ΔΑΚΡΥΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΜΑΡΤΙΕΣ ΜΑΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ ΜΑΣ

Δεν υπάρχει δυστυχέστερος άνθρωπος, 

από τον άνθρωπο που χωρίζεται από τον Θεό.

Ακόμη πιο πολύ, 

από τον Χριστιανό άνθρωπο, 

που χωρίζεται απ' τον Θεό, 

το να ζει και να απολαμβάνει τα πάθη του 

και τα αμαρτήματά του...

''Νεανίσκε σοι λέγω εγέρθητι''. Όσο ευλογημένοι Χριστιανοί, όσο κι αν η λυτρωτική θυσία του Κυρίου μας και η πίστις μας εις Αυτόν ελαττώνει τον πόνο του θανάτου προσφιλών προσώπων μας, όμως δεν παύει να είναι ένα γεγονός λυπηρό. Η στέρησις -έστω και προσωρινά- αγαπητών μας προσώπων, κι αυτός ο ίδιος ο Χριστός μας, όταν πήγαινε ν' αναστήσει τον Λάζαρο -λέγει ο ιερός Ευαγγελιστής- δάκρυσε. Δάκρυσε!

Ο Απόστολος Παύλος δεν μας λέει να μην λυπόμαστε για τον θάνατο προσφιλών προσώπων, να μην λυπούμεθα, αλλά να μην λυπούμεθα, ''ώσπερ και οι λοιποί, οι μη έχοντες ελπίδα''. Να μην λυπούμεθα σαν εκείνους, που δεν έχουν την ελπίδα της Αναστάσεως.

Ανέκφραστος ο πόνος της χήρας -εκείνης γυναίκας- της πόλης Ναϊν, που πριν από λίγο καιρό έκανε τον ίδιο δρόμο προς το κοιμητήριο για να θάψει τον άνδρα της. Αλλά έχοντας την παρηγοριά του γιου της, δεν ήταν τόσο πολύ μεγάλος ο πόνος της. Τώρα όμως που χάνει και το μονάκριβο παιδί της ήταν απαρηγόρητη.

Κανείς δεν θα μπορούσε να περιγράψει τον θρήνον, όταν ξεκινούσε το λείψανον του γιου της από το σπίτι που έβγαινε για τελευταία φορά κατευθυνόμενο προς το κοιμητήριο. Μια άλλη όμως συνοδεία, η συνοδεία του Χριστού μας με τους αγίους Αποστόλους Του, τους δώδεκα και άλλους απ' τον κόσμο πολύ που Τον ακολουθούσε, που σαν τα ελάφια τρέχανε να ζυγιστούν από τα σωτήρια λόγια του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού μας.

Ο Χριστός μας, εκτός από άνθρωπος τέλειος ήταν και Θεός τέλειος. Σαν καρδιογνώστης Θεός έβλεπε τον ανέκφραστο πόνο αυτής της μάννας κι αυτή τη φορά κατευθύνεται προς τα κει, για να αναστήσει το παιδί της. Κι όταν συναντήθηκε ο Χριστός με την συνοδεία των κατοίκων της πόλεως, που συνόδευαν το λείψανο προς το κοιμητήριο, εκεί λοιπόν στην συνάντηση τους σταμάτησε.

Λυπήθηκε -λέει ο ιερός Ευαγγελιστής- την πονεμένη μητέρα και με συγκίνηση της είπε: ''γύναι μη κλαις''. Γυναίκα μην κλαις. Κι όπως ήταν σταματημένο το φέρετρο μπροστά στα πόδια Του, γυρίζει προς το νεκρό σώμα και λέγει Αυτός που είπε ''Εγώ είμαι η Ζωή και η Ανάστασις'': ''Νεανίσκε σοι λέω εγέρθητι!''. Σε σένα απευθύνομαι και σου λέω ''Σήκω επάνω''.

Ούτε σε κλάσματα δευτερολέπτου, αλλά πιο σύντομα από κλάσματα δευτερολέπτου πέρασε η φωνή του Θεανθρώπου Ιησού το υλικό σύμπαν. Πέρασε η φωνή Του την χώρα των πνευμάτων, εκεί που τα πνεύματα, όταν βγαίνουν απ' το σώμα περιμένουν στην χώρα εκείνη των πνευμάτων την ''καινήν ανάστασιν'', για να πάρουν πάλι αφθαρτοποιημένα τα σώματά τους, να παρουσιαστούν μπροστά στον φοβερό Κριτή της Δευτέρας Παρουσίας.

Περνάει λοιπόν η φωνή Του το υλικό σύμπαν και μέχρι που να πει τις λέξεις αυτές, η ψυχή επιστρέφει από το σύμπαν. Να λοιπόν ένα δίδαγμα μεγάλο, πως οι ψυχές δεν πεθαίνουν, ζουν. Όσο υπάρχει η ψυχή, κινείται το σώμα. Όταν η ψυχή χωριστεί από το σώμα, πάει στη χώρα των πνευμάτων. Τότε το σώμα είναι άχρηστο, είναι νεκρό και τα πιο προσφιλή μας πρόσωπα σπεύδουν να το ενταφιάσουν για να μη τους πάρει η βρώμα και η δυσοσμία.

Ευθύς αμέσως που αναστήθηκε ο νέος, άρχισε -λέγει- να ομιλεί. Και μπορείτε τώρα να φανταστείτε την ανέκφραστη χαρά της μητέρας, αλλά και όλων των κατοίκων που φώναζαν με σπαραγμό: ''μεγάλος δε προφήτης έχει εγερθεί για να σώσει το έθνος μας, για να σώσει τον λαό''. Αυτό όμως το θαύμα αδελφοί μου εν Χριστώ, αυτό το θαύμα θα μπορούσα να πω, πως είναι πολύ μικρό μπροστά σε μια ψυχική ''νεκρανάσταση''.

Γιατι στο να εγερθεί ένα νεκρό σώμα, όπως το σώμα του νέου που ακούσαμε σήμερα στην ευαγγελική περικοπή είναι το θέλημα του Θεού. Κι αφού το θέλει ο Θεός τον ανασταίνει. ''Νεανίσκε σοι λέγω εγέρθητι''. Ο Λάζαρος σε τέσσερεις μέρες αποσύνθεσης το σώμα του. ''Λάζαρε δεύρο έξω''. Κι αμέσως ανασταίνεται.

Αλλά στην ψυχική νεκρανάσταση, ενώ το σώμα μπορεί να το αναστήσει ο Χριστός, την ψυχή δεν μπορεί, αν ο άνθρωπος δεν το θέλει. Γιατί έχει δώσει ο Θεός το μεγαλύτερο δώρο στον άνθρωπο, το αυτεξούσιο, την ελευθερία. Και λέγει ο ιερός Χρυσόστομος: ''ο άνευ σου πλάσας σε, ου δύναται άνευ σου σώσε σαι''.

Αυτός, που από αγάπη σε έκανε άνθρωπο, δεν μπορεί να σε σώσει. Δεν μπορεί να σε σώσει, εάν δεν το θέλεις, εάν δεν το θέλει ο άνθρωπος. Κι αυτό είναι το μεγάλο δυστύχημα: πως ο άνθρωπος κάνει κακή χρήση, εάν εξαιρέσει κανείς ελαχίστους. Το σύνολο της ανθρωπότητος κάνει κακή χρήση της ελευθερίας του, του αυτεξουσίου του και με το ''έτσι θέλω'' του γίνεται αντάρτης των εντολών του Θεού, αντιστρατεύεται το θέλημα του Θεού και ζει ό,τι ο Θεός δεν θέλει.

Ζει για να καλλιεργεί τα πάθη του. Ζει για να απολαμβάνει τα αμαρτήματά του. Που αν μπορεί ποτέ ο άνθρωπος να είναι ευτυχισμένος, καλλιεργώντας τα πάθη και την αμαρτία. Δεν υπάρχει πιο δυστυχισμένος άνθρωπος, από τον άνθρωπο που χωρίζεται από τον Θεό!

Όπως έλεγα σε μια ομιλία προ ετών στην Στοκχόλμη, σ' ένα Λύκειο με χίλια παιδιά. Περεκάλεσαν εκεί να ομιλήσω, μια καθηγήτρια και δημοσιογράφος, που εδώ στο μοναστήρι μας βαπτίσθηκε ορθόδοξη. Και όταν είδα μια λαοθάλασσα από νέους δείλιασα. Πώς να μιλήσω σε αδιαφόρους προτεστάντες, που δεν ήξεραν τι είναι ο Χριστός, τι είναι η Παναγία. Και προσευχήθηκα μέσα από την καρδιά μου, να μου δώσει ο Θεός λόγο και θυμάμαι που άρχισα, όταν είδα εκείνη την λαοθάλασσα:

''Εάν η ευτυχία του ανθρώπου είναι στις υλικές και στις σαρκικές απολαύσεις, εσείς στη χώρα σας αυτά τα δυο τα  απολαμβάνετε όσο σε καμμιά άλλη χώρα του κόσμου. Και είναι αλήθεια. Εάν λοιπόν είναι εκεί η ευτυχία, εσείς να μου απαντήσετε. Γιατί τα περιοδικά σας και οι εφημερίδες σας γράφουν, πως τριάντα χιλιάδες τον χρόνο -νέοι από 16 μέχρι 25-27- αυτοκτονούν...

Μια ολόκληρη πόλις από νέους ανθρώπους κάθε χρόνο στην αυτοκτονία από επτά εκατομμύρια που είναι, λιγότεροι από την Ελλάδα. Εάν η ευτυχία του ανθρώπου είναι εκεί, γιατι αυτοκτονείτε; ''.

Και μου έκανε εντύπωση! Και μετά άρχισα να τους μιλάω για τον Χριστό, για το Ευαγγέλιο, για τα μυστήρια, που δεν σάλευε κανένας από την θέση του. Κι όταν τελείωσα μετά από μιάμιση χώρα, μας πήρε ο Λυκειάρχης στο γραφείο και είπε:

''Όταν σας είδα Σεβασμιώτατε, με έπιασε ταχυκαρδία, γιατι πίστευα πως θα γινόμουνα ρεζίλι. Έστω οι μισοί -πίστευα- πως θα φεύγανε. Όταν είδα να μην σαλεύει κανείς, τα έχασα... Κι εγώ ο ίδιος τα είχα χάσει. Με ανοιχτό το στόμα άκουγαν αυτές τις αλήθειες. Γιατι είναι μια αλήθεια: εάν είναι εκεί η ευτυχία, στις υλικές και στις σαρκικές απολαύσεις, γιατι οδηγούνται στα ναρκωτικά, γιατι οδηγούνται στη μέθη, γιατι οδηγούνται στην αυτοκτονία;

Δεν υπάρχει δυστυχέστερος άνθρωπος, από τον άνθρωπο που χωρίζεται από τον Θεό. Ακόμη πιο πολύ από τον Χριστιανό άνθρωπο που χωρίζεται απ' τον Θεό, το να ζει και να απολαμβάνει τα πάθη του και τα αμαρτήματά του...

Απομαγνητοφώνηση, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου 

ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ. 

Απόσπασμα ομιλίας του αειμνήστου πνευματικού πατρός μας, 

Μητροπολίτη Ωρωπού και Φυλής κ. Κυπριανού (+2013), 

με θέμα

 ''Δάκρυα για τις Αμαρτίες μας και όχι για τους Νεκρούς μας''. 

Πρωϊνή ομιλία Οκτωβρίου του 1995 στο καθολικό της 

Ιεράς Μονής Αγίων Κυπριανού και Ιουσίνης, Φυλής Αττικής. 

Η ηχητική ομιλία προέρχεται εκ του επισήμου Ιστοτόπου της 

Ιεράς Μονής Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης εδώ.

ΣΤΗΝ ΕΠΟΠΟΙΪΑ ΤΟΥ 1940-41 ΜΕ ΠΙΣΤΗ (Ε' Μέρος)

Την ώρα που ο Σπύρος πλησίαζε 

τους συντρόφους, 

τους άκουσε να λένε: 

''Η Παναγιά! Να! Φάνηκε η Μεγαλόχαρη!'' 

Αυτός δεν την έβλεπε, 

αλλά ο Μανόλης 

που βρέθηκε κοντά του του έδειξε την 

κορυφή του βράχου και του είπε γεμάτος 

έκσταση: 

''Να η Παναγιά ντυμένη στα μαύρα. 

Μας παραστέκει πάλι''.

Ζούμε σε χρόνια αίολα, που τα υστερικά συνθήματα ξεθώριασαν στους τοίχους με τα γκράφιτι και στους πολυχρησιμοποιημένους καναπέδες. Η εποποιϊα του ’40 έγινε για τους νεοέλληνες η αβάσταχτη ελαφρότητα της υπαρξιακής ανίας. Οι ήρωες της ελληνικής αντίστασης απέκτησαν την έννοια του κιτς, ενώ για άλλους διαβεβλημένους ηγετίσκους ο διαχωρισμός σε κυβερνητικούς στρατιώτες και σε λαικούς, στρατολογημενους παρτιζάνους έγινε σημαία, για να αιτιολογηθεί ο στίχος ‘’τούτο το χώμα είναι δικό τους και δικό μας’’! Η διχόνοια και ο διαμερισμός των Ελλήνων ήταν ανέκαθεν ζωτικής σημασίας υπαρξιακό στοιχείο... Ακόμα και για το ποιος ξεστόμισε το ‘’Όχι’’ έγινε ανεπίτρεπτο ταμπού και απαγορευτική ταμπέλα σε δρόμους μονής κατεύθυνσης κι από ‘’οδηγούς’’ που απαξιώνουν να κοιτάξουν προς τα πίσω. Ας μη γελιόμαστε… Ζούμε σε μια ξετσίπωτη, απόστατη κι ανερυθρίαστη εποχή, που ο λαός μας αρέσκεται να κοιτά σε κλειδαρότρυπες, να ‘’δραπετεύει’’ κατά μόνας μπροστά στο ‘’GNTM’’, το ‘’big brother’’ και το ‘’bachelor’’! Οι εθνικές εορτές υποβιβάστηκαν στα μάτια τους, σε ασπρόμαυρες, φολκλορικές ταινίες και οι συνοικιακές, μαθητικές παρελάσεις σε λούμπεν συνάξεις παραδοσιακών στοιχείων. Οι σημαίες αποκαθηλώθηκαν στον ευτελισμό της επικαιρότητας και τα τραγούδια της Βέμπο ακρωτηριάστηκαν από το fun κοινό του ‘’Voice’’! Σε πείσμα των καιρών που ζούμε και, επειδή αδυνατούμε συχνά να εναρμονιστούμε με αυτήν την αποκρουστικά, σηψαιμική πραγματικότητα αναρτούμε εν όψει της επετείου του ’40, αυτοβιογραφικές σελίδες του Πολέμου, από το εξαιρετικό βιβλίο της Μερόπης Σπυροπούλου ‘’Στην Εποποιϊα του 1940-41 με Πίστη’’. Η Μερόπη Σπυροπούλου είναι ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών, με πλούσιο συγγραφικό υλικό, γνωστή από τις δεκάδες διαλέξεις της, αλλά και από τις ομιλίες της μέσα από τον ραδιοσταθμό της ‘’Πειραϊκής Εκκλησίας’’. Το βιβλίο αποτελεί μια διανθισμένη συλλογή από κείμενα λογίων της εποχής του έπους του ’40, παρμένα από περιοδικά, εφημερίδες και ξεχασμένα, σπάνια βιβλία. Οι αναρτήσεις μας υπό τον τίτλο ‘’Στην Εποποιϊα του 1940-41 με Πίστη‘’ θα ολοκληρωθούν σε επτά αυτοτελείς συνέχειες, ως ελάχιστο δείγμα τιμής, μνήμης και υπόμνησης στο έπος του ’40, για όλους εμάς, που ξεχάσαμε να θυμόμαστε και γίναμε διακομιστές μιας επικής, επιλεγμένης αμνησίας!

Γιώργος  Δ. Δημακόπουλος 

Δημοσιογράφος

ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟΝ

ΧΡΗΣΤΟΣ ΖΑΛΟΚΩΣΤΑΣ

ΠΙΝΔΟΣ, Η εποιϊα στην Αλβανία. 

Βιβλιοπωλείον της ''ΕΣΤΙΑΣ''. 

Ι.Δ.ΚΟΛΛΑΡΟΥ και Σίας.

''Παντού όπου χτυπηθούν με τον εχθρό, είναι τουλάχιστον τρεις φορές λιγότεροί τους, αλλά δεν δείχνουν κανένα δισταγμό, κανένα φόβο για τον αντίπαλο. Ξέρουν ότι έχουν την Παναγιά μαζί τους.

Όταν δυο μήνες πριν από τον πόλεμο οι Ιταλοί τορπίλλισαν άναντρα το εύδρομο ''Έλλη'' στο λιμάνι της Τήνου, την ώρα που σημαιοστόλιστο ετοιμαζόταν ν' αποβιβάση το άγημα ναυτών που θα συνόδευε τη θαυματουργική εικόνα της Παναγίας κατά τη λιτανεία, ο ελληνικός λαός ένιωσε ότι πλησίαζε ο πόλεμος.

Αλλά δεν τρόμαξε, γιατι ήξερε πως θα τον βοηθήση η Ευαγγελίστρια. [...] Μια οβίδα πέφτει πολύ σιμά του, αλλά βροντάει καταγής χωρίς να εκραγή. Όσες έρχονται κατόπι σκάνε μακρύτερα, δεν τον βλάφτουν. Ο Γαβριήλ σηκώνεται μεταμορφωμένος. Άφοβα στέκει τώρα ολόρθος. Το αίσθημα της ατομικής του στενότητας έχει πλατύνει ως τον ουρανό. Δείχνει στους συντρόφους του την Παναγιά.

Ο Μανόλης κι άλλοι απλοϊκοί χωριάτες τη διακρίνουν αμέσως. ''Δες! Δες! Η Μεγαλόχαρη!''. Ποτέ στη ζωή τους, κανένα αίσθημα δεν τους κλόνισε όσο τούτο το όραμα. [...] Οι φαντάροι που πιστεύουν πως η μεγαλόχαρη τους προφύλαξε, ξεσπάν σε πλατιά σταυροκοπήματα άμα βρέθηκαν στην κορυφή.

Ο Σπύρος, ο άπιστος, κάνει κι αυτός το σταυρό του. Οι τραγικές στιγμές του κινδύνου που πέρασε, του ζωντάνεψαν την πίστη. [...] Κάτι τραυματιοφορείς δοκίμασαν ν' ανεβούν στο βράχο, μα οι οβίδες βροντούσαν γύρω με τόση λύσσα, ώστε δεν τόλμησαν να προχωρήσουν και γύρισαν πίσω.

-Στραβώθηκα, βοήθεια! Φώναζε ο Ρουμελιώτης. Τότε ο Γαβριήλ έκανε το σταυρό του, έταξε τη ζωή του στην Παναγία, σκαρφάλωσε ως απάνω, πήρε με μια υπεράνθρωπη προσπάθεια τον τυφλό γίγαντα στην αγκαλιά του και μέσα από βροχή οβίδων κίνησε να τον μεταφέρη.

Την ώρα που ο Σπύρος πλησίαζε τους συντρόφους, τους άκουσε να λένε: ''Η Παναγιά! Να! Φάνηκε η Μεγαλόχαρη!'' Αυτός δεν την έβλεπε, αλλά ο Μανόλης που βρέθηκε κοντά του του έδειξε την κορυφή του βράχου και του είπε γεμάτος έκσταση: ''Να η Παναγιά ντυμένη στα μαύρα. Μας παραστέκει πάλι''. [...]

Το νέο αυτό θαύμα μεταδόθηκε σαν αστραπή από διμοιρία σε διμοιρία κι ολόκληρο το σύνταγμα που έζωνε τη Μόραβα σταυροκοπήθηκε. Η παρουσία της Παναγίας έφερε πάλι στους φαντάρους κύμα απερίγραπτου ενθουσιασμού. Θεώρησαν το έργο που ανέλαβαν, την κατάληψη δηλαδή του 1878, ως διαταγή της Μητέρας του Θεού, και η πεποίθηση αυτή τους έκανε, χάνοντας κάθε αίσθημα ζωής να βρούνε την απολύτρωση της ταπεινής τους ύπαρξης στην εκτέλεση μιας Ιερής Εντολής. [...]

Η ελληνική λόγχη που άστραφτε, δεν έμοιαζε σήμερα με κομμάτι σίδερο΄ ήταν πνεύμα, αντιπροσώπευε τη Θεία Δίκη και οι στρατιώτες που την κρατούσαν, οδηγημένοι από την Παναγιά, είχανε γίνει αρχάγγελοι που κυνηγούσαν τους αντίχριστους. [...]

Έγερνε πια ο ήλιος να δύση, όταν τελείωσε η μάχη. Η μεγάλη κορυφή που έχουν καταλάβει οι πεζοί, είναι φάρος από όπου αγναντεύουν όλη την οροσειρά της Μόραβας, το δικόρυφο Ιβάν, τις λίμνες πέρα, και, στα χαμηλά, μια φαρδιά πεδιάδα με την πόλη της Κορυτσάς.

Στη μέση της διακρίνεται καθαρά η ελληνική Μητρόπολη με τα δυο καμπαναριά που μοιάζουν περιστερώνες. Η θέα του στρατιωτικού κέντρου των Ιταλών στην Αλβανία, που τώρα είναι στη διάθεσή τους, κάνει τους στρατιώτες να τρεμουλιάζουν από ευτυχία.

Ο Γαβριήλ μαζεύει μερικούς κι αρχίζουν να ψέλνουν γονατιστοί τον Ακάθιστο Ύμνο, ευχαριστώντας την Θεομήτορα για τη βοήθεια που τους έδωσε. Γύρω τους έρχεται και συγκεντρώνεται αυθόρμητα και ψάλλει ολόκληρο το σύνταγμα:

''Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια'' κι είναι συγκινητικό ν' ακούς σ' αυτή την ερημιά μια χορωδία από τόσες εκατοντάδες τραχιές αντρίκες φωνές να ψέλνουν με κατάνυξη εκκλησιαστικόν ύμνο.

Ο δυνατός αντίλαλος της χορωδίας απλώνεται από την κορυφή σ' όλες τις χαράδρες, ως κάτω στις ρίζες του βουνού, και δεν ήταν ανάγκη να δη κανείς τις φωτοβολίδες που έριχνε το σύνταγμα για να ειδοποιήση ότι πάρθηκε το 1878 - ο ύμνος το διαλαλούσε παντού...''.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου 

ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ. 

Αποσπάσματα εκ του βιβλίου της Μερόπης Σπυροπούλου, 

Ομότιμης καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Αθηνών 

‘’Στην Εποποιϊα του 1940-41 με Πίστη’’ 

Αποσπάσματα από γραπτές μαρτυρίες, 

εκδόσεις Αρχονταρίκι, 

Αθήνα 2009, δ’ έκδοση 2018, σελ. 81-85.

''ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΝΑΣΛΙΜΗΣ (1910-1973) ΑΚΑΤΑΒΛΗΤΟΣ ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΥΠΟΜΟΝΗΣ'' (ΜΕΡΟΣ 10ον)

 

''Σε εκείνη πάντως την τόσο κρίσιμη στιγμή,

 όταν οι περιστάσεις ευνοούσαν την πιθανή 

ένωση της Εκκλησίας με την επαναφορά του 

Πατρίου Ημερολογίου από τους Καινοτόμους

 -έστω και με πολιτειακή πίεση, 

η αδιάλλακτη στάση των Κυκλάδων και Βρεσθένης 

έδωσε αφορμή στον Χρυσόστομο Παπαδόπουλο 

να σπεύσει να τους παρουσιάσει στην Κυβέρνηση, 

διά του Υπουργού Θρησκευμάτων και Εθνικής 

Παιδείας, ως ''πεισματάρηδες, επαναστάτες και 

εκμεταλλευτές'', ώστε να μεταιωθεί κάποια 

εκκλησιαστική λύση''.

Το βιογραφικό βιβλίο του θεοφιλεστάτου Επισκόπου Γαρδικίου κ. Κλήμεντος της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών, υπό τον τίτλο ''ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΝΑΣΛΙΜΗΣ (1910-1973) ΑΚΑΤΑΒΛΗΤΟΣ ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΥΠΟΜΟΝΗΣ'' Τόμος Α', αναφέρεται σε μία μεγάλη, πνευματική προσωπικότητα των καιρών μας, που κόσμισε θεάρεστα το Κίνημα των Γνησίων Ορθοδόξων από το 1924, έως σήμερα.

Επιλέξαμε -αποσπασματικά και μόνο- να μεταφέρουμε κάποιες παραθέσεις του βιβλίου, προς πνευματική ωφέλεια ημών και των αναγνωστών μας, χωρίς να αλλοιώνεται ή και να παρερμηνεύεται ο σκοπός και το πνεύμα του συγγράμματος. Αντί ημετέρων σχολίων, καταγράφουμε από τον πρόλογο της έκδοσης, τα λόγια του κ. Ιωάννη Πολέμη, καθηγητή Βυζαντινής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, που μας εισάγει στην ορθόδοξη πνευματικότητα του σύγχρονου αυτού ομολογητή της Εκκλησίας μας.

''Στην εκατόχρονη μαρτυρική πορεία του το Κίνημα των Γνησίων Ορθοδόξων δεν αναζωογόνησε μόνο το τοπίο της καθόλου ορθοδοξίας, τόσο στην χώρα μας όσο και στην αλλοδαπή, αλλά ανέδειξε και μαρτυρικές και ομολογιακές μορφές, εφάμιλλες των παλαιών πατέρων, που αγωνίσθηκαν τον αγώνα τον καλό υπέρ της πατρώας πίστεως.

Ανάμεσά τους αναμφίβολα ξεχωρίζει ο Μαγνησίας Χρυσόστομος, του οποίου την βιογράφηση ανέλαβε με ζήλο και ευσυνειδησία ο θεοφιλέστατος επίσκοπος ΓΟΧ Γαρδικίου κ. Κλήμης. Πρόκειται για μία απόλυτα τεκμηριωμένη και αξιόπιστη εργασία, η οποία με γλαφυρότητα αποτυπώνει τον βίο ενός ομολογητού των ημερών μας. Σε κάθε σελίδα του βιβλίου ο αναγνώστης μπορεί να οσφρανθεί το πολύτιμο μύρο της αγίας πίστεώς μας, το οποίο τόσο γενναιόδωρα σκόρπισε στο πέρασμά του από την εφήμερη τούτη ζωή ο Χρυσόστομος Νασλίμης.

Ο θεοφιλέστατος Γαρδικίου προβάλλει τον ταπεινό ομολογητή επίσκοπο Μαγνησίας ως πρότυπο αγωνιστού και για τις ημέρες μας και για τους σκοτεινούς καιρούς που έρχονται. Είθε ο Κύριος να τον αξιώσει να μας δώσει σύντομα και τον δεύτερο τόμο της βιογραφίας αυτής, η οποία ίσως λειτουργήσει και ως παρότρυνση σε άλλους ερευνητές να καταγράψουν την αγία βιοτή και άλλων μορφών της αγωνιζομένης ορθοδοξίας.

Κάποιοι πρέπει να διασώσουν όποια στοιχεία υπάρχουν ακόμη για τον παπα-Γιάννη Φλώρο, τον παπα-Ευγένιο Λεμονή, τον Κυκλάδων Παρθένιο, τον Φυλής Κυπριανό και τόσους άλλους. Έτσι θα δημιουργηθεί σταδιακά ο νέος Συναξαριστής της πραγματικής ορθοδοξίας και της γνήσιας αγιότητος στον ταραγμένο εικοστό αιώνα''.

ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ

[...] Οι δε Ομολογητές Αρχιερείς ενώπιον της οικτράς αυτής καταστάσεως εξ αιτίας διαστρεβλώσεως του αληθινού τους πνεύματος, των αγώνων και αγωνιών τους από τους υποτιθέμενους Αδελφούς τους, τους, τους οποίους ανέδειξαν Αρχιερείς, εξέδωσαν κι αυτοί την υπ' αριθ. 992/7.10.1937 αποκαλυπτικη Εγκύκλιον προς τους ''Ευλογημένους Χριστιανούς τους ακολουθούντας το Πάτριον Εορτολόγιον''.

Εις αυτήν, αφού τονίζουν τους ανιδιοτελείς αγώνες τους, τις θυσίες και στερήσεις τους υπέρ της Ορθοδοξίας, αλλά και τις απολογητικές διαβεβαιώσεις τους επί των κατηγοριών που τους προσάπτουν οι κατήγοροί τους, ψέγουν αυτούς ως πολεμίους, μη επιθυμούντας την ένωση της Εκκλησίας, διότι ''διά του παλαιοημερολογιτισμού επλούτισαν''.

Και γενόμενοι όργανα του αρχεκάκου διαβόλου δεν παύουν να αποστέλλουν Μοναχούς και Μοναχές σε διάφορες κωμοπόλεις, διαδίδοντας ότι δήθεν προδώσαμε τον Αγώνα στον Καινοτόμο Αρχιεπίσκοπο, ''ενώ αυτοί έφυγον από την θρησκείαν του Χριστού πλεονεκτούντες και εισπράττοντες εκ του ιδρώτος και του αίματος των χωρικών  σιτοφορτία ολόκληρα και άλλα προϊόντα''!

Καταγγέλουν δε αυτούς για σωρεία παραβάσεων Κανόνων και θεσμίων της Εκκλησίας, στα οποία εκείνοι υποπίπτουν προς σκανδαλισμό των πιστών, αλλά και τους θυμίζουν τον κίνδυνο για εισαγγελική παρέμβαση επί καταγγελιών για απάτες τους.

Παρακαλούν δε τους πιστούς να μη δίνουν προσοχή στις διαδόσεις των συκοφαντιών τους, να έχουν εμπιστοσύνη στους Αρχιερείς τους, οι οποίοι χάριν του Αγώνος εγκατέλειψαν τα πάντα και να αποφεύγουν τους πλεονέκτες, υβριστές και λοιδορούς, για να μην κακοπάθουν, εκφράζοντας και την ικανοποίησή τους για την μη ακολούθηση των αποστατών από την πλειονότητα των Ενοριών, όπως και των Αγιορειτών Ζηλωτών Πατέρων19.

Σε επιστολή του της 17/30.10.1937, ο Άγιος πρώην Φλωρίνης Χρυσόστομος απευθυνόμενος σε Πρόεδρο Ενορίας, προτρέπει: ''Εις τας σταλείσας Εγκυκλίους των αποστατών Επισκόπων Βρεσθένης και Κυκλάδων δέον να μη δίδετε ουδεμίαν προσοχήν, διότι ούτοι εκ λόγων συμφεροντολογικών, μη ανεχόμενοι τον έλεγχον ημών διά τας παρανόμους χειροτονίας και τας λοιπάς ιεροκαπηλείας αυτών, απεκήρυξαν ημάς και ετάχθησαν παρά το πλευρόν του παλαιού Διοικητικού Συμβουλίου [της ''Ελληνικής Θρησκευτικής Κοινότητος''] Μάνεση και Γούναρη, ους έως χθες απεκάλουν και αυτοί οι ίδιοι εκμεταλλευτάς και παρασυναγώγους''.

Ως πρόφαση, οι αποκοπέντες βρήκαν την μη αναγκαία αναμύρωση βρεφών από ημάς και την άρνηση πλήρους και οριστικής καταδίκης όσων δέχθηκαν την Ημερολογιακή Καινοτομία, δικαίωμα επί του οποίου έχει μόνον μία Οικουμενική ή Μεγάλη Σύνοδος. Απόδειξη μάλιστα της δημοκοπίας των αποσχισθέντων ''είναι ότι έλαβον και οι δύο μόνοι των του Μητροπολίτου, ενώ εδώκαμεν εις αυτούς κατά την χειροτονίαν των τον τίτλον του Επισκόπου, τουθ' όπερ μόνον οι τυχοδιώκται και διανοητικώς και ψυχικώς ακατάστατοι δύνανται ασυστόλως να πράττωσιν''20.

Ζ.3. Βάσιμες ελπίδες και τραγικές απογοτεύσεις

Η κατανόηση της θέσεως και των προσδοκιών των Ομολογητών Ιεραρχών, καίτοι δεινώς παρεξηγουμένων από μικροψύχους ανθρώπους, δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί, όπως προείπαμε, χωρίς να συνυπολογίζεται η προσπάθεια ευνοικής επιλύσεως του Ημερολογιακού ζητήματος μέσω πολιτειακής συνδρομής.

Στο υπ' αριθ. 1027/30.10.1937 Εγκυκλιώδες Γράμμα των Δημητριάδος Γερμανού και πρώην Φλωρίνης Χρυσοστόμου ''Προς τα Εκκλησιάσματα των Ιερών Ναών Αθηνών-Πειραιώς'' θεωρείται, ότι πλησιάζει η ευκταία λύση ''του ζητήματος ημών διά της επαναφοράς του Πατρίου Εορτολογίου εις όλην την Εκκλησίαν'', και κοινοποιείται ευχαριστήριο έγγραφο προς τον τότε Πρόεδρο της Κυβερνήσεως Ιωάννη Μεταξά.

Εις αυτό αναγράφεται ότι, με σύσταση της Εθνικής Κυβερνήσεως η Ιεραρχία της Καινοτόμου Εκκλησίας κατά την τελευταία Συνεδρία της αναθεώρησε το ζήτημα του Εκκλησιαστικού Εορτολογίου και αποφάσισε να διευθετήσει τούτο εντός του πλαισίου των Εκκλησιαστικών Παραδόσεων από μια Μικτή Επιτροπή, απαρτιζόμενη από δύο Συνοδικούς Αρχιερείς, επίσης από τους Δημητριάδος Γερμανό και πρώην Φλωρίνης Χρυσόστομο, και από δύο Αντιπροσώπους της Κυβερνήσεως.

Τούτο προκάλεσε στον λαό του Πατρίου σκίρτημα χαράς και συγκινήσεως και όλοι ευχήθηκαν η Επιτροπή να αναλάβει το έργο της άμεσα, ώστε μέχρι τις επικείμενες εορτές η Εκκλησία να έχει ενωθεί με την ταχύτερη αποκατάσταση του Πατρίου Εορτολογίου, για να συνεορτασθούν τα Χριστούγεννα και τα Θεοφάνεια μετά της Αγίας Σιών, της Βηθλεέμ και του Ιορδάνου21.

Εντός αυτού του κλίματος ευφορίας, αισιοδοξίας και αγαθών προσδοκιών, οι Παρασυνάγωγοι Κυκλάδος και Βρεσθένης, μαζί με μερικούς Κληρικούς και Μοναχούς, επέλεξαν την στιγμή να εκδώσουν μία ''Ορθόδοξον Ομολογίαν'' την 6/19.11.1937, για να επιδοθεί στον Καινοτόμο Αρχιεπίσκοπο Χρυσόστομο Παπαδόπουλο, ως Πρόεδρο της Συνόδου του, μέσω της οποίας συνοψίζουν τις κύριες επικριτικές και απορριπτικές θέσεις τους κατά των Καινοτόμων, προβαίνοντες και σε αποκήρυξη των πράξεων και φρονημάτων ''των δύο νεωτερισάντων και αρνησαμένων την πρώτην αυτών ομολογίαν Αρχιερέων τέως Δημητριάδος και πρώην Φλωρίνης''.

Μάλιστα γίνεται και εύφημος μνεία της ''Ελληνικής Θρησκευτικής Κοινότητος'' ως συστατικής της λειτουργίας του ιερού Αγώνος22. Σε μία τόσο κρίσιμη λοιπόν καμπή του ιερού Αγώνος, όπου ενώ αχνοφέγγει η ευκταία λύση του Ημερολογιακού ζητήματος, κάποιοι προβαίνουν στην περιπλοκή αυτού, ώστε οι Καινοτόμοι να αποφύγουν την υποχώρηση και επανόρθωση, 

ο Άγιος πρώην Φλωρίνης αποστέλλει την γνωστή από 9/22.11.1937 Επιστολή του προς των Κυκλάδων Γερμανό, προκειμένου να του υπομνήσει αυτά που γνώριζε, αλλά που απεφάσισε τελικά χωρίς προηγουμένως να έλθει σε οποιαδήποτε επικοινωνία και συνάντηση με τους Αρχιερείς του (Δημητριάδος και πρώην Φλωρίνης), να συνταχθεί με τον Βρεσθένης και τους αποστάτες της ''Ελληνικής Θρησκευτικής Κοινότητος''.

Σε αυτή την Επιστολή αναπτύσσεται το νόημα του χαρακτηρισμού των Καινοτόμων ως σχισματικών τον Ιούνιο του 1935 ''δυνάμει'' και όχι ''ενεργεία'', πράγμα για το οποίο απαιτείται έγκυρη γνώμη και τελεσίδηκη απόφαση Οικουμενικής ή Πανορθοδόξου Συνόδου. Επίσης, τονίζεται η αναγκαιότητα Συνοδικής αντιμετωπίσεως της Ημερολογιακής Καινοτομίας, εφ' όσον εφαρμόσθηκε μόνον για τις ακίνητες και όχι για τις κινητές εορτές, ενώ οι Μεγάλες Σύνοδοι του ΙΣΤ' αι. κατεδίκασαν το Γρηγοριαμό Ημερολόγιο κυρίως για την Καινοτομία και του Πασχαλίου.

Τονίζει τα δεινά που υπέστησαν αυτός και ο Δημητριάδος χάριν της Ομολογίας τους και του αγώνος τους υπέρ ενώσεως της Εκκλησίας, τον οποίον βλέπουν να εγγίζει στη πραγμάτωσή του, καθώς και τις ελπιδοφόρες προσδοκίες τους, σε αντίθεση με την επαναστατική και ανασταλτική του Θριάμβου της Ορθοδοξίας στάση των αποστατών επισκόπων23.

Είναι δε βέβαιον, ότι ο Κυκλάδων Γερμανός δεν πείσθηκε από τις θέσεις αυτές, οι οποίες μπορεί να είχαν βάση και εξήγηση επί όσων προαναπτύχθηκαν, όμως είναι αμφίβολο αν θα μπορούσαν να πείσουν ή έστω να καθησυχάσουν τα πνεύματα των σκανδαλιζομένων. Άλλωστε, ακόμη και ο ίδιος ο Άγιος πρώην Φλωρίνης Χρυσόστομος μετά πάροδον ετών χρειάσθηκε να προβεί σε βεβαιώσεις, ότι ανακαλεί φράσεις και θέσεις του, οι οποίες δεν φαίνεται να εναρμονίζονται με την Ομολογία του 1935, όπως αυτή εκλαμβανόταν από πολλούς.

Δεν μας είναι γνωστόν αν τελικά η υποδειχθείσα από την Πολιτεία Μικτή Επιτροπή προς επίλυσιν του Ημερολογιακού ζητήματος συνήλθε ή όχι. Γνωρίζουμε μόνον, ότι οι Ομολογητές Αρχιερείς Δημητριάδος και πρώην Φλωρίνης κατέθεσαν τον Δεκεμβριο του 1937 Υπόμνημα προς την Κυβέρνηση, η οποία με την σειρά της διά του Υπουργείου Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας διαβίβασε αυτό την 16.1.1938 προς την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος του Νέου Ημερολογίου.

Το υπόμνημα για την επίτευξη της ποθουμένης ειρηνεύσεως της Εκκλησίας περιείχε δέκα όρους: α) αναγνώριση της διαμορφωθείσης εκκλησιαστικής καταστάσεως των ακολούθων του Πατρίου, β) θεώρηση της εφαρμογής του Νέου Ημερολογίου ως προσωρινής και επιδίκου, γ) απόδοση ελευθερίας στους κληρικούς του Πατρίου, δ) καθορισμό συγκλήσεως Προσυνόδου κατά την Τεσσαρακοστή του 1938 με προοπτική ενώσεως μέχρι το Πάσχα, ε) συμμετοχή ενός από τους δύο (Δημητριάδος, πρώην Φλωρίνης) ως Μέλους στην Προσύνοδο για ανάπτυξη των θέσεων περί Ημερολογίου,

στ) καθορισμό ως υποχρεωτικής για όλους της αποφάσεως της Προσυνόδου, ζ) κατάργηση της ανεξαρτησίας της ''Ελληνικής Θρησκευτικής Κοινότητος'', η) λήψη ενδεδειγμένων μέτρων εναντίον όσων καπηλεύονται τον Αγώνα του Πατρίου για ιδιοτελείς σκοπούς, θ)σε περίπτωση δε μη συγκλήσεως της Προσυνόδου μέχρι το Πάσχα, καθορισμό από την Διαρκή Ιερά Σύνοδο εφαρμογής του Πατρίου στο Εορτολόγιο της Εκκλησίας, και τέλος ι) συμμόρφωση της Εκκλησίας Ελλάδος προς τις λοιπές Ορθόδοξες Εκκλησίες στην τήρηση των Ιερών Κανόνων και Παραδόσεων της Εκκλησίας΄

μαζί με αυτά παρεχόταν και η διαβεβαίωση αποφυγής κάθε εκκλησιαστικής πράξεως που θα δυσχαίρανε την ειρήνη της Εκκλησίας και την ένωση των Χριστιανών, στην οποίαν ''επαγγέλλεται'' ασφαλή και βεβαίαν η ανωτέρω αμοιβαία συνθηκολόγησις''24. Οι όροι του Υπομνήματος τούτου δεν φαίνεται να επηρέασαν θετικά την Καινοτόμο Εκκλησία για ειρήνευση της διαστάσεως.

Οι Νεημερολογίτες δεν θέλησαν ποτέ να παραδεχθούν το λάθος τους και να επανορθώσουν, για να επιτευχθεί μία κατά Θεόν ένωση, παρ' όλον ότι οι του Πατρίου τους απηύθυναν τέτοιου είδους ενωτικές προτάσεις και κατά τις επόμενες τρεις τουλάχιστον δεκαετίες!

Σε εκείνη πάντως την τόσο κρίσιμη στιγμή, όταν οι περιστάσεις ευνοούσαν την πιθανή ένωση της Εκκλησίας με την επαναφορά του Πατρίου Ημερολογίου από τους Καινοτόμους -έστω και με πολιτειακή πίεση, η αδιάλλακτη στάση των Κυκλάδων και Βρεσθένης έδωσε αφορμή στον Χρυσόστομο Παπαδόπουλο να σπεύσει να τους παρουσιάσει στην Κυβέρνηση, διά του Υπουργού Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας, ως ''πεισματάρηδες, επαναστάτες και εκμεταλλευτές'', ώστε να μεταιωθεί κάποια εκκλησιαστική λύση.

19. Επιστολή από το Αρχείον της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας Γ.Ο.Χ. Ελλάδος, η οποία αναρτήθηκε στον επίσημο Ιστότοπο αυτής: www.ecclesiagoc.gr/images/stories/agies/Biblia/Encyclical1937.pdf.

20. Bλ. περιοδ. ''Κήρυξ Γνησίων Ορθοδόξων'', Αύγουστος 1981, σελ. 250-252. Στο Ματθαιϊκό αυτό περιοδικό η επιστολή του Αγίου πρώην Φλωρίνης δεν παρατίθεται ολόκληρη ούτε κατονομάζεται ο αποδέκτης αυτής.

21. Επιστολή από το Αρχείον της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας Γ.Ο.Χ. Ελλάδος, η οποία αναρτήθηκε στον επίσημο Ιστότοπο αυτής: www.ecclesiagoc.gr/images/stories/agies/Biblia/metaxa.pdf. Το ότι η Κυβέρνηση Μεταξά επιθυμούσε την ένωση της Εκκλησίας γίνεται φανερό και από τα όσα είπε στο γραφείο του ο Μεταξάς προς των Αθηνών Χρυσόστομο και τα Μέλη της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, παρουσία και του Υπουργού Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας κ. Γεωργακοπούλου, όπως τα κατέγραψε ο τότε συνοδικός μητροπολίτης Θεσσαλιώτιδος Ιεζεκιήλ στην υπ. αριθ. 1866/16.12.1937 απολογητική επιστολή του προς την Σύνοδό του: ''...η Εκκλησία (είπεν ο Μεταξάς) αδιαφορούσα προς το ημερολόγιον της Πολιτείας ΠΡΕΠΕΙ ναεπανέλθη εις το παλαιόν εορτολόγιον, και ότι το νέον ημερολόγιον εισήχθη βεβιασμένως εν Επαναστατική περιόδω και ότι ΟΥΔΕΝΑ δύναται να καταδιώξη'' (Βλ. Επισκόπου Καλλιοπίου Π. Γιαννακουλοπούλου, Μητροπολίτου Γ.Ο.Χ. Πενταπόλεως, Τα Πάτρια, Τόμος Η', έκδ. β', Πειραιεύς 1990, σελ. 90-91. Τα κεφαλαία στοιχεία είναι της πηγής προελεύσεως).

22. Βλ. περιοδ. ''Κήρυξ Γνησίων Ορθοδόξων'', Μάϊος-Ιούνιος 1981, σελ. 180-182.

23. Βλ. αυτήν στο έργο Μητροπολίτης Πρ. Φλωρίνης Χρυσόστομος Καβουρίδης - Αγωνιστής της Ορθοδοξίας και του Έθνους, επιμ. Ηλία Αγγελοπούλου - Διονυσίου Μπατιστάτου, Αθήναι 1981, σελ. 76-84.

24. Βλ. περιοδ. ''Κήρυξ Γνησίων Ορθοδόξων'', Αύγουστος 1981, σελ. 258-260.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια και παρουσίαση κειμένου 

ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.

Σειρά αποσπασμάτων από το βιβλίο του 

Επισκόπου Γαρδικίου κ. Κλήμεντος 

της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών 

''ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΝΑΣΛΙΜΗΣ (1910-1973) 

ΑΚΑΤΑΒΛΗΤΟΣ ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΥΠΟΜΟΝΗΣ'', 

τόμος Α', σελ. 176-183, Αθήνα 2019.

ΣΤΗΝ ΕΠΟΠΟΙΪΑ ΤΟΥ 1940-41 ΜΕ ΠΙΣΤΗ (Δ' Μέρος)

 

Ζούμε σε χρόνια αίολα, που τα υστερικά συνθήματα ξεθώριασαν στους τοίχους με τα γκράφιτι και στους πολυχρησιμοποιημένους καναπέδες. Η εποποιϊα του ’40 έγινε για τους νεοέλληνες η αβάσταχτη ελαφρότητα της υπαρξιακής ανίας. Οι ήρωες της ελληνικής αντίστασης απέκτησαν την έννοια του κιτς, ενώ για άλλους διαβεβλημένους ηγετίσκους ο διαχωρισμός σε κυβερνητικούς στρατιώτες και σε λαικούς, στρατολογημενους παρτιζάνους έγινε σημαία, για να αιτιολογηθεί ο στίχος ‘’τούτο το χώμα είναι δικό τους και δικό μας’’! Η διχόνοια και ο διαμερισμός των Ελλήνων ήταν ανέκαθεν ζωτικής σημασίας υπαρξιακό στοιχείο... Ακόμα και για το ποιος ξεστόμισε το ‘’Όχι’’ έγινε ανεπίτρεπτο ταμπού και απαγορευτική ταμπέλα σε δρόμους μονής κατεύθυνσης κι από ‘’οδηγούς’’ που απαξιώνουν να κοιτάξουν προς τα πίσω. Ας μη γελιόμαστε… Ζούμε σε μια ξετσίπωτη, απόστατη κι ανερυθρίαστη εποχή, που ο λαός μας αρέσκεται να κοιτά σε κλειδαρότρυπες, να ‘’δραπετεύει’’ κατά μόνας μπροστά στο ‘’GNTM’’, το ‘’big brother’’ και το ‘’bachelor’’! Οι εθνικές εορτές υποβιβάστηκαν στα μάτια τους, σε ασπρόμαυρες, φολκλορικές ταινίες και οι συνοικιακές, μαθητικές παρελάσεις σε λούμπεν συνάξεις παραδοσιακών στοιχείων. Οι σημαίες αποκαθηλώθηκαν στον ευτελισμό της επικαιρότητας και τα τραγούδια της Βέμπο ακρωτηριάστηκαν από το fun κοινό του ‘’Voice’’! Σε πείσμα των καιρών που ζούμε και, επειδή αδυνατούμε συχνά να εναρμονιστούμε με αυτήν την αποκρουστικά, σηψαιμική πραγματικότητα αναρτούμε εν όψει της επετείου του ’40, αυτοβιογραφικές σελίδες του Πολέμου, από το εξαιρετικό βιβλίο της Μερόπης Σπυροπούλου ‘’Στην Εποποιϊα του 1940-41 με Πίστη’’. Η Μερόπη Σπυροπούλου είναι ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών, με πλούσιο συγγραφικό υλικό, γνωστή από τις δεκάδες διαλέξεις της, αλλά και από τις ομιλίες της μέσα από τον ραδιοσταθμό της ‘’Πειραϊκής Εκκλησίας’’. Το βιβλίο αποτελεί μια διανθισμένη συλλογή από κείμενα λογίων της εποχής του έπους του ’40, παρμένα από περιοδικά, εφημερίδες και ξεχασμένα, σπάνια βιβλία. Οι αναρτήσεις μας υπό τον τίτλο ‘’Στην Εποποιϊα του 1940-41 με Πίστη‘’ θα ολοκληρωθούν σε επτά αυτοτελείς συνέχειες, ως ελάχιστο δείγμα τιμής, μνήμης και υπόμνησης στο έπος του ’40, για όλους εμάς, που ξεχάσαμε να θυμόμαστε και γίναμε διακομιστές μιας επικής, επιλεγμένης αμνησίας! 

Γιώργος  Δ. Δημακόπουλος 

Δημοσιογράφος

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΝ

Γ. Δ. ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ

ΟΙ ΑΣΗΜΑΝΤΟΙ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ. 

Άρθρο του 1943, που περιλαμβάβεται στον 

Τόμο ''28η Οκτωβρίου 1940'', 

Εκδόσεις ΕΥΘΥΝΗ, ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΜΕΘΟΡΙΟΥ/5, 1996.

''...Όταν ζης κάτι πολύ δυνατά δεν έχεις την ευκαιρία ή την απόσταση να το δης κριτικά ή να το αναλύσης. Ύστερα από τρία χρόνια όμως, μπορείς, αρχίζεις την πορεία για τα γιατι. Ποιοί αληθινά είμαστε; Τί μας ένωσε τόσο δυνατά;

Πρώτα πρώτα οι πίστεις μας. Πιστεύαμε και δεν κρύβαμε την πίστη μας. Πιστεύαμε στον Θεό, στην Παναγία, στην Ελλάδα. Εμπιστευόμαστε την Τύχη μας, την καλή μας Τύχη. Η πίστη μας ήταν υπερβατική ή, όπως πρόσφατα το έχει διατυπώσει ο Manmheim, ουτοπική. Η πίστη μας στο απίστευτο ήταν η μεγάλη ναμή μας. 

Θυμάμαι: Η διμοιρία έπρεπε να προηγηθή και να περάσει μια μικρή χαράδρα. Οι άλλοι τώχαν πριν προσπαθήσει, αλλά δεν το κατάφεραν. Τα βλήματα από τα ολμάκια των Ιταλών έπεφταν ψιλοκρεμαστά κι έκαναν θραύση. Μέσα στη διαταγή περιείχετο κι η εντολή: ''να λεχθούν δυο λόγια για να εμψυχωθούν οι άνδρες και να τους αναπτερωθή το ηθικόν''.

Σκεπτόμουνα όλη την νύκτα τα δύο αυτά λόγια πούθελε ο ταγματάρχης. Όταν ήρθε η ώρα, άρχισα: ''Αν πάμε αραιωμένοι κι ο καθένας μας κινείται σε δέκα τετραγωνικά μέτρα, σύμφωνα με τον νόμο των πιθανοτήτων... η πιθανότητα να μας κτυπήσουν τα βλήματα είναι σχεδόν ανύπαρκτη, μηδαμινή!''. Μηδαμινή ήταν και η απήχηση στους άνδρες που μουρμούρισαν... ''έτσι πήγαν κι οι άλλοι και την έπαθαν...''.

Απ' αυτά κι από τα μούτρα του ταγματάρχη κατάλαβα ότι δεν έκαμα τίποτα. Παίρνω φόρα και συνεχίζω: ''Ένας μεγάλος φιλόσοφος ο Έγελος έλεγε και πολύ σωστά μάλιστα: Κανείς δεν πεθαίνει πριν τελειώσει το έργο του. Κι εμείς ακόμα δεν το αρχίσαμε. Η ζωή μας ανήκει''. Καμμία συγκίνηση και η αντίδραση πάλι ψιθυριστά: ''Της κυρά Λένης της χήρας ο γυιος από το Γαλαξείδι είχε τελειώσει όταν χτυπήθηκε;''.

Νέο αγριοκύταγμα από τον ταγματάρχη΄ άρχισα, παρά το κρύο να ιδρώνω για την ανικανότητά μου. Και ξαφνικά βγάζω μιαν αυθόρμητη φωνή: ''Παιδιά έχω τίμιο ξύλο στο φυλακτό μου, είμαι σαββατογεννημένος και γεννήθηκα και του αγίου Ευτυχούς. Είμαι πάντα τυχερός, ''παιδί της Παναγίας''. Μαζύ μας δεν θα πάθη κανείς τίποτα. Ούτε τριχούλα δεν θα χαθή...''.

Ακολούθησε πανδαιμόνιο, ενθουσιασμός΄ η διμοιρία ζητωκραύγασε κι ένα αίσθημα ασφαλείας και σιγουριάς γέμισε τις ψυχές όλων. Με πεποίθηση και κέφι περάσαμε τη χαράδρα σώοι και αβλαβείς. Φτωχέ ορθολογισμέ κι αδύναμε λόγε να συγκριθής με τις πανίσχυρες δυνάμεις της ψυχής...''.

ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Στρατιωτικός ιερέας στην Αλβανία

Οι μαρτυρίες του αναφέρονται στο 

ΘΑΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΙΣ, 

Έκδοση της Ιεράς Μονής Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής, 2005.

''...9 Μαρτίου 1941. Ημέρα Κυριακή. Κυριακή της Ορθοδοξίας και μνήμη των αγίων Σαράντα. Στο μέτωπο της Αλβανίας είναι παρών ο ίδιος ο Μουσολίνι και καταυθύνει προσωπικά την περίφημη εαρινή επίθεση. Νιώθω μια ψυχική αγαλλίαση, συνδυασμένη με έντονη νευρικότητα.

Ενώ δηλαδή νωρίς το πρωί ετοιμαζόμασταν να τελέσουμε, στο σπίτι που μέναμε, τη θεία λειτουργία, ξαφνικά άρχισε -καταιγισμός πυρός από όλμους του αντιπάλου πυροβολικού.

- Παππούλη μου, μου λέει ο διοικητής, πως να κάνουμε σήμερα λειτουργία; -Σήμερα ακριβώς επιβάλλεται να λειτουργήσουμε, απάντησα εγώ, για να μπούμε κάτω από την προστασία του Θεού. Ο διοικητής τελικά υποχώρησε, κι έτσι απολαύσαμε τη θεία μυσταγωγία με μια ωραία χορωδία από τους στρατιώτες, ενώ ο γύρω χώρος είχε μεταβληθεί σε κόλαση φωτιάς. Στη λειτουργία αυτή ζήσαμε τη θαυμαστή παρουσία του Χριστού.

Δυο φορές στη διάρκειά της, οβίδες πυροβολικού έγλειψαν την άκρη του τοίχου του σπιτιού μας, έπεσαν στον απέναντι χώρο και βυθίστηκαν στο χώμα χωρίς να εκραγούν. Αν έσκαγαν, θα σκοτωνώμασταν όλοι μέσα στο σπίτι... Τη μέρα αυτή κοινώνησαν ο υποδιοικητής, ο υπασπιστής και πολλοί στρατιώτες του συντάγματος...''.

π. ΘΕΟΚΛΗΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑΤΗΣ

Αγιορείτης λόγιος

Στο ''ΑΘΩΝΙΚΑ ΑΝΘΗ'', Τόμος 9ος, Εκδόσεις Σπηλιώτη.

''...Την εποχήν εκείνην υπηρετούσα ως έφεδρος στα οχυρά των ελληνοβουλγαρικών συνόρων. Μου είχε ανατεθή η διαφώτιση της Μονάδος επί των πολεμικών γεγονότων. Καθημερινά έπαιρνα ειδήσεις από το Μέτωπον, διά του μοναδικού ραδιοφώνου του Τάγματος.

Στις ειδήσεις δεν έλειπαν οι ομολογίες των πολεμιστών, ότι έβλεπαν την Παναγίαν, τόσον ως άτομα όσον και ως ομάδες, να υπερίπταται των μαχών. Αυτό πλέον είχεν τόσον εξοικειώσει τους στρατιώτες, ώστε να φωνάζουν εν χορώ: ''Η Παναγία, η Παναγία''.

Οπότε από σεβασμόν φρόντιζαν να είναι πάντοτε καθαροί, για να βλέπουν την Παναγίαν, όχι σαν μια Αθηνά με το δόρυ της, αλλά σαν Βασίλισσα των ουρανών, που τους προστάτευε θαυματουργικώς από τους κινδύνους, ως Υπέρμαχος Στρατηγός του Έθνους.

Ήταν τόσο βέβαιοι για την προστασία της Κυρίας Θεοτόκου και για την ορατήν Σκέπην Της, ώστε να αισθάνωνται χαράν και αίσθημα ασφαλείας, παρά τις φοβερές κακοπάθειές των, μέσα στα χιόνια και μέσα στις οδύνες των κρυοπαγημάτων και άλλων στερήσεων, κάτι που και σήμερα ακόμη διηγούνται στους νεωτέρους, ως κάτι υπερφυσικόν...''.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου 

ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ. 

Αποσπάσματα εκ του βιβλίου της Μερόπης Σπυροπούλου, 

Ομότιμης καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Αθηνών 

‘’Στην Εποποιϊα του 1940-41 με Πίστη’’ Αποσπάσματα από γραπτές μαρτυρίες, 

εκδόσεις Αρχονταρίκι, 

Αθήνα 2009, δ’ έκδοση 2018, σελ. 74-80.

ΤΟ ΜΕΓΑ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΕ ΤΟ ΠΑΤΡΙΟ (1925)

Επίσκοπος Γαρδικίου κ. Κλήμης

της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΙΣ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ κ. ΦΩΤΙΟΥ

Πληροφορεῖται τό Χριστεπώνυμον πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας μας, ὅτι ὁ Σεβ/τος Μητροπολίτης Δημητριάδος καί Ἀρχιγραμματεύς τῆς Ἱερᾶς ἡμῶν Συνόδου κ. Φώτιος τήν πρωΐαν τῆς Κυριακῆς, 5/18-10-2020, ὑπέστη αὐτοκινητικόν ἀτύχημα εἰς τήν ὁδόν τοῦ καθήκοντος πορευόμενος, μεταβαίνων δι’ ὀχήματος πρός τόν Ἱερόν Ναόν Ἁγίου Ἰωάννου Χρυσοστόμου εἰς τήν πόλιν τῆς Λαμίας, ἔνθα ἐπρόκειτο νὰ τελέσῃ τήν Θείαν Λειτουργίαν.

Κατόπιν τῆς χειρουργικῆς ἐπεμβάσεως εἰς τήν ὁποίαν ὑπεβλήθη, νοσηλεύεται εἰς τήν μονάδα ἐντατικῆς θεραπείας τοῦ Γενικοῦ Νοσοκομείου Λαμίας, εἰς σταθεράν κατάστασιν διατελῶν ὑπό τήν ἐπίβλεψιν τῶν θεραπόντων ἰατρῶν του. Προτρέπονται δέ ὁ εὐλαβὴς Κλῆρος καὶ Λαὸς ὅπως προσεύχωνται ὑπὲρ ἀναρρώσεως καί πλήρους ἀποκαταστάσεως τῆς πολυτίμου ὑγείας αὐτοῦ.

Ἀθῆναι, 6/19-10-2010

Πηγή: https://www.ecclesiagoc.gr/index.php

Εκκλησία Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών

ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗ ΙΩΑΚΕΙΜ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΙΤΟΥ ΤΟΥ ΧΙΟΥ: ''Ο ΟΣΙΟΣ ΠΑΡΘΕΝΙΟΣ Ο ΧΙΟΣ'' (1815-1883) ΜΕΡΟΣ 9ον

 

Στα 1993 έπεσε στα χέρια μας το -αφηγηματικά- συγκλονιστικό βιβλίο του μακαριστού πλέον Αρχιμανδρίτη Ιωακείμ Ιεροσολυμίτη ''Ο Όσιος Παρθένιος ο Χίος (1815-1883)'', Ιεροσόλυμα 1975. Πρόκειται για ένα εκπληκτικής συγγραφής ''Συναξάρι'' ενός πολύ μεγάλου Αγίου, που η πνευματική του ψυχοφέλεια ''αναδύεται'' -κατά κυριολεξία- από την αρχή της ανάγνωσης, έως το τέλος. Παρουσιάζεται συντριπτικά φοβερή η μεταστροφή του Οσίου στον Μοναχισμό, με αφορμή τον πρόωρο θάνατο μιας νέας κοπέλας, που ως λαικός ακόμη, μετά από κάποιο ταξίδι επέστρεφε στο νησί προκειμένου να την νυμφευθεί. Εκεί συγκλονισμένος από την πληροφορία του θανάτου της αποφασίζει μία νύχτα να την επισκεφθεί στο νεκροταφείο, όπου λίγες -μόλις- ημέρες πριν είχε ταφεί. Ανοίγει τον τάφο της προκειμένου να την ''αποχαιρετήσει'' για ύστατη φορά και βλέποντας το σώμα της σε προχωρημένη σήψη, να το τρώνε τα σκουλήκια της γης και να αναδύεται μια ανυπόφορη δυσοσμία, κάθεται όλη την νύχτα και κλαίγοντας φιλοσοφούσε την ύπαρξη, αλλά -πολύ περισσότερο- τον μετά θάνατον προορισμό του ανθρώπου! Το τροπάριο από τους Μακαρισμούς της Νεκρώσιμης ακολουθίας ''εξέλθωμεν και ίδωμεν εν τοις τάφοις, ότι γυμνά οστέα ο άνθρωπος, σκωλήκων βρώμα και δυσωδία και γνώμεν τις ο πλούτος, το κάλλος, η ισχύς και η ευπρέπεια...'' ταίριαζε εκείνη την ώρα. Έτσι -αν και πολύ πιστός εκ παιδιόθεν- αποφασίζει την επομένη ημέρα να προσέλθει ως Μοναχός στην Νέα Μονή Χίου και αργότερα στην Ιερά Μονή του Αγίου Μάρκου, την οποία έχτισε εξ αρχής. Τα θαύματα που επιτέλεσε στο όνομα του Χριστού μας ήταν πολλά και θαυμαστά, όπως και η καθημερινή Χριστολογική του βιοτή, εντρυφώντας με ταπείνωση και αυταπάρνηση στην άσκηση και τον πνευματικό αγώνα. Προς πνευματική ωφέλεια ημών και των αναγνωστών μας προβαίνουμε στην ηλεκτρονική μεταφορά του συγκεκριμένου βιβλίου σε συνέχειες, επικαλούμενοι τις ευχές και ευλογίες του Οσίου, με την ελπίδα να διαβασθεί από τους περισσοτέρους προς δόξαν Θεού, κατά το του Παύλου: ''Είτε ουν εσθίετε είτε πίνετε είτε τι ποιείτε, πάντα εις δόξαν Θεού ποιείτε''. Προς Κορινθίους Α, Ι' (10) 28-33. Εύχεσθε! 

Γιώργος  Δ. Δημακόπουλος

Δημοσιογράφος

ΜΕΡΟΣ 9ον

(Σ υ ν έ χ ε ι α  α π ό  τ ο  π ρ ο η γ ο ύ μ ε ν ο)

Μια γυναίκα αντί να πάη στην εκκλησία την Κυριακή, έκανε φιδέ να πάη στον Όσιο. -Γέροντα σας έφερα λίγο φιδέ, του είπε. -Σκουλήκια της αποκρίθηκε μου έφερες. Την ώρα της λειτουργίας δεν τον εζύμωσες; Άδειασέ τον. Ο καθαρός φιδές είχε γεμίσει σκουλήκια. 

Παρόμοια περιστατικά πολλά συνέβαιναν στον Άγιο. Στο χωριό Θολό ποτάμι υπήρχε η οικογένεια Μονιώδη. Ένα παιδί της οικογενείας έγινε Μοναχός στον Άγιο Μάρκο. Η μητέρα του μοναχού από καιρού εις καιρόν μετέβαινε στο μοναστήρι να δη το παιδί της και να ζητήση την ευχή του Οσίου. Πάντοτε δε κάτι προσέφερε στο μοναστήρι σαν μικρό δείγμα δωρεάς ανάλογο του ισχνού βαλαντίου της.

Κάποτε πήγε φιδέ. Ο Όσιος Παρθένιος μόλις έπιασε στο χέρι του τον φιδέ, χαμογέλασε και της λέγει: ''τον φιδέ που μας έφερες τον ζύμωσες Κυριακή - μέρα αφιερωμένη στον Θεό. Ο φιδές αυτός δεν είναι δεκτός στο μοναστήρι, πάρε τον και πέταξέ τον στο δάσος''. Έκπληκτη η γραία Μονιώδη συνεμορφώθη προς την διαταγήν του Οσίου, διότι πράγματι ο φιδές ζυμώθηκε Κυριακή.

Μια άλλη Κυριακή περνούσε ο Άγιος από την ενορία του Αγίου Σπυρίδωνος των Νερομύλων κοντά από το παρεκκλήσιο των Αγίων Σαράντα Μαρτύρων. Τότε βλέπει με μεγάλη έκπληξι μερικούς εργάτες να καταπατούν την την αργία της Κυριακής και να κτίζουν. Στρέφεται τότε στον αρχιμάστορα, ο οποίος ήτο νοικοκύρης του σπιτιού:

''Ε! του λέει σήμερα είναι Κυριακή ημέρα αφιερωμένη στον Θεό, δεν εργάζονται''. Τότε εκείνος του απαντάει ειρωνικά: - ''Οι παπάδες που η δουλειά τους είναι να ψάλλουν, πως δουλεύουν την Κυριακή;''. ''Άντε'' - του λέει - ο Άγιος ''και το σπίτι απ' όσο είναι δεν θα ανέβη παραπάνω''. 

Πράγματι άγνωστες παραμένουν οι αιτίες, για τις οποίες από την άλλη μέρα η ανοικοδόμηση εκείνου του σπιτιού σταμάτησε. Μετά δεν το αγόρασε κανένας από τότε μέχρι σήμερα, από ευλάβεια στον Όσιο, και από τον φόβο της προφητείας Του, ότι δεν θα ανέβη παραπάνω. Μέχρι σήμερα σώζεται ατέλειωτο και ερείπιο, ενώ διδάσκει την αργία της Κυριακής και το προορατικό χάρισμα του Αγίου. 

ΣΩΤΗΡΙΑ ΝΑΥΤΙΚΩΝ

Ο αέρας σφύριζε δυνατά μέσα στην παγερή νύχτα και άγρια κύματα ξεσπούσαν πάνω σ' ένα Χιώτικο βροντοδούσικο καράβι να το πνίξουν. Κάθε ελπίδα σωτηρίας είχε πια χαθή. Το ταξείδι εκείνο του καραβιού θάταν το τελευταίο και οι ναυτικοί θα ταξίδευαν στο αιώνιο ταξείδι σε λίγο. Το καράβι σαν καρυδότσουφλο ανέβαινε και κατέβαινε παίρνοντας νερά.

Στον Άγιο Μάρκο τελείται ακολουθία. Οι ναυτικοί που κινδυνεύουν είναι από τους πιο μεγάλους φίλους της Μονής του Οσίου. Τελευταία απόμεινε πια μια ελπίδα σωτηρίας. Ο καπετάν Ζανάρας από τον Βροντάδο, φίλος του Οσίου, λέει με σφιγμένη την καρδιά: Θεέ! μου, σώσε μας με την ευχή του Γέροντα Παρθενίου και ό,τι φορτίο έχει το καράβι θα το πάμε στο μοναστήρι του.

Ο Όσιος εκεί που εδιάβαζε τον κανόνα μένει ακίνητος, καρφώνει τα μάτια του στην εικόνα του Χριστού. Σηκώνει τα χέρια Του σε στάση προσευχής και βρίσκεται σε έκστασι. Οι μοναχοί τον βλέπουν χωρίς να μιλούν και σημειώνουν την ημέρα και την ώρα της εναγωνίου αυτής προσευχής του Αγίου.

Δεν είχε προλάβει να τελειώση ο καπετάν Ζανάρας την προσευχή του και ένας μοναχός κρατούσε το τιμόνι του καραβιού. Τα ράσα του και το κομποσκοίνι του ανέμιζαν στον βοριά και σκορπούσαν τα άσπρα Του γένια. Τους κύτταξε με ένα γλυκό χαμόγελο. - Ο Παρθένιος! - φώναξαν όλοι - ο γέροντας του Αγίου Μάρκου. Το καράβι άρχισε να κινείται πιο λίγο μέχρι που σταμάτησε. Ο αέρας σταμάτησε να φυσά. Έγινε μεγάλη γαλήνη. Ο Παρθένιος είχε εξαφανισθή.

Μετά λίγες μέρες το πλήρωμα του καραβιού ξεκινούσε για τον Άγιο Μάρκο. Όπως είχαν υποσχεθή, φόρτωσαν το φορτίο του καραβιού σε μουλάρια και πήγαιναν στο μοναστήρι πρώτα. Μετά θα πήγαιναν στα σπίτια τους. Πρώτα θα ευχαριστούσαν τον Θεό και τον Όσιο για την σωτηρία τους. Με φόβο Θεού και ευλάβεια οι διασωθέντες διηγήθηκαν στους μοναχούς το μεγάλο θαύμα. Κοίταζαν εκεί που είχαν σημειώσει και οι μοναχοί την ημέρα και την ώρα που ο Όσιος προσευχόταν ακίνητος, εκστατικός και εξαϋλωμένος. Ήταν η ίδια.

Το θαύμα τούτο εδιηγείτο έως της τελευταίας του αναπνοής ο Πατήρ Ιερεμίας, μάγειρος της Μονής, ένας από τους τελευταίους αναπομείναντας μοναχούς που έζησαν μαζί με τον Άγιο. Από αυτόν το ήκουσε και ο π. Ακάκιος ο σήμερον ηγούμενος του Αγίου Μάρκου.

Ο ΛΑΓΟΣ ΠΟΥ ΕΤΡΩΓΕ ΤΑ ΛΑΧΑΝΑ 

Μια μέρα οι μοναχοί παραπονέθηκαν στον Όσιο. -Γέροντα - του είπαν - εμείς όλο σκάβομε και ποτίζομε τα λάχανα και έρχεται ο λαγός και μας τα τρώει. Η καταστροφή των λαχάνων για το φτωχό μοναστήρι του Αγίου τότε ήτο μεγάλο θέμα. -Δεν είναι σπουδαίο πράγμα, είπε ο Όσιος. Πάμε στα λάχανα. Ο Άγιος άρχισε να λέει σιγά:

Έλα εδώ εσύ που κάνεις τις ζημιές. Τότε μέσα από κάτι πέτρες βγήκε ένας λαγός και έπεσε με το κεφάλι εμπρός στον Όσιο. Ο Όσιος έσκυψε τον έπιασε από το αυτί και του λέει: ''Δεν μου λες εσύ τα ποτίζεις, εσύ τα σκάβεις, εσύ τα περιποιείσαι τα λάχανα και τα τρως; Πήγαινε και άλλη φορά μην ξανάλθης πια εδώ''. Αμέσως ο λαγός  άρχισε να τρέχη μέχρι που χάθηκε.

Από τότε δεν βρέθηκε λάχανο πειραγμένο. Απ' αυτό το περιστατικό ο Άγιος θεωρείται και προστάτης των γεωργών όπως ο Άγιος Τρύφων, τιμάται ως φύλαξ και προστάτης των αγρών.

Αυτό το περιστατικό με άλλα λόγια λέει ότι όχι μόνο οι απλοί άνθρωποι της Χίου εκείνα τα χρόνια εσέβοντο τον Όσιο - μα και τα άλογα ζώα τον προσκυνούσαν. Ο Όσιος Παρθένιος δεν μιλούσε με ωραία λόγια, αλλά με την παρουσία Του στις ψυχές των ευλαβών κατοίκων της Χίου την εποχή εκείνη.

Στο κοντό Του σώμα ζούσε μια δυναμική ψυχή. Συνέβη ό,τι συνέβαινε στον Άγιο Μελέτιο τον Αντιοχείας - και στον Άγιο Παρθένιο καθώς λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος ''ου γαρ διδάσκων μόνον ουδέ φθεγγόμενος αλλά και ορώμενος απλώς ικανός ην άπασαν αρετής διδασκαλίαν εις την των δρώντων ψυχήν εισαγαγείν''.

(Σ υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι)

         

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, στο μονοτονικό σύστημα, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου 

ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.

Εκ του βιβλίου 

του μακαριστού Αρχιμανδρίτη Ιωακείμ Ιεροσολυμίτου του Χίου 

''Ο ΟΣΙΟΣ ΠΑΡΘΕΝΙΟΣ Ο ΧΙΟΣ'' (1815-1883) 

ΒΙΟΣ-ΘΑΥΜΑΤΑ-ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ, 

Ιερουσαλήμ 1975, σελ. 42-51.

ΣΤΗΝ ΕΠΟΠΟΙΪΑ ΤΟΥ 1940-41 ΜΕ ΠΙΣΤΗ (Γ' Μέρος)

Ζούμε σε χρόνια αίολα, που τα υστερικά συνθήματα ξεθώριασαν στους τοίχους με τα γκράφιτι και στους πολυχρησιμοποιημένους καναπέδες. Η εποποιϊα του ’40 έγινε για τους νεοέλληνες η αβάσταχτη ελαφρότητα της υπαρξιακής ανίας. Οι ήρωες της ελληνικής αντίστασης απέκτησαν την έννοια του κιτς, ενώ για άλλους διαβεβλημένους ηγετίσκους ο διαχωρισμός σε κυβερνητικούς στρατιώτες και σε λαικούς, στρατολογημενους παρτιζάνους έγινε σημαία, για να αιτιολογηθεί ο στίχος ‘’τούτο το χώμα είναι δικό τους και δικό μας’’! Η διχόνοια και ο διαμερισμός των Ελλήνων ήταν ανέκαθεν ζωτικής σημασίας υπαρξιακό στοιχείο... Ακόμα και για το ποιος ξεστόμισε το ‘’Όχι’’ έγινε ανεπίτρεπτο ταμπού και απαγορευτική ταμπέλα σε δρόμους μονής κατεύθυνσης κι από ‘’οδηγούς’’ που απαξιώνουν να κοιτάξουν προς τα πίσω. Ας μη γελιόμαστε… Ζούμε σε μια ξετσίπωτη, απόστατη κι ανερυθρίαστη εποχή, που ο λαός μας αρέσκεται να κοιτά σε κλειδαρότρυπες, να ‘’δραπετεύει’’ κατά μόνας μπροστά στο ‘’GNTM’’, το ‘’big brother’’ και το ‘’bachelor’’! Οι εθνικές εορτές υποβιβάστηκαν στα μάτια τους, σε ασπρόμαυρες, φολκλορικές ταινίες και οι συνοικιακές, μαθητικές παρελάσεις σε λούμπεν συνάξεις παραδοσιακών στοιχείων. Οι σημαίες αποκαθηλώθηκαν στον ευτελισμό της επικαιρότητας και τα τραγούδια της Βέμπο ακρωτηριάστηκαν από το fun κοινό του ‘’Voice’’! Σε πείσμα των καιρών που ζούμε και, επειδή αδυνατούμε συχνά να εναρμονιστούμε με αυτήν την αποκρουστικά, σηψαιμική πραγματικότητα αναρτούμε εν όψει της επετείου του ’40, αυτοβιογραφικές σελίδες του Πολέμου, από το εξαιρετικό βιβλίο της Μερόπης Σπυροπούλου ‘’Στην Εποποιϊα του 1940-41 με Πίστη’’. Η Μερόπη Σπυροπούλου είναι ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών, με πλούσιο συγγραφικό υλικό, γνωστή από τις δεκάδες διαλέξεις της, αλλά και από τις ομιλίες της μέσα από τον ραδιοσταθμό της ‘’Πειραϊκής Εκκλησίας’’. Το βιβλίο αποτελεί μια διανθισμένη συλλογή από κείμενα λογίων της εποχής του έπους του ’40, παρμένα από περιοδικά, εφημερίδες και ξεχασμένα, σπάνια βιβλία. Οι αναρτήσεις μας υπό τον τίτλο ‘’Στην Εποποιϊα του 1940-41 με Πίστη‘’ θα ολοκληρωθούν σε επτά αυτοτελείς συνέχειες, ως ελάχιστο δείγμα τιμής, μνήμης και υπόμνησης στο έπος του ’40, για όλους εμάς, που ξεχάσαμε να θυμόμαστε και γίναμε διακομιστές μιας επικής, επιλεγμένης αμνησίας! 

Γιώργος  Δ. Δημακόπουλος 

Δημοσιογράφος

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟΝ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΓΚΙΑΛΑΣ

(Γ. ΒΕΡΙΤΗΣ) 

ΠΟΛΕΜΙΚΑ ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ, 

Χρονογράφημα στο Περιοδικό ''ΖΩΗ'', 1941.

''...Σάββατο απόγευμα σ' ένα χωριό της Μεσσηνίας. Στην πλατεία του χωριού, έξω από το καφενείο είναι συγκεντρωμένοι αρκετοί χωριανοί. Εδώ και ο Μανώλης, ο νεοφερμένος ηρωϊκός τραυματίας του αλβανικού Μετώπου. Η συζήτησις είναι σχετική -με τι άλλο;- με τα γεγονότα του πολέμου.

Το υλικό για τη συζήτησι το δίνει ζωντανή εφημερίδα, ο Μανώλης, που τους διηγείται σκηνές από την πολεμική ζωή. Και ο Μανώλης, έπειτα από την εξιστόρισι κάθε θαυμαστού κατοσθώματος, επαναλαμβάνει: Αλλά, να ξέρετε ένα πράγμα. Εμείς δεν θα πολεμάμε μοναχοί μας. Έχομε το Θεό με το μέρος μας.

Η Παναγία πάει μπροστά και πίσω εμείς. -Εσύ, Μανώλη, το πιστεύεις αυτό; Την ερώτησι την έκαμε σε μια στιγμή κάποιος χωριανός που καθόταν αντίκρυ στον τραυματία. Ο Μανώλης τον κύτταξε καλά, ύστερα κύτταξε κάτω συλλογισμένος. Έπειτα, μ' ένα ύφος σοβαρό, που έκανε εντύπωσι σε όλους, είπε.

-Έχεις δίκηο να μου κάνης αυτή την ερώτησι κυρ Δημητρό. Γιατι με ήξερες κι εσύ, όπως με ήξερε και όλο το χωριό, τι άπιστος και βλάσφημος άνθρωπος ήμουνα πριν από τον πόλεμο. Αλλά αυτή τη στιγμή σας εξομολογούμαι.

Κυττάχτε το χέρι μου. Το βλέπετε; Είναι μισό. Το άλλο μισό έχει μείνει πάνω στα βουνά της Αρβανιτιάς. Λοιπόν, στο όνομα αυτού του χεριού που τώδωκα θυσία στην Πατρίδα, σας βεβαιώνω όλους σας αυτή τη στιγμή, πως ο σημερινός Μανώλης δεν είναι ο Μανώλης που ξέρατε μια φορά. Εκείνος έσβυσε πια.

Τα θαύματα που κάνει ο Θεός στο στρατό μας μου άνοιξαν τα μάτια και κατάλαβα ποσο μεγάλη είναι η θρησκεία μας που την περιφρονούσα. Επίστεψα. Εξωμολογήθηκα. Εκοινώνησα. Έγινα καινούριος άνθρωπος. Από δώ και μπρος θα ζήσω όπως θέλει ο Θεός μας...''.

ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΕ ΓΚΡΑΤΣΙ 

Ιταλός Πρεσβευτής στην Ελλάδα το 1940

Απομνημονεύματα. Αναφέρεται από τον Άγγελο Τερζάκη στο: 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΟΠΟΙΪΑ 1940-41. 

Βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ, Ι. Δ. ΚΟΛΛΑΡΟΥ και Σίας Α. Ε. 

4η Έκδοση, 2002.

''...Το έγκλημα της Τήνου είχε γι' αποτέλεσμα, για να μην πω έκαμε το θαύμα, να δημιουργηθεί σ' όλη την Ελλάδα μια απόλυτη ενότητα ψυχών. Μοναρχικοί και Βενιζελικοί, οπαδοί και αντίπαλοι της 4ης Αυγούστου, πείστηκαν πως έναν μόνο αδυσώπητο εχθρό είχε η Ελλάδα: την Ιταλία. Και πως αν δεν γινόταν ν' αποφευχθεί μια σύγκρουση με την Ιταλία, θα είταν προτιμότερο ν' αντιμετωπισθεί ο εχθρός με ανδρισμό, παρά να υποχωρήσει το ελληνικό έθνος μπροστά σ' έναν εχθρό, που δεν δίσταζε να μεταχειρίζεται τέτοια μέσα...''.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 

Η ΘΡΗΣΚΕΙΑ. Αναφέρεται στο

''Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΤΟΥ 40'', 

του ΑΛΕΚΟΥ Ε. ΦΛΩΡΑΚΗ. 

Έκδοση του Πανελληνίου Ιερού Ιδρύματος Ευαγγελιστρίας Τήνου, 

Αθήνα 1990.

''...Η ψυχή των ανήκει εις την ελληνικήν Πατρίδα και η πίστις των πηγάζει από την ακλόνητον πεποίθησιν, ότι η Θεομήτωρ τους σκέπει και τους καθοδηγεί εις τον φοβερόν αγώνα των διά την σωτηρίαν και δόξαν της ελληνικής Πατρίδος.

Και εκεί επάνω εις τας απροσίτους χαράδρας και τας κορυφάς των χιονισμένων ορέων, όπου υπερασπίζουν την τιμήν και την ύπαρξιν της Ελλάδος, έγιναν κάτι περισσότερον από θεοφοβούμενοι, έγιναν... θεολόγοι-πολεμισταί, διαθέτοντες τας μεταξύ των μαχών ώρας των εις την μελέτην της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης! [...]

Την επομένην το πρωί ευρέθην εις ένα αυτοκίνητον μεταφέρον στρατιώτας. Όταν διεσχίζαμεν ένα χωριουδάκι εις το μέσον του οποίου υπήρχε μια ταπεινή εκκλησούλα, το αυτοκίνησον εσταμάτησε και όλοι κατέβηκαν. Όλοι αντελήφθησαν τον σκοπόν της σταθμεύσεως, εκτός από εμέ. Τους ηκολούθησα εισερχόμενος εις την εκκλησούλα, όπου ο καθένας των έτρεχε να προλάβη μήπως εξαντληθούν τα κεράκια. 

Κατέθετον την δραχμή των -μερικοί είνε ζήτημα αν θα είχον άλλην εις τα θυλάκιά των- έπαιρναν το κεράκι και το άναβαν εμπρός από την ξεθωριασμένην από τον καιρόν και τα φιλήματα των πιστών μικρή εικόνα της Παναγίας. Άλλοι γονυπετείς και άλλοι όρθιοι, όλοι σταυροκοπούμενοι, εψέλλιζον μερικάς απλοϊκάς λέξεις προσευχής, προσευχής διά τον αγώνα της Πατρίδος, προσευχής διά τους γονείς των, τας συζύγων των, τα παιδιά των, που είχον αφήσει εις κάποιαν γωνίαν της ελληνικής γης και ποιος ξέρει πότε θα επενέβλεπον.

Το θέαμα ήτο δραματικόν, συγκινητικόν, μου ήρχοντο δάκρυα εις τα μάτια. Αλλά η ώρα περνούσε και ο υπεύθυνος διά την εις ωρισμένην ώραν και εις ωρισμένον σημείον άφιξιν ανησυχεί... -Εμπρός παιδιά, γιατι θα νυκτώσωμε... Γρήγορα εις το αυτοκίνητο... Έννοια σας και πιο πέρα θα περάσωμε από άλλη εκκλησία...''.

                                                                                                                           Εφ. ''Έθνος'', 18/12/1941.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ

Καθηγητής Πανεπιστημίου 

Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΚΟΝΤΑ ΜΑΣ! 

Ανταπόκριση στην εφημερίδα ''Αέρα'', 7/3/1941.

''...Όνειρα, οπτασίαι, θαύματα, άξια να συγκινήσουν και την πλέον ψυχράν λογικοφάνεια, ικανά να γοητεύσουν και την πλέον γόνιμον ποιητικήν φαντασίαν, κυκλοφορούν από στόματος εις στόμα, μεταδίδονται αστραπιαίως από της μιας άκρας του μετώπου εις την άλλην και φθάνουν με την ιδίαν γοργότητα εις τα μετόπισθεν.

Κάθε μάχη έχει και τα ιδικά της οπτασίας της εξ ουρανών βοηθείας, κάθε νίκη τα ιδικά της θαύματα.

Ένας ηρωϊκός αρχιμανδρίτης ιεροκήρυξ μεγάλης στρατιωτικής μονάδος, ο οποίος -άξιος συνεχιστής του Παπαφλέσσα, του Γερμανού και του Ρωγών Ιωσήφ- περιφέρεται εις την πρώττην γραμμήν με τον σταυρόν και την εικόνα της Παναγίας εις τας χείρας, μου επεδείκνυε μίαν ημέρα ένα σημειωματάριον

εις το οποίον έχει καταγράψει με ημερομηνίας, καθορισμούς υψωμάτων, απαριθμήσεις μαχών και μαρτυρίας στρατιωτικών, πλήθος παρομοίων σκηνών και επεισοδίων της πίστεως των μαχομένων, διά την κατά την κρίσιμον στιγμήν θαυματουργόν επέμβασιν του Θείου προς την επιτυχίαν της νίκης.

Αν μη τι άλλο, η ευσεβής αυτή καταγραφή του κληρικού-πολεμιστού θα χρησιμεύση εις τον ιστορικόν διά την πληρεστέραν κατανόησιν του πνεύματος, το οποίον διέπει τον ελληνικόν αγώνα, ως είδος πανηγυρικής επιβραβεύσεως των ιερωτέρων παραδόσεων, με τας οποίας έζησεν, εσώθη, εθριάμβευσε και εδοξάσθη ανέκαθεν ο Ελληνισμός''.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου 

ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ. 

Αποσπάσματα εκ του βιβλίου της Μερόπης Σπυροπούλου, 

Ομότιμης καθηγήτριας του Πανεπιστημίου Αθηνών 

‘’Στην Εποποιϊα του 1940-41 με Πίστη’’ Αποσπάσματα από γραπτές μαρτυρίες, 

εκδόσεις Αρχονταρίκι, 

Αθήνα 2009, δ’ έκδοση 2018, σελ. 65-73.