβασή τους δογματική, αλλά διοικητική. Όμως, ποιός ακριβολογών περί το Κανονικό Δίκαιο απαλλάσσει με ευκολία όσους διαπταίουν σε διοικητικά και προσωπικά ηθικά θεσπίσματα, και καταδικάζει μόνον όσους προσκρούουν στα δογματικά;


Εάν με αυτό το μέτρο κριθούν οι παραβάτες των Εκκλησιαστικών νόμων, τότε δύνανται να υποπέσουν πολλοί άνευ τιμωρίας σε παραβάσεις σχετικές με θέματα κωλυμάτων γάμου ή ιερωσύνης, σχετικές επίσης με ηθικά θέματα, με θέματα θείας Λατρείας και εκκλησιαστικά θεσπίσματα μη καθ' αυτά δογματικής εννοίας, όπως της προσκυνήσεως των ιερών Εικόνων και των αγίων Λειψάνων, της τηρήσεως νηστειών ή της αποδοχής και αυτής της Ημερολογιακής Καινοτομίας!


Πάντα ταύτα δύνανται τότε να καταπατηθούν ασύστολα! 66. Χαρακτηριστικό όμως της εγκυκλίου τους, είναι η ομολογία της αντικανονικής χειροτονίας τους και της ενώπιον μιας Μείζονος Συνόδου υποδικίας τους 67.


''Αποδεχόμεθα, λέγουσι, την υποδικίαν πρόθυμοι να προσέλθωμεν ενώπιον Κανονικής Ορθοδόξου Συνόδου οψέποτε συνερχομένης να λογοδοτήσωμεν και κριθώμεν'' 68.


Ιδού λοιπόν ότι ομολογούν την υποδικία τους ενώπιον της όλης Εκκλησίας για την αντικανονική τους χειροτονία και ότι ως δοσίλογοι θα καθήσουν κάποτε αναμφιβόλως στο εδώλιον του κατηγορουμένου.


Και αν εμείς για την Ημερολογιακή Καινοτομία διεχωρίσαμε ευθύνες από την κρατούσα Εκκλησία για να μην γίνουμε συγκοινωνοί μιας συνωδικώς κατεγνωσμένης αντικανονικότητος στη θεία λατρεία, έστω και μη προσβαλλούσης τα θεμελιώδη δόγματα της πίστεώς μας, και εφ' όσον ακόμη και για μικρότερης σημασίας ζητήματα δεν επιθυμούμε να τα παραδίδουμε ανεξέλεγκτα βάσει των πατροπαραδότων θεσπισμάτων, πώς και με ποιά πρόφαση θα δικαιολογήσουμε παραπτώματα μεγάλης εκκλησιαστικής σημασίας, όπως είναι η κανονική Αποστολική διαδοχή, από την οποία πηγάζει το κύρος κάθε μυστηριακής εκκλησιαστικής πράξεως;


Ποιός φαρισαϊζων ενώ διϋλίζει τον κώνωπα, αποποιούμενος την συμμετοχή του σε μικρές εκκλησιαστικές αυθαιρεσίες, καταπίνει παρανόμως την κάμηλο, δηλαδή συνευδοκεί ή απλώς ανέχεται την αθέτηση των βασικωτέρων όρων και προϋποθέσεων για την έγκυρη σύσταση και διοίκηση εκκλησιαστικού συγκροτήματος; 68  (Σελ. 436-439).




64. Βλ. αρ. φ. 259/29.4.1957, σελ. 7-8 και αρ. φ. 260/13. 5. 1957, σελ. 4.


65. Περιοδ. ''Η Φωνή της Ορθοδοξίας'', αρ. φ. 259/29.4.1957, σελ. 7.


66. Αυτόθι, σελ. 7-8.


67. Αυτόθι, σελ. 8.


68. Περιοδ. ''Η Φωνή της Ορθοδοξίας'', αρ. φ. 260/13.5.1957, σελ.4.



ΙΓ. 11. Η συνέχιση και διαιώνιση της παρανομίας και οι απομιμήσεις αυτής.



Όπως είναι γνωστό, τον Σεπτέμβριο του 1971 οι Ματαθαιϊκοί διά δύο επισκόπων τους, τη συνοδεία και του Ευγενίου Τόμπρου βεβαίως, μετέβησαν στην Αμερική, στην Ιερά Σύνοδο της Υπερορίου Ρωσικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, όπου και απεκατεστάσθη διά χειροθεσίας η υποδικία τους σχετικά με την εξ ενός επισκόπου προέλευση της χειροτονίας τους. 


Παράλληλα παραπέμφθηκαν σε ένωση με την υπό τον Αρχιεπίσκοπο Αυξέντιο Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας των Γ.Ο.Χ. Ελλάδος 73, πράγμα το οποίο δεν τήρησαν, αλλά συνέχισαν την παράνομη αυτοδικαιωτική γραμμή τους.


Εν τέλει, μετά πάροδον μιας πενταετίας, οι Ματθαιϊκοί αναγνώρισαν ότι οι Ρώσοι της Διασποράς δεν είναι Ορθόδοξοι σύμφωνα με την δική τους αντίληψη, οπότε και προέβησαν σε αποκήρυξή τους, με αποτέλεσμα να επανέλθουν στην προ του 1971 αντικανονικότητα και υποδικία τους και ως προς την χειροτονία τους, απογυμνωμένοι από την όποια διόρθωσή τους ως προς το θέμα αυτό, η οποία ούτως ή άλλως δεν ολοκληρώθηκε με την τεθείσα από τους Ρώσους υποχρέωση για ένωση με την υπό τον Αρχιεπίσκοπο Αυξέντιο Ιεραρχία.


Και μάλιστα, μετά την πολυ-διάσπασή τους από το 1995 και εξής, μία από τις διαμορφωθείσες ομάδες τους προέβη και πάλι σε δήθεν χειροτονία επισκόπου από έναν και μόνον επίσκοπο, ώστε διά του ''καθιερωμένου'' αυτού αντικανονικού τρόπου να αποκτήσουν και πάλι δήθεν ιεραρχία.


Άλλη δε ομάδα τους ήλθε σε κοινωνία με παρόμοια ομάδα του εξωτερικού, η οποία είχε επίσης την ίδια ακριβώς προέλευση από έναν επίσκοπο, με πλήρως αμφισβητούμενη την ιερωσύνη του.


Αυτή την αντικανονική πρακτική έσπευσαν να μιμηθούν και κάποιες ομάδες δήθεν γνησίων ορθοδόξων ρωσικής κυρίως προελεύσεως, όπως και ένας επίσκοπος στην Σερβία, ο οποίος αποχωρισθείς προ ετών από το Πατριαρχείο της Σερβίας και για λόγους Πίστεως, προέβη μόνος σε χειροτονία Επισκόπου με το δικαιολογητικό ότι δύναται να χειροτονήσει χωροεπίσκοπο, και περιπέσας διά του τρόπου αυτού σε μία τέτοιου είδους ανεπίτρεπτη παρανομία.




73. Βλ. ''Απόφασις της Συνόδου των Επισκόπων της Υπερορίου Ρωσικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, αριθ. πρωτ. 16-11, τη 15η/28η Σεπτεμβρίου 1971'' (σ.σ. 7), υπογεγραμμένη από τον Γραμματέα της Ιεράς Συνόδου Επίσκοπο Μανχάτταν Λαύρο (Εκ του ημετέρου Αρχείου). Θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι ουσιαστικά μόνον ο Κορινθίας Κάλλιστος, ένας από τους δύο Επισκόπους που χειροτονήθηκαν από τους Ρώσους το 1971, δεν αποδέχθηκε την εκ των υστέρων διακοπή κοινωνίας με την Ρωσική Διασπορά και προχώρησε σε ένωση με την υπό τον Αρχιεπίσκοπον Αυξέντιο Ιεραρχία το έτος 1977.



Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια και παρουσίαση κειμένου
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.
Σειρά αποσπασμάτων από το βιβλίο του
Επισκόπου Γαρδικίου κ. Κλήμεντος
της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών
''ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΝΑΣΛΙΜΗΣ (1910-1973)
ΑΚΑΤΑΒΛΗΤΟΣ ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΥΠΟΜΟΝΗΣ'',
τόμος Α', σελ. 436-439 και 443-445, Αθήνα 2019.

Τρίτη 2 Φεβρουαρίου 2021

ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΜΗΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΕΙΡΗΝΗΣ ΗΓΟΥΜΕΝΗΣ ΜΟΝΗΣ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΟΥ (ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟΝ)

  


''Η Ειρήνη ηυχαρίστησε την Αυγούστα και της είπεν
 ότι είναι αδύνατον να παραμείνη στη Βασιλεύουσα.
-Επιθυμείς να επιστρέψης στην πατρίδα σου; Τότε
ευρήκεν ευκαιρίαν να εκφράση το μυστικόν της. Επιθυμώ
να εγκαταλείψω τον κόσμον και να αφιερωθώ εις την
 λατρείαν του Θεού μου, είπε. Γι' αυτό και μόνον ήλθον
 εδώ, διά να λάβω την ευχήν του πατέρα μου' η
Αυγούστα έμεινεν άφωνος και έκπληκτος διά την
 απόφασίν της Ειρήνης και αφού συνωμίλησαν αρκετά
της είπε: δύσκολον δρόμον επέλεξες κόρη μου,
πλην μακάριον''.





( Ε κ  τ ο υ   π ρ ο η γ ο ύ μ ε ν ο υ )




ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ε΄

''Άλλαι μεν βουλαί ανθρώπων, άλλα δε ο Θεός κελεύει''.


Όταν επλησίασαν την πόλιν είδον αυτήν λαμπροστολισμένην, τα κωδωνοστάσια των εκκλησιών, τα υψηλά μέγαρα των αρχόντων, οι μεγάλοι δρόμοι της πόλεως και πλατείες, όλα στολισμένα ήσαν ακόμη.


Στους δρόμους υπήρχαν πατημένα φύλλα δάφνης και στις πύλες στεφάνια από φοινικόφυλλα.


Τέτοιος στολισμός γίνεται μόνον σε μεγάλα γεγονότα νίκης ή σε βασιλικούς γάμους, είπεν ο Νικηφόρος Πατρίκιος, και ηρώτησεν ένα διαβάτη, όστις επέρνα βιαστικός πλάϊ τους, για να προλάβη την δουλειά του. 


-Τί είναι όλος αυτός ο στολισμός;


-Για τους γάμους του αυτοκράτορος, άρχοντά μου, που έγιναν προχθές. 


-Ποιανού αυτοκράτορος;


-Του Μιχαήλ, απήντησεν ο διαβάτης.


Ο Νικηφόρος ανετινάχθη από το απροσδόκητο άκουσμα.


Η αδελφή της Ειρήνης μετά του πατρός των επήραν την συνοδείαν τους και επήγαν εις προϋπάντησιν της Ειρήνης,


την οποίαν υπεδέχθησαν μετά μεγάλης συγκινήσεως και χαράς, προσπαθούντες να αποκρύψουν τον πόνο τους. 


Έφθασαν στα ανάκτορα, στα διαμερίσματα του καίσαρος Βάρδα, συζύγου της αδελφής της.


Εις ιδιαιτέραν αίθουσαν εκάθισαν ο Στρατηγός και ο Πατρίκιος Νικηφόρος και έλεγον τα του γάμου του αυτοκράτορος.


Η Αυγούστα επιθυμούσε να παντρέψη σύντομα τον Μιχαήλ, που είχε κληρονομήση μόνον τα ελαττώματα του πατέρα του και κανένα προτέρημα, 


και ήθελε μίαν νέαν καλήν, που να έχη καλήν επίδρασιν εις αυτόν με την αρετήν της.


Ήθελεν η πονεμένη μητέρα, να τον αποσπάση από την διαφοράν και διά τούτο επεδίωξε και το συνοικέσιον με του στρατηγού την κόρη, Ειρήνην,


διά της οποίας τα προτερήματα εγίνετο λόγος εις την Βασιλεύουσαν όπου ο Στρατηγός είχε ισχυρούς συγγενείς.


Ο Βάρδας όμως που δεν έβλεπε ποτέ με καλό μάτι να αυξάνη η επιρροή του πενθερού του στο παλάτι, εφρόντισε με κάθε τρόπο να ματαιώση τον γάμον του Μιχαήλ μετά της Ειρήνης.


Επαρουσίασε λοιπόν στην Αυτοκράτειρα και αδελφήν του μίαν έκρυθμον κατάστασιν στρατιωτικήν, λόγω δήθεν της επιρροή του στρατού στο παλάτι, επειδή παλαιά


ο Στρατηγός είχε ταχθή με την μερίδα των Ορθοδόξων και τους υπεστήριζε και έπεισεν ούτως αυτήν


πως ήτο πολιτικώς συμφερότερον να συγγενέψη με τον άλλοτε εικονομάχον τρατηγόν Δεκαπολίτην και να κατευνάσουν τα πάθη.


Εις διάστημα ολίγων εβδομάδων που εχρειάσθηκε διά να φθάση η Ειρήνη, ετοιμάσθηκαν οι γάμοι με απόλυτη μυστικότητα, και η Ευδοκία η Δεκαπολίτισσα έγινε σύζυγος του Μιχαήλ,


χάρις στην σκοτεινήν επέμβασιν του Βάρδα, όστις προσπαθούσε παντοιοτρόπως να παραμερίση με την δραστηριότητά του εκ του θρόνου και τους δύο,


Αυγούστας και υιόν της, και έκανε κάθε τι διά να περιορίζη την εξουσίαν της Θεοδώρας.


Εκολάκευε τον άβουλο Μιχαήλ, και τον παρέσυρε στην διαφθοράν και στην ακολουσίαν.


Επί τέλους επέτυχεν ο πονηρός Παφλάγων, να οικιοποιηθή όλα τα ανώτατα αξιώματα της αυτοκρατορίας.


Ο Στρατηγός εμπιστευτικώς είπεν στον Νικηφόρον, ότι είχε βαρεθή της αυλής τας δολοπλοκίας και ήθελε να παντρέψη την Ειρήνην και να αποσυρθή στην Καισάρειαν, στα κτήματά του.


Πολλές αρχοντικές οικογένειες μου την είχαν ζητήσει προ της Θεοδώρας. 


Σε διαβεβαιώ, είμαι ευχαριστημένος είπε, που δεν έγινε το συνοικέσιο με τον Μιχαήλ, διότι ούτος έχει τελείως παρασυρθή εις την διαφθράν.


Λοιπόν καλλίτερα που έλειψε το στέμμα από την κεφαλήν της Ειρήνης, φθάνει που εθυσίασα την Καλλινίκην΄ μόνον θα φροντίσω να την παντρέψω σύντομα.



ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΣΤ'
Η Ειρήνη εις τα ανάκτορα


Όταν παρήλθον ολίγες ημέρες και επληροφορήθη θετικά την άφιξιν της Ειρήνης η Θεοδώρα στα ανάκτορα, έστειλε δύο από τις αυλικές της,


να ευχηθούν το ''καλώς ήλθες'' και να την ειδοποιήσουν ότι την επομένη η Δέσποινα θα την εδέχετο εις ακρόασιν και θα την εκρατούσεν εις βασιλικόν γεύμα.


Η Καλλινίκη έκανε την πρέπουσαν ετοιμασίαν εις την Ειρήνην δια να παρουσιασθή.


Ήλθεν η επίσημος ώρα και η Ειρήνη συνοδευομένη υπό δύο βασιλικών ευνούχων θα εισήρχετο στην μεγάλη αίθουσαν των ακροάσεων της Αυτοκράτειρας.


Η Καλλινίκη είχε πάει ενωρίτερα να καταλάβη την θέσιν αριστερά της Αυτοκράτειρας συμφώνως προς το αξίωμά της.


Η Ειρήνη ενεθυμείτο τους τύπους που της είχεν υποδείξει η Καλλινίκη΄ 


έπρεπε να περιμένη εις τον προθάλαμον, έως ότου ο Κουβικουλάριος εφώναζε το όνομα και τους τίτλους της.


Ύστερα θα περνούσε εις την αίθουσαν των ακροάσεων κλίνουσα ελαφρά το κεφάλι της, προς τας ευγενείς ζώστας που δεν περιέβαλον τον θρόνον΄ 


κλίνουσα δε γόνυ θα ησπάζετο το χέρι της Αυτοκρατείρας χωρίς να είπη λέξιν έως ότου της απηύθυνε τον λόγον η Αυγούστα.


Όταν η Ειρήνη βρέθηκε στα βασιλικά διαμερίσματα ο νους υψώθη στα επουράνια,


σκεπτομένη αν ο βασιλεύς ο επίγειος στοιχίζεται από τοιαύτην δόξαν και μεγαλοπρέπειαν, πόσον ανωτέρα θα είναι η δόξα του επουρανίου. 


Αυτά συλλογιζομένη η ψυχή της ανέπεμπεν αίνους εις τον ουρανόν Βασιλέα, επιποθούσα να γίνη νύμφη του.


Απορροφημένη από τας σκέψεις αυτάς ελησμόνησε γιατι ευρίσκετο εκεί, συνήλθεν όμως με την επίσημον αγγελίαν του κουβικουλαρίου:


''η θεία Αυγούστα ευδοκεί να δεχθή εις ακρόασιν, και διατάσσει να παρουσιασθή ενώπιόν της η ευγενής πατρικία Ειρήνη'  η πατρικία δύναται να εισέλθη''.


Δύο οστιάριοι (θυρωροί) ετράβηξαν το βαρύτιμον παραπέτασμα και η Ειρήνη ευρέθη εις το μέσον της αιθούσης.


Όλα τα βλέμματα έπεσαν επάνω της΄ ήτο εξαιρετικά ωραία στολισμένη μεγαλοπρεπώς και σεμνώς.


Κόσμημα τίποτε δεν εφόρει εκτός από ένα χρυσούν σταυρόν, επλησίασε την Αυγούστα και ησπάσθη το χέρι της.


Η Αυτοκράτειρα απηύθυνε ολίγα εγκάρδια λόγια εις την Ειρήνην και εν συνεχεία παρήλθεν η ώρα των ακροάσεων.


Την Ειρήνην επήρεν η Καλλινίκη μαζί της και συνωμίλει μετ' αυτής, εν τω μεταξύ εκλήθησαν εις την βασιλικήν τράπεζαν.


Το γεύμα την ημέρα εκείνην ήτο τελείως οικογενειακόν.


Η Ειρήνη εγνωρίσθη με την θυγατέρα της Αυγούστας, Θέκλαν ονομαζομένην και συνεδέθηθησαν φιλικώς.


Μετά το γεύμα επήρεν ιδιαιτέρως την Ειρήνην η Αυγούστα, της έκανε διαφόρους ερωτήσεις, εκφράζουσα εν ταυτώ και την λύπην,


που δεν την έκανε νύμφην της, και παρεκάλει αυτήν να παραμείνη στα βασίλεια να γίνη μια καλή φίλη της κόρης της, και να της δώση μεγάλο αξίωμα.


Η Ειρήνη ηυχαρίστησε την Αυγούστα και της είπεν ότι είναι αδύνατον να παραμείνη στη Βασιλεύουσα.


-Επιθυμείς να επιστρέψης στην πατρίδα σου;


Τότε ευρήκεν ευκαιρίαν να εκφράση το μυστικόν της.


Επιθυμώ να εγκαταλείψω τον κόσμον και να αφιερωθώ εις την λατρείαν του Θεού μου, είπε.


Γι' αυτό και μόνον ήλθον εδώ, διά να λάβω την ευχήν του πατέρα μου'


η Αυγούστα έμεινεν άφωνος και έκπληκτος διά την απόφασίν της Ειρήνης και αφού συνωμίλησαν αρκετά της είπε:


δύσκολον δρόμον επέλεξες κόρη μου, πλην μακάριον.



( Σ υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι )


Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου 
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.
Εκ του βιβλίου 
της Ιεράς Μονής Αγίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου 
Καρελλάς Κορωπίου Αττικής,
 ''Βίος και Ακολουθία 
της Οσίας Μητρός ημών Ειρήνης Ηγουμένης Μονής Χρυσοβαλάντου'', 
σελ. 50-52, Οκτώβριος 2012

Δευτέρα 1 Φεβρουαρίου 2021

ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΕΝΑ ΠΟΥΛΙ ΚΛΕΙΣΜΕΝΟ Σ' ΑΝΟΙΧΤΟ ΚΛΟΥΒΙ



''Κυνηγώντας το «απόλυτο», δηλαδή την ψευδαίσθηση
 της πλήρους επάρκειας κι αφθονίας, ο άνθρωπος 
μένει συνεχώς ανικανοποίητος. Μεθυσμένος από την 
τεχνολογική δύναμη του, έχει ξεχάσει ότι «ακόμη κι αν
 βρίσκεται στην πιο ψηλή κορυφή, είναι πάντα κάτω 
από τον ουρανό». Τα αποτελέσματα της απληστίας του 
σημερινού ανθρώπου περιγράφονται «εύγλωττα» σ’ ένα
 σκίτσο του Κώστα Μητρόπουλου: ένα πουλί μέσα σ’ ένα
 κλουβί. Η πόρτα του κλουβιού είναι ανοιχτή, μα το πουλί
 έχει τόσο πολύ παχυνθεί, ώστε να μην μπορεί να βγει. 
Τίτλος του σκίτσου: «Καταναλωτική κοινωνία». Όσα 
λέει μια εικόνα δε λένε χίλιες λέξεις. Ο άνθρωπος, που επί 
αιώνες ήταν φυλακισμένος μέσα στο κλουβί της αμάθειας
 και της ευπιστίας, απέκτησε τις γνώσεις, θεωρητικές και
 πρακτικές, που του άνοιξαν νέους ορίζοντες και νέα πεδία
 δράσης κι έκαναν τη ζωή του πιο όμορφη και πιο εύκολη''.




«Οι αλεπούδες στο γουναράδικο ανταμώνουν»
(ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΑΡΟΙΜΙΑ)


Πολλές φορές στο παρελθόν, η φαντασία των ανθρώπων έπλασε παραδείσους, όπου «έρρεαν ποταμοί από γάλα και μέλι», δίνοντας έτσι μια φανταστική διέξοδο στο μεγαλύτερο πόθο του ανθρώπου: την εξασφάλιση άφθονων υλικών αγαθών. Όμως η επιθυμία γι’ αφθονία έμενε πάντα ένα απλό όνειρο μέσα στη φαντασία του ανθρώπου και κανείς δε θα μπορούσε να προβλέψει ότι θα φτάναμε κάποτε στο σημείο να μιλάμε για τα προβλήματα, που έχει δημιουργήσει μια κοινωνία, όχι καταναλωτική, αλλ’ υπερκαταναλωτική.


Ο Βολταίρος κάποτε είχε πει ότι «το περιττό είναι απόλυτα αναγκαίο» εννοώντας τη γεύση ομορφιάς που προσφέρει αυτό που ξεπερνά την πεζή πραγματικότητα. Η σημερινή κοινωνία έρχεται να δικαιώσει τα προφητικά λόγια του Γάλλου σοφού κάπως ανάποδα, μια και στις μέρες μας το περιττό παίρνει τη θέση του αναγκαίου, ενώ το πραγματικά αναγκαίο (όπως π.χ. ο πνευματικός βίος) κατατάσσεται στην κατηγορία του περιττού.


Ο άνθρωπος της εποχής μας έχει την ευχέρεια ν’ απολαμβάνει ένα πλήθος αγαθών, που του προσφέρει ο τεχνολογικός πολιτισμός. Όμως, αν και πλούσιος σ’ αγαθά, ποτέ δεν ήταν τόσο ανικανοποίητος, όσο σήμερα. Γιατί, ενώ έχει αφθονία αγαθών, δεν έχει εσωτερική αυτάρκεια. Τα αγαθά που διαθέτει σήμερα είναι αρκετά για να δώσουν σάρκα και στα πιο τολμηρά όνειρα του παρελθόντος• είναι, όμως, πολύ λίγα για να καλύψουν τις ανάγκες του παρόντος. Ενός παρόντος που μοιάζει να βουλιάζει και να πνίγεται κάτω από το βάρος μιας πρωτόγνωρης σε μέγεθος πλεονεξίας.


Όσο αποκτά ο σημερινός άνθρωπος αγαθά, τόσο μεγαλώνουν οι ανάγκες του. Ανάγκες, όμως, που δεν τις δημιουργούν κάποιες ομαλές συνθήκες ζωής αλλά που «κατασκευάζονται» από διάφορους μηχανισμούς παραγωγής τεχνητών αναγκών, όπως είναι η διαφήμιση και η μόδα. Πρόκειται γι’ ανάγκες ψεύτικες, «περιττές», αλλ’ απόλυτα αναγκαίες», που «σχεδιάστηκαν» για να εξυπηρετήσουν όχι βέβαια τον άνθρωπο αλλά τις εταιρίες παραγωγής αγαθών και αναγκών.


Κυνηγώντας το «απόλυτο», δηλαδή την ψευδαίσθηση της πλήρους επάρκειας κι αφθονίας, ο άνθρωπος μένει συνεχώς ανικανοποίητος. Μεθυσμένος από την τεχνολογική δύναμη του, έχει ξεχάσει ότι «ακόμη κι αν βρίσκεται στην πιο ψηλή κορυφή, είναι πάντα κάτω από τον ουρανό».


Τα αποτελέσματα της απληστίας του σημερινού ανθρώπου περιγράφονται «εύγλωττα» σ’ ένα σκίτσο του Κώστα Μητρόπουλου: ένα πουλί μέσα σ’ ένα κλουβί. Η πόρτα του κλουβιού είναι ανοιχτή, μα το πουλί έχει τόσο πολύ παχυνθεί, ώστε να μην μπορεί να βγει. Τίτλος του σκίτσου: «Καταναλωτική κοινωνία». Όσα λέει μια εικόνα δε λένε χίλιες λέξεις. Ο άνθρωπος, που επί αιώνες ήταν φυλακισμένος μέσα στο κλουβί της αμάθειας και της ευπιστίας, απέκτησε τις γνώσεις, θεωρητικές και πρακτικές, που του άνοιξαν νέους ορίζοντες και νέα πεδία δράσης κι έκαναν τη ζωή του πιο όμορφη και πιο εύκολη.


Όμως, αντί από την τεχνολογική πρόοδο να πάρει τη δύναμη για να μπορέσει να ανοίξει τα φτερά του και να πετάξει στους πρωτόγνωρους κόσμους, που του άνοιξαν τις πύλες τους, εμποτίστηκε από ένα βαθύ πνεύμα πλεονεξίας. Η πρόοδος, όπως ευφημιστικά αποκαλούμε το συμφέρον, για την οποία τόσο πολύ κουράστηκε και θυσιάστηκε ο άνθρωπος, έγινε για τον άνθρωπο απάνθρωπη.


Κι αυτός έχει τόσο πολύ παχυνθεί μέσα στα «χρυσά δεσμά» της καταναλωτικής κοινωνίας, ώστε δε χωράει να περάσει από την ανοιχτή πόρτα του κλουβιού, δεν μπορεί ν’ ανοίξει τα φτερά του και να πετάξει. Η πάχυνση του δεν είναι τόσο σωματική, όσο πνευματική και ψυχική. Γιατί τα συστήματα κατανάλωσης έχουν κηρύξει αμείλικτο πόλεμο κατά του σώματος και δεν το αφήνουν να πάρει τις φυσιολογικές του διαστάσεις, αλλά τις δια¬στάσεις που ορίζει η καταναλωτική «σωματογεωμετρία». Το αποτέλεσμα είναι γνωστό: ο σημερινός άνθρωπος είναι ο πιο αυτοβασανιζόμενος άνθρωπος της ιστορίας και ο πλουσιότερος φτωχός ή, μάλλον, ο φτωχότερος πλούσιος της ιστορίας.


Η καταναλωτική κοινωνία είναι κοινωνία ατόμων νευρωτικών, γεμάτων από άγχος κι αγωνία. Η εναγώνια φροντίδα του ανθρώπου για την απόκτηση νέων αγαθών, η συναίσθηση ότι ο χρόνος κυλά γρήγορα, το «ανικανοποίητο» και το «ακόρεστο» της ψυχής του, τον έχουν κάνει δέσμιο των αναγκών του, τον έχουν απομακρύνει από τις μικροχαρές της ζωής, τις λίγες αλλά ανθρώπινες στιγμές, που δίνουν στη ζωή ένα ευφρόσυνο νόημα. Ποτέ ο άνθρωπος δεν είχε πιστέψει ότι το αντίτιμο στο καταναλωτικό του ταξίδι θα ήταν η ίδια η ουσία της ζωής του.


Η καταναλωτική κοινωνία είναι κοινωνία αυταπάτης. Μας προσφέρει ευκολίες σε δυσκολίες που δεν υπάρχουν. Την ονομάζουμε αλλιώς και κοινωνία αφθονίας, ενώ είναι «κοινωνία απώλειας». Κυρίως απώλειας της ανθρωπιάς. Γιατί μαζί με τον άνθρωπο έχει παχυνθεί και η καρδιά του. Ξεκινώντας για τις «Μεγάλες προσδοκίες», ξέχασε τους «ανόητους» συναισθηματισμούς και τη συμπόνια. Έγινε μισάνθρωπος. Έτσι, ενώ το 1/4 του γήινου πληθυσμού κάνει δίαιτα για να μην παχύνει, τα υπόλοιπα 3/4 κάνουν δίαιτα, γιατί δεν έχουν να φάνε! Οι καταναλωτικές κοινωνίες τους έχουν στραγγίξει τις πρώτες ύλες των εδαφών τους.


Ακόμη πιο δυσάρεστη είναι η διαπίστωση ότι με το ίδιο καταναλωτικό πνεύμα έχουν κυριευθεί και τα παιδιά. Έχουν μάθει να ζητούν οτιδήποτε φαντακτερό βλέπουν στις προθήκες των καταστημάτων ή στις διαφημίσεις της τηλεόρασης. Το χειρότερο είναι ότι οι γονείς αβασάνιστα σπεύδουν να ικανοποιήσουν τα καταναλωτικά αιτήματα των παιδιών, κυρίως «για να ησυχάσουν από την γκρίνια τους». Αυτό, όμως, κάνει τη ζωή των παιδιών τόσο «εύκολη», που χάνει κάθε ενδιαφέρον. Τα παιδιά της εποχής μας στα πρώτα βήματα της ζωής αισθάνονται τόσο κορεσμένα και κουρασμένα, όσο και οι μι γάλοι. Η ζωή δεν έχει τίποτε νεότερο να τους προσφέρει, αφού και το νεότερο παλιώνει αμέσως στα χέρια τους.


Έτσι ο άνθρωπος οδηγείται μεθοδικά σ’ ένα αδιέξοδο. Αυτό, όμως, που κάνει περισσότερο επικίνδυνη την πορεία του αυτή είναι το γεγονός ότι βαδίζει προς την καταστροφή του αδιαμαρτύρητα, ασυναίσθητα, υπνωτισμένος από τη λάμψη του καταναλωτικού μεγαλείου. Ο Νικηφόρος Βρεττάκος με τον απλό του λόγο λέει: «Η ζωή χάνει το δρόμο μέσα στην ευτυχία, περισσότερο απ’ όσο τη χάνει μέσα στη δυστυχία, γιατί στην πρώτη περίπτωση δεν αντιστέκεσαι, παραδίνεσαι, ενώ το αντίθετο συμβαίνει στη δεύτερη, όπου δύσκολα σ’ εγκαταλείπει όχι μόνο τ’ όνειρο, αλλά και η ελπίδα».


Ο άνθρωπος πρέπει ν’ αντιδράσει πριν να είναι αργά. Αντίδραση, βέβαια, δε σημαίνει απόρριψη των αγαθών, αλλ’ αναθεώρηση της στάσης του απέναντι σ’ αυτά και της σχέσης του με την πρόοδο, που δημιούργησε και δημιουργεί. Η ζωή πρέπει να οικοδομηθεί σε καινούργιες βάσεις και με νέους προσανατολισμούς. Να μπορεί ο άνθρωπος ν’ απολαύσει τις «μικροχαρές», που τόσο ασυλλόγιστα χάνει και που τόσο γρήγορα φεύγουν και γίνονται αναμνήσεις. Να δώσει αξία σ’ αυτό που του προσφέρει μόνη της η ζωή, για να δώσει αξία στον εαυτό του. Κάποτε θα φύγουμε από τη ζωή αλλά αυτός δεν είναι λόγος να μας φεύγει η ζωή και να μην το νιώθουμε.


Επίσης είναι απαραίτητος ένας νέος προσανατολισμός της αγωγής του παιδιού, τόσο στο χώρο της οικογένειας όσο και στο χώρο του σχολείου. Το παιδί πρέπει ν’ αποκτήσει και πάλι την παιδική δυναμική ψυχολογία του. Γι αυτό θα πρέπει να εγκαταλειφθεί η αποτυχημένη «πολιτική» της υπερπροσφοράς και να δειχθεί στα παιδιά ότι υπάρχουν αγαθά, που δεν μπορούν ν’ αγορασθούν με χρήματα, αλλά κατακτιούνται με τη δική τους προσπάθεια και το δικό τους μόχθο. Στροφή προς τις αξίες της ζωής είναι στροφή προς την ίδια τη ζωή.


Το παιδί δε χρειάζεται πολλή τροφή• χρειάζεται περισσότερο αγάπη. Αυτή είναι που λείπει εντελώς από την κοινωνία της αφθονίας, όπου αφθονούν τα υλικά και σπανίζουν τα ψυχικά αγαθά. Οι άνθρωποι μέσα στη μέθη της κατανάλωσης ξέχασαν ότι «η καλύβα έχει τόπο για τόση ευτυχία, όσο και το παλάτι». Αποκτώντας το παλάτι, έχασαν την ευτυχία.



(4 Ιανουαρίου 1987)


Εκ του βιβλίου του Σαράντου Ι. Καργάκου
''Προβληματισμοί, ένας διάλογος με τους νέους''. 
Τόμος Ε΄, εκδόσεις GUTENBERG, Αθήνα 1997.
 Αναδημοσίευση εκ του ιστολογίου ''Ορθόδοξη Πορεία''.
Επιμέλεια, παρουσίαση 
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.

Print Friendly and PDF