«Ο Παντοκράτορας κρατά στο Χέρι Του την βραδυνή Θυσία»
Η νύχτα αγκαλιάζει προσευχόμενες ψυχές σαν βρεφικό νανούρισμα. Στο μικρό καθολικό, οι γέροντες ξαπλωμένοι στο έδαφος, παραδομένοι στην εικόνα του Νυμφίου αποκαθηλώνουν ικετευτικά τους συγγνωστούς τους λογισμούς. Απόκοσμες εικόνες στο μικρό εκκλησάκι αναπνέουν μέσα από την θυμιασμένη ομίχλη των παρακλητικών τους λόγων. M' ένα τρακοσάρι κομποσκοίνι μετρούν ανάποδα τις μέρες, φτάνοντας ως την γέννησή τους. Ο παππά Διονύσης με αφημένο βλέμμα στην γη που περιμένει, σκύβει το κεφάλι στην ανατολή της μετανοίας του. Τί κόσμος τούτος Θεέ μου! Βαστάζουμε στις χούφτες μας τη Μάννα Ορθοδοξία και δεν θωρούμε το απροσμέτρητο κάλλος της και την ενδόμυχη υπόστασή της. Όταν τρίζουν τα θολά τζάμια από τα σιδερένια παραθύρια, νομίζεις, πως χοροί αγίων ήλθαν για να συνεκκλησιαστούν με τους χοικούς, ταμένους αδελφούς τους. Ο πολυέλαιος γυρνοφέρνει κυκλικά απ' τον καπνισμένο τρούλλο, ο Παντοκράτορας κρατάει στο χέρι του την βραδυνή θυσία, αίνοι και ύμνοι γίνονται δώρα ευχαριστιακά στα πόδια του Θεού μας. Κι όταν τελειώνει η ακολουθία, σκυμμένα πρόσωπα προσμετρούν μ' ένα Κύριε ελέησον, τα ανεβαίνοντα βήματά τους. Μακρύς ακόμα ο δρόμος της σταυρικής θυσίας. Ταιριάζει σε ορθοδόξους, να βλέπουν από μακριά τον σταυρό, που θα κρεμάσουν πάνω του τ' απόκοσμα όνειρά τους. Ποθούμε Χριστό, Αυτόν, Εσταυρωμένο, εξαντλούμε τους ονειρεμένους πόθους μας στο κοινό ποτήριο, ακροβατούμε την θωριά μας ανάμεσα στην πτώση και την έγερση. Τελούμε πνευματικά « ανάπηροι» στο μακαρισμό του εξαρτημένου Εγώ μας, αναζητούμε την χαμένη αρτιμέλεια της υποστελλόμενης ψυχής μας, ανυπακούουμε στην υποκριτική στάση ζωής. Ο Χριστός δεν είναι αφηρημένη έννοια, είναι η Οδός και η Αλήθεια, η Αγάπη κι η Ζωή, το προσδοκώμενο όνειρο της αναστάσιμης ελπίδας. Έχουμε Εκκλησία να κλάψουμε τους δρόμους που δεν διαβήκαμε, κατέχουμε αγίους να κρεμάσουμε την απόμακρη ματιά μας, μια Παναγιά να πνίξουμε στον κόρφο της την εαλωμένη αθωότητα της παιδικής αμεριμνησίας μας, κι αγγέλους τόσους, όσα είναι αυτά που χάσαμε, όσα είναι αυτά που ελπίζουμε, όσα είναι αυτά, που ίσως έρθουνε μια μέρα! Μπουσουλάμε γογγύζοντας στους εφάμαρτους δρόμους της υποκριτικής ζωής μας, έρπουμε γλοιωδώς στην λάσπη, που εωσφορικώς βαπτίσαμε πολιτισμένη κοινωνία! Επιτέλους να πάψουν αυτοί οι διαρκείς κύκλοι γύρω απ' τον ειδωλολάτρη εαυτό μας, το μεγαλείο του χριστιανού αναπαύεται στον προσευχητικό ξεσηκωμό και την ταπεινή μεγαλοσύνη. Η αγάπη μας είναι η σταυρική θυσία του εγώ μας στην εγωϊκότητα των άλλων. Ο σταυρός μας είναι τα ζυγιστικά του Πατρός που σβήνουν με γομολάστιχα τις μεγαλεπίβολες, θηριώδεις αμαρτίες μας κι η ελπίδα μας φοράει τα καλά της μπροστά στο αιματοβαμμένο δισκοπότηρο του αμνοικού Ιησού μας. Τα βράδια αιωρούνται χαροποιά στα γράμματα της αγιοπνευματικής Αλφαβήτας, ζωγραφίζουν την Πίστη ως έκθαμβο, αγιοπρεπές θήλυ, που ίσταται σε συννεφοσκεπούσα ομίχλη, πάνω από τα μικροκαμωμένα σπίτια των ανθρώπων. Πορφυροφορούσα κόρη, που χάσκει με χαμόγελο και κορομηλένια μάγουλα, που ροδοκοκκινίζουν στην παρακλητική αγάπη των πιστών. Η Πίστη είναι αναγεννητικό επίθεμα στις πληγές της αμαρτίας, δροσερή ανάσα στην πνευματική άπνοια των φιλόνικων ανθρώπων, σουλατσάρει σε χλοερούς, φρεσκοσκαμμένους κήπους και περιβόλια που μεθούν στην αρχοντιά των λουλουδιών. Βαστάει στα χέρια της τα εύοσμα βασιλικά των Χριστοφόρων λόγων, λούζεται μακάρια στην μετάνοια ενός αλλόφρονα, που ανακαλύπτει πάνω της τον μυρίπνοο Παράδεισο της συστελλόμενης ψυχής. Η Πίστη Θε μου είναι τα χρυσαφένια στάρια του χωριού, που μικρά, βάζαμε τρεχάλα ανάμεσα στα ξεραμένα στάχυα και τ' αγκάθια του αγρού, το ανταριασμένο βουϊτό από τους μεγαλοδύναμους ήχους των ελάτων, που στέκονταν πάντα όρθια. Νοικοκύρηδες, φρεσκοπλυμένοι χωρικοί, που τις Κυριακές έπαιρναν τα δύσβατα μονοπάτια για την εκκλησιά των Παμμεγίστων Ταξιαρχών! Βλέπαμε την Πίστη να σιγοντάρει στο αναλόγιο, εκείνον τον ταπεινό, ολιγογράμματο ιερέα, που έβγαινε στον άμβωνα για να μοιράσει τ' αντίδωρα κρίνα της ανυπέρβλητης αγάπης. Ύστερα βοηθούσε στα χωράφια την μαυροφορεμένη χήρα, που πριν να σπείρει τον καρπό στα σκαλισμένα αυλάκια, σταύρωνε με το χέρι της το αγιασμένο χώμα, ράντιζε με αγιασμό εκείνον τον πολύχρωμο, ταιριαστό μπαχτσέ με τις ντάλιες, τους κατιφέδες και τους κρίνους. Η Πίστη πάλι κατοικεί στα αδύναμα σπίτια των φτωχών, κάθεται στο τραπέζι με τα αλάδωτα ρεβίθια, τις ελιές και το αχνισμένο, ζυμωτό ψωμί, χορταίνει τα στόματα με μοσχοθυμιασμένες ευλογίες και απόκοσμες παραινέσεις της ερήμου. Σκάει χαμόγελο στην βρεφική αγνότητα Χριστούλιδων μικρών! Η Πίστη δεν λέει ψέμματα στα χείλη των παιδιών, παίζει κυνηγητό με την ταπείνωση και κρυφτό με την ντροπή. Στέκει προσευχητικά μετέωρη σε νηπιακούς ασπασμούς, σε ανυπόκριτες, παιδικές προσευχές. Είναι το θεϊκό αντίδοτο στο διάβα μιας φουσκοθαλασσιάς ζωής, το υπέρμαχο δοξάρι στην ηδύχοη πνοή του ουρανού, η υπογραφή του Θεού στην μετάνοια του πιστού. Μακάριοι αυτοί που την βρήκαν να τους περιμένει με το πρωϊνό ξύπνημα της αυγής και την εσπερινή δύση του ηλίου! (Φθινόπωρο 2013) Γιώργος Δ. Δημακόπουλος
Δημοσιογράφος
Ιστολόγιο «ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
Έτος: 13ο (2013 - 2026)
Δημοσιογραφικό Εργαστήρι Ορθόδοξης Μαρτυρίας και Ομολογιακής Κατάθεσης
Διαχειριστής:
Γιώργος Δ. Δημακόπουλος
Ιστολόγιο «ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
Έτος: 13ο (2013 - 2026)
Δημοσιογραφικό Εργαστήρι Ορθόδοξης Μαρτυρίας και Ομολογιακής Κατάθεσης
Διαχειριστής:
Γιώργος Δ. Δημακόπουλος
Δημοσιογράφος
Icon by Serhei Vandalovskiy, icon - painter, Ukraine
«Απάνου απ' το κρεββάτι μου βαθειά παρηγοριά μου / Καρφώνω την εικόνα Σου, και τώρα η κάμαρά μου. / Είναι και μνήμα θλιβερό και χαρωπή εκκλησία / Σκοτάδι η θλίψι μου σκορπά και λάμψιν η θρησκεία».
Κωστής Παλαμάς
Δευτέρα 9 Δεκεμβρίου 2024
ΠΡΩΤΟΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΖΗΣΗ: ΔΙΑΣΤΡΕΦΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ
Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης
1. Μεταβάλλουν τὸ κακὸ σὲ καλὸ καὶ τὸ σκοτάδι σὲ φῶς. Παρεμποδίζουν τὴν σωτηρία.
α) Ἐκκλησία δὲν εἶναι οἱ ἐπίσκοποι, ἀλλὰ τὸ σύνολο τῶν πιστῶν. Ἡ πλάνη τοῦ ἐπισκοποκεντρισμοῦ
Μάλιστα! Ἀδιάκριτε καὶ ἀμελέτητε ἐπίσκοπε· ἡ καρδιά μας πρέπει νὰ εἶναι σκληρὴ ἀπέναντι στὸν κόσμο καὶ εἰς τὰ τοῦ κόσμου, ἄκαμπτη καὶ ἀνυποχώρητη, μαλακὴ ὅμως, εὐαίσθητη καὶ εὐερέθιστη εἰς τὰ τοῦ Θεοῦ[73]. Προσπαθῶ αὐτὰ νὰ διδάξω καὶ νὰ ἐφαρμόσω, ὡς πανεπιστημιακὸς διδάσκαλος καὶ ὡς μικρὸς ποιμένας. Ἐλπίζω ἡ καρδιακή, ἡ εἰλικρινὴς καὶ ἀνυπόκριτη αὐτὴ διδαχή μου, ἐφ᾽ ὅσον μάλιστα μὲ ἀποκαλεῖς καὶ καθηγητή σου «ἕνας καταξιωμένος καθηγητής μας» νὰ συμβάλει στὴν ἀναθεώρηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς σου γραμμῆς, καὶ ἀντὶ νὰ εἶσαι φίλος τοῦ Βαρθολομαίου, τοῦ Ἱερωνύμου, τῶν δύο Ἀνθίμων καὶ πολλῶν ἄλλων μεταπατερικῶν καὶ ἀντιπατερικῶν, νὰ γίνεις φίλος τοῦ Χριστοῦ, τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Πατέρων. Τοὺς προβατόσχημους λύκους ψάξε ἀλλοῦ νὰ τοὺς βρεῖς· ἐκεῖ ποὺ διδάσκουν ὅτι ὁ Μεσσίας δὲν ἦλθε ἀκόμη, ἀλλὰ θὰ ἔλθει, ὅτι θὰ ἀκούσουν ὄχι ὅ,τι λέγει τὸ Εὐαγγέλιο, ἀλλὰ ὅ,τι λέγει ὁ λαός, ἐκεῖ ποὺ ἐναγκαλίζονται τοὺς νομοθέτες τοῦ Σοδομονόμου καὶ εὐλογοῦν συμπόσια τυριῶν καὶ κρεάτων σὲ ἡμέρες νηστείας[74], ἐκεῖ ποὺ καταργοῦν τὸν Χριστὸ ὡς μοναδικὸ Λυτρωτὴ καὶ Σωτήρα, καὶ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ὡς τὴν Μία, Ἁγία, Καθολικὴ καὶ Ἀποστολικὴ Ἐκκλησία, καὶ πιστεύουν ὅτι καὶ στὶς ἄλλες θρησκεῖες καὶ στὶς αἱρέσεις ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ σωθεῖ, στὶς ὁμάδες δηλαδὴ τῶν νεωτεριστῶν καὶ Οἰκουμενιστῶν, τῶν ὁποίων μέχρι τώρα, δυστυχῶς, εἶσαι ὑπάκουο μέλος. Ὁ Χριστὸς ὅμως γεννᾶται αὐτὲς τὶς ἡμέρες. Τὸ φῶς ἀνέτειλε. Ἀφῆστε τὸ σκότος.
[1]. Ἠσ. 5, 20: «Οὐαὶ οἱ λέγοντες τὸ πονηρὸν καλὸν καὶ τὸ καλὸν πονηρόν, οἱ τιθέντες τὸ σκότος φῶς καὶ τὸ φῶς σκότος, οἱ τιθέντες τὸ πικρὸν γλυκὺ καὶ τὸ γλυκὺ πικρόν».
ΕΙΜΑΣΤΕ ΤΗΛΕ-ΚΑΝΙΒΑΛΟΙ; ΝΑΙ!
Βρικόλακες πες ή οτιδήποτε άλλο,
αφού “ρουφώντας” αίμα μέσα από τις μικρές οθόνες παίρνουμε καθημερινά τη δόση μας.
της Μία Κόλια
Eίναι απίστευτο το πόσες μελέτες μπορείς να βρεις online για το πόσο επηρεάζει τον άνθρωπο η προβολή των εγκλημάτων. Διαβάζω αποσπασματικά τίτλους “Crime sells” (Το έγκλημα πουλάει), “The way we present crime is criminal” (Ο τρόπος που παρουσιάζουμε τα εγκλήματα είναι εγκληματικός), “Exposure to violence can make children commit crimes” (Η έκθεση στη βία μπορεί να οδηγήσει τα παιδιά στο έγκλημα).
Πολλοί γύρω μου δεν βλέπουν ειδήσεις και δεν διαβάζουν νέα στο διαδίκτυο γιατί δεν αντέχουν τη βία και τις λεπτομέρειες. Άλλοι πάλι, βλέπουν τα πάντα για να έχουν άποψη. Προτού γράψω αυτό το κομμάτι παρακολούθησα τους κκ Νικολούλη, Κουτσελίνη, Κουσουλό για να πάρω μυρωδιά του τι συμβαίνει, όχι φυσικά με τις υποθέσεις με τις οποίες ασχολούνται αλλά με τις εκπομπές αυτές καθαυτές.
Το πρώτο που παρατηρώ και είναι εκκωφαντικός ο θόρυβος που αφήνει πίσω του, είναι τα αδιανόητα βίντεο που προβάλλουν ενόσω κάνουν εκπομπή ή εμφανίζουν στοιχεία ή ακούμε καταθέσεις. Ως επί το πλείστον, μωράκια σε κούνιες ή παιδάκια που τους φιμώνουν το στόμα. Αυτό και μόνον δεν αντέχεται και αποδεικνύει από την αρχή την πρόθεση: «Θα σε χτυπήσω στα πιο ταπεινά σου ένστικτα». Ακολουθούν επαναλαμβανόμενες προβολές δηλώσεων, με άλλο πρόσχημα κάθε φορά, ερμηνείες του δημοτικού, τα αυτονόητα να μπαίνουν σε άλλη διάσταση και μία διαρκής υπόσχεση για λίγο ακόμη αίμα μετά το διαφημιστικό διάλειμμα.
Ίσως η Αγγελική Νικολούλη πράγματι να έχει βοηθήσει με αυτή την πολυετή της εκπομπή σε υποθέσεις ανεξιχνίαστες. Αυτό είναι κάτι που έχει πολύ μεγάλη σημασία για ανθρώπους που υπέφεραν αναζητώντας τους δικούς τους, οπότε δεν θα τολμήσω να κατακρίνω την ύπαρξη της εκπομπής. Μπορώ όμως να ανατριχιάζω, ενίοτε, με τον τρόπο.
Και δεν είναι μόνο οι προαναφερθέντες. Σε αυτόν τον τηλεοπτικό κανιβαλισμό προστίθενται και οι πρωινές κυρίες και κύριοι που αναπαράγουν ξανά και ξανά, ο καθένας με τη δική του αισθητική τα ίδια και τα όμοια, κάνοντας επίσης την κριτική τους. Πάντα προσπαθώντας να διατηρήσουν μία απόσταση μην φάνε και καμιά μήνυση.
Άνθρωποι λοιπόν καταβροχθίζουν το αίμα που κυλάει με φόρα και υπερχειλίζει γιατί έχουν βουλώσει τα φρεάτια. Εχει βουλώσει η κρίση μας, έχει βουλώσει η ικανότητά μας να αντιδράσουμε απέναντι σε αυτές τις νοσηρές εικόνες, βουλώνει το στόμα μας όταν πρέπει να στήσουμε εαυτόν απέναντι και να τον ρωτήσουμε «Τι κάνεις; Γιατί τα βλέπεις όλα αυτά; Τι σου προσφέρουν; Γιατί τα καταναλώνεις τόσο λαίμαργα;».
Ας μην συζητήσουμε για τις τηλεοπτικές δίκες – κανονικά, οι δικηγόροι τουλάχιστον θα έπρεπε να απαγορεύεται να μιλούν σε κανάλια και εκπομπές κατά τη διάρκεια της εξέλιξης των γεγονότων. Ας μην συζητήσουμε για τα παιδάκια σε σπίτια με ανοιχτές τηλεοράσεις… Φαντάζεσαι υποθέτω τι κάνουν στην ψυχή τους οι πληροφορίες κάθε λογής.
Ας μην συζητήσουμε για τον κάθε διαταραγμένο που βλέποντας την υπεροπροβολή φλερτάρει με ένα δικό του «έγκλημα» για τα (πολλά) λεπτά δημοσιότητας. Να συζητήσουμε λίγο σοβαρά για την κοινωνία μας. Που, από όσο θυμάμαι τουλάχιστον, τόση μαζεμένη ανατριχίλα, δεν είχε ζήσει. Από τα πιτσιρίκια που αλληλομαχαιρώνονται ως εκείνους που εκτελούν γυναικοκτονίες εκ προμελέτης με μέθοδο τηλεοπτικού σίριαλ (είναι και άπειρα δε αυτά στις πλατφόρμες για να εμπνευστούν) και «μανάδες» κάθε λογής, η ελληνική κοινωνία ζει μια πρωτόγνωρα βίαιη περίοδο που δεν μοιάζει να εκτονώνεται με την υπερέκθεσή της.
Απεναντίας, στήνει κυκλωτικό χορό γύρω από θύτες και θύματα. Και η δικαιοσύνη στο τέλος δεν βλέπει την τύφλα της. Γιατί ούτε αυτήν την αφήνει το πανηγύρι να κάνει τη δουλειά της. Δεν θέλω να ακούω. Να βλέπω. Ούτε θέλω να εθελοτυφλώ. Θέλω να δικάζονται σκληρά οι θύτες, να προστατεύονται τα θύματα και να μην ευτελίζονται έτσι οι άνθρωποι.
Όπως έγραφε ο Κ.Π. Καβάφης στο αγαπημένο «Οσο μπορείς»: Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις,/τούτο προσπάθησε τουλάχιστον/όσο μπορείς: μην την εξευτελίζεις/μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου,/μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες. Μην την εξευτελίζεις πηγαίνοντάς την,/γυρίζοντας συχνά κ’ εκθέτοντάς την/στων σχέσεων και των συναναστροφών/την καθημερινήν ανοησία,/ως που να γίνει σα μια ξένη φορτική. Εκ του ιστολογίου news247.gr της 7.12.2024. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΒΟΙΩΤΙΑΣ κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ: ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΓ' ΛΟΥΚΑ (2024)
Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,
Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,
Τὸ σημερινὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα ἀναφέρεται στὸν πλούσιο νέο, ὁ ὁποῖος πλησίασε τὸν Χριστὸ ρωτῶντάς Τον: «Κύριε, τί νὰ κάνω γιὰ νὰ κληρονομήσω τὴν αἰώνια ζωή;». Ἡ ἀπάντηση ἦταν σαφής: «Γνωρίζεις τὶς ἐντολές. Φρόντισε νὰ τὶς κάνεις πράξη στὴ ζωή σου». Ὡστόσο, ὁ νέος δὲν εὐχαριστήθηκε ἀπὸ τὴν ἀπάντηση, λέγοντας ὅτι τὶς ἐντολὲς τὶς ἐφαρμόζει ἀπὸ μικρὸ παιδί. Παρὰ ταῦτα, αἰσθανόταν κενὸ στὴν ψυχή του.
Τὸ κενὸ αὐτὸ θέλησε ὁ Κύριος νὰ τὸ γεμίσει, προτρέποντάς τον: «Πώλησε ὅλα σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ μοίρασέ τα στοὺς φτωχοὺς καὶ ἀκολούθησέ με». Λυπήθηκε, τότε, ὁ νέος, διότι ἦταν πολὺ πλούσιος, καὶ ἔκανε πίσω. Τὰ πλούτη εἶχαν ἀρπάξει ἀπὸ αὐτὸν τὸ πολυτιμότερο ὅλων τῶν ἀγαθῶν, τὴν ἐλευθερία. Γιὰ αὐτὸ ὁ Κύριος, ἡ πηγὴ τῆς σοφίας εἶπε ὅτι «εὐκολώτερα τὸ χοντρὸ καραβόσκοινο θὰ διέλθει ἀπὸ τὴν τρύπα τῆς βελόνας, παρὰ ὁ πλούσιος θὰ εἰσέλθει στὴν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν».
Ἡ εὐαγγελικὴ αὐτὴ ἱστορία εἶχε προηγηθεῖ ἀπὸ τὸν Εὐαγγελιστὴ Ματθαῖο τὴν δωδεκὰτη Κυριακὴ μετὰ τὴν Πεντηκοστή. Γιὰ τὸν λόγο αὐτό, δὲν θὰ κάνω ἐκτενῆ ἀναφορὰ σὲ αὐτό, ἀλλὰ βάσει αὐτοῦ θὰ ἐκφράσω ὁρισμένους προβληματισμούς.
Εἴδαμε ὅτι ὁ πλούσιος νέος ἀκολουθοῦσε τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ ἀπὸ πολὺ μικρός. Ἐντούτοις, ἔμεινε ἔξω ἀπὸ τὴν χορεία τῶν Μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ. Τὸ περιστατικὸ θυμίζει τὸ λεγόμενο ἀπὸ τὸν Χριστὸ ὅτι στὴν Δευτέρα Παρουσία πολλοὶ θὰ Τοῦ ποῦν: «Κύριε, ἐπικαλούμενοι τὸ ὄνομά σου δὲν προφητεύσαμε, δὲν βγάλαμε δαιμόνια, δὲν κάναμε σημεῖα πολλά;». Ἐκεῖνος, ὅμως, θὰ τοὺς ἀπαντήσει: «Ποτὲ δὲν σᾶς γνώρισα. Φύγετε ἀπὸ κοντά μου οἱ ἐργάτες τῆς ἀνομίας». Τὸ ἀντιλαμβάνεστε, ἀδελφοί μου; Νὰ εἶναι κάποιος ὅλη τὴν ζωή του μέσα στὴν Ἐκκλησία, νὰ κάνει μέχρι καὶ θαύματα, ἀλλὰ ὅταν βρεθεῖ ἀπέναντι ἀπὸ τὸν Χριστό νὰ ἀκούσει: «Δὲν σὲ γνωρίζω». Γιατί συμβαίνει αὐτό;
Διότι πολλὲς φορὲς ἐμεῖς οἱ Χριστιανοὶ ξεφεύγουμε ἀπὸ τὴν οὐσία τῆς πίστης μας καὶ κολλᾶμε στὸν τύπο. Ὁ πλούσιος νέος ἀποχώρησε ἀπὸ τὸν Κύριο, διότι ὅλη τὴν ζωή του τυπικὰ τηροῦσε τὶς ἐντολές. Τηροῦσε τὶς ἐντολὲς ἐπειδὴ μάλλον αὐτὴ ἦταν ἡ παράδοση τοῦ περιβάλλοντός του καὶ ὄχι ἐξ αἰτίας τῆς ψυχικῆς του ἀνάγκης. Γιὰ τὸν λόγο αὐτό, παρέμενε πνευματικὰ στάσιμος. Ἔβλεπε ὅτι δὲν προοδεύει καὶ αἰσθανόταν ὅτι τοῦ λείπει αὐτὸ τὸ «κάτι» τὸ ὁποῖο θὰ τοῦ προξενοῦσε τὴν ποθητὴ συναισθηματικὴ πληρότητα. Πόσες φορὲς δὲν συμβαίνει κάτι ἀνάλογο μεταξὺ τῶν Χριστιανῶν;
Πηγαίνουμε κάθε Κυριακὴ στὴν Ἐκκλησία, νηστεύουμε στὶς διατεταγμένες νηστεῖες, κάνουμε προσευχή, τηροῦμε καὶ τὶς ἐντολές, ἀλλὰ βλέπουμε ὅτι δὲν ὑπάρχει πρόοδος. Μήπως, στὴν πραγματικότητα, εἴμαστε τυπολάτρες; Αὐτὸ θὰ τὸ διαπιστώσουμε ἂν ἀπαντήσουμε μὲ εἰλικρίνεια στὴν ἑξῆς ἐρώτηση: «Ἐφαρμόζουμε τὸν τύπο ὡς μέσο γιὰ νὰ προσεγγίσουμε τὴν οὐσία, ἢ ὡς σκοπό, γιὰ χάρη τοῦ ὁποίου θυσιάζουμε τὴν οὐσία;». Ἡ οὐσία τοῦ Χριστιανισμοῦ βρίσκεται στὴν ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τὸν συνάνθρωπο.
Αὐτὴ ἡ ἀγάπη, ὅμως, εἶναι ὁ δύσκολος δρόμος καὶ ἐπειδὴ οἱ περισσότεροι δὲν θέλουν τὰ δύσκολα, ἐπιλέγουν τὸν εὔκολο δρόμο, τὴν τήρηση τοῦ τύπου, νὰ εἶναι, δηλαδή, φαινομενικὰ χριστιανοί. Ὅταν μάλιστα δοῦν κάποιες φορὲς τὸν τύπο νὰ τίθεται στὴν ἄκρη χάρη στὴν λεγόμενη «Οἰκονομία», χάρη στὴν ἀγάπη, τότε σκανδαλίζονται. Ἐκεῖνος ποὺ κοιτάει νὰ σώσει τὴν ψυχή του, βλέπει μόνο τὰ σφάλματά του καὶ δὲν σκανδαλίζεται.
Νωρίτερα εἶπα ὅτι οἱ περισσότεροι δὲν θέλουν τὰ δύσκολα. Ἂς μοῦ ἐπιτραπεῖ νὰ ἐστιάσω στὸ ρῆμα «θέλω». Τὸ ρῆμα αὐτὸ χρησιμοποίησε καὶ ὁ Κύριός μας λέγοντας: «ὅστις θέλει ὁπίσω μου ἐλθεῖν…», δηλαδή, ὅποιος θέλει. Δὲν εἶπε: «ὅποιος μπορεῖ», διότι ὅλοι μποροῦμε νὰ Τὸν ἀκολουθήσουμε. Ἡ θέληση κρύβει πολὺ μεγάλη δύναμη καὶ δὲν φοβᾶται τὰ ἐμπόδια. Ὡς Χριστιανοί, τὸ θέλημά μας πρέπει νὰ εἶναι ταυτισμένο μὲ τὸ Θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἂν τὸ θέλημά μας εἶναι ἀντίθετο μὲ αὐτὸ τοῦ Θεοῦ, τότε πρέπει, ὅπως λέμε στὰ Μοναστήρια, «νὰ κόψουμε τὸ θέλημά μας», νὰ πιέσουμε τὸν ἑαυτό μας νὰ μὴν κάνουμε κάτι ἀντίθετο πρὸς τὸ Θέλημα τοῦ Θεοῦ.
Τὸ Θεῖο Θέλημα ἐκφράζεται, ἀρχικά, μέσῳ τῆς Ἁγίας Γραφῆς, καὶ ἔπειτα μέσῳ τοῦ διακριτικοῦ καὶ δοκιμασμένου πνευματικοῦ. Στὴν προκειμένη περίπτωση, ὁ πλούσιος νέος πλησίασε τὸν Χριστὸ ὅπως ὅλοι πλησιάζουμε τὸν πνευματικό μας πατέρα. Τοῦ κατέθεσε τοὺς προβληματισμοὺς τῆς ψυχῆς του καὶ ἔλαβε ἀπὸ τὸν Χριστὸ τὴν λύση στὸ πρόβλημά του. Ὡστόσο, δὲν ἔκανε ὑπακοὴ στὴν προτροπὴ τοῦ Χριστοῦ, διότι τοῦ φάνηκαν δύσκολα τὰ λεγόμενά Του. Ἔτσι καὶ πολλοὶ χριστιανοί, ρωτοῦν τὸν πνευματικό τους, ὁ πνευματικὸς τοὺς συμβουλεύει, ἀλλὰ ἐκεῖνοι δὲν ὑπακούουν καὶ παραμένουν στὸ θέλημά τους, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ μένουν πνευματικὰ στάσιμοι, εἴτε νὰ παίρνουν καθοδικὴ πορεία.
Στὴν Ὀρθοδοξία ἡ ἔννοια τῆς ὑπακοῆς εἶναι βασική. Ὁ κόσμος βλέπει τὴν ὑπακοὴ ὡς ὑποδούλωση, ἀλλὰ ὁ Χριστιανὸς τὴν βλέπει ὡς πηγὴ τῆς ἀληθινῆς ψυχικῆς ἐλευθερίας. Ὁ πλούσιος δὲν θέλησε νὰ ὑπακούσει τὸ κάλεσμα τοῦ Θεοῦ, διότι ἦταν ὑποδουλωμένος στὰ χρήματά του. Ἀλλὰ καὶ γιὰ νὰ μὴν λέμε πολλά, ἀπὸ τὴν κατάρα ποὺ προξένησε στὸν κόσμο ἡ ἀνυπακοὴ καὶ ἡ κατοπινὴ ἀμετανοησία τῶν Πρωτοπλάστων, μᾶς ἔσωσε ἡ ὑπακοὴ τοῦ Χριστοῦ πρὸς τὸν Οὐράνιο Πατέρα.
Ἡ μὲν ἀνυπακοὴ ἔφερε θάνατο, καὶ ἡ ὑπακοὴ μᾶς λύτρωσε ἀπὸ τὸν θάνατο. Τόσο μεγάλη ἀρετὴ εἶναι. Ἂν ὁ πλούσιος νέος πίεζε τὸν ἑαυτό του νὰ ὑπακούσει τὸν Χριστό, ἀφενὸς θὰ γέμιζε τὸ κενὸ τῆς ψυχῆς του, ἀφετέρου θὰ γινόταν Ἀπόστολος Χριστοῦ καὶ τὸ ὄνομά του θὰ γραφόταν στὸ βιβλίο τῆς ζωῆς καὶ στὴν ἀνθρώπινη ἱστορία. Μὲ τὴν ἀνυπακοή του, μὲ τὴν προτίμηση τοῦ θελήματός του τίποτε ἀπὸ αὐτὰ δὲν συνέβη.
Ἐν κατακλείδι, εὔχομαι ἡ συμπεριφορὰ τοῦ πλουσίου νέου νὰ γίνει γιὰ ἐμᾶς παράδειγμα πρὸς ἀποφυγήν. Ἀφενὸς νὰ τηροῦμε τὰ χριστιανικά μας καθήκοντα μὲ κέντρο τὴν ἀγάπη καὶ μὲ προοπτικὴ νὰ προοδεύουμε συνεχῶς μέχρι νὰ ἑνωθοῦμε μὲ τὸν Θεό, καὶ ἀφετέρου νὰ προτιμήσουμε τὴν ἐλευθερία ἀπὸ κάθε ἐξάρτηση εἴτε στὰ ὑλικὰ ἀγαθά, εἴτε στὴν ἰδιοτέλεια.
Μετ᾽ εὐχῶν,
ὁ Ἐπίσκοπός σας,
† ὁ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας Χρυσόστομος
Ιερά Μητρόπολη Αττικής και Βοιωτίας
της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών
Σάββατο 7 Δεκεμβρίου 2024
Κ. Γ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ: «ΟΙ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΘΛΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ» (ΜΕΡΟΣ ΔΕΚΑΤΟΝ ΕΒΔΟΜΟΝ)
Αποσπασματικές αναρτήσεις εκ του βιβλίου
του Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλου:
«Οι Δοκιμασίες και οι Θλίψεις στη ζωή μας κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας»,
εκδόσεις «Φωτοδότες», 4η έκδοση, σελ 154-157.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
Πρόλογος
Οι δοκιμασίες και οι θλίψεις, μας επισκέπτονται όλους! Άλλους λίγο και άλλους πολύ. Άλλους συχνά κι άλλους σε αραιότερα χρονικά διαστήματα. Κάποτε μοιάζουν δυσβάστακτες, ακόμη δε και ανυπόφορες! Πολλές φορές δε αιφνιδιαζόμαστε μ' αυτές, σαστίζουμε, τα χάνουμε, απογοητευόμαστε, απελπιζόμαστε, χανόμαστε! Σε κάθε περίπτωση λυπούμαστε, αλλάζει η ψυχική μας διάθεση, χάνουμε την ηρεμία μας, δεν ξέρουμε τι να κάνουμε, ενώ χίλιες δυο σκέψεις περνούν απ' το μυαλό μας! Να σαν κι αυτές: Γιατί να μου συμβεί αυτό; Καλά δεν ήταν όλα στη ζωή μου μέχρι τώρα; Δεν μ' αγαπάει πια ο Θεός; Γιατί με τιμωρεί; Γιατί μου στερεί αυτό ή εκείνο; Μα εγώ είμαι καλός άνθρωπος. Του το ζητούσα αυτό ή Του έλεγα να μη μου το στερήσει, κι όμως δεν με άκουσε! Και γιατί τόσοι άλλοι τα έχουν όλα, ευτυχούν, ιδιαίτερα δε εκείνοι που δεν είναι ευλαβείς και καλοί άνθρωποι; Κι ακόμη! Χίλιοι είναι οι προβληματισμοί στο «τι κάνω τώρα»; Πως να αντιμετωπίσω την κατάσταση που με βρήκε; Σε ποιους να καταφύγω; Ποια μέσα και τρόπους να χρησιμοποιήσω; Ανθρώπινα όλα τους! Κι ο καθένας θα μας πει το κάθε τι, οι φίλοι μας και πρόσωπα που μας αγαπούν θα μας συμβουλεύσουν για το ένα ή το άλλο, ως και αντικρουόμενα πράγματα ενδέχεται να ακούσουμε, ή θα προσπαθήσουν όπως-όπως να μας παρηγορήσουν, ή και να μας δώσουν πράγματι ένα χέρι βοήθειας. Ωστόσο όλα αυτά, μπορεί σε κάποιο βαθμό να μας ανακουφίζουν, όμως σε ποιο βαθμό πράγματι μας βοηθούν και μας οικοδομούν; Κι έτσι σκεφθήκαμε τους Πατέρες! Αυτούς που οικοδόμησαν και στήριξαν μοναδικά την Εκκλησία. Αυτούς που τόσο πολύ υπέφεραν ο καθένας τους προσωπικά, από ένα πλήθος δοκιμασιών και θλίψεων, όπως και ο Κύριός μας Τον οποίο τόσο πολύ αγάπησαν και υπηρέτησαν, στον οποίο τόσο πολύ αφιερώθηκαν. Λοιπόν, στ' αλήθεια, τι λένε οι Πατέρες επί όλων αυτών; Ποια είναι η θέση τους για το μεγάλο αυτό θέμα, πως οι ίδιοι το αντιμετώπιζαν, πως οικοδομούσαν τους πιστούς της εποχής τους, αλλά κι όλους τους πιστούς έκτοτε; Ενσκήψαμε στα συγγράμματά τους, την αποκαλούμενη Πατρολογία, σταχυολογήσαμε ό,τι βρήκαμε γραμμένο σ' αυτήν κατά το δυνατόν, το ταξινομήσαμε σε ενότητες, το χωρίσαμε σε κεφάλαια και πολλές παραγράφους, προβήκαμε σε πλήθος υπογραμμίσεων και γενικά σε ό,τι κρίναμε πρακτικό και χρήσιμο προκειμένου το κείμενο να είναι απλό, άνετο στη μελέτη και εύληπτο, ώστε καθένας μας -ακόμη δε και ο ολιγογράμματος- να χαρεί τα αναγραφόμενα, να παρηγορηθεί, να οικοδομηθεί και να πάρει τις αποφάσεις που πρέπει, στις δύσκολες εκείνες ώρες των δοκιμασιών και των θλίψεων. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Πατέρες περισσότερο χρησιμοποιούν τον ευρύτερο όρο «θλίψεις» στον οποίο περιλαμβάνουν τα πάντα. Δηλαδή τις κάθε είδους δοκιμασίες, τις ασθένειες, τις όποιες συμφορές, ακόμη δε και το πένθος! Είναι, πράγματι, εντυπωσιακή η σοφία τους, η έμπνευσή τους, το πλήθος των παραδειγμάτων που χρησιμοποιούν, αλλά και οι αναφορές τους στην Αγία Γραφή απ' όπου αντλούν τα πάντα, προκειμένου να βοηθήσουν τον κάθε πιστό. Στ' αλήθεια η μελέτη των κειμένων τους είναι απολαυστική, δίνει πολύ ενθουσιασμό κι ελπίδα, κατατοπίζει απολύτως, οπωσδήποτε οικοδομεί. Αλλά και αν κάποια σημεία είναι δύσκολα για κάποιον, ας τα μελετήσει πάλι και πάλι, ας μην απογοητευθεί, κι ας συνεχίσει με τα επόμενα. Δεν είναι καλό να αφήσει την τόσο εποικοδομητική μελέτη του βιβλίου, για μια δύσκολη παράγραφο, ας πούμε. Ελπίζουμε ότι ο φίλος αναγνώστης, πράγματι θα βρει χρήσιμη αυτή την προσπάθεια και θα ωφεληθεί πολύ. Όπως ωφεληθήκαμε κι εμείς κι απ' αυτήν ακόμη την συγγραφή του κι ενώ βρισκόμαστε σε καιρό δοκιμασίας...
Κ.Γ.Π.
ΟΙ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΘΛΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ
ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
δ. Στον Θεό να καταφεύγουμε και πουθενά αλλού!
Τονίζει ο Μέγας Βασίλειος:
«Ζωηρά διατύπωσε τον λόγο ο προφήτης Δαβίδ, όταν είπε:
«Στις ακατάπαυστες θλίψεις που μας βρήκαν [καταφύγιό μας είναι ο Παντοδύναμος Θεός]». (Ψαλμ. 45,2)...
«Γι' αυτό και δεν θα φοβηθούμε όταν σείεται απ' τα θεμέλια η γη και βουνά ολόκληρα γκρεμίζονται στα βάθη των θαλασσών». (Ψαλμ. 45,3).
Με τα λόγια αυτά ο προφήτης μας παρουσιάζει ότι είναι μεγάλη δύναμη η πεποίθηση
και η εμπιστοσύνη στον Χριστό γιατί,
κι αν τα πάντα γίνουν άνω - κάτω, κι αν η γη περιστρέφεται απ' τους σεισμούς,
κι αν τα βουνά εγκαταλείψουν τη θέση τους και μετατοπιστούν στη μέση της θάλασσας,
δεν θα φοβηθούμε, γιατί έχουμε τον Θεό καταφύγιο και δύναμη και βοηθό
στις υπερβολικές δοκιμασίες που μας βρήκαν.
Ποιου ανθρώπου η καρδιά είναι τόσο απτόητη, ποιου οι λογισμοί είναι τόσο ατάραχοι, ώστε σε τόσο μεγάλη σύγχυση να έχει το νου του σταθερά στραμμένο προς τον Θεό και λόγω της ελπίδας του σ' Αυτόν, να μην τα χάνει σε κανένα απ' όσα συμβαίνουν; Εμείς, όμως, δεν ανεχόμαστε την οργή ενός ανθρώπου, κι όταν μας επιτεθεί ένα σκυλί ή κάποιο άλλο θηρίο, δεν στρεφόμαστε προς τον Θεό, που στις θλίψεις μας είναι βοηθός μας, αλλ' απ' τον φόβο μας στρεφόμαστε και στηριζόμαστε στον εαυτό μας! «Ήχησαν και ταράχθησαν τα ύδατα αυτών». Ανέφερε ταραχή της γης και μετάβαση των βουνών. Τώρα λέγει σάλο και αναποδογύρισμα της θάλασσας, εξ αιτίας της πτώσεως των βουνών στα μέρη των θαλασσών. «Ήχησαν και ταράχθησαν τα ύδατα αυτών», δηλαδή των θαλασσών. Επιπλέον τα όρη δημιουργούν ταραχή στα ύδατα, επειδή δεν είναι τοποθετημένα στη θάλασσα, αλλά με τον δικό τους σάλο προξενούν μεγάλα κλονισμό στα νερά. Όταν, λοιπόν, ταράσσεται η γη, κι τα νερά των θαλασσών θα ηχήσουν και θα τιναχθούν προς τα επάνω απ' τα βάθη, και τα βουνά μετατοπίζονται και υπομένουν μεγάλη ταραχή, εξ αιτίας της υπερβολικής δυνάμεως του Θεού, τότε, λέγει, η καρδιά μας μένει απτόητη, γιατί έχουμε ασφαλείς και βέβαιες τις ελπίδες μας στον Θεό. «Εταράχθησαν τα όρη εν τη κραταιότητι Αυτού». Μπορείς να καταλάβες και μεταφορικά το νόημα του ρητού, ονομάζοντας όρη εκείνους που υπερηφανεύονται για την δύναμή τους, αγνοούν όμως τη δύναμη του Θεού, και υπερυψώνονται κατά της γνώσεως του Θεού, στη συνέχεια όμως νικιούνται από εκείνους που κηρύττουν τον Λόγο της σοφίας με δύναμη και σοφία, και μετά τη συναίσθηση της φτώχειας τους φοβούνται τον Κύριο, και ταπεινώνονται κάτω απ' τη δύναμή Του. Ίσως και οι άρχοντες του αιώνα αυτού, και οι πατέρες της μάταιης σοφίας, ονομάζονται κι αυτοί όρη, οι οποίοι ταράσσονται με τη δύναμη του Χριστού, την οποία φανέρωσε στον αγώνα Του διά του σταυρού εναντίον του κυρίαρχου θανάτου. (Εβρ. 2,14).
[Απ' την Ομιλία του «ΕΙΣ ΤΟΝ ΜΕ' ΨΑΛΜΟΝ»]
Στο επόμενο κείμενο ο Μ. Βσίλειος, τονίζει τη βεβαιότητα ότι οι δοκιμασίες και οι θλίψεις είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα των εναρέτων, και πως με την καταφυγή μας στον Θεό και τις θερμές ικεσίες μας, Εκείνος μας λυτρώνει. Δέστε... «Είναι πολλές οι θλίψεις των δικαίων και των εναρέτων, κι απ' όλες αυτές θα τους λυτρώσει ο Κύριος», αναφέρει ο Ψαλμωδός. Και «εν παντί θλιβόμενοι, αλλ' ου στενοχωρούμενοι», λέγει ο Απ. Παύλος (β' κορ. 4,8). [Δηλαδή θλιβόμαστε σε κάθε τόπο και περίσταση, αλλ' οι θλίψεις αυτές δεν μας δημιουργούν αδιέξοδο και αγωνιώδη στενοχώρια]. Γι' αυτό και ο Κύριος είπε στους μαθητές Του: «Εν τω κόσμω θλίψιν έχετε. Αλλά θαρσείτε, εγώ νενίκηκα τον κοσμον» (Ιω. 16,33). [Δηλαδή, εφόσον είσαστε μέσα στον κόσμο θα έχετε θλίψη. Αλλά έχετε θάρρος, εγώ έχω νικήσει τον κόσμο, εξασφαλίζοντας έτσι και σ' εσάς τη νίκη]. Ώστε, αν κάποτε δεις τους δικαίους και τους ευσεβείς να βρίσκονται σε δοκιμασίες, όπως οι ασθένειες, οι αναπηρίες του σώματος, ο θάνατος των συγγενών, τα χτυπήματα, οι εξευτελισμοί, η φτώχεια και η στέρηση των αναγκαίων, να θυμηθείς ότι: «Είναι πολλές οι θλίψεις των δικαίων και π' όλες αυτές θα τους λυτρώσει ο Κύριος» (Ψαλμ. 33,20). Εκείνος δε που λέει ότι δεν αρμόζει στον δίκαιο και ευσεβή η θλίψη, δεν λέει τίποτε άλλο, παρά το ότι δεν αρμόζει στον αθλητή ο αντίπαλος. Αλλ' εάν ο αθλητής δεν αγωνίζεται με αντίπαλο, [ποιες αφορμές (αιτίες) θα έχει για να στεφανωθεί; Ήδη για τέταρτη φορά αναφέρει ο Ψαλμός αυτός (ο 33ος) με ποιον τρόπο σώζει ο Κύριος απ' τις θλίψεις, εκείνους που θέλει να σώσει. Πρώτα είπε: «Ζήτησα με πόθο τον Κύριο και με άκουσε με ευγένεια, και με λύτρωσε απ' όλες τις θλίψεις μου». (Ψαλμ. 33,5). Δεύτερο, πάλι, είπε: «Αυτός ο φτωχός και ταπεινωμένος φώναξε δυνατά και ο Κύριος τον άκουσε με ευμένεια και τον λύτρωσε απ' όλες τις θλίψεις μου» (33,7). Τρίτο είπε: «Ύψωσον κραυγή ικεσίας οι δίκαιοι και ο Κύριος τους άκουσε με ευμένεια, και τους λύτρωσε απ' όλες τις θλίψεις και τις δοκιμασίες τους». (Ψαλμ. 33,18). Και τελευταία: «Είναι πολλές οι θλίψεις που θα δοκιμάσουν στη ζωή τους οι δίκαιοι και απ' όλες αυτές θα τους λυτρώσει ο Κύριος». (Ψαλμ. 33,20).
[Απ' την ΟΜΙΛΙΑ του «ΕΙΣ ΤΟΝ ΛΓ' ΨΑΛΜΟΝ»]
Αποσπασματικές αναρτήσεις εκ του βιβλίου
του Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλου:
«Οι Δοκιμασίες και οι Θλίψεις στη ζωή μας κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας»,
εκδόσεις «Φωτοδότες», 4η έκδοση, σελ 154-157.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
Παρασκευή 6 Δεκεμβρίου 2024
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ: ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΑΛΑΝΤΩΝ ΧΩΡΙΣ ΕΛΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΒΟΛΕΣ
Ιερά Μητρόπολη Λαρίσης και Πλαταμώνος
της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών
Ετικέτες:
ΙΣΤ' ΜΑΤΘΑΙΟΥ,
ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ,
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΗΣ
Πέμπτη 5 Δεκεμβρίου 2024
ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΥ: «ΑΣΚΗΤΙΚΑ» - ΛΟΓΟΣ ΙΒ'': ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΠΩΣ ΟΦΕΙΛΕΙ ΝΑ ΚΑΘΗΤΑΙ Ο ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΗΣΥΧΙΑΝ
Αποσπασματικές αναρτήσεις εκ του βιβλίου
του αγίου Ισαάκ του Σύρου:
«Ασκητικά»
εκδόσεις «Μαρίας Β. Ρηγοπούλου», Θεσσαλονίκη 2011, σελ. 59-62.
Φωτοτυπική ανατύπωσις της εκδόσεως 1871.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
Χάριτι Θεού προβαίνουμε στην ηλεκτρονική μεταφορά αποσπασματικών αναρτήσεων, από το πασίγνωστο έργο του αγίου αββά Ισαάκ του Σύρου «ΑΣΚΗΤΙΚΑ», από φωτοτυπική ανατύπωση του 1871, που επιμελήθηκαν οι εκδόσεις «Ρηγοπούλου». Το βιβλίο μπορεί να αναγνωσθεί στο διαδίκτυο σε μορφή PDF, ωστόσο θεωρήσαμε, πως για την αποτελεσματικότερη ανάγνωσή του, θα ήταν, ίσως, καλύτερα να αναγνωσθεί σε τακτικές αποσπασματικές αναρτήσεις, ίσως για να γίνει πιο κατανοήσιμο. Τα «ΑΣΚΗΤΙΚΑ» ήταν και το βιβλίο που συνιστούσε συνεχώς και επιμόνως ο αγαπημένος μας Γέροντας Ιερώνυμος της Αίγινας, λέγοντας: «Να διαβάζετε καθημερινά τον άγιο Ισαάκ τον Σύρο. Εγώ πολύ ωφελήθηκα από αυτά που γράφει. Ένα μικρό κομμάτι κάθε μέρα...». Ο όσιος καταγόταν από γονείς Σύρους. Γεννήθηκε στη Νινευΐ της Μεσοποταμίας ή κατά τη γνώμη άλλων κοντά στην Έδεσσα της Συρίας. Ενώ ήταν στο απόγειο της νεότητός του, άφησε τον κόσμο και εγκαταστάθηκε μαζί με τον αδελφό του σε ένα κοινόβιο της περιοχής. Εκεί φόρεσε το αγγελικό σχήμα του μοναχού και ασκήθηκε με κοπιώδεις αγώνες στις αρετές της μοναχικής ζωής. Αργότερα, πλέον ώριμος πνευματικά, αποχώρησε σε ένα ερημικό και ήσυχο μέρος, όπου κατοίκησε μόνος με μόνο τον Θεό. Επιδόθηκε με ζήλο στη νοερή προσευχή και αξιώθηκε από το Θεό μεγάλων χαρισμάτων. Στα κείμενά του σημειώνει πως για μεγάλο χρονικό διάστημα δέχθηκε πολλούς πειρασμούς στο ερημητήριό του και πληγές από τα πονηρά πνεύματα, αλλά πάντοτε με τη βοήθεια της θείας Χάριτος τα υπερκερούσε και ενδυνάμωνε πνευματικά και ψυχικά. Ο «Ευεργετινός» είναι γεμάτος από αποσπάσματα των Λόγων του. Σ' αυτόν άλλωστε παραπέμπει ο Όσιος Πέτρος ο Δαμασκηνός στα έργα του, που δημοσιεύονται στην «Φιλοκαλία», ο 'Οσιος Νικηφόρος ο Μονάζων, διδάσκαλος του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και ο 'Αγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης, ο οποίος συνιστά στους Ησυχαστές την μελέτη των Λόγων του. Ο 'Αγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς άλλωστε σημειώνει: «...καρπόν της προσευχής ο 'Αγιος Ισαάκ προσηγόρευσε τον φωτισμόν· φησί γαρ [ο ῞Αγιος Ισαάκ], «καθαρότης εστί νοός, εφ' η διαυγάζει εν τω καιρώ της προσευχής το φως της Αγίας Τριάδος· και τότε ο νους υπεράνω της προσευχής γίνεται και ου δεί καλείν ταύτην προσευχήν, αλλά τοκετόν της καθαράς προσευχής, της διά του Πνεύματος καταπεμπομένης» και πάλι «προσευχή εστί καθαρότης νοός, ήτις μόνη εκ του φωτός της Αγίας Τριάδος μετ' εκπλήξεως τέμνεται...». Ευχόμαστε στους αναγνώστες μας την καλή και εποικοδομητική ανάγνωση, προς πνευματική τέρψη και καρποφορία των λόγων που δίδαξε ο ουρανοπολίτης αυτός, παραδομένος πλήρως στον Θεό, ερημίτης.
Γ. Δ.
ΛΟΓΟΣ Η': ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΠΩΣ ΟΦΕΙΛΕΙ ΝΑ ΚΑΘΗΤΑΙ Ο ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΟΣ ΕΙΣ ΤΗΝ ΗΣΥΧΙΑΝ
Άκουσον, ω αγαπητέ,
εάν θέλης να μη γίνωνται τα έργα και οι κόποι σου ματαίως,
και αι ημέραι της ζωής σου να παρέρχωνται εν αργία, στερούμενοι του κέρδους της ησυχίας,
τον οποίον ελπίζουσιν οι διακριτικοί.
Ποίησον την αρχήν της ησυχίας σου μετά διακρίσεως, και όχι από περιπιησίν τινος ανθρώπου,
όπερ πάσχουσιν οι πολλοί, ίνα μη γίνης ως αυτοί.
Έχε τον σκοπόν σου προηγουμένως εις τον νουν σου,
ίνα συμφώνως με αυτόν διευθύνης τα έργα της ησυχαστικής σου πολιτείας.
Ερώτησον δε και τους έχοντας γνώσιν εκ πείρας, και όχι από μόνην την ιδίαν αυτών γνώσιν'
και μη αμεριμνήσης, έως ότου να γυμνασθής εις όλα έργα της ησυχίας'
και εις το παν βήμα το οποίον κάμνεις εις τι έργον, εξέταζε σεαυτόν, εάν περιπατής την αληθινήν όδόν της αρετής, ή παρεκτράπης από αυτήν, και πλανάσαι έξωθεν αυτής εις τρίβον τινά' και μη πιστεύσης ποτέ, ότι η ακριβής πολιτεία της ησυχίας τελειούται εκ μόνων των φανερών έργων. Εάν επιθυμής ν' αποκτήσης αρετήν τινα διά της δοκιμής, πρέπει να έχεις σημεία και αποδείξεις τινάς κρυπτάς εις την ψυχήν σου δι' έκαστον βήμα, το οποίον κάμνεις εις αυτήν, και εξ αυτών δύνασαι να γνωρίσης, εάν περιπατής την αληθή οδόν των πατέρων, ή ευρίσκησαι εις την πλάνην του εχθρού. Και έστωσάν σοι ταύτα τα ολίγα προς οδηγίαν σου, μέχρις ότου να σοφισθής παρά Θεού εις την οδόν της ησυχίας σου. Όταν, ευρισκόμενος εις την ησυχίαν, βλέπης, ότι το λογιστικόν σου δύναται να ενεργή ελευθέρως εις τους καλούς λογισμούς, και δεν επιβάλλεται εις την εξουσίαν αυτού βία τις, ενώ ενεργή εις τίνας εκ τούτων των καλών λογισμών, γνώριζε τότε, ότι η ησυχία σου είναι ορθή. Και πάλιν, όταν προσεύχησαι, εάν εις τα διάφορα είδη της προσευχής σου ευρίσκηται ο νους σου, όσον το δυνατόν, περιορισμένος, και εξαίφνης κόβεται ο στίχος εκ της γλώσσης σου, και η ψυχή σου ευρίσκεται σιωπώσα χωρίς να θέλη, και διαρκούσι ταύτα τα σημεία, τότε γνώριζε, ότι η ησυχία σου ήρξατο να προοδεύη, και διπλασιάζεται εις σε η πραότης' διότι η μόνη απλή ησυχία, η γινομένη άνευ τινός αρετής, ορώς κρινομένη, είναι κατηγορημένη' η μόνη απλή ησυχία είναι ως εν μονογενές μέλος, κεχωρισμένον εκ της βοηθείας των άλλων μελών, και ως τοιαύτη θεωρείται και υπό των εναρέτων και διακριτικών ησυχαστών. Και πάλιν, εάν βλέπης, ότι εις έκαστον λογισμόν, κινούμενον εις την ψυχήν σου, και εις πάσαν ενθύμησιν και θεωρίαν, γενομένας εις την ησυχίαν σου, οι οφθαλμοί σου πληρούνται δακρύων χωρίς τινος βίας, και βρέχουσι τας παρειάς σου, γνώριζε τότε, ότι ήρξατο να γίνη έμπροσθέν σου άνοιγμα φραγμού προς καταστροφήν του εχθρού σου. Και πάλιν, εάν αισθάνησαι εις εαυτόν από καιρόν εις καιρόν, ότι ο νους σου κατέρχεται αφ' εαυτού εις την καρδίαν σου, χωρίς συ να πράττης τούτο κατά την τάξιν και συνήθειαν, και διαμένει εκεί ώραν τινά, ή όσον είναι σύνηθες, και μετά ταύτα βλέπεις, ότι παρελύθησαν τα μέλη του σώματός σου, και ότι αυτό διαμένει εις σε επί πολύ, γνώριζε τότε, ότι ήρξατο η νεφέλη της χάριτος του αγίου Πνεύματος να επισκιάζη την σκηνήν της καρδίας σου. Αφού δε κάμης πολύν καιρόν εις την ησυχίαν, παρατήρησον, και εάν εύρης, ότι η ψυχή σου κυριεύεται από λογισμούς, οίτινες αποσπώσι και εξουσιάζουσιν αυτήν, και βιαίως πάσαν ώραν αιχμαλωτίζεται υπ' αυτών, και οδηγούσι τον νουν εν πάσει περιστάσει εις εκείνα, τα οποία επράχθησαν υπ' αυτής της ψυχής, ή επιθυμεί να εξετάζη τα μάταια πράγματα, γνώριζε τότε καλώς, ότι ματαίως κοπιάζεις εις την ησυχίαν, και ότι η ψυχή σου περιπλανάται τήδε κακείσε ανωφελώς, και δίδονται εις αυτήν αφορμαί από τα έξω πράγματα ένεκα της εσωτερικής αμελείας, της προερχομένης από την παράβλεψιν των καθηκόντων, και μάλιστα από την παράβλεψιν της αγρυπνίας και της αναγνώσεως' λοιπόν προλαβών διόρθωσον παρευθύς τον εατόν σου. Όταν δε κατά τας τοιαύτας περιστάσεις συνέλθης εις τον εαυτόν σου, και βλέπης, ότι δεν ευρίσκεις ειρήνην από της ενοχλήσεως των παθών, μη θαυμάσης και απορήσης εις τούτο' καθότι εάν το βάθος της γης, το οποίον δέχεται τας ακτίνας του ηλίου, διατελή επί πολλήν ώραν θερμόν, και εάν πάλιν η οσμή των ιατρικών και η ευωδία του μύρου, η διαδιδομένη εις τον αέρα, δεμένη επί πολλήν ώραν, έως ότου να διαλυθή και εξαφανισθή, πόσω μάλλον τα πάθη, τα οποία ομοιάζουσιν ως συνειθισμένοι εις το μεγαλείον σκύλοι να γλύφωσιν αίματα, οπόταν δε ευρίσκωσιν ύλην κατά την συνήθειαν αυτών, δεν ίθελον ίστασθαι έμπροσθεν της θυρός της καρδίας σου, και να φωνάζωσι, μέχρις ου ήθελε διασκεδασθή η δύναμις της προτέρας αυτών συνηθείας; Όταν δε η αμέλεια άρχηται μετά υπούλου τρόπου να εισέλθη εις την ψυχήν σου, και πλησιάζη να σκοτισθή ο οίκος της ψυχής σου, προηγουμένως συμβαίνουσι ταύτα τα σημεία αισθάνεσαι εις τον εαυτόν σου κρυπτώς, ότι ασθενείς κατά την πίστιν, και πλεονεκτείς εις τα φαινόμενα πράγματα, και ελαττούται η προς τον Θεόν πεποίθησίς σου, και σοι φαίνεται ότι ζημιούται υπό του γείτονός σου, και πληρούται η ψυχή σου μέμψεως κατά του πλησίον σου, και διά της καρδίας σου κατηγορείς πάντα άνθρωπον, και παν πράγμα, και όσα τινά απαντάς διά τε του λογισμού και των αισθήσεων, προσέτι και αυτόν τον ύψιστον Θεόν, και φοβείσαι διά την βλάβην του σώματός σου, ένεκα της οποίας κυριεύεσαι κατά πάσαν του σώματός σου, ένεκα της οποίας κυριεύεσαι κατά πάσαν ώραν από μικροψυχίαν, και από καιρόν εις καιρόν ευρίσκεται η ψυχή σου πεφοβισμένη τόσον, ώστε να φοβήσαι και από την σκιάν σου, και να βιάζησαι εις τα έργα σου από δειλίαν.
ΠΙΝΑΞ ΤΩΝ ΥΠΟ ΤΗΣ ΒΙΒΛΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
ΛΟΓΟΙ:
Α'. Περί αποταγής και μοναχικής πολιτείας
Β'. Περί απαρνήσεως κόσμου και αποχής της προς τους ανθρώπους παρρησίας
Γ'. Περί αναχωρήσεως, και ότι δεν πρέπει να δειλιώμεν και να φοβώμεθα, αλλά να στηρίζωμεν την καρδίαν εις την προς Θεόν πεποίθησιν, και να έχωμεν θάρρος και αδίστακτον πίστιν, ως έχοντες φρουρόν και φύλακα τον Θεόν
Δ'. Περί του πόθου του κόσμου
Ε'. Περί του απομακρύνεσθαι εκ του κόσμου, και εξ όλων, όσα θολώνουσι και σκοτίζουσι τον νουν
ς'. Περί της ωφελείας της προερχομένης εκ της φυγής του κόσμου
Ζ'. Περί τάξεως και καταστάσεως των αρχαρίων, και όσα άλλα ανήκουσιν εις αυτούς
Η'. Περί λεπτής τάξεως της διακρίσεως
Θ'. Περί τάξεως της μοναχικής πολιτείας συντομίας τε και διαφοράς και πώς, και τίνι τρόπω γεννώνται αι αρεταί η μία από την άλλην
Ι'. Περί του δια τίνος τρόπου φυλάττεται το κάλλος της μοναχικής πολιτείας, και τις είναι ο τρόπος της δοξολογίας του Θεού
ΙΑ'. Περί του ότι δεν πρέπει ο δούλος του Θεού, όστις επτώχευσεν από τα του κόσμου, και εξήλθεν εις αναζήτησιν του Θεού, επειδή δεν έφθασεν εις την επίγνωσιν της αληθείας, να φοβηθή και να παύση πλέον από την αναζήτησιν του Θεού, και να ψυχράνη την θέρμην αυτού, την γεννωμένην από τον θείον πόθον και την έρευναν των θείων μυστηρίων, από τα οποία αίτια του φόβου αυτού συμβαίνει να ταράττηται ο νους δια της ενθυμήσεως των παθών
ΙΒ'. Περί του πώς οφείλει να κάθηται ο διακριτικός εις την ησυχίαν
ΙΓ'. Περί του ότι είναι ωφέλιμος εις τους ησυχαστάς η αργία από τας φροντίδας, και επιζήμιος η είσοδος και η έξοδος εκ του κελλίου αυτών
ΙΔ'. Περί αλλαγής και τροπής, της γινομένης εις τους οδεύοντας την οδόν της ησυχίας, ήτις είναι ωρισμένη υπό του Θεού
ΙΕ'. Περί των ησυχαστών, πότε άρχονται να γνωρίζωσι, που έφθασαν δια των πνευματικών αυτών κόπων, πλέοντες την απέραντον θάλασσαν της ησυχαστικής ζωής, και πότε δύνανται να ελπίσωσιν ολίγον, ότι οι κόποι αυτών ήρχισαν να δίδωσιν εις αυτούς καρπούς
Ις'. Περί των τρόπων των αρετών
ΙΖ'. Περί ερμηνείας των τρόπων της αρετής, και ποία είναι η δύναμις και η διαφορά εκάστου
ΙΗ'. Περί του πόσον γίνεται το μέτρον της γνώσεως, και τα μέτρα τα περί της πίστεως
ΙΘ'. Περί πίστεως και ταπεινοφροσύνης
Κ'. Περί του, πόσην τιμήν έχει η ταπεινοφροσύνη, και πόσον ο βαθμός αυτής είναι ανώτερος [...]
Αποσπασματικές αναρτήσεις εκ του βιβλίου
του αγίου Ισαάκ του Σύρου:
«Ασκητικά»
εκδόσεις «Μαρίας Β. Ρηγοπούλου», Θεσσαλονίκη 2011, σελ. 59-62.
Φωτοτυπική ανατύπωσις της εκδόσεως 1871.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ: ΘΑ ΜΕΙΝΟΥΜΕ ΣΤΟ ΠΕΙΣΜΑ;
Ιερά Μητρόπολη Λαρίσης και Πλαταμώνος
της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών
Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου 2024
ΠΑΤΡΙΚΑΙ ΝΟΥΘΕΣΙΑΙ: ΠΕΡΙ ΑΜΑΡΤΙΑΣ, ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ, ΠΕΝΘΟΥΣ ΚΑΙ ΔΑΚΡΥΩΝ
Αποσπασματικές αναρτήσεις εκ του βιβλίου
του Γέροντος Εφραίμ, προηγούμενου της Ιεράς Μονής Φιλοθέου:
«ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΝΟΥΘΕΣΙΑΙ»,
εκδόσεις «Ιερά Μονή Φιλοθέου, Άγιον Όρος», 3η έκδοση, 1989, σελ 87-90.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
Το να πέσωμεν και να τραυματισθώμεν, τούτο έξεστι τοις ανθρώποις, εφ' όσον και αν μία ημέρα εστίν η ζωή του ανθρώπου επί της γης, έγκειται η διάνοια αυτού επί τα πονηρά εκ γεννήσεως αυτού, τούτο ουχί ανθρώπινον. Η μετάνοια αναδημιουργεί τον άνθρωπον' αύτη εδόθη, ίνα θεραπεύη την ψυχήν μετά το βάπτισμα, και, εάν αύτη έλειπεν, σπανίως θα εσώζετο ο άνθρωπος. Διά τούτο η αρετή της μετανοίας δεν έχει τέλος εφ' όσον υπάρχει πνοή ζωής εν τω ανθρώπω, διότι έξεστι και τοις τελείοις να σφάλλουν. Τέκνα μου, οσάκις ίδητε τον λογισμόν να σας ελέγχη δι' αμαρτήματα τινά, αμέσως πάρετε το φάρμακον' μετανοήσατε, κλαύσατε, εξομολογηθήτε, και ιδού επανέρχεσθε εις την προτέραν κατάστασιν. 2α. Ο Ιούδας ο προδότης αφιερώσας εαυτόν τω Κυρίω και μέτοχος χαρίτων γενόμενος, θαύματα συνεπετέλει μετά των λοιπών Αποστόλων και εις το τέλος εναυάγησεν. Ο ληστής έργα ασεβείας, κακοπραγίας, ανήθικα, κ.λ.π. πράξας και φωνήν ελέους κράξας, κατέπαυσεν εις τον αχείμαστον λιμένα της αιωνίου μακαριότητος. Ο λαός των Εβραίων, ο τας επαγγελίας του Θεού δεχθείς και περιούσιος και εκλεκτός και άγιος υπό Θεού κληθείς, τυφλωθείς έχασε τον Θεόν διά παντός. Τα βάρβαρα έθνη, η πόρνη κατά τα έργα, εδέξαντο το κήρυγμα και εκληρονόμησαν ό,τι ο Ισραήλ απώσατο, τον Θεόν. Διά τούτο μακράν η απόγνωσις και η απελπισία' όσον και αν είμεθα αμαρτωλοί, οφείλομεν αεί προστρέχειν τω Θεώ και τους οφθαλμούς της ψυχής μας, ως δούλοι, εναποτίθεσθαι εις χείρας του Κυρίου αυτών' ούτω προς Κύριον έστωσαν και ημών οι οφθαλμοί, ελπίζοντες αεί εις το έλεος του Κυρίου έως του οικτιρήσαι ημάς. 3η. Η έκπτωσις του ανθρώπου εις την θνητότητα την σωματικήν με τα επακόλουθα της εξορίας και της απομακρύνσεως εκ του αγαθού πατρός Θεού, επροξένησαν τον νόμον της αμαρτίας, τον αντιστρατευόμενον εις τον νόμον του Θεού. Ο νόμος της αμαρτίας, ως ροπή και κλήσις και ως πονηρία, έγκειται εις τον άνθρωπον εκ νεότητος αυτού. Και αυτή η ροπή προς το κακόν, ως προπατορική κληρονομία και δείγμα και αποκύημα και λείψανον της παλαιάς αποκοπής από την πηγήν της ευτυχίας, έλαβε φυσικά διαστάσεις επί την ανθρωπίνην φύσιν και ως εκ τούτου σύρεται αύτη επί τα πονηρά και φυσικώς ακολουθούν αι θλιβεραί επιφοραί εις τα τέκνα του Αδάμ και της Εύας. Η ανάκλησις επί την πάλαι υιοθεσίαν, διά μέσου του σταυρικού θανάτου του Κυρίου Ιησού, ωδήγησεν εις την αιώνιον σωτηρίαν' αλλ' όμως ουκ ήρε τον νόμον της αμαρτίας, τον ένδοθεν του ανθρώπου' όχι ότι ουκ ηδύνατο, διότι έστω και μία ρανίς του φρικτού και αγίου αίματος του Ιησού Χριστού ηδύνατο το παν να μεταβάλη, αλλά οικονομικώς τον άφησε να συνυπάρχη υω ανθρώπω, ίνα διά μέσου τούτου όχι μόνον να παιδαγωγήση, αλλά ίνα γνωρίση και την εκάστου προαίρεσιν. Ουκ επέτρεψεν ο Θεός, λέγει η Γραφή, να εξολοθρεύση ο Ιησούς του Ναυή πάντα τα κύκλω αυτού ειδωλολατρικά έθνη, αλλά άφησέ τινα, ίνα διά των τοιούτων διδάξη τους υιούς Ισραήλ, τον πόλεμον. Όταν λοιπόν αυτός ο νόμος της αμαρτίας δεν εύρη αντίπαλον γενναίον, δηλαδή την καλήν θέλησιν και προαίρεσιν, με όπλα τας θείας εντολάς και παραγγέλματα, τότε νικά και αιχμαλωτίζει τον αγωνιστήν' τον γυμνώνει εκ των θεϊκών όπλων και κατόπιν τον σύρει προς τον αμαρτωλόν της αμαρτίας ρουν. Εκ τούτων όλων και άλλων πολλών, βγαίνει το αληθές συμπέρασμα ότι όλα τα θλιβερά γεγονότα και πράγματα επί την ανθρωπίνην φύσιν είναι αποκυήματα της ολισθήσεώς της εκ της πρώτης αθανασίας προς την θνητότητα' και ότι του Θεανθρώπου Ιησού η σωτήριος θυσία ουκ ήρε τον ένθοδεν του ανθρώπου νόμον της αμαρτίας οικονομικώς, προς παιδαγωγίαν αυτού και διά άλλα πολλά σωτήρια αίτια, ίνα διά τούτων τον καταστήση σοφόν κληρονόμον των αιωνίων Αυτού αγαθών. 4η. «Όπου εύρω σε, εκεί και κρινώ σε». Να η αξία της στιγμής' σε εύρεν εν μετανοία; Σε έφθασεν εν εξομολογήσει; Σε επρόφθασε με το «ήμαρτον, Πάτερ, εις τον ουρανόν και ενώπιόν σου»; (Λουκ. 15,18). Σε προσήγγισεν με το δάκρυ της γνησίας μετανοίας και αυτομεμψίας; Ιδού εις μίαν στιγμήν χρόνου σε κρίνει ο Θεός καθώς ελάλησεν' «πιστός ο Κύριος εν τοις λόγοις Αυτού» (Ψαλμ. 144,13). Εάν εις το ανάπαλιν σε εύρη, ω άνθρωπε, τότε θα ανοιχθούν τα μάτια της ψυχής και θα ίδης τι εζημιώθης' αλλά τι το όφελος; Άμα κρίνη ο Θεός τον άνθρωπον, τότε περιττή η μετάνοια' όταν τελειώση η πανήγυρις, περιττά τα πολλά λόγια' τα παν ετελείωσε! Ω, τι μέγα μυστήριον τούτο! Ω Θεέ μου, γλυκέ μου Ιησού, άνοιξόν μοι τα όμματα της ψυχής μου, ίνα ίδω καθαρώτατα τούτο το μέγα μυστήριον της αιωνίου σωτηρίας μου, ίνα ετοιμάσω εφόδια διά της χαριτός Σου βοηθούμενος, ίνα μη εν τω τέλει του βίου μου μεταμεληθώ χωρίς όφελος. Ως βλέπεις, τίποτε απολύτως δεν κάμνω, αλλά όλως λελέπρωμαι από πάθη' δώρησέ μου δάκρυα και μετάνοιαν ολόκληρον, προτού να έλθη η εσχάτη ώρα, καθ' ην θα ακούσω την φωνήν Σου: «Ετοίμασον τα περί του οίκου σου, αποθνήσκεις και ου ζήσεις».
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ»
Αποσπασματικές αναρτήσεις εκ του βιβλίου
του Γέροντος Εφραίμ, προηγούμενου της Ιεράς Μονής Φιλοθέου:
«ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΝΟΥΘΕΣΙΑΙ»,
εκδόσεις «Ιερά Μονή Φιλοθέου, Άγιον Όρος», 3η έκδοση, 1989, σελ 87-90.
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΗΣ ΝΗΣΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ
Ἀγαπητοὶ Πατέρες καὶ Ἀδελφοί·
Ἡ χάρη τοῦ Σωτῆρος μας Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπιτρέπει καὶ πάλι νὰ εἰσερχόμαστε ὀρθοδόξως στὴν εὐλογημένη περίοδο τῆς Νηστείας τῶν Χριστουγέννων. Κι ἐμεῖς ὡς τέκνα ὑπακοῆς στὴν ἁγία Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας, στοὺς ἱεροὺς θεσμοὺς καὶ τὶς παραδόσεις της, ἀρχίζουμε αὐτὴν μὲ προθυμία καὶ εὐχαριστία, διότι πρόκειται γιὰ εὐκαιρία πνευματικῆς ἀνάτασης.
Ἐνῶ οἱ ψυχές μας καταπονημένες ἀπὸ πολλὰ βάρη, πολλὲς μέριμνες, πολλὰ προβλήματα καὶ πολλοὺς πειρασμοὺς αἰσθάνονται πιεσμένες καὶ θλιμμένες, ἡ ἁγία Πίστη μας φροντίζει νὰ μᾶς παράσχει ἄριστο τρόπο γιὰ ψυχικὴ τόνωση, ἐνίσχυση καὶ ἀνόρθωση.
Οἱ πολλὲς βιωτικὲς μέριμνες, ἀλλὰ καὶ οἱ μικρὲς ἤ μεγάλες ἐκτροπὲς στὴν ἁμαρτία ποὺ καραδοκεῖ μὲ ποικίλες μορφὲς καὶ τρόπους, ἀποπροσανατολίζουν τὴν πνευματική μας πορεία καὶ μᾶς ἐκτρέπουν ἀπὸ τὴν εὐθεῖα ὁδὸ τῶν καλῶν στόχων καὶ σκοπῶν μας. Οἱ καθημερινὲς ἀπαιτήσεις τῆς ζωῆς μᾶς ὁδηγοῦν συχνὰ σὲ χαλάρωση ἕως καὶ ματαίωση τῆς πνευματικῆς προσπάθειας καὶ τοῦ πνευματικοῦ ἀγῶνα, ποὺ πρέπει νὰ μᾶς χαρακτηρίζει σὰν ἀληθινοὺς Ὀρθοδόξους Χριστιανούς. Τὰ συνεχῆ ἐξωτερικὰ ἐρεθίσματα ἀπὸ ὅσα συμβαίνουν γύρω μας, ἀλλὰ καὶ ἡ ἐσωτερικὴ ἀστάθεια καὶ ταραχὴ στοὺς λογισμούς, μᾶς δημιουργοῦν ἀναστάτωση καὶ ἀνασφάλεια.
Ὅμως, μὴν ἀποκάμουμε καὶ μὴν ἀδημονοῦμε! Τὸ λειτουργικὸ πρόγραμμα καὶ ἡ ἐξαγιαστικὴ πρόταση τῆς Ἐκκλησίας μᾶς καλοῦν σὲ μία νέα προσπάθεια ψυχικῆς καὶ σωματικῆς ἀνακαίνισης. Ἡ νηστεία στὶς τροφές, ποὺ ὡς γνωστὸν δὲν εἶναι ἰδιαίτερα αὐστηρή, μᾶς ἐλευθερώνει ἐν τούτοις ἀπὸ τὶς ὑλικὲς ἐξαρτήσεις. Παράλληλα, μᾶς ἐμπνέει σὲ καλύτερη φροντίδα γιὰ καθαρότητα καρδιᾶς καὶ γιὰ ἐγκράτεια παθῶν, κατευθύνοντάς μας σὲ καλύτερη ἐπίγνωση καὶ μετάνοια.
Ἡ κατὰ δύναμιν νηστεία ἀπὸ ἀρτύσιμες τροφές, εἶναι φυσικὸ νὰ περιλαμβάνει περισσότερη προσοχὴ καὶ καλύτερη προσευχή. Ἐπίσης, ἐπιμέλεια στὴν ἀποφυγὴ τῆς ὅποιας σύγχυσης καὶ ταραχῆς, καθὼς καὶ περισσότερη μελέτη τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ. Ὀφείλουμε μάλιστα συχνότερη συμμετοχὴ στὰ ἅγια Μυστήρια κατὰ τὴν περίοδο αὐτή, ἡ ὁποία περιλαμβάνει πολλὲς καὶ σημαντικὲς ἑορτὲς στὸν λειτουργικό μας κύκλο. Ὁπότε, μᾶς δίνονται ἄφθονες εὐκαιρίες γιὰ καλύτερη συμμετοχὴ στὶς ἱερὲς Ἀκολουθίες τῆς Ἐκκλησίας, προσεκτικότερη ἐνδοσκόπηση καὶ βαθύτερη αὐτογνωσία. Ὅλα αὐτὰ συνιστοῦν τὶς καλύτερες προϋποθέσεις γιὰ βίωση τῆς μετανοίας καὶ προσφυγὴ στὸ ἐξαγνιστικὸ Μυστήριο τῆς ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως.
Ἡ περίοδος τῆς Σαρακοστῆς τῶν Χριστουγέννων συνίσταται ἰδιαίτερα γιὰ ἀποφυγὴ κακῶν συνηθειῶν, τακτοποίηση ἐκκρεμοτήτων, διόρθωση σφαλμάτων, συγχώρηση παραπτωμάτων, συμφιλίωση χωρισμῶν, ἄφεση ἁμαρτιῶν, βοήθεια ἀδυνάτων, ἔλεος πτωχῶν, συγκράτηση ἐκνευρισμῶν, παύση κακολογιῶν, περιορισμὸ λόγων πολλῶν, παρεμπόδιση κατακρίσεων, ἀποστροφὴ ψεμάτων, ἐκδίωξη συκοφαντιῶν, κατακράτηση θυμῶν, σταμάτημα αὐταρεσκείας, εἰρωνείας, χλευασμῶν, μικροπρεπειῶν καὶ ἐγωϊσμῶν...
Ἀγαπητοὶ Ἀδελφοί·
Ὅλα αὐτὰ δὲν ἐπιτυγχάνονται ἄν ἡ νηστεία στὶς τροφὲς δὲν συνδέεται μὲ ἐνασχόληση τοῦ νοῦ μὲ τὰ θεῖα νοήματα. Δηλαδὴ μὲ τὴν ἐσωτερικὴ μελέτη τῆς θείας συγκαταβάσεως, ἀγάπης καὶ ταπεινώσεως τοῦ Χριστοῦ μας, ὁ Ὁποῖος καταδέχθηκε νὰ γίνει Βρέφος καὶ Παιδίον γιὰ μᾶς καὶ τελικὰ νὰ ὑποστεῖ τὰ πάνδεινα χάριν τῶς σωτηρίας μας· μελέτη τῆς καθαρότητος τῆς Παναγίας μας, τῆς ἁπλότητος καὶ προθυμίας τοῦ Δικαίου Ἰωσὴφ τοῦ Μνήστορος, τῆς ἐπαγρύπνησης τῶν ποιμένων, τῆς θυσίας καὶ προσφορᾶς τῶν σοφῶν τῆς Ἀνατολῆς, τῆς χαρᾶς καὶ δοξολογίας τῶν Ἁγίων Ἀγγέλων, τῆς πανηγύρεως γῆς καὶ οὐρανοῦ!
Ὅλα αὐτά, καὶ ὄχι τὰ ἐξωτερικὰ φωτάκια καὶ οἱ διακοσμήσεις, φέρνουν κατάνυξη καὶ εὐλάβεια στὴν ψυχή. Χωρὶς νὰ ἀπορρίπτουμε καὶ κάποιον ἐξωτερικὸ στολισμὸ κατάλληλο περισσότερο γιὰ τὰ μικρὰ παιδιά, τονίζουμε κυρίως τὴν προσκόλλησή μας στὰ θεῖα καὶ ὑψηλὰ θεωρήματα, ποὺ φέρνουν καλὴ ἀλλοίωση στὸν ἔσω ἄνθρωπο καὶ διαμορφώνουν μέσα μας θεάρεστη καὶ θεοφιλῆ κατάσταση καὶ διάθεση.
Μόνον ἔτσι θὰ ἔλθουν καὶ σὲ μᾶς οἱ ἑορτὲς τῆς θείας Ἐνανθρωπήσεως μὲ τρόπο πνευματικὰ ὠφέλιμο. Οἱ Ἅγιοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μᾶς διδάσκουν ὅτι ἡ ἐγκράτεια στὸν χορτασμὸ τῆς κοιλιᾶς φέρνει θεία αἴσθηση καὶ ἐμπειρία στὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου, διαφορετικὰ εἶναι ἀδύνατο νὰ ὑπάρξει ἱερὴ ἔμπνευση, φώτιση καὶ παρηγορία (Ὅσιος Ἰωάννης Κασσιανός).
Ἀγαπητοὶ Ἀδελφοί·
Εἴθε ἡ νηστεία μας νὰ εἶναι εὐλογημένη καὶ ἐπιτυχής, νὰ ἔχουμε καλύτερη μετάνοια, νὰ φανοῦμε χρήσιμοι καὶ εὐάρεστοι στὸν Θεὸ καὶ στοὺς ἀνθρώπους, καὶ νὰ ἀξιωθοῦμε μὲ ὑγεία ψυχῆς καὶ σώματος νὰ ἀπολαύσουμε τὶς θεῖες δωρεὲς τῆς Ἐνανθρωπήσεως καὶ ἐδῶ στὴ γῆ, καὶ στὸν οὐρανό, στὸν ποθητὸ Παράδεισο τῆς τρυφῆς. Ἀμήν!
Ἐλάχιστος εὐχέτης πρὸς Κύριον
Ὁ Μητροπολίτης
+ὁ Λαρίσης καὶ Πλαταμῶνος Κλήμης
Λάρισα, 15/28-11-2024
Ιερά Μητρόπολη Λαρίσης και Πλαταμώνος
της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών
Ετικέτες:
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ,
ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ,
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΗΣ
ΤΟ ΠΡΩΤΕΙΟΝ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ
Ἡ Παγκόσμια Σύνοδος τῶν Ἐπισκόπων εἶναι ἕνα ὄργανο ποὺ δημιουργήθηκε τὸ 1965 ἀπὸ τὸν Πάπα Παῦλο ΣΤ΄ καὶ ἔχει σκοπὸ συμβουλευτικὸ γιὰ τὸν ποντίφικα τῆς Ρώμης. Οἱ ἀποφάσεις λαμβάνονται στὶς συνεδριάσεις τοῦ σώματος τῶν ἐπισκόπων μὲ πλειοψηφία τῶν 2/3 καὶ ἀποβλέπουν στὸν ἐκσυγχρονισμὸ τῆς Ἐκκλησίας καὶ στὴ πιὸ γόνιμη σχέση της μὲ τὸν σημερινὸ κόσμο. Στὴ συνέχεια ὑποβάλλονται στὸν Πάπα, ὁ ὁποῖος μπορεῖ ἢ νὰ τὶς ἐπικυρώσει ἢ νὰ τὶς ἀπορρίψει μέσῳ μετασυνοδικῆς προτροπῆς. Οἱ προτροπὲς αὐτὲς δὲν ἔχουν δογματικὸ χαρακτήρα, ἀλλὰ ἐπιδιώκουν νὰ ἐνθαρρύνουν τοὺς πιστοὺς γιὰ μία δραστηριότητα ἢ πρὸς ἀπόκτηση κάποιας ἀρετῆς.
Γράφει ὁ κ. Λέων Μπράνγκ, θεολόγος
Ἡ συνοδικὴ ὁδός
Στὶς 9 Ὀκτωβρίου 2021 ὁ Πάπας Φραγκίσκος κήρυξε ἐπίσημα στὴ Ρώμη τὴν ἔναρξη τῆς «Συνοδικῆς Ὁδοῦ», ἡ ὁποία τὸ ἑπόμενο Σαββατοκύριακο κηρύχθηκε σὲ ὅλες τὶς ἐπισκοπὲς ἀνὰ τὴν ὑφήλιο. Ἐπρόκειτο γιὰ μία διαδικασία, ἡ ὁποία θὰ διαρκοῦσε σὲ ὅλο τὸν κόσμο τρία χρόνια καὶ θὰ κατέληγε στὴν ΙΣΤ΄ Κανονικὴ Γενικὴ Συνέλευση τῆς Συνόδου τῶν Ἐπισκόπων στὴ Ρώμη μὲ θέμα «Ὑπὲρ μίας Συνοδικῆς Ἐκκλησίας: Κοινωνία, Μετοχὴ καὶ Ἀποστολή».
Μετὰ ἀπὸ τὶς προετοιμασίες στὶς ἐπισκοπές, σὲ πολυάριθμες ὀργανώσεις καὶ τὶς συνεδριάσεις ἐπισκόπων, αὐτὴ ἡ Γενικὴ Συνέλευση ἔλαβε χώρα σὲ δύο συναντήσεις μὲ ἀπόσταση ἑνὸς ἔτους ἡ μία ἀπὸ τὴν ἄλλη: ἡ πρώτη στὶς 4 ἕως 29 Ὀκτωβρίου 2023 καὶ ἡ δεύτερη στὶς 2 ἕως 27 Ὀκτωβρίου 2024. Ἡ τελευταία εἶχε τὸ μότο: «Πῶς κατορθώνουμε νὰ εἴμαστε μία συνοδικὴ Ἐκκλησία».
Τὸ πνεῦμα εἰδικὰ αὐτῆς τῆς Συνόδου ποὺ διακηρύττει τὴ συνοδικὸ ὁδό, καταγράφεται σὲ τρία κεντρικὰ σημεῖα ποὺ ἔθεσε ὁ Πάπας Φραγκίσκος στὴν ὁμιλία του κατὰ τὴν ἐναρκτήρια Θεία Λειτουργία τῆς τελευταίας γενικῆς συνέλευσης στὶς 2 Ὀκτωβρίου 2024. Ὑπογράμμισε τὴν ἀνάγκη: α) ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι νὰ ἀκούγονται στὴ συνέλευση καὶ νὰ κατανοοῦνται οἱ φωνές, δηλ. οἱ ἰδέες, οἱ προσδοκίες καὶ οἱ προτάσεις, οἱ ὁποῖες ἀπεικονίζουν τὴ φωνὴ τοῦ Θεοῦ πρὸς τὴν Ἐκκλησία του, β) ἡ Ἐκκλησία νὰ ἀποτελέσει ἕνα τόπο φιλόξενο τῆς συνάντησης, ὅπου ἡ πλήρης ἁρμονία τίθεται ὡς στόχος καὶ γ) τὸ ἀληθινὸ μεγαλεῖο νὰ γίνεται κατανοητὸ στὸ πνεῦμα ὑπηρεσίας τοῦ συνόλου.
Μέσα σὲ αὐτὸ τὸ γενικὸ πνεῦμα ποὺ ὀφείλει σύμφωνα μὲ τὸν Πάπα νὰ διαμορφώνει τὴ συνοδικὴ ὁδό, θέλουμε στὴ συνέχεια τοῦ ἄρθρου νὰ θίξουμε τρία σημεῖα: α) Τὸν ἐκσυγχρονισμὸ τοῦ Παπισμοῦ β) Τὴ σημερινὴ κατανόηση τοῦ Πρωτείου τοῦ Πάπα καὶ τοῦ ἀντιστοίχου τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ γ) Τὶς προοπτικὲς τοῦ οἰκουμενικοῦ διαλόγου μεταξὺ Λατίνων καὶ Ὀρθοδόξων.
Ὁ ἐκσυγχρονισμὸς τοῦ Παπισμοῦ
Ἡ ἴδια ἡ συνοδικὴ ὁδὸς ἤδη ἀποτελεῖ βασικὸ σημεῖο ἐκσυγχρονισμοῦ τοῦ Παπισμοῦ. Ἄλλα στοιχεῖα ποὺ πρέπει νὰ ἀναφερθοῦν ἐδῶ εἶναι ἡ συμμετοχὴ λαϊκῶν στὶς παγκόσμιες συνόδους τῶν ἐπισκόπων. Στὶς 24 Ἀπριλίου 2023 ἀνακοινώθηκε στὸ Βατικανὸ ὅτι ἡ σύνθεση αὐτῶν τῶν συνόδων θὰ ἀλλάξει. Τὸ 25% θὰ ἀποτελεῖται μελλοντικὰ ἀπὸ λαϊκούς, ἄνδρες καὶ γυναῖκες σὲ ἴσα ποσοστά, καὶ τὸ 75% ἀπὸ ἐπισκόπους, πρᾶγμα τὸ ὁποῖο θὰ ἐγγυᾶται τὸ χαρακτηρισμὸ τῶν συνόδων ὡς «συνόδων ἐπισκόπων».
Ὡς ἄλλο βασικὸ στοιχεῖο προσαρμογῆς στὴν ἐποχὴ πρέπει νὰ θεωρεῖται ἡ λεγόμενη εὐλογία ὁμοφυλόφιλων ζευγαριῶν, ἡ ὁποία εἶχε τεθεῖ μὲ μεγάλη πίεση στὶς τοπικὲς συνόδους τῶν ἐπισκόπων. Ἡ ἔγκριση τῆς εὐλογίας αὐτῆς σὲ κάποιες χῶρες, ὅπως στὴ Γερμανία καὶ τὸ Βέλγιο, στὴ συνέχεια μετέφερε αὐτὴ τὴν πίεση στὸ Βατικανὸ καὶ τὸν Πάπα. Ἐννοεῖται ὅτι μέσα στὸ πνεῦμα τῆς συνοδικῆς ὁδοῦ ποὺ εἶχε διακηρυχθεῖ, καθιερώθηκε ἡ προθυμία ἀκοῆς τῆς ἡγεσίας τῆς Ἐκκλησίας στὰ αἰτήματα τῶν πιστῶν. Πολλοὶ βέβαια καὶ ἀπὸ τοὺς πραγματικὰ πιστοὺς τῆς Ρωμαιοκαθολικῆς Ἐκκλησίας, καὶ ὄχι μόνο, ἔχουν πέσει θύματα τῆς ἀτζέντας τῆς ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας καὶ ἐκείνων ποὺ τὴν προωθοῦν μὲ ἔντεχνο καὶ ἔντονο τρόπο ἀπὸ κυβερνητικὰ προγράμματα καὶ τὰ ΜΜΕ.
Ἔτσι τὸ Βατικανὸ τελικὰ ἔδωσε τὴν ἔγκριση αὐτὴ στὶς 18 Δεκεμβρίου 2023, ἐνῶ μέχρι καὶ τὸ ἔτος 2021 τὸ εἶχε ἀποκλείσει. Ἀφαιρώντας μὲ τὴν ἔγκριση αὐτὴ ἀπὸ τὴν ὁμοφυλοφιλία τὸν χαρακτηρισμὸ τῆς ἁμαρτίας, τόνισε ὅμως, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται μὲ κανένα τρόπο νὰ δοθεῖ στὴν παροχὴ αὐτῆς τῆς εὐλογίας ὁ χαρακτήρας τοῦ γάμου, ὁ ὁποῖος παραμένει ἀποκλειστικὰ μόνο γιὰ τὰ ἑτερόφυλα ζευγάρια. Παρατηροῦμε ἐδῶ, ὅτι τὸ Βατικανὸ δὲν βλέπει ἁμαρτία, δίνει τὴν εὐλογία του σὲ σχέσεις ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι, σύμφωνα μὲ τὸν Ἀπ. Παῦλο, «βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσι» (Α΄ Κορ. 6,9-10).
Μία ἀκόμη ἔντονη ἀπαίτηση εἶναι ἡ ἱερωσύνη τῶν γυναικῶν, ἐφόσον ὁ Προτεσταντισμὸς διαθέτει γυναῖκες “πάστορες καὶ ἐπισκόπους„. Ὡστόσο, ὅπως φαίνεται, τὸ Βατικανὸ ὥς τώρα δὲν δείχνει διατεθειμένο νὰ συζητήσει τὸ θέμα αὐτό. Πάντως σὲ ἀνοικτὴ ἐπιστολὴ πρὸς τὸν Πάπα Φραγκίσκο (21 Ἰουνίου 2024) τέθηκε τὸ αἴτημα, ἡ γυναικεία ἱερωσύνη νὰ ἀποτελέσει θέμα στὴν Παγκόσμια Σύνοδο τῶν ἐπισκόπων τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 2024. Ἡ ἐπιστολὴ τὸ προώθησε, μεταξὺ τῶν ἄλλων, μὲ τὴν ἐπισήμανση, ὅτι ἡ αἴσθηση τῆς πίστης μεγάλων πολιτισμῶν προβάλλει αὐτὸ τὸ αἴτημα, ὅτι ἡ παπικὴ βιβλικὴ ἐπιτροπὴ δὲν ἀποκλείει τὴν γυναικεία ἱερωσύνη καὶ ὅτι «ὁ χρόνος ἔχει ὡριμάσει». Πάντως τὸ αἴτημα δὲν συζητήθηκε στὴν Παγκόσμια Σύνοδο τοῦ 2024.
Ἡ σημερινὴ κατανόησις τοῦ Πρωτείου τοῦ Πάπα καὶ τοῦ ἀντιστοίχου τῆς Κωνσταντινουπόλεως
Βαρύνουσα θέση στὸ τελικὸ κείμενο, ἀλλὰ καὶ στὴν προετοιμασία τῆς γενικῆς συνέλευσης στὴ Ρώμη τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 2024, εἶχε τὸ Πρωτεῖο τοῦ Πάπα καὶ ἡ κατανόησή του στὴ σημερινὴ ἐποχή. Τὸ ὅλο ζήτημα εἶχε προετοιμαστεῖ ἀπὸ τὸ «Δικαστήριο γιὰ τὴν προώθηση τῆς ἑνότητας τῶν Χριστιανῶν» μὲ τὴν ἔκδοση ἑνὸς οἰκουμενικοῦ ἐγγράφου μὲ τίτλο «Ὁ ἐπίσκοπος τῆς Ρώμης» (13 Ἰουνίου 2024), τὸ ὁποῖο διαπραγματεύεται τὸ πρωτεῖο καὶ τὴ συνοδικότητα.
Ὁ Καρδινάλιος Kurt Koch, ὁ πρόεδρος τοῦ Δικαστηρίου, θεωρεῖ ὅτι μὲ τὴ καινούργια ἑρμηνεία τοῦ πρωτείου, αὐτὸ ὄχι μόνο δὲν θὰ βιώνεται πλέον ὡς ἐμπόδιο στὸν οἰκουμενιστικὸ διάλογο, ἀλλὰ ἀντίθετα θὰ παρέχει τὴν ἀφορμὴ ἑνὸς κοινοῦ προβληματισμοῦ γιὰ τὴν οὐσία τῆς Ἐκκλησίας καὶ τὴν ἀποστολή της στὸν κόσμο. Συνόψισε ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ σημαντικὰ σημεῖα τοῦ κειμένου στὴν ἑξῆς πρόταση: «Τὸ πρωτεῖο πρέπει νὰ ἀσκεῖται συνοδικῶς καὶ ἡ συνοδικότητα ἀπαιτεῖ τὸ πρωτεῖο».
Σύμφωνα μὲ τὸν Καρδινάλιο τὸ παραπάνω ἔγγραφο ἔχει ὡς ἀφετηρία τὴν πρόσκληση τοῦ Πάπα Ἰωάννη Παύλου Β΄ πρὸς ὅλους τοὺς χριστιανοὺς νὰ βοηθήσουν στὴν εὕρεση μίας φόρμουλας, ἡ ὁποία θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι ἀνεκτὴ γιὰ τὸ πρωτεῖο τοῦ ἐπισκόπου Ρώμης ὡς διακόνου τῆς ἀγάπης σὲ ὅλη τὴν ὑφήλιο. Ὁ ἡμέτερος Ἰωάννης Ζηζιούλας, Μητροπολίτης Γέρων Περγάμου ἀνταποκρίθηκε προφανῶς στὴν πρόσκληση αὐτὴ καὶ σημείωσε γιὰ τὸ πρωτεῖο αὐτό, ὅτι θὰ μποροῦσε νὰ θεωρηθεῖ ὡς ἕνα παγκόσμιο πρωτεῖο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρώμης, τὸ ὁποῖο θὰ ἀσκεῖται σὲ πλαίσιο κοινωνίας.
Ὄχι ὁ Πάπας μόνος του, ἀπὸ καθέδρας, ὡς ἐπιβολὴ ἐπὶ ὅλης τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως ὁρίστηκε κατὰ τὴν Α΄ Σύνοδο τοῦ Βατικανοῦ (1870). Θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ὁ «πρόεδρος ὅλων τῶν ἐπικεφαλῆς τῶν ἐκκλησιῶν (Πατριαρχῶν καὶ Ἀρχιεπισκόπων) καὶ ὁ ἐκφραστὴς τῆς καθόλου Ἐκκλησίας. Ἕνας παγκόσμιος πρῶτος, ποὺ ἀσκεῖ τὸ πρωτεῖο του μὲ ἕνα τέτοιο τρόπο, δὲν εἶναι μόνο “χρήσιμος„ στὴν Ἐκκλησία, ἀλλὰ συνιστᾶ καὶ ἐκκλησιολογικὴ ἀναγκαιότητα σὲ μία ἑνωμένη Ἐκκλησία».
Εἰδικὰ στὸ τελικὸ κείμενο τῆς Παγκόσμιας Συνόδου δημοσιεύτηκαν στὶς 26 Ὀκτωβρίου 2024 οἱ ἑξῆς τοποθετήσεις γιὰ τὴν νέα ἑρμηνεία τοῦ Πρωτείου ὑπὸ τὸν τίτλο «Ἡ διακονία τοῦ ἐπισκόπου Ρώμης»: Τὸ πρωτεῖο τῆς ἕδρας τῆς Ρώμης ἐκφράζεται στὴ συνοδικὴ δυναμικὴ τῆς Ἐκκλησίας, ὅτι προΐσταται «τῆς συνολικῆς κοινωνίας τῆς ἀγάπης», ὅτι προστατεύει τὶς διαφορὲς ὡς ποικιλίες ἐκδήλωσης τῆς ἑνότητας καὶ ὅτι ἀποτελεῖ «τὸ θεμέλιο τῆς ἑνότητας τῆς Ἐκκλησίας καὶ εἶναι ὁ ἐγγυητὴς τῆς συνοδικότητας». Ἐπίσης ἀσκεῖ τὴν μοναδικὴ ἀποστολή, νὰ «διαφυλάξει τὴ διδασκαλία τῆς πίστης καὶ τοῦ ἤθους».
Μέσα στὸ πνεῦμα αὐτὸ πρέπει προφανῶς νὰ ἀξιολογηθεῖ καὶ ἡ δήλωση τοῦ Πάπα Φραγκίσκου, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐκδώσει μετασυνοδικὴ προτροπή, ὅπως συνηθιζόταν ἀπὸ τὴν εἰσαγωγὴ τοῦ θεσμοῦ τῆς παγκόσμιας Συνόδου τῶν ἐπισκόπων ἐπὶ Παύλου ΣΤ΄. Εἶναι χαρακτηριστικὰ τὰ λόγια του ποὺ ἀπηύθυνε στὶς 26 Ὀκτωβρίου 2024 στὴν αἴθουσα ὑποδοχῆς τοῦ Βατικανοῦ πρὸς τὰ μέλη τῆς Συνόδου: «Θὰ ἤθελα μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ νὰ ἀναγνωρίσω τὴν ἀξία τῆς συνοδικῆς ὁδοῦ, ὅπως αὐτὴ περατώθηκε, καὶ παραδίδω τὸ ντοκουμέντο αὐτὸ στὸν ἅγιο, πιστὸ λαὸ τοῦ Θεοῦ».
Αὐτὴ ἡ νέα θεώρηση τοῦ πρωτείου τοῦ Πάπα συμπίπτει σὲ πολλὰ σημεῖα μὲ τὴν νέα θεώρηση τοῦ «πρώτου» ποὺ προβάλλεται ἀπὸ τὸν Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, δηλαδὴ ὄχι τοῦ «πρώτου μεταξὺ ἴσων», ἀλλὰ τοῦ «πρώτου ἄνευ ἴσων», ὅπως τὴ διαμόρφωσε κυρίως ὁ Ἰωάννης Ζηζιούλας, Μητροπολίτης Γέρων Περγάμου, ποὺ ἐκοιμήθη στὶς 2 Φεβρουαρίου τοῦ 2023. Παραθέτω ἕνα χαρακτηριστικὸ στοιχεῖο ἀπὸ τὸν πρῶτο τόμο τῶν ἁπάντων τοῦ Μητροπολίτη σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρο τοῦ κ. Παύλου Τρακάδα μὲ τίτλο «Πρῶτος ἄνευ ἴσων ἤ ἴσοι ἄνευ πρώτου;» στὸ «orthodoxostypos.gr» τῆς 26ης Μαΐου 2017:
«Στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία θὰ ἦταν λάθος νὰ θεωρήσουμε τὴν ἐξουσία ἑνὸς π.χ. Πατριάρχη ὡς πρὸς μία σύνοδο ἁπλῶς ὡς πρωτεῖο τιμῆς, ὅπως συχνὰ ὑποστηρίζεται ἀπὸ ὀρθοδόξους θεολόγους. Τὸ περιεχόμενο αὐτοῦ τοῦ πρωτείου εἶναι ἀσφαλῶς κάτι περισσότερο ἀπὸ ἁπλὴ «τιμή»… Ἡ παρουσία του εἶναι ὅρος ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ γιὰ κάθε κανονικὴ διαβούλευση, ὅπως γιὰ τὴν ἐκλογὴ ἐπισκόπων κ.λπ. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ σύνοδος δὲν μπορεῖ νὰ λειτουργήσει χωρὶς τὴν κεφαλή της: οἱ πολλοὶ χωρὶς τὸν ἕνα εἶναι κάτι τὸ ἀδιανόητο. Ὁ πρῶτος (primus), συνεπῶς, παρέχει στὴ σύνοδο τὴ θεολογική της ὑπόσταση καὶ ὄχι ἁπλῶς τιμή…» (σ. 752-753).
Αὐτὸ ποὺ γράφει ὁ Σεβ. Περγάμου γιὰ τὸν Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως οὐσιαστικὰ συμπίπτει ἀπόλυτα μὲ τὰ παραπάνω ποὺ ἐκθέτει γιὰ τὸ πρωτεῖο τῆς Ρώμης, ὅπως θὰ μποροῦσε νὰ γίνει ἀποδεκτὸ ἀπὸ τὴν Ὀρθοδοξία. Μαζί του ὡς πρὸς τὸ Πατριαρχεῖο Κωνσταντινουπόλεως συμφωνεῖ ἀπόλυτα καὶ ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Προύσης κ. Ἐλπιδοφόρος, νῦν Ἀρχιεπίσκοπος Ἀμερικῆς. Στὸ ἄρθρο του «Primus sine paribus: Ἀπάντησις εἰς τὸ περὶ πρωτείου κείμενον τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας» ποὺ ἀναρτήθηκε στὸ ἱστολόγιο «ec-patr.org» στὶς 5 Μαΐου 2014, ὑποστηρίζει ἐν κατακλεῖδι τὰ ἑξῆς:
«Ἐὰν θέλωμεν νὰ ὁμιλήσωμεν περὶ πηγῆς ἑνὸς πρωτείου εἰς τὴν ἀνὰ τὴν οἰκουμένην Ἐκκλησίαν, αὕτη εἶναι αὐτὸ τοῦτο τὸ πρόσωπον τοῦ ἑκάστοτε Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως, ὁ ὁποῖος, ὡς ἀρχιερεὺς εἶναι μὲν πρῶτος «μεταξὺ ἴσων», ὡς Κωνσταντινουπόλεως, ὅμως, καὶ συνεπῶς ὡς Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης, εἶναι πρῶτος δίχως ἴσον (primus sine paribus)». Τὸ 2019 εἰσῆλθε καὶ τρίτος στὴν παρέα τῶν δύο γνωστῶν ἱεραρχῶν Ἰωάννη Ζηζιούλα καὶ Ἐλπιδοφόρου Λαμπρυνιάδου, ὁ Θεοφ. Ἀβύδου κ. Κύριλλος Κατερέλλος, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν μελέτη του «Ὁ Θρόνος τῆς Κωνσταντινουπόλεως στὸ Πηδάλιο καὶ τὸ Πατριαρχεῖο Μόσχας» ὑποστηρίζει ὅτι ὁ Θρόνος τῆς Κωνσταντινουπόλεως εἶναι «πρῶτο ἄνευ ἴσων» (βλ. στὸ ἱστολόγιο «orthodoxostypos.gr» τῆς 12ης Ἀπριλίου 2020 τὸ ἄρθρο τοῦ κ. Παναγιώτου Κατραμάδου «Σεβ. Ἀβύδου: Τὸ Φανάρι εἶναι “πρῶτον ἄνευ ἴσων”»). Καὶ βέβαια, δὲν πρέπει νὰ παραβλέψουμε καὶ τὸν ἴδιο τὸν Πατριάρχη Βαρθολομαῖο, ὁ ὁποῖος δοθείσης τῆς κάθε εὐκαιρίας διασαλπίζει, ὅτι ἄνευ τῆς Κων/λεως οἱ Ὀρθόδοξοι θὰ εἴμαστε ὡς «πρόβατα μὴ ἔχοντες ποιμένα».
Ἀλλὰ αὐτὴ ἡ ἔννοια τοῦ «πρώτου ἄνευ ἴσων», Πατριάρχη καὶ Πατριαρχείου δὲν ὑπῆρξε ποτὲ στὴν Ὀρθοδοξία. Τὸ μαρτυροῦν οἱ κανονολόγοι Ἰωάννης Ζωναρᾶς καὶ ὁ Ἀλέξιος Ἀριστηνὸς καὶ Θεόδωρος Βαλσαμὼν μὲ πολλὰ ἐπιχειρήματα. Ὅλοι συγκλίνουν, ὅτι πρόκειται περὶ «τιμῆς» ἄνευ ἄλλου περιεχομένου. Τὸ μαρτυρεῖ καὶ ἡ Σύνοδος τῆς Ρουμανίας τοῦ 1882 σὲ ἀπάντησή της πρὸς ἐπιστολὴν τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Ἰδίως ὡς πρὸς τὸν 34ο ἀποστολικὸ κανόνα, τὸν ὁποῖο χρησιμοποιοῦν κατὰ κόρον οἱ ὑποστηρικτὲς τοῦ «πρώτου ἄνευ ἴσων» διατρανώνει: «…οἱ ἀποστολικοὶ κανόνες ὁμιλοῦσι μόνον περὶ τῆς μερικῆς ἀρχηγίας ἐν ταῖς τοπικαῖς ἐκκλησίαις, ἀλλ’ οὐδεμίαν δεικνύουσι κεφαλὴν καθολικὴν συμπάσης τῆς ἐκκλησίας».
Μία χαρακτηριστικὴ δική του θεώρηση παρέχει ὁ Φίλιπ Σέραρντ (Ἡ Ἐκκλησία, ὁ Παπισμὸς καὶ τὸ Σχίσμα, 1976), ὁ ὁποῖος ἤδη ἐκείνη τὴν ἐποχὴ διαπίστωσε, ὅτι οἱ θέσεις αὐτὲς τοῦ Σεβ. Ζηζιούλα ἕνα βασικὰ προωθοῦσαν, τὴν ἕνωση. Σὲ αὐτὴν ἀπέβλεπαν, τόσο ἡ προβολὴ τοῦ πρωτείου τοῦ Πατριάρχη, ὅσο καὶ τοῦ Πατριαρχείου ὡς «ἱεροῦ κέντρου» (σχετικὰ μὲ τὴν ἀναίρεση τῆς φανταστικῆς καὶ ἐπαρμένης θέσης τοῦ «πρώτου ἄνευ ἴσων» βλ. Παύλου Τρακάδα καὶ Παναγιώτη Κατραμάδου, ὅπ. παρ.).
Αἱ προοπτικαὶ τοῦ οἰκουμενιστικοῦ διαλόγου μεταξὺ Λατίνων καὶ Ὀρθοδόξων
Στὸ τελικὸ κείμενο τῆς ΙΣΤ΄ Γενικῆς Συνέλευσης στὶς 26 Ὀκτωβρίου 2024 στὴ σελ. 53 τονίζεται: «Τὸ ἔτος 2025 θὰ ἑορτάσουμε καὶ τὴν ἐπέτειο τῆς Συνόδου τῆς Νικαίας, τῆς πρώτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου, στὴν ὁποία ὁρίστηκε τὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως, ποὺ ἑνώνει ὅλους τοὺς Χριστιανούς. Ἡ προετοιμασία καὶ ἡ κοινὴ μνήμη τῶν 1700 ἐτῶν αὐτοῦ τοῦ γεγονότος θὰ εἶναι ἡ εὐκαιρία, νὰ ἐμβαθύνουμε, νὰ ὁμολογοῦμε μαζὶ τὴν πίστη στὸν Χριστὸ καὶ νὰ κάνουμε πράξη τὶς μορφὲς τῆς συνοδικότητας ἀνάμεσα στοὺς Χριστιανοὺς ὅλων τῶν παραδόσεων.
Θὰ εἶναι ἐπίσης μία εὐκαιρία, γιὰ νὰ ἀναπτύξουμε πρωτοβουλία γιὰ μία κοινὴ ἡμερομηνία τοῦ Πάσχα, γιὰ νὰ μπορέσουμε νὰ ἑορτάζουμε τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου τὴν ἴδια μέρα, ὅπως χάρις στὴν πρόνοια συμβαίνει τὸ ἔτος 2025. Αὐτὸ θὰ παράσχει μεγαλύτερη ἱεραποστολικὴ ἰσχὺ στὸν εὐαγγελισμὸ ἐκείνου ποὺ εἶναι ἡ ζωὴ καὶ ἡ σωτηρία ὅλου τοῦ κόσμου». Μία παρόμοια δήλωση περιεῖχε καὶ τὸ Ἀνακοινωθὲν Ι΄ Συνάξεως τῆς Ἱεραρχίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου (βλ. ἱστολόγιο «ec-patr.org» τῆς 3ης Σεπτεμβρίου 2024. Εκ του ιστολογίου «orthodoxostypos.gr» της 17.11.2024. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.
Κυριακή 1 Δεκεμβρίου 2024
ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ: ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΩΝ ΤΑΛΑΝΤΩΝ (2010)
Ιερά Μονή Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης
Φυλή Αττικής
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)








