«Η ΠΟΡΤΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ»

Ένας ζωγράφος σχεδίασε ένα πίνακα. Τον ονόμασε «Η πόρτα της καρδιάς». Στην έκθεσή του, ένας προσκεκλημένος παρατήρησε ότι από την πόρτα έλειπε το χερούλι. Όταν το είπε στο ζωγράφο, εκείνος του απάντησε: Είναι γιατί η πόρτα της καρδιάς ανοίγει μόνο από μέσα!!!

Ο ΣΠΟΡΟΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΜΕΣΑ ΜΑΣ

Μια αγάπη χωρίς φιλαυτία… καταπίεση και επιβολή… χωρίς ιδιοτέλεια…που σέβεται την ελευθερία του άλλου κι εκτιμά την προσωπικότητά του… μια αγάπη που δε μας γειώνει δε μας καθηλώνει στη γη, αλλά μας απογειώνει ψηλά… στον Ουρανό.
Ας την προσφέρουμε απλόχερα κι ας κάνουμε μια γενναία προσπάθεια στην πορεία μας να γίνουμε μικροί άγιοι, γεμάτοι δυνατή πίστη, αγάπη φλογερή, ψυχές που προσφέρουν ό,τι μπορούν, συγχωρούν χωρίς να κρατούν κακίες, συμπαραστέκονται στον πόνο του άλλου γιατί η ζωή εμπεριέχει χαρά, γέλιο αλλά και πόνο και δάκρυ.
Μη λησμονούμε ότι δεν είμαστε το σώμα που έχει μια ψυχή αλλά η ψυχή που έχει ενδυθεί ένα προσωρινό σώμα.
Η ψυχή μας είναι φτιαγμένη να εκτιμά τα μικρά και καθημερινά, να αναγνωρίζει και να απολαμβάνει την ομορφιά της απλότητας, να ασκείται στην υπομονή.
H έκφραση αγάπης και καλοσύνης είναι δύναμη που γκρεμίζει τοίχους, αλλά πρέπει να είσαι πολύ δυνατός για να εκφράσεις την αδυναμία σου. *Εκ του ιστολογίου «Ορθόδοξη Γυναίκα» της 6.8.2015. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΧΑΡΑ

 

Αποσπασματικές αναρτήσεις από το βιβλίο του Αγίου Ιωάννου Πρωθιερέως της Κροστάνδης:
<<Η ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΖΩΗ>>, εκδόσεις <<Το Περιβόλι της Παναγίας>>,
Α' Έκδοση, Θεσσαλονίκη 2003, σελ. 92-93.
Ιδού πως περιγράφει ο ίδιος (ο Άγιος Ιωάννης) την εν Κροστάνδη ιερατικήν ζωήν και διακονίαν του:
<<Από των πρώτων ημερών του υπουργήματός μου εν τη υψηλή υπηρεσία της Εκκλησίας του Θεού, εθεώρησα ως κανόνα της ζωής μου να είμαι πιστός
και ζηλωτής εν τω ιερατικώ μου έργω και αυστηρώς επαγρυπνώ επί του εαυτού μου και της πνευματικής ζωής μου.
Προς τον σκοπόν τούτον ήρχισα να μελετώ και να σπουδάζω την Γραφήν, αποκομίζων εξ αυτής οικοδομήν ως άνθρωπος, ως ιερεύς και ως μέλος του κοινωνικού συνόλου.
Ήρχισα τότε να συντάσσω και το ημερολόγιόν μου, εν τω οποίω επακριβώς εσημείουν τους αγώνας μου κατά των κακών σκέψεων και πειρασμών, τας μετανοίας μου, τας μυστικάς μου προσευχάς και τας μετά του Θεού πνευματικάς εντεύξεις μου.
Καθ' εκάστην Κυριακήν και εορτήν συνήθιζον να κηρύττω είτε ιδικόν μου κήρυγμα, είτε εκ της συλλογής του επισκόπου Γρηγορίου.
Εκτός των ειθισμένων εκκλησιαστικών μου καθηκόντων, ευθύς εξ αρχής, επειδή και εγώ ήμην ποτέ πτωχός, εφρόντιζον περί των πτωχών.

Προ είκοσιν ετών είχον την έμπνευσιν της ιδρύσεως εν Κροστάνδη <<οίκου βιομηχανίας>> τον οποίον διά της Θείας βοηθείας κατώρθωσα να αποπερατώσω το 1873>>.
Ο πατήρ Ιωάννης καθ' όλον το ιερατικόν του στάδιον, όπερ διήρκησε 53 έτη, ουδέποτε ελησμόνει ότι ήτο ιερεύς.
Ελειτούργει καθ' εκάστην, εκήρυττε συχνότατα, τουθ' όπερ ήτο ασύνηθες κατά την εποχήν εκείνην εν Ρωσσία, επεσκέπτετο τας κατοικίας των πτωχών ενοριτών του και εβοήθει αυτούς,
έπειθε τους αλκοολικούς να εγκαταλείψωσι το πάθος της μέθης, εγίνετο τα πάντα τοις πάσι, ενίοτε δε και ανυπόδητος επέστρεφεν εις την οικίαν του, διότι έδιδε τα υποδήματά του εις πτωχούς χριστιανούς!
Τη 20ή Δεκεμβρίου του 1908 εκοιμήθη εν Κυρίω καταλιπών οπίσω αυτού φήμην ανδρός αγίου.
(Εκ του προλόγου του βιβλίου).
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ».

8. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΧΑΡΑ

<<Ευλογητός ο Θεός, ος ουκ απέστησε την προσευχήν μου

και το έλεος αυτού απ' εμού>>

(Ψαλ. 65, 20)

Οσάκις με πίστιν προσηυχήθην, ο Κύριος εισήκουσε και εξεπλήρωσε την προσευχήν μου. Πόσον ευκόλως και ταχέως ημπορεί να μας σώση ο Κύριος! Εις μίαν στιγμήν, απροσδοκήτως και χωρίς καν να το εννοήσομεν! Πολλάκις κατά την ημέραν ήμην μέγας αμαρτωλός, κατά δε την νύκτα, μετά την προσευχήν μου, απεσύρθην εις την κλίνην μου δικαιωμένος και λευκότερος της χιόνος με την χάριν του Αγίου Πνεύματος και με βαθυτάτην ειρήνην και χαράν εις την καρδίαν μου! Πόσον εύκολον επίσης θα είναι διά τον Κύριον να μας σώσει και μετά την εσπέραν της ζωής μας, κατά την δύσιν των ημερών του βίου μας! Ω, σώσον, σώσον σώσόν με, ευσπλαχνικώτατε Κύριε' δέξαι με εις την Ουράνιόν σου Βασιλείαν! Τα πάντα είναι δυνατά εις Σε. <<Τω ιδίω Κυρίω στήκει ή πίπτει' σταθήσεται δε' δυνατός γαρ έστιν ο Θεός στήσαι αυτόν>> (Ρωμ. 14, 4). Η ελπίς μας ότι θα επιτύχομεν ό,τι ζητούμεν κατά την προσευχήν μας στηρίζεται επί της πίστεως εις την ευσπλαχνίαν και την γενναιοδωρίαν του Θεού. Ούτος είναι Θεός των οικτιρμών και των ανθρώπων εραστής. Πρέπει, λοιπόν, κατά της προσευχής την ώραν να ενθυμούμεθα τας αναριθμήτους προηγουμένας ευκαιρίας κατά τας οποίας εσκόρπισε την ευσπλαχνίαν Του επί των ανθρώπων (και θα εύρομεν αυτάς εις τας Γραφάς και τους Βίους των Αγίων) και εφ' ημών. Εκτός όμως τούτου, διά να είναι η προσευχή αποτελεσματική είναι ανάγκη όπως, εκείνοι οι οποίοι προσεύχονται, έχουν την απόλυτον πεποίθησιν ότι θα λάβουν εκείνο το οποίο ζητούν. Πλειστάκις λαμβάνομεν διά της προσευχής ό,τι ζητούμεν και μάλιστα όταν προσευχόμεθα διά κάτι, το οποίον αφορά την σωτηρίαν της ψυχής μας' αυτό πρέπει να το αποδίδομεν αμέσως εις τον Θεόν και την χάριν Του και όχι εις την τύχην. Δεν υπάρχει τυχαίον πράγμα εις την Βασιλείαν του Παντοδυνάμου Θεού. Τίποτε δε γίνεται χωρίς το θέλημά Του όπως και <<χωρίς Αυτού εγένετο ουδέ εν ο γέγονε>> (Ιω. 1, 3). Πολλοί δεν προσεύχονται διότι νομίζουν ότι δεν έλαβον καμίαν ευεργεσίαν παρά του Θεού εις το παρελθόν, όταν προσηυχήθησαν, ή διότι νομίζουν ότι η προσευχή δεν είναι αναγκαία' λέγουν ότι ο Θεός γνωρίζει τα πάντα και χωρίς να τα ζητήσομεν' και οι τοιούτοι λησμονούν ότι ελέχθη: <<Αιτείτε και δοθήσεται υμίν, ζητείτε και ευρήσετε' κρούετε και ανοιγήσεται υμίν>> (Ματθ. 7, 7). Αι προσευχαί μας (αιτήσεις) είναι αναγκαίαι δια την ενίσχυσιν της πίστεώς μας, διά της οποίας μόνης ημπορούμεν να σωθώμεν' <<χάριτί έστε σεσωσμένοι διά της πίστεως>> (Εφ. 2, 8). <<Ω γύναι, μεγάλη σου η πίστις (Ματθ. 15, 28). Ο Κύριος ηνάγκασε την γυναίκα να προσευχηθή με θέρμην διά να εξυπνήση την πίστιν της και να την ενδυναμώση. Άνθρωποι τοιούτοι δεν εννοούν ότι δεν έχουν πίστιν -η οποία είναι η πολυτιμοτέρα του χριστιανικού κληρονομία, τόσον αναγκαία όσον και η ζωή αυτή- ότι <<ποιούσι ψεύστην τον Θεόν>> (Α' Ιω. 1, 10) με την απιστίαν των, και ότι γίνονται τέκνα του διαβόλου, ανάξια πάσης ευσπλαχνίας του Θεού, και ότι βαδίζουν εις την καταστροφήν.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ».
Αποσπασματικές αναρτήσεις από το βιβλίο του Αγίου Ιωάννου Πρωθιερέως της Κροστάνδης:
<<Η ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΖΩΗ>>, εκδόσεις <<Το Περιβόλι της Παναγίας>>,
Α' Έκδοση, Θεσσαλονίκη 2003, σελ. 92-93.

«ΤΙΜΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΑΤΕΡΑ»: ΑΠΟΜΑΓΝΗΤΟΦΩΝΗΜΕΝΕΣ ΟΜΙΛΙΕΣ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Α' 1935-2013 (ΟΜΙΛΙΑ 8η)

Απομαγνητοφωνημένες, αποσπασματικές ομιλίες του μακαριστού πνευματικού πατρός ημών, αειμνήστου Μητροπολίτη Ωρωπού και Φυλής κ. Κυπριανού Α', επί τη συμπληρώσει δέκα ετών εκ της εκδημίας του εις χείρας Κυρίου 17 (30) Μαϊου 2013 εκκλ. ημ.

Η ομιλία εκφωνήθηκε Κυριακή βράδυ στην Αθήνα,
στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μονής των Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης (Πατρών 12, Κολωνός),
τον Οκτώβριο του 1990.

Απομαγνητοφώνηση, επιμέλεια ομιλίας, παρουσίαση
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ
Απομαγνητοφωνημένες, αποσπασματικές ομιλίες
αειμνήστου Μητροπολίτη Ωρωπού και Φυλής κ. Κυπριανού Α',
επί τη συμπληρώσει δέκα ετών εκ της εκδημίας του εις χείρας Κυρίου
17 (30) Μαϊου 2013 εκκλ. ημ.
Ομιλία 8η: Κυριακή Δ' Λουκά: «Να γίνουμε γη αγαθή»;

«ΝΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΓΗ ΑΓΑΘΗ»

Πρωτίστως θα ήθελα να ευχαριστήσω το Θεό, που για μια ακόμη χρονιά φέτος μας αξιώνει σήμερα, να αρχίζουμε τα εσπερινά μας κηρύγματα. Και συγκινούμαι ιδιαιτέρως, που, ύστερα από μια διακοπή δύο μηνών και περισσότερο, πάλι σ' αυτή την φωλιά του Θεού, σ' αυτή τη στέγη του Θεού συναντώμεθα. Θα ήθελα -λοιπόν- απόψε στο ξεκίνημα των εσπερινών κηρυγμάτων επικαλούμενος τον φωτισμό του Θεού και τις προσευχές σας να αναφερθώ στη σημερινή ευαγγελική περικοπή, που οι άγιοι πατέρες καθιέρωσαν αυτή την Κυριακή την παραβολή του σπορέως μιας και διερχόμεθα την περίοδο της σποράς!
Όσοι ασχολούνται με την γεωργία είναι περίοδος τώρα που σπέρνουν τους καρπούς των. Και γι' αυτό, οι άγιοι πατέρες έχουν κανονίσει αυτή την περίοδο, αυτή την τόσο διδακτική, ευαγγελική περικοπή. Πολλές φορές θα την έχετε ακούσει, ίσως πολλές φορές να την έχετε διαβάσει, όμως ο λόγος του Θεού δεν χορταίνεται. Όπως εκείνος που πεινάει, ενώ κάθε μέρα τρέφεται με το ψωμί δεν το χορταίνει, δεν το αποστρέφεται, αλλά κάθε μέρα το αναζητά, γιατί πεινάει, έτσι ακριβώς είναι και ο λόγος του Θεού που είναι η τροφή της ψυχής! Επαναλαμβάνω, πως πολλές φορές θα έχετε ακούσει, ίσως περισσότερες φορές να έχετε διαβάσει για την ευαγγελική περικοπή. Όσες φορές όμως κι αν διαβάσει κανείς μια ευαγγελική περικοπή, εάν προσέξει και προσευχηθεί, διαβάζοντάς τη για δεύτερη, για τρίτη, για τέταρτη φορά, κάτι καινούργιο θα έχει να τον διδάξει. Πότε όμως; Όταν προσέχει και προσεύχεται την ώρα που διαβάζει την ευαγγελική περικοπή ή την ώρα που ακούσει την ευαγγελική περικοπή.
Ο ίδιος ο Χριστός μας, όταν ερμήνευσε στους μαθητές Του -που δυσκολεύτηκαν να ερμηνεύσουν την ευαγγελική περικοπή- ο ίδιος ο Κύριός μας έδωσε την ερμηνεία στους αγίους αποστόλους, που είπε «σ' εσάς έχει δοθεί για να γνωρίζετε τα μυστήρια του Θεού και στους άλλους με παραβολές» και λέγει, όσον αφορά για τον σπόρο, διότι το χωράφι, ο αγρός είναι οι καρδιές των ανθρώπων! Και ο γεωργός είναι αυτός ο Θεός, είναι αυτός ο Χριστός! Και ο σπόρος είναι ο λόγος του Θεού!
Στην ερμηνεία -λοιπόν- που δίδει ο Κύριός μας λέει, ότι ο σπόρος που πέφτει στον δρόμο και πατιέται, είναι είναι ο λόγος του Θεού που πέφτει σ' εκείνες τις καρδιές, που είναι τόσο σκληρές από την αμαρτία, από την αμετανοησία -γιατί όλοι είμεθα αμαρτωλοί- που όχι μόνον δεν δέχονται τον λόγο του Θεού, αλλά και πολλές φορές πολεμούν τον λόγο του Θεού!
Ο σπόρος που πέφτει στις καρδιές εκείνες, που μοιάζουν με την πέτρα -που είναι πέτρα και δεν έχει χώμα- είναι οι καρδιές εκείνες, που δέχονται για μια στιγμή τον λόγο του Θεού, αλλά αμέσως μετά από λίγο τον απορρίπτουν!
Και ο σπόρος εκείνος που πέφτει που στο χωράφι, αλλά το χωράφι όμως αυτό που έχει αγκάθια, φυτρώνει ο σπόρος, αναπτύσσεται, κι εκεί που μεγαλώνει, τα αγκάθια πνίγουν το φυτό, είναι οι καρδιές των ανθρώπων που δέχονται τον λόγο του Θεού, αρχίζει να καρποφορεί κάπως ο λόγος του Θεού, αλλά τα πάθη, οι αδυναμίες έρχονται και πνίγουν τον λόγο του Θεού.
Και ο σπόρος που πέφτει σε γη αγαθή, και αν προσέξετε λέει «τελεσφορεί>>, «αποδίδει», είναι ο λόγος του Θεού που πέφτει στις καρδιές εκείνες που είναι καρδιές αγνές, που είναι καρδιές καθαρές, που διακρίνονται για την απλότητα και την ταπείνωση. Είναι η γη η αγαθή που δέχεται ευχαρίστως με ανέκφραστη λαχτάρα τον λόγο του Θεού και τελεσφορεί, αποδίδει δηλαδή ο σπόρος, αποδίδει καρπούς.
Το Ευαγγέλιο για όλους είναι ο καθρέφτης της ψυχής μας και μας δίδεται η ευκαιρία στη σημερινή ευαγγελική περικοπή να καθρεφτίσουμε τον εαυτό μας, για να δούμε σε ποιά κατηγορία είμεθα. Είμεθα στη κατηγορία του σπόρου που πέφτει στο δρόμο, είμεθα στην κατηγορία του σπόρου που πέφτει στην πέτρα, είμεθα στην κατηγορία που πέφτει στη γη, αλλά τα αγκάθια πνίγουν τον σπόρο, ή είμεθα γη αγαθή;
Ο καθένας -αυστηρά- ας καθρεφτίσει με ειλικρίνεια την ψυχή του στον καθρέφτη του Ευαγγελίου, που είναι η σημερινή ευαγγελική περικοπή και ας δώσει την απάντηση. Για να σας βοηθήσω όμως λιγάκι, γιατί οι περισσότεροι χριστιανοί μας νομίζουν πως καλώς πορεύονται, ενώ είναι μέσα στο σκοτάδι, πιστεύουν, πως καλώς πορεύονται...

Θα σας φέρω ένα απλό παράδειγμα: για να φτάσει κανείς στην εξομολόγηση, σημαίνει πως κάτι έχει μέσα του. Σημαίνει, ότι πιστεύει, σημαίνει ότι παραδέχεται το μυστήριο αυτό και αισθάνεται την ανάγκη του, για να πάει στην εξομολόγηση.

Πριν δέκα μέρες ήρθε μια ψυχή για να εξομολογηθεί στο μοναστήρι μας. Ένας νέος. Τον ρώτησα αν έχει ξαναεξομολογηθεί και μου είπε, πως πριν πολλά χρόνια είχε εξομολογηθεί. -Τί έχεις που σε βαραίνει τώρα: -Α, δεν έχω και σπουδαία πράγματα. Αισθάνθηκα έτσι την ανάγκη να τα πούμε, αλλά δεν αισθάνομαι και τίποτα το σπουδαίο, τίποτα το σοβαρό. Ψιλά πράγματα... Λέω: -θες να σε βοηθήσω λίγο; -Ναι, αν θέλετε. -Μήπως βλασφημείς τα θεία, που η ερώτηση αυτή αναφέρετε στην πρώτη εντολή (αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου εξ όλης της καρδίας σου και εξ όλης της ψυχής σου και εξ όλης της διανοίας σου και εξ όλης της ισχύος σου);
-Α, -λέει- στο θυμό μου, το κάνω πολλές φορές... Είμαι λέει βλάσφημος. -Καλά... και αυτό είναι ψιλά πράγματα; Αυτό δεν σε βαραίνει; Ο ίδιος ο Θεός έδωσε εντολή στον Μωυσή, όταν έβγαλε τους Ισραηλίτες από την Αίγυπτο και για σαράντα χρόνια ήταν εκεί στο Σινά, τότε για πρώτη φορά ένας βλαστήμησε. Για πρώτη φορά! Και ο Μωυσής δεν ήξερε τί επιτίμιο να του βάλει. Και τον πήρε και τον πήγε στη σκηνή του μαρτυρίου, στη σκηνή εκείνη που ήταν η Κιβωτός της Διαθήκης, η στάμνα με το μάνα και λοιπά. Και ρώτησε ο Μωυσής τον Θεό και του είπε: -Αυτός βλαστήμησε το όνομά Σου, τί να τον κάνω;
Και ο Θεός του απήντησε από την σκηνή του μαρτυρίου: του λέει, «θα τον βγάλεις έξω από την κατασκήνωση και θάνατο διά λιθοβολισμού». Ο ίδιος ο Θεός! Έξω -λέει- από την κατασκήνωση και θάνατο διά λιθοβολισμού. Και αυτή η ποινή διά λιθοβολισμού στη βλασφημία, όπως επίσης και στη μοιχεία, αυτή η ποινή κράτησε μέχρι τον ερχομό του Χριστού, που είπε ο Χριστός «δεν ήλθα να καταλύσω τον νόμο, αλλά ήρθα να προσθέσω». Μέχρι εκεί, μέχρι τον ερχομό του Χριστού, που είπε ο Χριστός μας «ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω». Ο ερχομός του Κυρίου σταμάτησε αυτή τη θανατική ποινή διά του λιθοβολισμού.
-Α, δεν το 'ξερα, μου λέει ο καημένος, που ήταν τόσο σοβαρό. [...] Όταν δε τον ρώτησα για τα σαρκικά, μου είπε: Α, αυτό είναι αμάρτημα; Αυτό λέει, δεν είναι μια ανάγκη της φύσης; Όταν δε του είπα: πιστεύεις στο Ευαγγέλιο; Λέει και βέβαια πιστεύω. Το έχεις διαβάσει; -Μου λέει όχι! Μερικά κεφάλαια και πριν από χρόνια πολλά. Και όταν -λοιπόν- του είπα εκεί, το κεφάλαιο του αποστόλου Παύλου (προς Κορινθίους), που λέει: «μη πλανάσθε·
ούτε πόρνοι ούτε ειδωλολάτραι ούτε μοιχοὶ ούτε μαλακοὶ ούτε αρσενοκοίται ούτε πλεονέκται ούτε κλέπται ούτε μέθυσοι, ου λοίδοροι, ουχ άρπαγες βασιλείαν Θεού ου κληρονομήσουσι>>' Εκεί -λοιπόν- κατέβασε το κεφάλι κάτω και μου λέει κουνώντας το με ανέκφραστο πόνο: τί συμφορά για μας τους σημερινούς νέους, που αγνοούμε αυτά τα βασικά λόγια της Αγίας Γραφής. Και μετά ήρθε σε συναίσθηση ο καημένος και άρχισε να κλαίει!
Επαναλαμβάνω, γιατί έκανα μια μεγάλη παρένθεση -γιατί ήταν ωφέλιμη- θα πρέπει ο καθένας να εξετάσει καλά, να καθρεφτίσει την ψυχή του σ' αυτή την ευαγγελική περικοπή, σε ποιά κατηγορία ανήκει. Γι' αυτό ανέφερα αυτό το παράδειγμα προηγουμένως, γιατί πολλοί χριστιανοί μας, ενώ δεν βρίσκονται σε καλή ψυχική κατάσταση, νομίζουν ότι καλώς πορεύονται. Γι' αυτό θα πρέπει για να γνωρίσουμε την ψυχική μας κατάσταση θα πρέπει να την βάλουμε στη ζυγαριά των λόγων του Ευαγγελίου και θα πρέπει να καθρεφτίζουμε την ψυχή μας στα λόγια του Ευαγγελίου. Ο καθένας λοιπόν από μας ας εξετάσει την ψυχή του στον καθρέφτη του Ευαγγελίου και ιδιαιτέρως, στην σημερινή ευαγγελική περικοπή για να δει σε ποιά κατάσταση βρίσκεται! [...]

Απομαγνητοφωνημένες, αποσπασματικές ομιλίες
αειμνήστου Μητροπολίτη Ωρωπού και Φυλής κ. Κυπριανού Α',
επί τη συμπληρώσει δέκα ετών εκ της εκδημίας του εις χείρας Κυρίου
17 (30) Μαϊου 2013 εκκλ. ημ.
Ομιλία 8η: Κυριακή Δ' Λουκά: «Να γίνουμε γη αγαθή» του 1990.
Απομαγνητοφώνηση, επιμέλεια ομιλίας, παρουσίαση
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ

ΛΕΛΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ: «Η ΘΡΥΛΙΚΗ ΓΙΑΓΙΑ ΜΟΥ» (ΜΕΡΟΣ ΔΕΚΑΤΟΝ)

 

Στα χρόνια μας, η σύλληψη και πραγμάτωση της ιδέας της παγκοσμιοποίησης μεταβάλλει άρδην σε πολλούς το εθνικό τους συναίσθημα, την καλώς εννοούμενη πατριωτική ιδέα και έγερση, σκοπούμενη (η παγκοσμιοποίηση) στην πολιτιστική πολτοποίηση των λαών διά του χωνευτηρίου της πολυσυλλεκτικότητας και της πολυπολιτισμικότητας. Ο εθνισμός (και ουχί ο εθνικισμός) -ως ιδέα- σέβεται και εκτιμά τις ιδιαιτερότητες κάθε έθνους, ταυτόχρονα όμως φροντίζει να διατηρήσει τη δική του προγονική ταυτότητα, το δικό του πατροπαράδοτο πολιτισμό και την ημετέρα λατρευτική Πίστη. Μπροστά στο αποτροπιαστικό και επικίνδυνο φάσμα του Ολοκληρωτισμού που προωθείται, προσφέρουμε στο αναγνωστικό μας κοινό -χάριν της εθνικής μας υπόστασης και του δικού μας ελληνικού πατριωτισμού- το βιβλίο «Λέλα Καραγιάννη - Η θρυλική γιαγιά μου» που έγραψε η εγγονή της Εθνικής μας Αγωνίστριας, Λέλα Βύρ. Καραγιάννη, προς τόνωση και ενίσχυση των κληροδοτημάτων του γένους μας. Το έργο θα ολοκληρωθεί με αποσπασματικές αναρτήσεις, δίχως να απωλέσει το πνεύμα και το ύφος με τα οποία γράφτηκε. Σήμερα, που οι περισσότεροι αποφεύγουν να μιλήσουν για έθνος, γένος, ιστορία, αρχαίο και ρωμέϊκο πολιτισμό, υπό τον κίνδυνο να μην τους αποκαλέσουν εθνικιστές ή φασίστες, το βιβλίο της Λέλας Καραγιάννη έρχεται να θυμίσει, πως ή ίδια βασανίστηκε και τουφεκίστηκε από Έλληνες και ξένους φασίστες! Η ίδια και η εθνική οργάνωση «Μπουμπουλίνα» που δημιούργησε, διώχθηκε ανηλεώς και παντοιοτρόπως από την «Διεύθυνση Ειδικής Ασφάλειας του Κράτους», (απαρτισμένη κατά το πλείστον από Έλληνες δοσίλογους) που ήταν ένα ειδικό τμήμα της «Ελληνικής Χωροφυλακής» δημιουργημένο από τον Ε. Βενιζέλο! Ενταγμένη αργότερα στο κατασκοπευτικό δίκτυο Απόλλων, αποκρυπτογράφησε απόρρητα σχέδια των Γερμανών κατακτητών προκαλώντας τους δολιοφθορές, διοχέτευσε πληροφορίες για Έλληνες συνεργάτες των Αρχών Κατοχής, ενώ παράλληλα συνέβαλε στη βοήθεια των Άγγλων συμμάχων που είχαν εγκλωβιστεί στην Αθήνα. Για όλα αυτά τουφεκίστηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Χαϊδαρίου στις 8 Σεπτεμβρίου του 1944, ένα μήνα πριν από την απελευθέρωση και δυο μήνες πριν από τα Δεκεμβριανά. Ευχόμαστε καλή δημιουργική ανάγνωση και εθνική αφύπνιση, όλα ιδωμένα υπό το άσβεστο φως της Ορθοδοξίας, ως πνευματικού φάρου για την πνευματική και ψυχική μας σωτηρία εδώ και στην Άνω Ιερουσαλήμ. Εύχεσθε!

Γιώργος Δ. Δημακόπουλος

Δημοσιογράφος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10

Μυστικός Πόλεμος

Αρχές του '42, ούτε καν ένας χρόνος δεν έχει περάσει από την είσοδο των κατακτητών στην χώρα και μερικές μεγάλες αντιστασιακές οργανώσεις που έχουν σχηματιστεί κάνουν θραύση με τις δολιοφθορές. Τα σχέδιά τους τολμηρά, αλλά όχι ιδιαίτερα προμελετημένα, ακολουθούνται από μεγάλη αιματοχυσία.
Η Λέλα Καραγιάννη γνωρίζει μερικούς από αυτούς τους τολμηρούς αντιστασιακούς αρχηγούς και πριν τη φυλάκισή της είχε συνεργαστεί μαζί τους, όταν ξεκίνησε με τη δική της ομάδα τις φυγαδεύσεις και τους βοήθησε κρύβοντας δικούς τους ανθρώπους. Σε αυτή τη φάση δεν θέλει ακόμα η ίδια να έρθει φανερά στο προσκήνιο και να αποκαλύψει το δικό της σχέδιο που απαιτεί απόλυτη μυστικότητα. Παραμένει ως συνήθως μεθοδική στις ενέργειές της μέχρι να σιγουρευτεί πως το σχέδιό της είναι εφικτό.
Προειδοποιεί τους αξιωματικούς της πως θα τους χρειαστεί γιατί ήρθε η ώρα να χτίσουν τον δικό τους <<Δούρειο Ίππο>>. <<Αν νομίζουν τα ναζιστικά θηρία πως οι Έλληνες έχουμε υποκύψει και ο πόλεμος έχει τελειώσει θα τους δώσουμε να καταλάβουν πως για μας ο πόλεμος μόλις έχει αρχίσει>>! Στόχος της είναι να διεισδύσει στα άδυτα του εχθρού και να τον πονέσει με το δικό του τρόπο. Καμία άλλη οργάνωση δεν εισχώρησε τόσο βαθιά μέσα στην ιταλο-γερμανική διοίκηση όσο της Λέλας Καραγιάννη. Η βαρβαρότητα των κατακτητών και η θηριωδία των SS είναι αισθητή πάνω στο λαό με σκληρά αντίποινα και πολλές άδικες, μαζικές δολοφονίες, που βέβαια εκείνοι αποκαλούν <<νόμιμες εκτελέσεις>>. Βλέπει την αιματοχυσία και η ψυχή της γεμίζει με ακράτητο θυμό και μίσος. Διατηρεί όμως την αυτοκυριαρχία της και προχωρεί το σχέδιό της.
Ανοίγει τον προσωπικό τηλεφωνικό της κατάλογο και επανασυνδέεται. Παλιές σημαντικές γνωριμίες της έρχονται στο προσκήνιο και οι άνθρωποι τους οποίους χρειάζεται για την ριψοκίνδυνη αυτή αποστολή γίνονται δικοί της. Τα μυστικά των Γερμανικών και Ιταλικών Ναυαρχείων και Φρουραρχείων έρχονται στα χέρια της. Άνθρωποι σε θέσεις κλειδιά, αντιναζιστές και αντιφασίστες κλέβουν σχέδια και πληροφορίες για τις μετακινήσεις του εχθρού. Η Λέλα Καραγιάννη μεταδίδει σε χρόνο μηδέν τις πολύτιμες πληροφορίες στο Συμμαχικό Στρατηγείο με αποτέλεσμα να προκληθούν σημαντικές ζημιές κατά του Γ' Ράιχ. Ανατινάξεις αεροδρομίων, καταβυθίσεις υποβρυχίων και νηοπομπών που μετέφεραν πυρομαχικά, καύσιμα και τρόφιμα κυρίως στην Βόρειο Αφρική είναι αποτέλεσμα του έργου του δικτύου πληροφοριών της Λέλας Καραγιάννη.
Μεγάλο πλήγμα για τον εχθρό υπήρξε ο βομβαρδισμός και η πλήρης καταστροφή της αεροπορικής βάσεως του Τατοϊου. Η αποστολή αυτή καταστρώθηκε βάσει σχεδιαγράμματος που παρέδωσε στην Λέλα Καραγιάννη η Γερμανίδα συνεργάτης της Μαρίχεν Γκλόκερ (<<Σπίθα>>), η οποία εργαζόταν στο Γερμανικό Ναυαρχείο. Η Γκλόκερ είχε γεννηθεί στην Ελλάδα και ήταν παντρεμένη με Έλληνα, εμφανώς αντιναζίστρια, δέχτηκε να προσχωρήσει στην Οργάνωση <<Μπουμπουλίνα>>. Ανατινάξεις σε καταυλισμούς και μεγάλες αποθήκες πυρομαχικών, καυσίμων και εφοδίων στο Χασάνι (Ελληνικό) και στην Ελευσίνα, υπήρξαν δικό της έργο.
Μία από τις πρώτες σημαντικές αποστολές που ανέλαβε η Λέλα Καραγιάννη και που στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία, ήταν η περιβόητη απόδραση Άγγλων αιχμαλώτων από το στρατόπεδο της Κοκκινιάς, το καλοκαίρι του 1941. Μπορούμε κάλλιστα να πούμε ότι κυριολεκτικά τους <<απήγαγε>> μέσα από τα χέρια των Γερμανών, βάσει ενός ιδιοφυούς σχεδίου που κατέστρωσε και συντόνισε η ίδια και επισφράγισε εξ αρχής το εφευρετικό της δαιμόνιο. Για τον πρωταγωνιστικό ρόλο σ' αυτήν την αποστολή η Λέλα Κραγιάννη χρειαζόταν μια θαρραλέα γυναίκα που να μιλάει άπταιστα Γερμανικά.
Στην καλή της φίλη και συνεργάτιδα Γκρέτα Ζαφειροπούλου, βρήκε το κατάλληλο πρόσωπο. Η Γκρέτα ήταν Γερμανίδα και ζούσε από χρόνια στην Ελλάδα, παντρεμένη με Έλληνα. Υπό την καθοδήγηση της Λέλας, η Γκρέτα έψαξε και βρήκε έναν παλιό φίλο Γερμανό που υπηρετούσε στην Βέρμαχτ ως οδηγός ενός μεγάλου στρατιωτικού φορτηγού. Τον παρακάλεσε να την εξυπηρετήσει και να μεταφέρουν από την Κοκκινιά στην Αθήνα μερικούς μαστόρους που δήθεν της επισκεύαζαν ένα παλιό σπίτι που είχε κληρονομήσει. Πράγματι ένα βράδυ παρέλαβαν τους υποτίθεμενους εργάτες που δεν ήταν άλλοι από τους Άγγλους συμμάχους που μόλις είχαν δραπετεύσει από το απέναντι στρατόπεδο βάσει σχεδίου της.

Το φορτηγό του Χανς πέρασε ανενόχλητο απ' όλα τα μπλόκα και παρέδωσε στην Λέλα Καραγιάννη τους πρώτους εννέα Βρετανούς που κατάφεραν να αποδράσουν εκείνο το βράδυ, πάντα βάσει σχεδίου. Οι άνδρες αυτοί μεταφέρθηκαν σε δικό της κρησφύγετο και αργότερα η Λέλα τους φυγάδευσε στην Μέση Ανατολή.

Ανάμεσά τους ήταν δύο σημαίνοντες αξιωματικοί του Βρετανικού Εκστρατευτικού Σώματος, ο Λοχαγός Τζων Άτκινσον και ο υπολοχαγός Ρύϋ Φάραν. Ο Φάραν πριν συλληφθεί, είχε δράσει στην Κρήτη. Αφ' ότου τον φυγάδευσε η Λέλα Καραγιάννη επέστρεψε εκεί την άνοιξη του 1944 και συνεργάστηκε με τους επίσης Βρετανούς: λοχαγό Στάνλεϋ Μος (Stanley Moss).

Οι τρεις άνδρες με επιστολή του Συμμαχικού επιτελείου και βάσει σχεδίου το οποίο κατέστρωσε ο Φέρμορ, κατάφεραν να απαγάγουν για αντιπερισπασμό, τον Γερμανό Διοικητή της Κρήτης, Στρατηγό Χάνιριχ Κράιπε (Heinrich Kreipe). Το ιστορικό αυτό γεγονός θεωρήθηκε μεγάλο κατόρθωμα και ένδειξη υπεροχής και σθένους των Συμμάχων και γελοιοποίησε τους Γερμανούς.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ».
Αποσπασματικές αναρτήσεις από το βιβλίο
της Λέλας Βύρ. Καραγιάννη, εγγονής της Εθνικής Αγωνίστριας Λέλας Καραγιάννη:
<<Λέλα Καραγιάννη - Η θρυλική γιαγιά μου>>, εκδόσεις <<ΠΕΛΑΣΓΟΣ>>,
Α' έκδοση Οκτώβριος 2023, Αθήνα, σελ. 74-78.

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ: ΑΛΗΘΙΝΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΑΣΗ (2023)

Κυριακή Γ' Λουκά (2023)

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΜΕΘΩΝΗΣ κ. ΑΜΒΡΟΣΙΟΥ: ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Δ' ΛΟΥΚΑ (2023)

Κυριακή Δ' Λουκά 2023

Η ΕΙΡΗΝΗ ΑΡΧΙΖΕΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ

Ἀπαιτεῖ θυσία

Ἡ εἰρήνη εἶναι τόσο σημαντικὸ ζήτημα για τὴν ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας, ὥστε ὁ Ἅγιος Σεραφεὶμ τοῦ Σάρωφ ἔλεγε: «Ἀπόκτησε τὴν Εἰρήνη καὶ χιλιάδες ἄνθρωποι γύρω σου θὰ σωθοῦν». Ἡ προσωπικὴ ἀπόκτησις τῆς εἰρήνης ἀρχίζει μὲ τὴν μετάνοια, τὴν στιγμὴ ἐκείνη ποὺ ἀλλάζει ὁ νοῦς καὶ ἀποφασίζουμε νὰ ἀκολουθήσουμε τὸ μονοπάτι πρὸς τὴν πληρότητα. Ἡ εἰρήνη δὲν εἶναι ἁπλῶς μία ἰδέα, ἀλλὰ μία ἐνεργὸς δύναμις γιὰ ἀλλαγή, ἀλλαγὴ πνευματική, ἀλλαγὴ τῆς καρδιᾶς... Ὅταν στὴν Θεία Λειτουργία παρακαλοῦμε «ὑπὲρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου», προσευχόμεθα ὄχι μόνο γιὰ τοῦτον ἐδῶ τὸν κόσμο, ἀλλὰ γιὰ ὁλόκληρο τὸ σύμπαν: γιὰ τὴν εἰρήνη μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων, γιὰ τὴν εἰρήνη τῶν ζώων, τῶν φυτῶν, τῶν βράχων, εἰρήνη γιὰ τὸν ἥλιο, τὴν σελήνη, τοὺς ἀστέρες. Συνειδητοποιοῦμε, ὅτι πρόκειται γιὰ οὐράνιο Δῶρο τῆς Χάριτος, καὶ ὅτι ἡ Εἰρήνη αὐτὴ εἶναι πέρα ἀπὸ κάθε κατανόησι, ἐπειδὴ πρόκειται γιὰ τὴν ἐν Χριστῷ Εἰρήνη. Εἶναι ἡ «Εἰρήνη τοῦ Θεοῦ ἡ πάντα νοῦν ὑπερέχουσα» (Φιλιπ. δ’ 7 ). Ἡ ἀληθινὴ Εἰρήνη εἶναι συνδεδεμένη μὲ τὴν Σταυρικὴ Θυσία τοῦ Χριστο, μέσῳ τῆς Ὁποίας συνεφιλιώθησαν τὰ Οὐράνια μὲ τὰ ἐπίγεια. Θυσία καὶ Εἰρήνη ἀλληλεξαρτῶνται. Οἱ Ἀκολουθίες τῆς Ἐκκλησίας μᾶς εἰσάγουν σὲ μία ἀτμόσφαιρα Εἰρήνης, ἡ ὁποία ἀκριβῶς προέρχεται ἀπὸ τὸν Θεό. Ἡ Εἰρήνη θὰ βασιλεύση στὸν κόσμο μόνον ἂν ριζώση στὶς ἀνθρώπινες καρδιές· ἀπαιτεῖ ὅμως θυσία. Ἡ μεταμόρφωσι τοῦ κόσμου ἀρχίζει ἀπὸ ἐμᾶς, οἱ ρίζες της εἶναι μέσα στὶς καρδιές μας... 

Ὁ Ἐρανιστὴς

† ὁ Μητροπολίτης Κυπριανὸς

8.10.2023 ἐκ. ἡμ.,

† Ὁσίας Πελαγίας

Ιερά Μητρόπολη Ωρωπού και Φυλής

της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών

ΛΕΛΑ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ: «Η ΘΡΥΛΙΚΗ ΓΙΑΓΙΑ ΜΟΥ» (ΜΕΡΟΣ ΕΝΑΤΟΝ)

Στα χρόνια μας, η σύλληψη και πραγμάτωση της ιδέας της παγκοσμιοποίησης μεταβάλλει άρδην σε πολλούς το εθνικό τους συναίσθημα, την καλώς εννοούμενη πατριωτική ιδέα και έγερση, σκοπούμενη (η παγκοσμιοποίηση) στην πολιτιστική πολτοποίηση των λαών διά του χωνευτηρίου της πολυσυλλεκτικότητας και της πολυπολιτισμικότητας. Ο εθνισμός (και ουχί ο εθνικισμός) -ως ιδέα- σέβεται και εκτιμά τις ιδιαιτερότητες κάθε έθνους, ταυτόχρονα όμως φροντίζει να διατηρήσει τη δική του προγονική ταυτότητα, το δικό του πατροπαράδοτο πολιτισμό και την ημετέρα λατρευτική Πίστη. Μπροστά στο αποτροπιαστικό και επικίνδυνο φάσμα του Ολοκληρωτισμού που προωθείται, προσφέρουμε στο αναγνωστικό μας κοινό -χάριν της εθνικής μας υπόστασης και του δικού μας ελληνικού πατριωτισμού- το βιβλίο «Λέλα Καραγιάννη - Η θρυλική γιαγιά μου» που έγραψε η εγγονή της Εθνικής μας Αγωνίστριας, Λέλα Βύρ. Καραγιάννη, προς τόνωση και ενίσχυση των κληροδοτημάτων του γένους μας. Το έργο θα ολοκληρωθεί με αποσπασματικές αναρτήσεις, δίχως να απωλέσει το πνεύμα και το ύφος με τα οποία γράφτηκε. Σήμερα, που οι περισσότεροι αποφεύγουν να μιλήσουν για έθνος, γένος, ιστορία, αρχαίο και ρωμέϊκο πολιτισμό, υπό τον κίνδυνο να μην τους αποκαλέσουν εθνικιστές ή φασίστες, το βιβλίο της Λέλας Καραγιάννη έρχεται να θυμίσει, πως ή ίδια βασανίστηκε και τουφεκίστηκε από Έλληνες και ξένους φασίστες! Η ίδια και η εθνική οργάνωση «Μπουμπουλίνα» που δημιούργησε, διώχθηκε ανηλεώς και παντοιοτρόπως από την «Διεύθυνση Ειδικής Ασφάλειας του Κράτους», (απαρτισμένη κατά το πλείστον από Έλληνες δοσίλογους) που ήταν ένα ειδικό τμήμα της «Ελληνικής Χωροφυλακής» δημιουργημένο από τον Ε. Βενιζέλο! Ενταγμένη αργότερα στο κατασκοπευτικό δίκτυο Απόλλων, αποκρυπτογράφησε απόρρητα σχέδια των Γερμανών κατακτητών προκαλώντας τους δολιοφθορές, διοχέτευσε πληροφορίες για Έλληνες συνεργάτες των Αρχών Κατοχής, ενώ παράλληλα συνέβαλε στη βοήθεια των Άγγλων συμμάχων που είχαν εγκλωβιστεί στην Αθήνα. Για όλα αυτά τουφεκίστηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Χαϊδαρίου στις 8 Σεπτεμβρίου του 1944, ένα μήνα πριν από την απελευθέρωση και δυο μήνες πριν από τα Δεκεμβριανά. Ευχόμαστε καλή δημιουργική ανάγνωση και εθνική αφύπνιση, όλα ιδωμένα υπό το άσβεστο φως της Ορθοδοξίας, ως πνευματικού φάρου για την πνευματική και ψυχική μας σωτηρία εδώ και στην Άνω Ιερουσαλήμ. Εύχεσθε!

Γιώργος Δ. Δημακόπουλος

Δημοσιογράφος

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10

Μυστικός Πόλεμος

Μέσω αυτών των διασυνδέσεων η Λέλα Καραγιάννη φυγάδευσε στα βουνά τον γιο της Γιώργο, ο οποίος είχε συλληφθεί με το γνωστό επεισόδιο John Wilson και αφού κρατήθηκε τότε δύο νύχτες στις φυλακές Αβέρωφ μεταφέρθηκε για ανάκριση στο κτίριο του Μετοχικού Ταμείου Στρατού, απ' όπου κατάφερε να διαφύγει σώος, ανοίγοντας μία αφύλαχτη πόρτα και με μόνη απώλεια δύο ισχυρά χαστούκια που δέχτηκε στο πρόσωπο. Ευτυχώς γι' αυτόν, στάθηκε τυχερός, γιατί ποτέ δεν βασανίστηκε όπως ο αδελφός του Βύρων και τα άλλα αδέλφια του.
Κατά τον ίδιο τρόπο η Λέλα Καραγιάννη φυγάδευσε στα βουνά πολλούς Εβραίους και πολλούς Έλληνες που ήθελαν να συνεχίσουν τον αγώνα και να ενωθούν είτε με τους Άγγλους είτε με τις άλλες Ελληνικές Αντιστασιακές Οργανώσεις του βουνού. Από την αρχή της Γερμανικής Κατοχής έγινε αισθητό το λυπηρό γεγονός πως η Αθήνα ήταν γεμάτη από δοσίλογους και προδότες που καραδοκούσαν.
Η Λέλα Καραγιάννη, αν και επαγρυπνούσε, δέχτηκε το πρώτο χτύπημα όταν ένα από τα τα κρησφύγετά της προδόθηκε και οι καλοί φίλοι και συνεργάτες της συνελήφθησαν. Σπεύδει αμέσως και αδειάζει όλα τα σπίτια που έκρυβε συμμάχους και τους μεταφέρει σε άλλες διευθύνσεις. Ήταν ένα ριψοκίνδυνο παιχνίδι που αναγκάστηκε να παίξει πολλές φορές. Το δεύτερο χτύπημα ήρθε ισχυρότερο για την ίδια και τον σύζυγό της όταν οι καραμπινιέροι εισέβαλλαν στο σπίτι τους και άρχισαν εξονυχιστική έρευνα. Δυστυχώς σε μία προσπάθειά της να βοηθήσει δύο Αυστραλούς έπεσε θύμα προδοσίας απ' αυτούς που τους φύλαγαν και άρχισαν και άρχισαν να την εκβιάζουν για χρήματα.
Δύο φρικτά υποκείμενα εκ των οποίων ο ένας δικάστηκε μεταπολεμικά ως προδότης, αλλά για τη Λέλα Καραγιάννη ήταν πλέον αργά. Η οικογένειά της δεν επεδίωξε την καταδίκη του από μεγαλοψυχία για τα παιδιά του.
Ο επικεφαλής αξιωματικός των καραμπινιέρων ονόματι Τζίμυ Καλλάρα ήταν ελληνικής καταγωγής από τους παππούδες του και εμφανώς αντιφασίστας. Στην έρευνα που πραγματοποιεί ο Καλλάρα στο σπίτι της Λέλας, ενώ βρίσκει ενοχοποιητικά στοιχεία και ταυτότητες σε ένα συρτάρι, τις βάζει κρυφά από τους δικούς του στην τσέπη του. Αναγκαστικά βέβαια συλλαμβάνει τη Λέλα, αφού είχε αυτή την εντολή, φεύγοντας όμως, ψιθυρίζει με τρόπο στην κόρη της, Ηλέκτρα, να είναι στο μέλλον όλοι τους προσεκτικοί.
Οι γυναίκες του σπιτιού, τρέμοντας από ανακούφιση πλέον, ευχαριστούν τον Θεό που οι Ιταλοί δεν έψαξαν καλά στο υπόγειο. Σε μία κρύπτη πίσω από ένα παλιό έπιπλο κρυβόταν τυλιγμένος σε ένα χαλί ο νεαρός Εβραίος Λέων Γαβριηλίδης, φίλος των παιδιών της. Στη συνέχεια η Λέλα, αφού του εξασφάλισε ταυτότητα, τον φυγάδευσε στο βουνό.
Με επιστολή του προς την YAD VASHEM, ο Λέων Γαβριηλίδης συνέβαλε στην αναγνώριση της Λέλας Καραγιάννη ως ευεργέτιδας των καταδιωκομένων Εβραίων. Όταν το ζεύγος Καραγιάννη συνελήφθη, η Λέλα και ο Νίκος οδηγήθηκαν χωριστά στις φυλακές Αβέρωφ, όπου κρατήθηκαν για πολλούς μήνες. Η Λέλα για να απαλλάξει τον σύζυγό της από τις ευθύνες δηλώνει το πατρικό της όνομα <<Μινοπούλου>> και ισχυρίζεται πως είναι σε διάσταση με τον σύζυγό της τα δύο τελευταία χρόνια.
Κατά τη διάρκεια της φυλάκισής τους η κόρη τους Ιωάννα και ο γιος τους Βύρων φρόντισαν την οικογενειακή επιχείρηση. Μαζί με τα αδέλφια τους Ηλέκτρα και Νέλσονα, καθώς και μερικά μέλη της Οργάνωσης συνέχισαν τα συσσίτια και την φροντίδα όσων συμμάχων είχαν ακόμα υπό την επίβλεψή τους. Η Λέλα Καραγιάννη, τους έξι μήνες της φυλάκισής της όχι μόνο δεν πτοήθηκε, αλλά καλλιέργησε νέες διασυνδέσεις που την βοήθησαν να διοικήσει την Οργάνωσή της και να κρατήσει άμεση επαφή με τα παιδιά της και τους συνεργάτες της. Κατάφερε να επιστρατεύσει και να χρησιμοποιήσει τους ίδιους τους φύλακες, οι οποίοι αποδείχτηκαν καλοί πατριώτες και πρόθυμοι να μεταφέρουν τα μηνύματά της. Παράλληλα της έδιναν πληροφορίες για όσα άκουγαν από άλλους φυλακισμένους και την ενημέρωναν για όλα τα γεγονότα και τις εξελίξεις τους που συνέβαιναν μέσα στις φυλακές.

Ενώ ο Νίκος Καραγιάννης αφέθηκε ελεύθερος δύο περίπου μήνες μετά τη σύλληψή του, η Λέλα Καραγιάννη περνάει από Ιταλικό Στρατοδικείο και απαλλάσσεται λόγω ελείψεως επαρκών στοιχείων, τον Μάρτιο του 1942. Ο στρατοδίκης ονόματι Λουϊτζι Μαρτορέλι (Louigi Mertoreli) και ο δημόσιος κατήγορος ταγματάρχης Περικόνε (Pericone), πιθανώς αντιφασίστες, υπήρξαν μαζί της επιεικείς. Ίσως να τους επηρέασε ευμενώς και η μαρτυρία του Τζίμυ Καλλάρα. Οι πληροφορίες που έχει συγκεντρώσει από τους άλλους φυλακισμένους αντιστασιακούς της φαίνονται τώρα χρήσιμες και της δίνουν την πλήρη εικόνα των όσων συμβαίνουν παρασκηνιακά.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ».
Αποσπασματικές αναρτήσεις από το βιβλίο
της Λέλας Βύρ. Καραγιάννη, εγγονής της Εθνικής Αγωνίστριας Λέλας Καραγιάννη:
<<Λέλα Καραγιάννη - Η θρυλική γιαγιά μου>>, εκδόσεις <<ΠΕΛΑΣΓΟΣ>>,
Α' έκδοση Οκτώβριος 2023, Αθήνα, σελ. 71-74.

Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ΕΙΣΗΛΘΕ ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΝ ΠΑΜΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΕΞΗΛΘΕ ΔΟΛΟΦΟΝΗΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΦΤΩΧΟΣ

 

Μελετώντας τη ζωή του Καποδίστρια, δηλ. τις πεποιθήσεις, τις ιδέες και τη στάση του απέναντι σε αυτοκράτορες, καγκελάριους, διπλωμάτες, προύχοντες, Φαναριώτες και τόσους άλλους, καταλήγει κανείς στον εξής προβληματισμό. Από πού αντλούσε την ευθύτητα, την ανδρεία, τη σταθερότητα, τη σωφροσύνη αλλά και τη διορατικότητα για να υψώσει μια φωνή δίκαιη και αληθινή.

«Ας λέγουν και ας γράφουν ό,τι θέλουν. Θά έλθη όμως κάποτε καιρός, ότε οι άνθρωποι κρίνονται όχι σύμφωνα με όσα είπον ή έγραψαν περί των πράξεών των, αλλά κατ' αυτήν την μαρτυρίαν των πράξεών των. Υπ' αυτής της πίστεως, ως αξιώματος, δυναμούμενος έζησα μέσα εις τον κόσμον μέχρι τώρα, οπότε ευρίσκομαι εις την δύσιν της ζωής μου, καί υπήρξα πάντοτε ευχαριστημένος δια τούτο. Μου είναι αδύνατον πλέον να αλλάξω τώρα. Θα συνεχίσω εκπληρών πάντοτε το χρέος μου, ουδόλως φροντίζων περί του εαυτού μου, καί ας γίνη ό,τι γίνη».

Με αυτό ακριβώς το ήθος επέλεξε να υπηρετήσει ως διπλωμάτης στη Ρωσία. Συνειδητοποίησε ότι, η μόνη ελπίδα, για να σωθεί το υπόδουλο γένος, είναι η ομόδοξη Ρωσία και όχι οι υπόλοιπες, Προτεσταντικές και Καθολικές στο θρήσκευμα, Δυνάμεις. Ως διπλωμάτης στην υπηρεσία του Τσάρου δεν απορροφήθηκε από το κοσμοπολίτικο περιβάλλον της Ρωσικής αυλής: «Είμαι ευχαριστημένος... (γράφει στον πατέρα του) Αντιστάθηκα στις πιό μεγάλες και γοητευτικές προτάσεις ...

Έμεινα σταθερός στο να παραιτηθώ από λαμπρές και ανετότατες θέσεις ... προκειμένου να μείνω με όλη μου την καρδιά προσκολλημένος ... σε όσα εγώ πιστεύω ως ιερά καθήκοντα ... Μού προσφέρθηκαν περισσότερες από μιά ωραίες αποκαταστάσεις. Τις αρνήθηκα χωρίς δυσαρέσκειαν. Θα είχα γίνει Κροίσος στα πλούτη, αλλά στους αντίποδες. Θα είχα προχωρήσει κατά χίλια βήματα στην σταδιοδρομία μου, αλλά έξω από τις αρχές μου, από την ατμόσφαιρά μας. Δεν το θέλησα και ούτε θα το θελήσω ποτέ... Ελπίζω στην θεϊκή προστασία ...».

Την ψυχική ανάπαυση και ψυχαγωγία τη βρίσκει αλλού: «Επέρασα την Μεγάλη Εβδομάδα με τον Μητροπολίτην. Καί παρητήθην όλων των οχληρών διπλωματικών γευμάτων. Το αυτό έπραξα και κατά τας δύο πρώτας ημέρας του Πάσχα κατά το εκκλησιαστικόν τυπικόν των οποίων μόνον ηδυνήθην να εκπληρώσω τα θρησκευτικά μου καθήκοντα.» Ανέβηκε τα σκαλιά της διπλωματίας ζώντας πραγματικά μια ζωή ασκητική και δεν έπαυε να διακηρύττει: «Είμαι πεπεισμένος ποτέ να μην εγκαταλείψω τα συμφέροντα της πατρίδας μου. Καμιά θεώρηση των πραγμάτων, οποιαδήποτε κι αν είναι, δεν θα μπορούσε να μ' επηρεάσει να αποστασιοποιηθώ από τα καθήκοντα που μου επιβάλλει η τιμή μου.

Τι χρησιμότητα έχει για μένα η υψηλή εύνοια με την οποία με τιμά ο αυτοκράτορας, εφόσον δεν θα είχα τη δυνατότητα να τη χρησιμοποιήσω για να βοηθήσω αυτούς τους ανθρώπους (δηλ. τους συμπατριώτες του), στους οποίους ανήκω ολόψυχα και αποκλειστικά». Ακόμα στον ίδιο τον Τσάρο έλεγε: «Μένω εις τον τόπον μου (το υπουργείο των Εξωτερικών της Ρωσίας) και θέλω μείνει εν όσω θέλω ελπίζει να τους είμαι ωφέλιμος (στους Έλληνες). Οποίαν ημέραν ίδω ότι τα χρέη του υπουργήματός μου είναι ασυμβίβαστα με τα χρέη τα οποία με απαιτεί η πατρίς, πιστεύσατέ με, Κύριέ μου, ότι δεν θέλω αναβάλει ουδεποσώς ν' ακολουθήσω τον δρόμον, τον οποίο πρέπει ν' ακολουθήση πάς τίμιος άνθρωπος».

Δεν δίστασε μάλιστα ν' αποκαλύψει ότι: «... δεν ηθέλησα ποτέ να είμαι υπήκοός Του, αλλά υπηρέτης Του. Είναι διότι μίαν φοράν είπον εις την Α.Μ. ότι δεν θα αντήλλασον τον τάφον μου που έχω εις την Κέρκυραν με οιανδήποτε αποκατάστασιν εν τω κόσμω».

Όταν το 1815 ο Τσάρος του ανακοίνωσε την πρόθεσή του να τον διορίσει Υπουργό των Εξωτερικών, αρχικά δεν δέχτηκε, διότι η συνείδηση του δεν του επέτρεπε, να θυσιάσει τα συμφέροντα της πατρίδας του ευρισκόμενος στην υψηλή αυτή θέση.Τελικά υποχώρησε και δήλωσε στον Τσάρο τα εξής: «Μεγαλειότατε, εντίμως σας δηλώνω ότι οσάκις ευρεθώ προ του τραγικού διλήμματος να υποστηρίξω τα συμφέροντα της σκλαβωμένης πατρίδος μου ή τα συμφέροντα της αχανούς αυτοκρατορίας σας, δεν θα διστάσω ούτε στιγμή: Θα τεθώ με το μέρος της πατρίδος μου ...

Θα ήταν εκ μέρους μου αχαριστία, θα παρέβαινα τα καθήκοντά μου προς την γήν που με γέννησε, εάν, προκειμένου να απαλλαγώ από τις πιέσεις που θα μου έκαναν, θεωρούσα τον εαυτό μου ξένον προς την Ελλάδα. Αισθάνομαι όμως τον εαυτό μου ανίκανον για μιά τέτοια θυσία! ... Θα ευρίσκομαι σε συνεχή επικοινωνία μαζί τους, θα τους βοηθώ!...» και κατέληξε: «Είμαι Έλλην και θα μείνω Έλλην για πάντα».

Αυτή την εντιμότητα του την αναγνώρισαν μέχρι και οι εχθροί του. Ως πολιτικό αντίπαλο, μπορεί ο Μέττερνιχ να τον πολεμούσε με ασίγαστο μίσος, αλλά ως άνθρωπο τον θαύμαζε: «Ο μόνος αντίπαλος που δύσκολα ηττάται είναι ο απόλυτα έντιμος άνθρωπος. Και τέτοιος είναι ο Καποδίστριας». Πιστός στη ζωή που επέλεξε απομακρύνθηκε εκούσια από τη θέση του Υπουργού των Εξωτερικών όταν κατάλαβε ότι δεν μπορεί να ελπίζει βοήθεια από τον Τσάρο στον αγώνα των Ελλήνων. Αντιτάχθηκε σθεναρά απέναντί του αρνούμενος να εκτελέσει αποφάσεις: «Ναί, βεβαίως το βλέπω, όπως και σείς. Αλλά δεν είμαι εγώ εκείνος που θα τις εκτελέσει!». Έδωσε την παραίτησή του στον Τσάρο «πιστά αφοσιωμένος στην έντιμη μοίρα της πατρίδος του».

Η αυτοκράτειρα μητέρα του Τσάρου Νικολάου, Μαρία Θεοδώρεβνα, τον πίεζε να μην αποδεχθεί την εκλογή του ως Κυβερνήτη της Ελλάδος λέγοντας του: «Στην Ελλάδα θα διακινδυνεύσετε τη ζωή σας». Προφητικά λόγια! Ο Καποδίστριας όμως απάντησε: «Εάν δεν δεχθώ την εκλογή μου και η Ελλάς γονατίσει, τί θα πούν για μένα; Νά ένας άνθρωπος, που θα μπορούσε να τη σώσει και προτίμησε μιά λαμπρή θέση στη Ρωσία από τη σωτηρία της πατρίδας του και την άφησε να χαθεί. Αφιέρωσα τη νεότητά μου στην υπηρεσία του αείμνηστου μεγαλόψυχου γιού σας. Έτσι μπορώ σήμερα να προσφέρω στην Ελλάδα τη θυσία των γηρατειών μου!..».

Υπερασπίστηκε την απόφασή του απέναντι στον Τσάρο: «Η απόφασή μου είναι αμετάκλητη. Πάνω απ' όλα ανήκω στη χώρα μου. Δεν έχω την ψευδαίσθηση να πιστεύω ότι εγώ μονάχος μπορώ να τη σώσω. Όταν βλέπω όμως σε ποιών ανθρώπων τα χέρια βρίσκεται τώρα η τύχη της, δεν μπορώ να αποκρύψω ότι διαθέτω περισσότερα μέσα απ' αυτούς. Πιστεύετε, μεγαλειότατε, ότι θα εγκατέλειπα μιά τόσο λαμπρή θέση, μιά τόσο ένδοξη υπηρεσία και μιά τέλεια εξασφάλιση στη Ρωσία ... εάν δεν ένιωθα ότι με προστάζει η επιτακτική ανάγκη των περιστάσεων της χώρας μου και η έλλειψη των ανθρώπων...

Μην πιστέψετε καθόλου, μεγαλειότατε, ότι πηγαίνω στην Ελλάδα με τη ρωσική λιβρέα στους ώμους μου. Δεν είμαι εγώ εκείνος που θα σας βοηθούσε να στήσετε εκεί τις σημαίες σας και δεν είμαι εγώ εκείνος που θα σας δάνειζε το χέρι του για να επιτευχθεί ένα δεύτερο έγκλημα, σαν εκείνο του διαμελισμού της Πολωνίας!..»

Αρνήθηκε να δεχθεί την αποζημίωση που δικαιούνταν από τον Τσάρο για τις υπηρεσίες του - ισόβια σύνταξη εξήντα χιλιάδων φράγκων - με κριτήριο το συμφέρον της πατρίδας του και όχι το δικό του. Αναγνώριζε ότι το ποσό αυτό θα τον βοηθούσε ν' ανακουφίσει τους δυστυχισμένους Έλληνες, αλλά θα έδινε την ευκαιρία στους αντιπάλους του να τον κατηγορήσουν ότι εξαρτάται οικονομικά από τη Ρωσία.

Ο Καποδίστριας γνώριζε ότι «η κάθοδός του εις την Ελλάδα σημαίνει άνοδον εις τον Γολγοθάν», ήρθε όμως έχοντας την πεποίθηση ότι: «Ο Θεός είναι προστάτης μου ... και άνευ ταύτης της πίστεως ούτε εμαυτόν θα ηδυνάμην να κατανοήσω, ούτε να ελπίσω τι». Τοποθέτησε υπεράνω του εαυτού του το συμφέρον της πατρίδας: «Ευτυχείς, διότι ηδυνήθημεν να προσφέρωμεν δι' αυτό το τόσον θεάρεστον έργον τα λείψανα της μετρίας κατατάσεώς μας εις το θυσιαστήριον της πατρίδος!» Το μόνο που ζήτησε από τον Μουστοξύδη κατά τον ερχομό του στην Ελλάδα ήταν: «Ελπίζων δε να έχω και μίαν στέγην εις την Ελλάδα, ως αρχηγός της διοικήσεως, καλόν νομίζω το να περιλαμβάνη και εν μικρόν παρεκκλήσιον...».

Στην πατρίδα πλέον και ελεύθερος από κάθε δέσμευση υλοποίησε την ανασύσταση του Ελληνικού κράτους θέτοντας πρώτα - πρώτα τις βασικές αρχές. Πρώτη και κύρια αρχή ήταν να διαφυλαχθεί η πίστη και η ζωή της Ορθοδόξου Εκκλησίας διότι: «Οι Έλληνες ... ηνωμένοι δια της εις Χριστόν και εις την Αγίαν του Εκκλησίαν σταθεράς πίστεώς των ... υποστάντες την οθωμανικήν δυναστείαν, υπό μόνην την σκέπην της Εκκλησίας των διεσώθησαν.

Άμα δε τώ ανεγερθήναι εις σώμα Έθνους, οι αυτών αντιπρόσωποι ανεκήρυξαν την Ελληνικήν θρησκείαν, θρησκείαν της επικρατείας, ...» και δεύτερο να διασωθεί η ταυτότητα του Έθνους η οποία «... σύγκειται εκ των ανθρώπων, οίτινες από της Αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως δεν έπαυσαν ομολογούντες την Ορθόδοξον Πίστιν και την γλώσσαν των Πατέρων αυτών λαλούντες, και διέμειναν υπό την πνευματικήν ή κοσμικήν δικαιοδοσίαν της Εκκλησίας των, όπου ποτέ της Τουρκίας και αν κατοικώσι».

Η Εκκλησία έσωσε την πατρίδα και η Εκκλησία του Χριστού θα αποτελέσει τη «σωτηρία του Έθνους, το λίκνο του μέλλοντος». Για να γίνει αυτό εφικτό, ο Καποδίστριας οργάνωσε συστηματικά και γρήγορα την παιδεία. «Αποτελεί θεία τιμή το να αναθρέψει κάποιος Ελληνόπαιδες, με τις γνώσεις της ιεράς μας θρησκείας, να τους εκπαιδεύσει στην πάτριον γλώσσα και να τους προπαρασκευάσει για ανώτερες πανεπιστημιακές σπουδές».

Με την οργάνωση της παιδείας προσπάθησε να θέσει τα θεμέλια, ώστε τα παιδιά να σπουδάσουν στην πατρίδα τους διότι: «Τα παιδιά μας, ούτως εκείσε κείμενα, οποίας και άν απολαμβάνουν φροντίδος παρά των φιλανθρώπων προστατών, κινδυνεύουν όμως να εκστραφούν της οικείας φύσεως, χάνοντα βαθμηδόν και την αίσθησιν των θρησκευτικών χρεών των, και την χρήσιν της γλώσσης των, και την μνήμην των εφεστίων και ιδιογενών ηθών». Και αλλού: «Χωρίς να γνωρίζουν καλά την Γερμανικήν και την Ελληνικήν, χωρίς να έχουν μίαν κάποιαν ηλικίαν εις την οποίαν ημπορεί κανείς να στερηθή την εκκλησίαν χωρίς να χάση την θρησκείαν του, δεν θα συνεβούλευα ποτέ να τοποθετηθούν εις έν Ινστιτούτον όπου ασκείται η θρησκεία των Διαμαρτυρομένων».

Πίστευε στην αξία στη εκπαίδευσης βάσει όμως αξιών και χρηστών ηθών. Εφόσον λοιπόν ο λαός θα μορφωθεί με τις αξίες του ευαγγελίου κατόπιν θα ιδρυθή η Ελλάς. Χαρακτηριστική υπήρξε η συνομιλία με τον γραμματέα του Νικόλαο Δραγούμη, ο οποίος την εξιστορεί: - Σύ δε τί προτιμάς, γράμματα άνευ χρηστών ηθών ή χρηστά ήθη άνευ γραμμάτων; Και επειδή κατανεύσας τους οφθαλμούς εσιώπησα, αυτός επαναλαβών τον λόγον - Δεν αποκρίνεσαι;

Προσέθετο. Διέστρεψε λοιπόν και σε, τόσω νέον, η ελληνική οίησις; Πολλοί λογιώτατοι Έλληνες τους οποίους εγνώρισα εις Βιένναν και αλλαχού, ενόμιζον εαυτούς σοφωτάτους διότι έμαθον ολίγα γράμματα. Αλλ' εάν, ως καυχάσθε, είσθε απόγονοι των Ελλήνων, έπρεπε και να μη λησμονήτε ότι σοφίαν εκείνοι ούτε ενόμιζον ούτε ωνόμασαν μόνην την άσκησιν του νού, αλλά και της ψυχής την καλλιέργειαν. Ο μόνον γράμματα γινώσκων, στερούμενος δε ψυχικής αγωγής, είναι και του χειρίστου κακούργου χείρων, ως μαθών να κακουργή επιτηδειότερον. Γνωρίζεις τον Σ;...

-Μάλιστα, εξοχώτατε. - Αυτός, ως ακούω, είναι εκ των λογιωτέρων, αλλά και εκ των κακοηθεστέρων διότι, ότε διέτριβεν εις Παρισίους, έκλεπτε, περί δε των άλλων αυτού αρετών ουδέν λέγω. - Το κακόν υμών είναι ότι μόλις μάθετε μερικούς κανόνας της γραμματικής, έστω και εις την Γερμανίαν, μόλις ιδήτε μερικά βουνά της Ευρώπης και χειροτονείσθε μόνοι διορθωταί της κοινωνίας και νομοθέται της πολιτείας. Πλην, κύριε, άλλο γραμματική, άλλο κοινωνία και άλλο πολιτεία. Τόσο πολύς καπνός γεμίζει τας κεφαλάς υμών, ώστε δεν εννοείτε οποίον και οπόσον χάσμα διαχωρίζει τας δύο τελευταίας από της πρώτης. Οι παλαιοί σοφισταί εγίνωσκον πλείονα γράμματα, και όμως αυτοί ήσαν οι λυμεώνες των Αθηνών.

Εμού δε εδιπλασιάζετο ο θαυμασμός, ου μόνον διά την χάριν και την σαφήνειαν δι' ων ηρμήνευε την διάνοια αυτού, αλλά και διά την απροσδόκητον ανακάλυψιν ότι οικείοι ήσαν αυτώ οι αρχαίοι. - Πιθανόν να με νομίζης και συ μετά των κατηγόρων μου φωτοσβέστην. Πλην τι θέλετε; Να συστήσω ακαδημίαν ως του Γκυλφόρδ; Αλλά πριν πατήση τις το κατώφλιον ακαδημίας πρέπει να πατήση το κατώφλιον αλληλοδιδακτικού.

Αγωνίσθηκε να πείσει τους ξένους, διότι με αυτούς πάλεψε περισσότερο παρά με τους Τούρκους, για πόσο δίκαιος ήταν ο αγώνας των Ελλήνων. Χαρακτηριστική ήταν η απάντηση που έδωσε στον Ουίλλμοτ Όρτον, υφυπουργό του Πολέμου, όταν εκείνος έθεσε το ερώτημα: «Τι θα πρέπει να εννοήσουμε σήμερα όταν μιλάμε για την Ελλάδα;». Ο Καποδίστριας τότε απάντησε: «Το Ελληνικόν Έθνος αποτελείται από ανθρώπους, οι οποίοι από την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως δεν έπαυσαν να ομολογούν την πιστότητά τους στην ορθόδοξη πίστη τους, δεν σταμάτησαν ποτέ να ομιλούν την γλώσσα των πατέρων τους, την ελληνική, και παρέμειναν ακλόνητοι υπό την πνευματική ή κοσμική δικαιοδοσία της εκκλησίας τους, σε οποιοδήοτε μέρος της τουρκοκρατουμένης πατρίδας τους και άν ευρίσκονταν».

Και στο ερώτημα για το ποια θα έπρεπε να είναι τα γεωγραφικά σύνορα της Ελλάδος, απάντησε: «Τα σύνορα της Ελλάδος, εδώ και τέσσερις αιώνες, από την πτώση της βυζαντινής αυτοκρατορίας, έχουν οροθετηθεί από ακλόνητα δικαιώματα, τα οποία ούτε ο χρόνος, ούτε οι ανυπολόγιστες συμφορές από τους Τούρκους, ούτε η πολεμική κατάκτηση κατόρθωσαν ποτέ να παραγράψουν. Χαράχθηκαν δε αυτά τα σύνορα από το 1821 από το αίμα το ελληνικό, που χύθηκε στις σφαγές των Κυδωνιών, της Κύπρου, της Χίου, της Κρήτης, των Ψαρών, του Μεσολογγίου και στις πολυάριθμες ναυμαχίες και πεζομαχίες, στις οποίες δοξάσθηκε τούτο το Έθνος...

Τα πραγματικά σύνορα της Ελλάδος ήταν εκείνα που περιέγραψε ο Έλληνας γεωγράφος Στράβων: Από την Πελοπόννησο ως τη Μακεδονία και την Ήπειρο, ως τους Αγίους Σαράντα, από τα νησιά του Ιονίου και του Αιγαίου πελάγους ως και τη Μικρά Ασία. Αυτά ήταν τα ιστορικά και φυσικά σύνορα της Ελλάδος, τα οποία οι Έλληνες είχαν ιερό χρέος να διεκδικήσουν. Αυτό το χρέος το ιερό και απαραβίαστο δεν επέτρεπε στην Ελλάδα να περιορίσει ή να σμικρύνει και στο ελάχιστο τα όρια της χώρας της.

Αν τα ωμά συμφέροντα των ισχυροτέρων χωρών την αναγκάσουν να σιγήσει αυτό το χρέος, τότε οι Έλληνες θα έχουν δικαίωμα να αναρωτηθούν: Άραγε οι μεσίτριες Δυνάμεις φθάνουν στο σημείο να αναγκάσουν τους Έλληνες να εγκαταλείψουν τους ομογενείς αδελφούς τους στον βάρβαρο οθωμανικό ζυγό;... Οι προστάτριες Δυνάμεις, όσο και αν θέλουν να σταματήσουν τον πόλεμο, σύντομα θα καταλάβουν ότι η ειρήνευση της Ανατολής δεν θα μπορέσει ποτέ να γίνει στερεά και διαρκής, αν δεν στηρίζεται στη βάση της γεωγραφικής δικαιοσύνης, και ας μη νομίζουν ότι είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί μονάχα με τη δύναμη των διαπραγματεύσεων!...»

Χαρακτηριστικά είναι όσα ανέφερε για την οριοθέτηση του Ελληνικού κράτους τον Οκτώβριο του 1828 σε υπόμνημά του προς τους αντιπροσώπους των τριών Δυνάμεων στη συνδιάσκεψη του Πόρου: «Περί δε των νήσων, εκ τε της ιστορίας και εκ των μνημείων και εκ των λοιπών πάντων μαρτυρείται ομοίως ότι και η Κύπρος και η Ρόδος και πολλαί άλλαι νήσοι, αποσπάσματα εισί της Ελλάδος».

Ο Καποδίστριας δεν αγκιστρώθηκε στην εξουσία και δεν θέλησε να κυβερνήσει για πάντα την Ελλάδα ακόμα και όταν του δόθηκε η ευκαιρία. Απόδειξη είναι το εξής περιστατικό, το οποίο μαρτυρήθηκε από επιζώντες :«Οι δ' επιζώντες ενθυμούνται ότι, ότε η παρά της εν Άργει Εθνοσυνελεύσεως σταλείσα επιτροπή ίνα υποβάλη αυτώ το εξ εκατόν πεντήκοντα χιλιάδων φοινίκων ψήφισμα είπεν ότι το έθνος ην έτοιμον να ονομάση και ηγεμόνα τον Κυβερνήτην, εκείνος προέτεινεν ως άλλος Φερεκύδης την δεξιάν, υπονοών ότι ο ηγεμών έπρεπε να κατάγεται εξ αίματος βασιλικού και να μη έχη τας χείρας τραχείας ως αυτός ένεκα της πολλής εργασίας». Πίστευε ότι το συμφέρον της Ελλάδος ήταν να έχει ηγεμόνα από βασιλική γενιά ώστε οι Μεγάλες Δυνάμεις να αναγνώριζαν πιο εύκολα την ανεξαρτησία της.

Επίσης, ήταν αντίθετος στην ιδέα ότι, για να κυβερνήσει, έπρεπε να στηριχθεί στα όπλα. «....Δεν φρονώ ότι η νέα ελληνική κυβέρνησις πρέπει να έλθη εις την Ελλάδα επί κεφαλής λόχων και πυροβόλων. Τούτο είναι έξω των δυνάμεών μου, αλλά και αν ηδυνάμην, δεν θα ηρχόμην τοιουτοτρόπως».

Αυτή ήταν η ευγενική ψυχή του Καποδίστρια ο οποίος προέτασσε των πάντων το συμφέρον της πατρίδας την οποία υπηρέτησε χωρίς ουδόλως να τη ζημιώσει. Η προσωπική του ζωή ήταν πρότυπο ήθους και χριστιανικών αρχών. Έλληνες από τη Μαριανούπολη, θέλοντας να τον ευχαριστήσουν για τη βοήθειά του προς την κοινότητά τους, του έδωσαν ένα μεγάλο χρηματικό ποσό. Αρνήθηκε να το δεχθεί και για να μην τους προσβάλλει τους είπε: «... δέχομαι το δώρο σας. Αλλά με τον όρο να καταθέσετε αυτά τα χρήματα σε Τράπεζα και με τους τόκους να προσλάβετε Έλληνα διδάσκαλο για να σας διδάσκει τη μητρική σας γλώσσα. Γιατί αποτελεί εντροπή, όντας Έλληνες στην καταγωγή, στο φρόνημα και στη θρησκεία, να αγνοείτε την ευγενέστερη και πλουσιότερη γλώσσα του κόσμου, που την διδάσκονται τόσοι άλλοι αλλοεθνείς ...».

Προσωπικά για τον εαυτό του δεν δέχθηκε ούτε τα αυτονόητα. Αρνήθηκε το επιμίσθιο που του αναλογούσε ως αρχηγός κράτους και το οποίο εγκρίθηκε δύο φορές από τη Βουλή των Ελλήνων και τη Γερουσία. «Διά τον αυτόν τούτον λόγον θέλομεν αποφύγει και ήδη το να δεχθώμεν την προσδιοριζομένην ποσότητα διά τα έξοδα του αρχηγού της επικρατείας, απεχόμενοι, εν όσω τα ιδιαίτερά μας χρηματικά μέσα μας εξαρκούσιν, από του να εγγίσωμεν μέχρι και οβολού τα δημόσια χρήματα προς ιδίαν ημών χρήσιν. Οψέποτε δε βιασθώμεν εις τούτο, εξαντληθέντων διόλου των ιδιαιτέρων ημών πόρων, τότε θέλομεν καταφύγει εις το δημόσιον ταμείον, πλην μόνον δια τα έξοδα, όσα απαιτεί η εκτέλεσις των καθηκόντων μας».

Αυτός που είχε ζήσει στα παλάτια του Τσάρου, αυτός που ως Υπουργός Εξωτερικών του Τσάρου είχε επηρεάσει ουσιαστικά την εξέλιξη της Ευρώπης, ζούσε φτωχικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της λιτής του ζωής αποτέλεσε το περιστατικό που αναφέρει η βαρώνη Charlotte de Sor και συνέβη όταν ο Καποδίστριας ήταν στη Γενεύη: «Μιά ημέρα, στη διάρκεια μιάς εγκάρδιας συνομιλίας, μου είπε με εκείνη την αξιολάτρευτη απλότητα που τον διέκρινε: "Εκπλήττεσθε γιατί έχω διαλέξει αυτά τα δύο πενιχρά δωμάτια στο σπίτι της κυρίας Lamotte ... Μα ο λόγος είναι ότι μου στοιχίζουν μονάχα 30 φράγκα το μήνα και ασφαλώς δεν ξέρετε ότι για τη συντήρηση και των δύο μας (και του υπηρέτη του) δεν πρέπει να ξεπεράσουμε το ποσόν των 6 φράγκων την ημέρα." Χονδρά δάκρυα ύγραναν τα μάτια μου και του έσφιξα το χέρι με συγκίνηση:

"Είσθε αξιοθαύμαστος", του είπα βαθιά συγκλονισμένη. "Μα όχι, κυρία μου, απλώς είμαι συνεπής προς τον εαυτό μου! Αυτό είναι όλο. Όταν όλα τα διαβήματα και οι ενέργειές μου, όλες οι γραπτές μου εκκλήσεις ζητούν από τις γενναιόδωρες ψυχές ψωμί και ενδύματα για τους συμπατριώτες μου, όταν, αφού χτύπησα τις πόρτες των παλατιών των πλουσίων, χτύπησα μετά και τις πόρτες των καλυβών των φτωχών, για να συλλέξω τον οβολό του φτωχού, πρέπει να ημπορώ να τους λέω με παρρησία: Έδωσα τα πάντα πριν ζητήσω και τη δική σας βοήθεια για τους αδελφούς μου". Και πραγματικά είχε δώσει τα πάντα. Είχε γενναιόδωρα δαπανήσει όλη την αξιόλογη περιουσία του για να υπερασπιστεί την πατρίδα του και δεν κράτησε για τον εαυτό του παρά τα απολύτως αναγκαία για την επιβίωσή του».

Δεν δίστασε να υποθηκεύσει ολόκληρη τη μεγάλη ακίνητη πατρική περιουσία του στην Κέρκυρα, να δαπανήσει όλα τα χρήματά του για να στηρίξει το νεοσυσταθέν κράτος, να ζήσει ο ίδιος με τρόπο λιτό φέρνοντας τον εαυτό του και την υγιεία του στα όρια, όπως αναφέρει και η Γενική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως: «... Ο γιατρός του είπε να βελτιώσει λίγο την τροφή του, ήταν επείγουσα ανάγκη για την υγεία του. Κι εκείνος απήντησε αποφασιστικά: Τότε μονάχα θα βελτιώσω την τροφή μου, όταν θα είμαι βέβαιος ότι δεν υπάρχει ούτε ένα Ελληνόπουλο που να πεινάει ...». Ο δε Μακρυγιάννης γράφει για να δείξει τον τρόπο ζωής του: «Ο Κυβερνήτης έτρωγε επί 4 ημέρες μία κότα».

Δυστυχώς το ήθος και το παράδειγμα του Καποδίστρια δεν μιμήθηκαν οι σύγχρονοι πολιτικοί. Ο Καποδίστριας εισήλθε στη πολιτική βαθύπλουτος έζησε «κοπιών όλον σχεδόν νυχθημερόν και ελάχιστον αναπαυόμενος» και εξήλθε δολοφονημένος και πάμπτωχος. Εν αντιθέσει σύγχρονοι πολιτικοί εισήλθαν πάμφτωχοι στη πολιτική, πολιτεύτηκαν άκοπα και άνετα και εξήλθαν πάμπλουτοι. *Εκ του ιστολογίου «kapodistrias.info». Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.

ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ: Ο ΘΡΥΛΙΚΟΣ ΚΑΠΕΤΑΝ ΖΕΖΑΣ

Σε κλαίει ο λαός.
Πλατειά του ονείρου μας η γη κι απόμακρη.
Και γέρνεις εκεί και σβεις γοργά.
Ιερή στιγμή.
Σαν πιο πλατειά την δείχνεις και την φέρνεις σαν πιο κοντά.

Κωστής Παλαμάς

Ένα από τα πιο λαμπρά και ηρωικά εθνικά μας σύμβολα αποτελεί ο Παύλος Μελάς, ο θρυλικός καπετάν Μίκης Ζέζας. Ο πρωτομάρτυρας του Μακεδονικού Αγώνα, ανθυπολοχαγός του πυροβολικού, κατέχει στην ιστορία και τη μνήμη πολλών ανθρώπων ξεχωριστή θέση. Ο Παύλος Μελάς κατόρθωσε με το παράδειγμά του να δονίσει τις ψυχές και να τις ωθήσει στο δρόμο των αξιών και της θυσίας, όπως έκανε κι ο ίδιος, αφήνοντας ένα διαχρονικό μήνυμα στην Ελληνική νεότητα.

της Ευαγγελίας Ντοά 

Παύλος Μελάς: Τα πρώτα χρόνια

Ο Παύλος Μελάς γεννήθηκε στη Μασσαλία το Μάρτιο του 1870. Ο πατέρας του, ο μεγαλέμπορος Μιχαήλ Γεωργίου Μελάς, ήταν ηπειρωτικής καταγωγής. Μητέρα του ήταν η Ελένη Βουτσινά, Κεφαλωνίτισσα, κόρη γνωστού μεγαλέμπορου στην Οδυσσό. Ο Παύλος είχε άλλα έξι αδέρφια. Ήταν γόνος πλούσιας και αρχοντικής οικογένειας. Το 1874 η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Τα πρώτα του μαθητικά χρόνια τα έκανε ο Παύλος στο σχολείο Βούλγαρη, φοίτησε ύστερα στο Γυμνάσιο της Πλάκας, που το τελείωσε στα 16 του χρόνια.

Είχε αποφασίσει να γίνει στρατιωτικός και ετοιμάστηκε να δώσει εξετάσεις στη Σχολή Ευελπίδων, γιατί έλεγε από τότε: «ο στρατιώτης από τους άλλους μια παραπάνω πιθανότητα έχει να θυσιαστεί για την πατρίδα». Τον Αύγουστο του 1892 βγήκε από τη Σχολή Ευελπίδων Ανθυπολοχαγός του Πυροβολικού. Το ίδιο καλοκαίρι γνώρισε και την Ναταλία, κόρη του Στέφανου Δραγούμη, την οποία και παντρεύτηκε τον Οκτώβριο του 1892. Με τη γυναίκα του ο Παύλος ήταν σύμφωνος στις ιδέες και την ανατροφή. Εκείνης ο πατέρας ήταν πολιτευόμενος από καταγωγή Μακεδονική.

Η ιδιαίτερη αγάπη του Παύλου Μελά για τη Μακεδονία

Ο παππούς του Στέφανου Δραγούμη, Μάρκος Δραγούμης, είχε φύγει μικρός και δεν ξαναγύρισε ποτέ στην πατρίδα του. Ο διωγμός του ’21 τον βρήκε όμοια με τον παππού του Παύλου, τον Γεώργιο Μελά, να ζουν οικογενειακά στην Πόλη. Η οικογένεια του Δραγούμη δεν είχε γνωρίσει τη Μακεδονία παρ’ όλα αυτά δεν έχασε ποτέ την επαφή με την ιδιαίτερη πατρίδα τους. Όμοια και οι Μελάδες με την Ήπειρο. Έτσι, στην ιδιαίτερη αγάπη του Παύλου για την Ήπειρο προστέθηκε και ο καημός του για τη Μακεδονία, που περνούσε εδώ και πολλά χρόνια κρίσιμες στιγμές.

Παύλος Μελάς: Τα γεγονότα πριν τη θυσία του

Ύστερα από τον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 οι Έλληνες στη Μακεδονία και την Ήπειρο βίωναν μαρτύρια από τους Τούρκους, ενώ οι Βούλγαροι με ορμή έμπαιναν με συμμορίες στη Μακεδονία προκειμένου να ανοιχτεί πάλι, προς όφελός τους, το μακεδονικό ζήτημα. Το 1899 ο Βόρις Σαράφωφ διηύθυνε την περιβόητη Εσωτερική Οργάνωση του Μακεδονικού κομιτάτου και προέβαινε σε τρομερά κακουργήματα, φόνους, αρπαγές εναντίον του Ελληνικού στοιχείου.

Οι διαμαρτυρίες της Ελληνικής κυβέρνησης προς τις Δυνάμεις προκαλούσαν παρατηρήσεις στην Τουρκία, λύση όμως καμία. Αντίθετα, από ένα έγιναν δύο τα Βουλγαρικά κομιτάτα και με τα σώματα των κακούργων που βασάνιζαν στη Μακεδονία τους άμαχους πληθυσμούς. Τα χωριά βέβαια αντιστέκονταν, αλλά τα τρομοκρατούσαν οι ένοπλοι κομιτατζήδες, βασανίζοντας και σκοτώνοντας όποιον τους εναντιωνόταν, δάσκαλους, γυναίκες, ιερείς, στο όνομα δήθεν της ελευθερίας, αλλά στην ουσία για να εξαφανίσουν τον Ελληνισμό. Οι ντόπιοι χρειάζονταν όπλα για να αντιμετωπίσουν τον εχθρό και να σώσουν τις οικογένειές τους.

Η μυστική Οργάνωση στα χωριά της Μακεδονίας

Το 1902 ο Ίων Δραγούμης στενά συνδεδεμένος με τον Παύλο Μελά, δημιούργησε μια μυστική Οργάνωση. Σκοπός της οργάνωσης αυτής ήταν η άμυνα των ελληνικών κοινοτήτων εναντίον οποιουδήποτε εχθρού. Την άνοιξη του 1903 στην Καστοριά βουλγαρικές συμμορίες καταδυνάστευαν τα χωριά. Τότε στάλθηκαν από την Ελλάδα μερικά πρόσωπα δοκιμασμένα, Μακεδόνες και Κρητικοί για να ενισχύσουν την οργάνωση των ντόπιων σωματείων εκεί. Αυτούς τους διάλεγε ο Παύλος μαζί με κάποιους ανώτερούς του και περνούσαν τα σύνορα οπλισμένοι μυστικά.

Παύλος Μελάς: Η πορεία προς τη Μακεδονία

Στις αρχές Φεβρουαρίου του 1904 ξεκινούν για τα σύνορα και ο ίδιος ο Μελάς ως Μίκης Ζέζας μαζί με τον Αλ. Κοντούλη, τον Αναστ. Παπούλα και τον Γεωργ. Π. Κολοκοτρώνη. Η εντολή είναι να γνωρίσουν τον τόπο, τους ανθρώπους και να πληροφορηθούν από κοντά τις ανάγκες των Μακεδονικών πληθυσμών, αλλά να ενεργούν μυστικότατα, αποφεύγοντας τις συγκρούσεις με τις αρχές και τους κομιτατζήδες. Ο δρόμος προς τα σύνορα ήταν δύσκολος, βάτοι, αγκάθια, λάσπη όπου βουλιάζουν.

Βαδίζουν ένας ένας, φορτωμένοι τον βαρύ οπλισμό τους. Ο κίνδυνος μόλις ξεκίνησε, αλλά ο Παύλος ήταν ευχαριστημένος, είναι η πρώτη πορεία προς τη Μακεδονία. «Ζήτω η Μακεδονία» γράφει ο Παύλος στη γυναίκα του «πατούμε τα άγια χώματά της». Στα χωριά της Μακεδονίας ο Παύλος Μελάς μαζί με τους υπόλοιπους άνδρες, με όλη τους την ανωνυμία, θα προσφέρουν ασφάλεια στους ντόπιους, οι οποίοι θα δουν στα πρόσωπά τους την σωτηρία του τόπου τους. Θα αναγκαστεί να γυρίσει αργότερα με μεγάλη του λύπη στην Αθήνα, όμως θα επιστρέψει οριστικά, αφού στη Μακεδονία θα τον βρει ο θάνατος.

Παύλος Μελάς: Το τέλος

Στις 13 Οκτωβρίου του 1904 εισήλθε στο χωριό Στάτιστα για να αναπαυτεί αυτός και οι άνδρες του. Όμως, ο Βούλγαρος αρχικομιτατζής Μήτρος Βλάχος, προκειμένου να τον βγάλει από τη μέση, ειδοποίησε τις οθωμανικές αρχές. Επί τόπου κατέφθασε ισχυρό στρατιωτικό απόσπασμα, αποτελούμενο από 150 άνδρες, ο Παύλος Μελάς διέταξε να μη πυροβολήσει κανείς χωρίς την εντολή του, η συμπλοκή όμως ήταν αναπόφευκτη. Ο Παύλος Μελάς τραυματίστηκε σοβαρά στην οσφυϊκή χώρα και μετά από μισή ώρα άφησε την τελευταία του πνοή. Πριν πεθάνει, έδωσε τον σταυρό του στον φίλο του Πρύζα και του ζήτησε να το δώσει στη γυναίκα του, ζητώντας του να πει στη οικογένεια του ότι έκανε το καθήκον του.

Το κεφάλι του αποκόπηκε από τους συμπολεμιστές του και τάφηκε στο ναό της Αγίας Παρασκευής στο Πισοδέρι, προκειμένου να μη βρεθεί από τους Τούρκους που αναζητούσαν το νεκρό σώμα του Μελά, βασανίζοντας τους κατοίκους να τους αποκαλύψουν που έχει θαφτεί. Το σώμα του παραδόθηκε από τις οθωμανικές αρχές στον μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανό (Καραβαγγέλη) και τάφηκε στον βυζαντινό ναό των Ταξιαρχών στην Καστοριά, όπου αναπαύεται και η κάρα του από το 1950. Στον ίδιο ναό έχει ταφεί και η σύζυγός του Ναταλία, κατ’ επιθυμίαν της. Ο θάνατος του Παύλου Μελά έγινε γνωστός στην Αθήνα στις 17 Οκτωβρίου και συγκλόνισε την κοινή γνώμη, λόγω του ακέραιου και αγνού χαρακτήρα του ανδρός, αλλά και του γνωστού ονόματος της οικογένειάς του. Η θυσία του σηματοδότησε την ουσιαστική έναρξη του Μακεδονικού Αγώνα, που κορυφώθηκε με τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-1913.

Ο θρυλικός Παύλος Μελάς

Από το θάνατό του και ύστερα, ο Πάυλος Μελάς έγινε εθνική μνήμη και μπήκε στις καρδιές όλων των Ελλήνων, όπως συμβαίνει μόνο με τους μεγάλους ήρωες. Στην Μακεδονία την ίδια, παντού βγήκαν δημοτικά τραγούδια και αυτόματα γεννήθηκε ο θρύλος ότι είχε περάσει από παντού. Ακόμη και στα μέρη όπου δεν είχε πατήσει, επέμεναν όλοι ότι τον είχαν δει με τα μάτια τους. Σε αυτόν αποδίδει ο ελληνικός λαός όλα τα μεγαλουργήματα του Μακεδονικού αγώνα, μαζί μ’ αυτόν πιστεύει ότι πολέμησαν στην Μακεδονία όλοι, όσοι αγωνίστηκαν για την ελευθερία της. Για τον ελληνικό λαό, ο Μακεδονικός Αγώνας δεν είναι παρά σχεδόν μονάχα ο Παύλος Μελάς. *Εκ του ιστοτόπου  «maxmag.gr» της 13.10.2016. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.