Η ΕΙΡΗΝΗ, Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΚΑΙ Η ΕΡΩΤΗΣΗ

Αραγε, τι θα γινόταν αν ο - δικός μας Πούτιν της Μεσογείου - εισέβαλε στη δική μας χώρα

και οι «φονιάδες των λαών Αμερικάνοι» διατράνωναν ότι είναι έτσι γενικά «με την ειρήνη»;

Δεν φταίει τόσο η διασπορά των fake news. Οσο η παραδοξότητα της ίδιας της επικαιρότητας. Σχεδόν καθημερινά ο αναγνώστης χρειάζεται να διπλοτσεκάρει μια είδηση, αφού σε πρώτη ανάγνωση, πολλές μοιάζουν ως κάτι αδιανόητο.

της Κατερίνας Παναγοπούλου

Τη στιγμή που ο ρώσος πρόεδρος έχει κηρύξει πόλεμο στην Ουκρανία, στην Ελλάδα μέλη κόμματος πηγαίνουν Σάββατο πρωί στο λιμάνι του Πειραιά για να πετάξουν μπογιές σε καναδικό πλοίο, ώστε να διατρανώσουν ότι τα νατοϊκά πλοία δεν είναι ευπρόσδεκτα.

Τη στιγμή που εκατομμύρια Ουκρανοί, γυναίκες με μωρά παιδιά, άρρωστοι και ανήμποροι πολίτες παίρνουν τον δρόμο της προσφυγιάς, καθηγητής του τμήματος ΜΜΕ του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου κάνει χυδαία ανάρτηση για την υποδοχή των προσφύγων με φωτογραφία μίας καλλίπυγου Ουκρανήw.

Την ίδια στιγμή διαβάσαμε ότι το συλλαλητήριο «ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο αναβλήθηκε λόγω κρύου και θα γίνει την πρωταπριλιά», ενώ «στις 6 Απρίλη αποφασίστηκε πανελλαδική απεργία ενάντια στην ακρίβεια».

Πραγματικές ειδήσεις μοιάζουν σαν τρολάρισμα και η καθημερινότητά μας σαν βίντεο του «Ράδιο Αρβύλα». Απουσία ενσυναίσθησης και γενικότερα συναίσθησης. Καλλιτέχνες λειτουργούν σαν μοντέλα σε καλλιστεία και εύχονται «παγκόσμια ειρήνη». Μάταια ο Διονύσης Σαββόπουλος με τον Στάθη Δρογώση προσπαθούσαν επί 15 ημέρες να μαζέψουν συναδέλφους τους σε μία συναυλία ενάντια στη ρωσική εισβολή.

Κάποιοι είπαν ότι είναι μόνο «με τον άνθρωπο» – στηρίζοντας στην ουσία τον… παλιάνθρωπο, ενώ κάποιοι άλλοι αποφάσισαν να οργανώσουν συναυλία «υπέρ της ειρήνης», έτσι γενικώς και αορίστως, δίνοντας μία νέα διάσταση της λογικής «κρατάω ίσες αποστάσεις».

Ας πούμε, σε αντίστοιχη περίπτωση δεν θα ήταν κατά της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, αλλά «υπέρ της ειρήνης». Σαν να λέμε ούτε με τον Φύσσα, ούτε με τον δολοφόνο του, ούτε με την Τοπαλούδη ούτε με τους βιαστές της. Με τον άνθρωπο. Στην αφίσα μάλιστα της συναυλίας «για την ειρήνη» αναγράφεται «αλληλεγγύη για όλους». Για να μην υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία.

Θύτες και θύματα μαζί, σε μια ισορροπία τρόμου. Τη στιγμή που μαιευτήρια βομβαρδίζονται από ρωσικά πυρά, παιδιά διαμελίζονται στο Χάρκοβο, οικογένειες ξεκληρίζονται στη Μαριούπολη, ο Πούτιν απειλεί την παγκόσμια κοινότητα με πυρηνικά, ο ΟΗΕ προειδοποιεί «ετοιμαστείτε για κόλαση», εμείς είμαστε «με την ειρήνη» και ζητάμε «αλληλεγγύη για όλους».

Την ίδια στιγμή σε κάποια άλλα μέρη του πλανήτη ο Ντέιβιντ Μπέκαμ ανακοίνωνε ότι δίνει το προφίλ του των 71,8 εκατ. ακολούθων να το διαχειρίζεται γιατρός σε νοσοκομείο στο Χάρκοβο, ο Αστον Κούτσερ με τη Μίλα Κούνις συγκέντρωναν 35 εκατ. δολάρια για τους ουκρανούς πρόσφυγες, ο Ράιαν Ρέινολντς έδινε 1 εκατ. ευρώ από την περιουσία του στα θύματα του Πούτιν, ο Σον Πεν πήγε στην Ουκρανία για να γυρίσει ντοκιμαντέρ,

η Ρωσίδα Ιρίνα Σάικ καλούσε τους ακολούθους της να κάνουν δωρεές υπέρ του ουκρανικού λαού, ο Χαβιέ Μπαρδέμ συμμετείχε σε διαδηλώσεις κατά του Πούτιν έξω από τη ρωσική πρεσβεία. Εμείς κάνουμε συναυλία για την ειρήνη, διότι όπως έγραψαν και στην αφίσα «ειρήνη είναι η απάντηση, όποια κι αν είναι η ερώτηση».

Αραγε, τι θα γινόταν αν ο – δικός μας Πούτιν της Μεσογείου – εισέβαλε στη δική μας χώρα και οι «φονιάδες των λαών Αμερικάνοι» διατράνωναν ότι είναι έτσι γενικά «με την ειρήνη»; Ποια θα ήταν η απάντηση σε αυτή την ερώτηση;

in

ΑΝΤΟΧΕΣ

Το πώς θα τελειώσει και το πόσο καιρό θα κρατήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι πολύ δύσκολο να το πει κανείς. Είναι καθαρά ζήτημα αντοχών, ποιος θα αντέξει και ποιος όχι. Η Ρωσία έχει υποστεί έναν πρωτοφανή αποκλεισμό από το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα. Οι απλοί πολίτες αρχίζουν να νιώθουν τον αντίκτυπο.

του Αλέξη Παπαχελά

Οι ολιγάρχες ζορίζονται, ενώ ένα κομμάτι της μεσαίας τάξης βλέπει τους δεσμούς με τη Δύση, από τις πιστωτικές κάρτες έως το Netflix, να κόβονται. Δεν μπορεί κανείς να προβλέψει πόσο «πόνο» θα αντέξει ακόμη η ρωσική ελίτ αλλά και οι πολίτες. Ο πρόεδρος Πούτιν είναι σαφές ότι δεν είχε προβλέψει την ενιαία και αποφασιστική στάση της Δύσης, ούτε το μέγεθος των κυρώσεων. Προς το παρόν έχει το σχετικό «μαξιλάρι» από τις πωλήσεις φυσικού αερίου στη Δύση, που του δίνει περιθώρια αντοχών.

Και οι δυτικές κοινωνίες νιώθουν όμως ήδη το κόστος της κρίσης, από την τιμή της βενζίνης έως τα προϊόντα στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη μεγάλα κοινωνικά στρώματα συμπιέζονται πολύ. Η έκρηξη των τιμών της ενέργειας θα τα πιέσει και άλλο. Αυτή την ώρα οι συγκλονιστικές εικόνες από την ατέλειωτη ροή προσφύγων έχουν συγκινήσει τη δυτική κοινή γνώμη και ωθούν τις ηγεσίες σε δραστικά μέτρα.

Η Ευρώπη βλέπει στα πρόσωπα των προσφύγων αυτών μία απειλή για την ειρήνη και την ευημερία της που είχε ξεχάσει. Ολοι όμως ξέρουμε ότι η πολιτική είναι μία τέχνη άκρως τοπική και πως οι ψηφοφόροι συχνά ψηφίζουν με βάση την τσέπη τους. Υπάρχει λοιπόν και εδώ ένα ερώτημα για το πόσο θα αντέξουν οι δυτικές κοινωνίες μία μακρά κρίση που μπορεί να έχει ως συνέπεια ακόμη και την επιβολή περιορισμών στην κατανάλωση ενέργειας.

Κανείς δεν έχει δοκιμάσει τις αντοχές του βέβαια όσο ο ουκρανικός λαός και η ηγεσία του. Εχουν εκπλήξει φίλους και, κυρίως, αντιπάλους. Αυτό που ζουν είναι ένας ασύλληπτος εφιάλτης που άλλαξε τη ζωή τους από τη μία μέρα στην άλλη. Πόσο θα αντέξουν; Θα φτάσει ένα σημείο όπου ο πρόεδρός τους θα δεχθεί έναν πολύ επώδυνο συμβιβασμό γιατί το ανθρώπινο κόστος δεν θα αντέχεται άλλο; Δύσκολες οι απαντήσεις γιατί οι άνθρωποι όταν μπαίνουν σε αυτές τις μεγάλες κρίσεις συνομιλούν συχνά με την Ιστορία και παίζουν ρόλους που ούτε καν φαντάζονταν.

Ενδιαφέρουν όμως και οι αντοχές ενός άλλου, πιο μακρινού αλλά ισχυρού παίκτη. Της Κίνας. Που βλέπει τον κίνδυνο η παράταση του πολέμου στην Ουκρανία να προκαλέσει ένα παγκόσμιο οικονομικό σοκ που θα επηρεάσει την ίδια. Ας μην ξεχνάμε πως η Κίνα είναι η μόνη δύναμη που μπορεί να πιέσει τον Πούτιν να κάνει πίσω εάν βρεθεί μία συμβιβαστική λύση που θα του αφήνει το περιθώριο να ισχυριστεί ότι κάτι κέρδισε.

Θα δοκιμαστούν λοιπόν οι αντοχές όλων στον πλανήτη. Πράγμα όχι εύκολο αν σκεφθεί κανείς ότι περάσαμε μία οικονομική κρίση και μία πανδημία.

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

ΤΕΛΟΣ Η ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΠΟΥ ΞΕΡΑΜΕ

Το τέλος της δεύτερης ημέρας των εχθροπραξιών στα μέτωπα της Ουκρανίας βρίσκει τον πρόεδρο της χώρας Ολεκσάντρ Ζελένσκι απομονωμένο και χωρίς καμία βοήθεια από τη Δύση, με την πρωτεύουσα Κίεβο σχεδόν περικυκλωμένη πανταχόθεν, τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας του αποδυναμωμένες και τον λαό διχασμένο.

Από τον Σάββα Καλεντερίδη

Οι πολίτες που κατοικούν στη δυτική Ουκρανία διακατέχονται από αισθήματα μίσους για καθετί ρωσικό, ενώ οι κάτοικοι της ανατολικής Ουκρανίας είτε νιώθουν Ρώσοι είτε διάκεινται φιλικά προς τους Ρώσους. Ενώ βρίσκεται σε αυτή τη δύσκολη κατάσταση, ο Ζελένσκι στην ουσία «πετάει λευκή πετσέτα» και απευθύνει έκκληση προς τον Βλαντιμίρ Πούτιν να συναντηθούν για να συζητήσουν την επόμενη ημέρα, ενώ σύμβουλός του δηλώνει ότι το πλαίσιο της διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία είναι μια Ουκρανία ουδέτερη και εκτός ΝΑΤΟ.

Όπως ήταν αναμενόμενο, ο Βλαντιμίρ Πούτιν, βλέποντας την κατάσταση αδυναμίας του Ζελένσκι, αντί να κάνει δεκτή την πρότασή του, το μεσημέρι της Παρασκευής θεώρησε σκόπιμο να κάνει σύντομες δημόσιες δηλώσεις που μεταδόθηκαν από τη ρωσική κρατική τηλεόραση.

Στις δηλώσεις αυτές κάλεσε τους Ουκρανούς στρατιώτες να καταθέσουν τα όπλα τους, ενώ περιέγραψε την κυβέρνηση του προέδρου Ζελένσκι ως «ομάδα τοξικομανών και νεοναζί». Και κάλεσε τους Ουκρανούς πολίτες να την ανατρέψουν, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα ότι η ηγεσία του Κιέβου έχει πάρει «όμηρο ολόκληρο τον ουκρανικό λαό». Πάντως, όταν έχεις σκοπό να συνομιλήσεις με κάποιον και να του επιβάλεις ακόμα και σκληρούς όρους δεν τον κατηγορείς δημοσίως ως επικεφαλής «ομάδας τοξικομανών και νεοναζί». Τι σημαίνει αυτό;

Οτι ο Πούτιν είναι αποφασισμένος να αναγνωρίσει μια άλλη κυβέρνηση, που θα είναι απολύτως «συνεργάσιμη» με τη Μόσχα, γι’ αυτό διαπομπεύει και ξεγράφει δημοσίως τον Ζελένσκι και τους περί αυτόν. Όμως, ποια μπορεί να είναι η επόμενη ημέρα στην Ουκρανία, με μια κυβέρνηση στο Κίεβο της επιλογής Πούτιν, με τον ουκρανικό στρατό ταπεινωμένο και τον ρωσικό στρατό εισβολής να βρίσκεται στο έδαφος της ανατολικής Ουκρανίας; Πόσες πιθανότητες έχει αυτή η κυβέρνηση να γίνει αποδεκτή από τους πολίτες της δυτικής Ουκρανίας και πόσο τυχαίο είναι το γεγονός ότι ορισμένες χώρες, με πρώτες τις ΗΠΑ, έχουν μεταφέρει τις πρεσβείες τους στην πόλη Λβοφ/Λβιβ;

Οι κάτοικοι της δυτικής Ουκρανίας, στη διάρκεια της επανάστασης των μπολσεβίκων, στην πλειονότητά τους υποστήριξαν τους Λευκούς, πληρώνοντας ακριβό τίμημα μετά την επικράτηση της επανάστασης. Ολα εκείνα τα χρόνια, μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, θεωρούσαν εαυτούς σκλαβωμένους από τους κομμουνιστές, δηλαδή από τους Ρώσους. Οταν εισέβαλαν τα γερμανικά στρατεύματα, οι κάτοικοι που ένιωθαν την καταπίεση του κομμουνιστικού καθεστώτος και των Ρώσων υποδέχτηκαν τους Γερμανούς ως απελευθερωτές, ενώ μέρος τους συμμετείχε στο πλευρό τους στον πόλεμο εναντίον του σοβιετικού στρατού.

Μετά την ήττα στο Στάλινγκραντ και την οπισθοχώρηση των Γερμανών, οι κάτοικοι της δυτικής Ουκρανίας, στιγματισμένοι ως συνεργάτες των κατακτητών ναζί, πλήρωσαν δεύτερο τίμημα από το κομμουνιστικό καθεστώς, που το ταύτιζαν με τους Ρώσους. Τώρα, αν επικρατήσουν και πάλι οι Ρώσοι και οι φιλορώσοι στο Κίεβο, δεδομένης της στήριξης της Δύσης στους φιλοδυτικούς κατοίκους της δυτικής Ουκρανίας, είναι πολύ δύσκολο να εμπιστευθούν και να αποδεχτούν μια κυβέρνηση εντολοδόχο της Μόσχας.

Αν η συλλογιστική που αναπτύχθηκε παραπάνω είναι σωστή, με την εισβολή των ρωσικών στρατευμάτων στην ανατολική Ουκρανία και τη διαφαινόμενη αλλαγή φρουράς στο Κίεβο είναι πολύ πιθανόν να οδηγηθούμε σε μια ντε φάκτο διχοτόμηση της Ουκρανίας. Σε περίπτωση δε που τα ρωσικά στρατεύματα καταλάβουν την Οδησσό και ενώσουν τις περιοχές που ελέγχουν στη νότια Ουκρανία με την αυτόνομη περιοχή της Υπερδνειστερίας, τότε η δυτική Ουκρανία θα έχει χάσει κάθε επαφή με τη Θάλασσα του Αζόφ, τη Μαιώτιδα Λίμνη της αρχαιότητας και με τον Εύξεινο Πόντο.

Αυτήν την περιοχή της δυτικής Ουκρανίας, με πληθυσμό εχθρικό προς τη Μόσχα και αποκομμένη από τις θάλασσες, μάλλον ευχαρίστως θα τη «δώριζε» ο Πούτιν στη Δύση. Φυσικά, δεν είναι εύκολη υπόθεση ο διαμελισμός ενός κράτους και η δημιουργία νέων κρατών. Αυτό γίνεται συνήθως ύστερα από μεγάλους πολέμους, όπως για παράδειγμα «γεννήθηκε» το Κόσοβο, μετά τον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας, για όσους τον έχουν ξεχάσει και θυμούνται μόνο τον πόλεμο που κάνει η Ρωσία στην Ουκρανία.

Και να δεχθούμε ότι θα εξελιχθούν τα πράγματα όπως τα έχουμε περιγράψει παραπάνω, αυτό τι σημαίνει; Οτι θα σταματήσει η Ρωσία να διεκδικεί τα υπεσχημένα από τη Δύση;

Ασφαλώς όχι. Η Ουκρανία είναι μόνον η αρχή. Άλλωστε, υπάρχουν οι δύο επιστολές προς το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ, με τις οποίες ο Πούτιν ζητά εγγυήσεις ασφάλειας από τη Δύση. Με άλλα λόγια, ζητά επανασχεδιασμό της αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ευρώπης.

Και τώρα, νιώθοντας νικητής στην Ουκρανία, υπάρχει πιθανότητα να γίνει πιο απαιτητικός. Όσο για το επόμενο μέτωπο; Αυτό δεν θα είναι πολεμικό, αφού είναι αρκετά έξυπνος ο Πούτιν για να τα βάλει με χώρα του ΝΑΤΟ.

Άλλωστε, υπάρχουν οι ρωσικές μειονότητες σε Εσθονία και Λετονία, τις οποίες μπορεί κάλλιστα να εργαλειοποιήσει, ακολουθώντας κατά γράμμα τη «συνταγή» που ακολουθεί χρόνια τώρα η Δύση στο θέμα αυτό.

Ναι, μετά τον πόλεμο δεν θα έχει αλλάξει μόνο η Ουκρανία, αλλά και ολόκληρη η Ευρώπη.

BREAK NEWS

ΜΟΡΦΕΣ ΠΟΛΕΜΟΥ

<<(Ο Πούτιν) Είναι εκλεγμένος, αλλά μέσα από ανελεύθερες εκλογές,
επικεφαλής ενός καθεστώτος που συνδυάζει τον αυταρχισμό ως μέθοδο διακυβέρνησης,
τον καπιταλισμό ως εργαλείο υπονόμευσης του αντιπάλου και συγχρόνως ως μέσο προσωπικού πλουτισμού και
τον εθνικισμό ως συγκολλητική ουσία.
Στοιχεία που του «επιτρέπουν» να κινείται μονομερώς, να καταπατά την έννομη τάξη, να βδελύσσεται όσες χώρες είναι, ή πασχίζουν να γίνουν, (πιο) ελεύθερες,
να θεωρεί τη βία όχι ως «μαμή» της Ιστορίας αλλά ως τροφό των σχεδίων του>>.

Ο πόλεμος του Πούτιν περνά μέσα από τη διαστροφή της Ιστορίας

Οποια πορεία και έκταση και να πάρει η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία -και κανείς δεν δικαιούται πλέον να ελπίζει ότι μπορεί να πάρει τη μορφή που θα ήθελε η «Δύση» -, τα χαρακτηριστικά της είναι μπροστά στα μάτια μας.

του Κώστα Μποτόπουλου, Συνταγματολόγου

Ο πόλεμος του Πούτιν είναι ένας πόλεμος στο όνομα και με τα όπλα του αυταρχισμού. Ο ρώσος πρόεδρος προχώρησε στην κλιμάκωση, που απέχει ακόμη πολύ από την ολοκλήρωσή της, γιατί αισθανόταν ότι δεν είχε να δώσει λογαριασμό σε κανέναν – ούτε στον λαό του, ούτε στη διεθνή κοινότητα, ούτε στο διεθνές δίκαιο, ούτε στη χώρα που διεκδικεί να καταλάβει.

Είναι εκλεγμένος, αλλά μέσα από ανελεύθερες εκλογές, επικεφαλής ενός καθεστώτος που συνδυάζει τον αυταρχισμό ως μέθοδο διακυβέρνησης, τον καπιταλισμό ως εργαλείο υπονόμευσης του αντιπάλου και συγχρόνως ως μέσο προσωπικού πλουτισμού και τον εθνικισμό ως συγκολλητική ουσία. Στοιχεία που του «επιτρέπουν» να κινείται μονομερώς, να καταπατά την έννομη τάξη, να βδελύσσεται όσες χώρες είναι, ή πασχίζουν να γίνουν, (πιο) ελεύθερες, να θεωρεί τη βία όχι ως «μαμή» της Ιστορίας αλλά ως τροφό των σχεδίων του.

Ο πόλεμος του Πούτιν, δίπλα στην ωμή βία, στηρίζεται στην προπαγάνδα. Εδώ και χρόνια, μεθοδικά, παράλληλα με τα σχέδιά του για ανατροπή της διεθνούς ισορροπίας, δημιουργία ζώνης επιρροής στην περίμετρο και με τα χαρακτηριστικά της Σοβιετικής Ενωσης, το ρωσικό καθεστώς έχει εξαπολύσει έναν άλλο πόλεμο:

ανάμειξη σε εκλογές άλλων κρατών (με αποδεδειγμένη συμβολή στη νίκη του Τραμπ το 2016), χρηματοδότηση «συγγενών», δηλαδή ακροδεξιών, εθνικιστικών, «αντιδυτικών» κομμάτων σε πολλές χώρες, εκτεταμένη χρήση του Διαδικτύου και γενικά της τεχνολογίας για δημιουργία εικονικής πραγματικότητας και διασπορά ψευδών ειδήσεων.

Η ειδική μονάδα της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την παρακολούθηση της «παραπληροφόρησης» (disinformation) καταγράφει μια «κρατικά υποκινούμενη χειραγώγηση της πληροφόρησης», που βαίνει κλιμακούμενη από το 2015 και έχει πάρει πρωτοφανείς διαστάσεις το τελευταίο δίμηνο, από τότε δηλαδή που αποφασίστηκε η εισβολή στην Ουκρανία.

Αυτή η προπαγανδιστική μηχανή επιτρέπει στον Πούτιν να μιλά για «ειρήνη» και για «διπλωματία», να εμφανίζει τη χώρα του ως «αμυνόμενη», ακόμα και να βαφτίζει «δημοκρατική» και «αυθόρμητη» τη διαδικασία μέσω της οποίας υποχρέωσε τους σμπίρους του να υποταχθούν στα σχέδιά του (με τα ρολόγια τους να καταγράφουν άλλη ώρα από εκείνην της υποτιθέμενης «απευθείας» τηλεοπτικής μετάδοσης).

Ο πόλεμος του Πούτιν περνά μέσα από τη διαστροφή της Ιστορίας. Ο παραληρηματικός, γεμάτος χολή για τη Δύση και για τη δημοκρατία, λόγος του το βράδυ της Δευτέρας κατάφερε να «ξαναγράψει» τη σχέση Ρωσίας-Ουκρανίας, αλλά και κομουνιστικής-μετακομουνιστικής Ρωσίας (το ημέτερο ΚΚΕ εξανέστη για τη μείωση της συμβολής του Λένιν και προσπέρασε την κήρυξη πολέμου στο όνομά του), να αμφισβητήσει το δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού μιας διεθνώς αναγνωρισμένης χώρας, να μετατρέψει το ΝΑΤΟ από αμυντικό σε επιθετικό όργανο.

Ο πόλεμος του Πούτιν είναι «υβριδικός», όπως υβριδική είναι η εποχή μας. Στηρίζεται στην τεχνολογία, στο «αφήγημα» και στην «εικόνα» (τοποθέτηση ξένων ηγετών και υπουργών χιλιόμετρα μακριά από τον ηγέτη), στα «χειρουργικά» χτυπήματα, στους εκβιασμούς (με την πυρηνική ισχύ, το φυσικό αέριο), στη συντήρηση της αβεβαιότητας και στο σπάσιμο των νεύρων.

Υβριδικός δεν θα πει απροετοίμαστος: χρόνια τώρα, στο εσωτερικό της Ρωσίας και διεθνώς, στρατιωτικά, οικονομικά και γεωπολιτικά, ετοιμάζεται η αντεπίθεση του αυταρχισμού κατά της δημοκρατίας.

in news

ΠΑΛΙ ΟΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΙ!

Είναι οριστικό: Στην πατρίδα μας έχουμε πάρει διαζύγιο από την αλήθεια. Έχουμε τη δική μας αλήθεια, δεν χρειαζόμαστε την κανονική.

Από τον Μανώλη Κοττάκη

Και γι’ αυτό δεν ακούμε τι λένε οι ξένοι ηγέτες σε αυτή τη δύσκολη και επικίνδυνη για την παγκόσμια ειρήνη συγκυρία. Ώρες ώρες αναρωτιέμαι αν μπήκαμε στον κόπο να σημειώσουμε καν μερικά από όσα ισχυρίστηκε ο πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας Βλαντιμίρ Πούτιν στο διάγγελμα-ποταμό, προκειμένου να δικαιολογήσει την αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Ντονμπάς.

Πολλοί θεώρησαν ότι επρόκειτο περί μακράς ιστορικής αναδρομής, παρασυρόμενοι από τις αναφορές του Ρώσου ηγέτη στον Λένιν, στον Στάλιν, στους μπολσεβίκους. Ενώ επρόκειτο για κάτι πολύ ευρύτερο: Για τον τρόπο που ασκούν εξωτερική πολιτική οι μεγάλες δυνάμεις στον αιώνα μας, ιδιαίτερα μετά την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού. Ο Πούτιν χαρακτήρισε την Ουκρανία «αποικία» που διοικείται από μαριονέτες.

Δεν ομίλησε θεωρητικά. Πριν από την Ουκρανία διοικήθηκε και η Ρωσία ως αποικία από τη Δύση, στη δεκαετία του ’90, μετά την πτώση του ανατολικού μπλοκ. Τα έζησε ο ίδιος. Η χώρα υπήχθη στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, καθώς δεν είχε να πληρώσει μισθούς και συντάξεις. Τέθηκε, προς τέρψιν της Δύσης, σε καθεστώς χρεοκοπίας. Δεν πλήρωσε μόνο το δικό της χρέος, αλλά κατέβαλε, όπως ανέφερε ο πρόεδρος Πούτιν στο διάγγελμά του, το χρέος τόσο της Ουκρανίας όσο και των Βαλτικών Χωρών, οι οποίες δεν επέστρεψαν ποτέ στη Ρωσία τα περιουσιακά στοιχεία τα οποία της ανήκαν.

Ο πρόεδρος Πούτιν έζησε επίσης την οδυνηρή εμπειρία ο ίδιος να ακούει, ως πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας το 2000, μόλις εξελέγη, τον διευθύνοντα σύμβουλο της αμερικανικής πολυεθνικής εταιρίας Exxon Mobil να του προτείνει την εξαγορά της κρατικής εταιρίας πετρελαιοειδών Γιούκος. Να του ζητά, δηλαδή, να ξεπουλήσει τις πλουτοπαραγωγικές δομές της χώρας του. Ο πρόεδρος Πούτιν είδε επίσης τους ολιγάρχες, που παρακινούνταν και από τη Δύση, να επιχειρούν να τον υπονομεύσουν και να τον ανατρέψουν, όπως ακριβώς έκαναν και με τον πρόεδρο Γιέλτσιν, τον οποίο χλεύαζε δημοσίως σε διεθνείς συνόδους ο πρόεδρος Κλίντον.

Ο πρόεδρος Πούτιν ανακάλυψε ότι στο έδαφος της πατρίδας του λειτουργούσαν και δραστηριοποιούνταν οι γνωστές μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι οποίες χρηματοδοτούνταν από γνωστό δισεκατομμυριούχο της Δύσης με σκοπό την αποσταθεροποίηση της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Ο,τι ισχυρίστηκε λοιπόν πως συμβαίνει στην Ουκρανία, χωρίς να διαψευστεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, συνέβη το 2000 και κατεστάλη στη Ρωσία, η οποία είναι σήμερα μια χώρα κυρία του εαυτού της, εθνικά ανεξάρτητη.

Εάν η Ουκρανία δεν αξιοποιείτο ως η 51η Πολιτεία των ΗΠΑ για να αποκόψει τη Ρωσία από την Ευρώπη και για να τις προκαλέσει ζήτημα εθνικής ασφάλειας στα σύνορά της -όπως ακριβώς συνέβη με το Καζακστάν και τη Γεωργία στη Νότια Οσετία-, ο Πούτιν πιθανόν και να αδιαφορούσε.

Οταν όμως ο «Σεφερλής» της Ουκρανίας, Ζελένσκι, εκλέγεται πρόεδρος με τη βοήθεια της Δύσης για να αποτελέσει πιόνι στη σκακιέρα της, όταν σε ολόκληρη τη χώρα αναπτύσσονται ως εκπαιδευτική δύναμη καμουφλαρισμένοι άνδρες του ΝΑΤΟ, όταν εγκαθίσταται στο Κίεβο και στα περίχωρα αυτού βαρύς οπλισμός με πυραυλικά συστήματα, το βεληνεκές των οποίων φτάνει -όπως ισχυρίστηκε ο Ρώσος πρόεδρος- μέχρι τα Ουράλια Ορη, όταν παράγονται πυρηνικά όπλα και όταν σε όλες τις γειτονικές χώρες -με πρώτη τη Ρουμανία- εγκαθίστανται πυραυλικοί εξοπλισμοί που στρέφονται ευθέως κατά της Μόσχας, τότε η περίπτωση της Ουκρανίας παύει να είναι η περίπτωση μιας κλασικής αποικίας, και για τον Ρώσο ηγέτη μετατρέπεται σε ζήτημα εθνικής ασφάλειας για τη χώρα του. Τι διαφορετικό, άραγε, θα μπορούσε να κάνει; Ποια άλλη αντίδραση θα μπορούσε να έχει;

Ας αναλογιστούμε εμείς οι Ελληνες πώς θα αντιδρούσαμε, αν τα γειτονικά Σκόπια εξοπλιστούν κάποτε στο μέλλον από μια τρίτη δύναμη -αυτό είχε πει δημοσίως ο Κωνσταντίνος Καραμανλής-, προκειμένου να απειλήσουν την Ελλάδα και να εγείρουν ζητήματα ασφάλειας στα βόρεια σύνορά μας. Ποια θα ήταν, άραγε, η αντίδρασή μας; Θα μέναμε άπραγοι; Η αντίδραση του Ρώσου προέδρου -καταλήγω- συνιστά την εκδίκηση της Ιστορίας. Η Σοβιετική Ενωση έπεσε εξαιτίας της εκτεταμένης διαφθοράς το 1989, αλλά οι ύβρεις και η αλαζονεία, με την οποία της φέρθηκε η Δύση, τη βοήθησαν να σταθεί ξανά όρθια στα πόδια της, μόλις 33 χρόνια μετά.

Δεν μπορώ να μην επισημάνω, τέλος, ότι όλες αυτές οι συγκλονιστικές αλλαγές που σημειώνονται, με την Ευρώπη αμήχανη και ανήμπορη, χωρίς στρατό να αντιδράσει, γίνονται και πάλι με τους Δημοκρατικούς στο τιμόνι των Ηνωμένων Πολιτειών. Στην τετραετία Τραμπ δεν έγινε κανείς πόλεμος. Ακόμη και όταν ανέλαβε την ηγεσία των ΗΠΑ ο πρόεδρος Μπους Τζούνιορ, η αρχική πρόθεσή του, μέχρι να προκύψει το χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους, ήταν η εσωτερική ανασυγκρότηση των Ηνωμένων Πολιτειών και η απόσυρσή τους από θέατρα πολέμων, στα οποία τις είχαν παρασύρει οι Δημοκρατικοί.

Με πρώτο αυτό της Γιουγκοσλαβίας, όπου το ΝΑΤΟ διεξήγαγε έναν επιθετικό και αιματηρό πόλεμο εις βάρος του έθνους της Σερβίας, το οποίο και αυτό, μετά τη Ρωσία, βρίσκεται κοντά στο να πάρει την ιστορική εκδίκησή του από τη Δύση. Τα τεχνητά κράτη, που έφτιαξαν οι Δημοκρατικοί στην πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης, κινδυνεύουν να διαλυθούν στη Βοσνία/Ερζεγοβίνη, για να αποδειχθεί ότι η περίφημη Συμφωνία του Ντέιτον είναι υπό κατάρρευση. Συμβαίνει, μάλιστα, και το εξής οξύμωρο: Ο Ρώσος ηγέτης κατηγορείται επειδή χαρακτήρισε την Ουκρανία «τεχνητό κράτος», αλλά τι διαφορετικό έκανε η Δύση στη Γιουγκοσλαβία; Ακριβώς το ίδιο. Διέλυσαν τα τεχνητά κράτη υπέρ των εθνοτικών κρατών. Δεν κάνει κάτι διαφορετικό ο Βλαντιμίρ. Τα ίχνη της Μάντλεν Ολμπράιτ ακολουθεί.

Και κάτι τελευταίο: Έχουμε αναρωτηθεί πολλές φορές γιατί ο κόσμος γίνεται άνω κάτω κάθε φορά που κυβερνούν την Αμερική οι Δημοκρατικοί και πολύ φοβόμαστε ότι, πέρα από μια στρεβλή αντίληψη περί γεωπολιτικής και περί δημοκρατίας, η οποία, εκτός από τα Βαλκάνια, δεν άντεξε ούτε στη λεγόμενη «Αραβική Ανοιξη», πρέπει να υπάρχουν και άλλου τύπου συμφέροντα που υπαγορεύουν αυτές τις στρατηγικές. Όχι μόνο πολιτικά, όπως οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, που επίκεινται στις ΗΠΑ, αλλά και άλλα. Η μαζική πώληση όπλων στην Ουκρανία και η συμμετοχή τέκνων κορυφαίων ηγετών της υπερδύναμης στα διοικητικά συμβούλια εταιριών φυσικού αερίου της Ουκρανίας είναι ισχυρές ενδείξεις για την επιβεβαίωση αυτών των ισχυρισμών.

Ο ίδιος ο Ρώσος πρόεδρος, άλλωστε, πολλά υπαινίχθηκε στο διάγγελμά του, μάλλον προσβλητικά για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά δεν βρέθηκε κανείς να τον κατηγορήσει ότι λέει ψέματα. Η αλήθεια είναι πικρή: Ο Πούτιν προφανώς και δεν είναι άγγελος δημοκρατίας. Το εξέπεμψε, άλλωστε, και με το θέατρο της συνεδρίασης του εθνικού συμβουλίου ασφαλείας του και με το από στήθους «Μπεν Χουρ» διάγγελμά του. Η αδύναμη Δύση των γερόντων ηγετών και η Ευρώπη των μετριοτήτων, τύπου Σολτς και Μακρόν, βοήθησαν την πολιτική του ανάσταση – του ίδιου και της χώρας του.

Οσα συμβαίνουν τις τελευταίες ημέρες δεν είναι μία ακόμη αφορμή για διδακτισμό, ελιτισμό και αντικομμουνισμό. Αποτελούν μάθημα εθνικής ανεξαρτησίας για όλα τα έθνη του κόσμου. Πώς να προστατεύεις την εδαφική ακεραιότητα και την εθνική υπερηφάνεια, όταν μια άλλη χώρα χρησιμοποιεί -κρυπτόμενη- το έδαφος μιας αποικίας για να σου κηρύξει έναν πόλεμο στο σκοτάδι και όχι στο φως της ημέρας. Ηγεσία εν τέλει σημαίνει να αναλαμβάνεις δράση πρώτος.

Υστερόγραφο 1: Τι σημαίνει ο όρος «νατοϊκά εδάφη», που χρησιμοποίησε ο πρόεδρος Μπάιντεν στο διάγγελμά του; Έχουν και οι διεθνείς οργανισμοί έδαφος; Καταργήθηκε το έδαφος των κρατών; Αυτό δεν είναι αναθεωρητισμός;

Υστερόγραφο 2: Αστείο το επιχείρημα όσων υποστηρίζουν ότι παίρνει ο Ερντογάν αέρα απ’ όσα κάνει ο Πούτιν. Στην κρίση του Εβρου, όπου απειλήθηκαν τα σύνορά μας, και στην κρίση του Αιγαίου το 2020 ο Ερντογάν κινήθηκε μόνος, χωρίς να έχει προηγηθεί κανείς Πούτιν. Αφήστε που στην παρούσα διένεξη ο Ερντογάν στηρίζει με drones τους Ουκρανούς κατά της Ρωσίας.

Υστερόγραφο 3: Κωμικό το θέαμα της Δύσης να κατηγορεί την Ευρώπη γιατί δεν διαθέτει στρατό να στείλει κατά της Ρωσίας, καθώς η ίδια δεν επιθυμεί να στείλει, διότι φέρετρα και ενδιάμεσες εκλογές δεν πάνε μαζί. Η Αμερική υπονόμευσε συστηματικά τον ευρωστρατό τη δεκαετία του 2000 για να κρατά την Ευρώπη στο χέρι. Ας μη ζητά τα ρέστα τώρα…

Υστερόγραφο 4: Κωμικό επίσης να πολεμά η Αμερική τον Πούτιν με μεταμεσονύχτια ντοκιμαντέρ της περασμένης δεκαετίας. Είμαστε σε νέα φάση. Χρειάζεται κάτι πιο φρέσκο στον πόλεμο της προπαγάνδας.

Υστερόγραφο 5: Ο Ρώσος πρόεδρος στο διάγγελμά του περιέγραψε κάτι πολύ μεγάλο, την αντίληψή του για την πολιτική κατάσταση στον ζωτικό του χώρο, και κατέληξε με κάτι πολύ μικρό: την αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Ντονμπάς. Όσο βλέπει ότι η Ευρώπη και η Αμερική αντιδρούν μουδιασμένα τόσο περισσότερο θα μπαίνει στον πειρασμό να διώξει με πολεμικά μέσα την Αμερική από ολόκληρη την Ουκρανία. Για πρώτη φορά και εγώ αισθάνομαι ότι τους προσεχείς μήνες δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο εισβολής. Ο Ρώσος πρόεδρος δείχνει αποφασισμένος να εκδιώξει την Αμερική από τα σύνορά του, είτε με γραπτή συμφωνία είτε με πολεμικά μέσα. Αν θα του βγει, αυτό είναι άλλο θέμα.

BREAKNEWS

Η ΔΥΣΗ ΠΛΗΡΩΝΕΙ ΤΗΝ ΑΝΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΓΛΩΣΣΙΑ ΤΗΣ

Τον Οκτώβριο του 1962 και για 13 ημέρες ο μεταπολεμικός τότε κόσμος πάγωσε. Η Αμερική ανέπτυξε τον στόλο της ανοικτά της Φλόριντα με κατεύθυνση τα νερά της Κούβας όπου πλησίαζε ένα ρωσικό εμπορικό πλοίο με πυραύλους. Οι πύραυλοι αυτοί θα μπορούσαν να πλήξουν τις ΗΠΑ από την Κούβα, όπου και αναμενόταν να τοποθετηθούν. Ήταν το μεγαλύτερο και από τότε το απειλητικότερο μπρα-ντε-φερ μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας από το 1945 και μετά.

Τελικά, ο κίνδυνος πυρηνικού ολοκαυτώματος απεφεύχθη. Κένεντι και Χρουστσόφ διαχειρίστηκαν την κρίση με τρόπο ώστε να επιτευχθεί μια μείζονος σημασίας συνεννόηση. Τα ζητήματα ασφαλείας που απασχολούν τον αντίπαλο είναι, επί της ουσίας, ζητήματα ασφαλείας που απασχολούν ή πρέπει να απασχολούν και τους δύο αντιτιθέμενους. Είναι ζήτημα δηλαδή κοινής λογικής.

Το ρωσικό πλοίο ανέκρουσε πρύμναν. Ο αμερικανικός στόλος επέστρεψε στα λημέρια του στο Νόρφολκ. Οι Αμερικανοί απέσυραν από την Τουρκία επιθετικούς πυρηνικούς πυραύλους που είχαν πρόσφατα τοποθετηθεί. Μετά την κρίση της Κούβας ο κόσμος έγινε όντως ασφαλέστερος. Ο αδερφός του Προέδρου Κένεντι, ο Ρόμπερτ, περιγράφει όλα τα παραπάνω, αφού τα έζησε από πρώτο χέρι στον Λευκό Οίκο, στο πόνημά του «Πώς δεν έγινε ο 3ος Παγκόσμιος Πόλεμος».

Το έμαθε ο κόσμος από την ιστορία αυτή. Κάτι πολύ απλό. Δεν είναι δυνατόν να διασφαλίσεις την ειρήνη αν απειλείς άμεσα, αδίστακτα και χωρίς περιθώρια ελιγμών τον αντίπαλό σου. Αλλιώς, τον στριμώχνεις στα σχοινιά, κι αυτός αντιδρά βίαια, πιθανόν άτσαλα και πάντως χωρίς να διαθέτει περιθώρια οπισθοχώρησης.

Το 1989 καταρρέει ο κόσμος που γνωρίζαμε από την κατάληψη του Βερολίνου και την άνευ όρων παράδοση του Γ' Ράιχ. Δεν καταρρέει μόνον το αντίπαλον δέος, δηλαδή η Σοβιετική Ένωση. Καταρρέει το εξισορροπητικό δίπολο που εγγυόταν για δεκαετίες τη διεθνή σταθερότητα.

Η Δύση επιδιώκει να διαχειριστεί έναν κόσμο όπου η Ρωσία είναι πλέον μια πτωχευμένη χώρα, με δυσθεώρητα χρέη, απίστευτη κοινωνική και πολιτική αστάθεια, θεωρώντας πως η πρώην αυτοκρατορία δεν θα έχει εφεξής κάποιο ιδιαίτερο γεωστρατηγικό ειδικό βάρος.

Το 2000 ο Μπιλ Κλίντον κατά τη δεύτερη θητεία του συναντάται με τον πρώην συνταγματάρχη των σοβιετικών μυστικών υπηρεσιών, την KGB, ο οποίος κατά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου υπηρετούσε στην Ανατολική Γερμανία. Έζησε δηλαδή στο πετσί του το αίσθημα της γεωστρατηγικής ήττας. Έστω και της προσωρινής.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει ανέλθει ανεξήγητα τα σκαλοπάτια της εξουσίας και από την Αγία Πετρούπολη βρίσκεται στο Κρεμλίνο. Τότε, ο νέος ηγέτης της Ρωσίας ζητάει και αναμένει από τη Δύση να σεβαστεί τους φόβους και τις ανησυχίες της Μόσχας ως προς τα προβλήματα ασφαλείας που αντιμετωπίζει. Όπως αποκάλυψε και ο ίδιος ο Πούτιν πριν από λίγα εικοσιτετράωρα, πρότεινε στον Κλίντον ακόμη την ένταξη της Ρωσίας στο ΝΑΤΟ. Ακούγεται περίεργο, άτοπο και εξωπραγματικό, αλλά τότε όλα ήταν εξωπραγματικά στην υπό κατάρρευση πρώην Σοβιετική Ένωση.

Η Δύση είχε διαβεβαιώσει τη Ρωσία πως το ΝΑΤΟ δεν θα επεκταθεί προς Ανατολάς. Δεν υπεγράφη καμία Συνθήκη. Αλλά οι διαβεβαιώσεις ήταν του επιπέδου gentleman’s agreement. Η Ρωσία επαναπαύτηκε. Άλλωστε, τότε δεν μπορούσε να κάνει και διαφορετικά. Η Δύση ξέχασε τις διαβεβαιώσεις. Το ΝΑΤΟ σταδιακά ενέταξε όλες τις πρώην Ανατολικές χώρες. Ενέταξε επίσης και την Αλβανία, τις περισσότερες πρώην γιουγκοσλαβικές Δημοκρατίες, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Απέκλεισε τη Ρωσία από Δυσμάς και από τα νότια. Μόνον η Ουκρανία παρέμεινε ως «ουδέτερο έδαφος» στο μαλακό υπογάστριο της Ρωσίας.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν ξέχασε ποτέ το ότι η Δύση εκμεταλλεύτηκε το ρήγμα ασφαλείας στον Καύκασο και αναμίχθηκε, έστω ανεπίσημα, στον πόλεμο της Τσετσενίας. Η Ρωσία δεν ξέχασε ποτέ το ότι οι ΗΠΑ εξόπλισαν τους Ταλιμπάν και τους έστειλαν να πολεμήσουν τους Ρώσους στο Αφγανιστάν. Η Ρωσία δεν θα μπορούσε ποτέ να ανεχθεί παρά μόνον προσωρινά την παρουσία νατοϊκών θυλάκων στα δυτικά και νότια σύνορά της. Δεν θα μπορούσε, ωστόσο, να ανεχθεί ούτε για μία ώρα την προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ και την προοπτική ανάπτυξης επιθετικών οπλικών συστημάτων του ΝΑΤΟ στο έδαφός της.

Θα ήταν σαν να επαναλαμβανόταν η κρίση της Κούβας, αλλά από την ανάποδη. Κάτι που ποτέ δεν φάνηκε να αντιλαμβάνεται και να παίρνει στα σοβαρά η Ουάσινγκτον.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν του 2022 δεν είναι ο Πούτιν του 2000. Η Ρωσία στάθηκε στα πόδια της και ανέπτυξε το στρατιωτικο-τεχνολογικό της επίπεδο. Κατάφερε να αποταμιεύσει ποσά από τις εξαγωγές υδρογονανθράκων, αλλά και άλλων πρώτων υλών.

Ο Πούτιν κατάφερε, ωστόσο, να επανατοποθετήσει τη Ρωσία στη διεθνή σκακιέρα. Ξεκίνησε από τη Συρία, μετά ενεπλάκη στη Λιβύη, αργότερα ανακατεύτηκε στην Κεντρική Αφρική, και τώρα εξεδίωξε τους Γάλλους από το Μαλί. Η Ρωσία του 2022 δεν είναι πια η Ρωσία του 2000.

Αντιθέτως, η Αμερική και η Δύση συνολικά δεν είναι τόσο ισχυρές σήμερα όσο ήταν το 2000. Η Κίνα είναι η πρώτη οικονομική δύναμη στον κόσμο και η Ευρώπη δεν κατάφερε ποτέ να βρει τον πολιτικό, διπλωματικό και στρατιωτικό βηματισμό της. Η γεωστρατηγική ήττα που υπέστη η Ουάσινγκτον στο Αφγανιστάν και η άνευ όρων απαγκίστρωση των ΗΠΑ από την Καμπούλ αποκάλυψαν και τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Αμερική ως προς τη διατήρηση του ρόλου του αναμφισβήτητου πλανητάρχη.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν τα εξήγησε όλα αυτά στο ωριαίο διάγγελμά του προς τη ρωσική κοινωνία και τον κόσμο. Για όσους δεν έχουν κοντή τη μνήμη, η Δύση είχε μία ευκαιρία να κερδίσει την εμπιστοσύνη της Ρωσίας τότε που η καταρρέουσα αυτοκρατορία ζητούσε στηρίγματα. Η Δύση αδιαφόρησε και εξαπάτησε τη Μόσχα. Ήταν φανερό πως κάποια στιγμή θα γύριζε ο τροχός της Ιστορίας, η οποία ποτέ δεν εξελίσσεται γραμμικά. Τώρα το παιχνίδι αρχίζει από την αρχή.

Ζούγκλα

ΤΟ ΧΑΡΑΓΜΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ Η ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

Ἀπό τήν ἀρχή τῆς ἱερατικῆς μου διακονίας, δηλαδή πρίν 50 χρόνια, καί μάλιστα τήν δεκαετία τοῦ 1970, καί στήν συνέχεια, γινόταν πολύς λόγος, μέ ἐπίδραση ἀκραίων προτεσταντικῶν ὀργανώσεων τῆς Ἀμερικῆς, γιά τήν ἔλευση τοῦ Ἀντιχρίστου πού θά σφραγίση τούς Χριστιανούς, γιά τό ὅτι ὁ ἀντίχριστος ἦλθε ἤ πρόκειται σύντομα νά ἔλθη, μέ παρερμηνεία τῶν σχετικῶν χωρίων τῆς Ἀποκαλύψεως τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου. Τότε κάθε νέο πού εἰσαγόταν στήν κοινωνία, κάθε νέα ἀνακάλυψη τῆς ἐπιστήμης καί τῆς τεχνολογίας, κάθε νέος τρόπος διακίνησης τῶν προϊόντων μέ γραμμωτό κώδικα (bar code) καί προστασίας τῆς κοινωνίας, μέ νόμους γιά τίς ταυτότητες, τά διαβατήρια, τούς ἑνιαίους ἀριθμούς χαρακτηριζόταν ὡς ἐμφάνιση τοῦ ἀντιχρίστου ἤ τῶν προδρόμων του, καί καθένας πού ἔκανε χρήση αὐτῶν τῶν νέων ἐπιτηδευμάτων, θεωρεῖτο ἀπό μερι­κούς συντηρητικούς ὅτι δέχθηκε τό σφράγισμα τοῦ ἀντιχρίστου καί ἦταν ὁπαδός του.

Αὐτό συνεχίστηκε καί τά ἑπόμενα χρόνια. Τά ἴδια γράφονται καί λέγονται καί σήμερα γιά τά φάρμακα, τά ἐμβόλια πού χρησιμοποιοῦνται ἐναντίον τοῦ κορω­νοϊοῦ, συνεχίζοντας ὅλη αὐτήν τήν συζήτηση πού γινόταν τίς δεκαετίες τοῦ 1970 καί 1980, ὅτι δηλαδή ὁ ἀντίχριστος μέ αὐτά σφραγίζει τούς ἀνθρώπους καί τούς ἀπομακρύνει ἀπό τόν Χριστό. Εἶναι καί αὐτό μιά μέθοδος τοῦ διαβόλου ὥστε νά γίνεται συνεχῶς λόγος γι’ αὐτόν, νά ἀσχολοῦνται ὅλοι μαζί του, νά παραπλανᾶ τόν νοῦ τους καί νά τούς ἔχει συνέχεια δούλους του, καί μάλιστα νά ὑπερτιμοῦν τήν δύναμή του καί συγχρόνως νά μήν ἀσχολοῦνται καθόλου μέ τόν Χριστό. Ὄντως, φοβερή καί σατανική πλάνη!!

Μέ ἀφορμή τήν συζήτηση πού γινόταν τήν ἐποχή ἐκείνη, καί μάλιστα τό ἔτος 1987, δηλαδή πρίν σχεδόν τριάντα πέντε χρόνια, εἶχα γράψει ἕνα κείμενο, τό ὁποῖο ὅμως ἔχει ἐπικαιρότητα στήν ἐποχή μας. Σέ αὐτό τό κείμενο ἑρμήνευα τά σχετικά χωρία τῆς Ἀποκαλύψεως τοῦ Ἰωάννου τόσο γιά τό χάραγμα τοῦ ἀντιχρίστου ὅσο καί γιά τό σφράγισμα τοῦ Χριστοῦ βάσει τῆς ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως, κυρίως τῶν ἑρμηνειῶν τοῦ Ἀνδρέα καί τοῦ Ἀρέθα Ἐπισκόπου Καισαρείας. Ἡ ἑρμηνευτική βάση εἶναι ὅτι τό σφράγισμα τοῦ ἀντιχρίστου δέν εἶναι κάτι τό ἐξωτερικό, ἐπιφανειακό καί σωματικό, δέν εἶναι μιά τροφή ἤ ἕνα φάρμακο, ἀλλά συνδέεται μέ τήν ἐπίγνωση, τήν ἐνσυνείδητη ἀποδοχή, τήν λατρεία καί τήν προσκύνηση τοῦ ἀντιχρίστου. Ἐκεῖνος, ὅμως, πού ἔχει τήν σφραγίδα τοῦ Θεοῦ στήν καρδιά του, ἀναγνωρίζει τόν ἀντίχριστο καί τίς ἐνέργειές του καί ὁ ἀντίχριστος δέν ἔχει καμιά ἐξουσία πάνω του.

Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γράφει: «Ἡμεῖς νοῦν Χριστοῦ ἔχομεν» (Α΄ Κορ. β΄, 16) καί βεβαίως «οὐ γάρ αὐτοῦ (τοῦ σατανᾶ)» τά νοήματα ἀγνο­οῦμεν» (Β΄ Κορ. β΄, 11). Ὅσοι ἔχουν νοῦ Χριστοῦ, πού ἔχουν ἐνεργοποιημένη τήν σφραγίδα τοῦ Θεοῦ μέσα στήν καρδιά τους, μποροῦν νά καταλάβουν τήν παρουσία τοῦ ἀντιχρίστου καί τῶν προδρόμων του καί νά κάνουν τήν διάκριση μεταξύ ἐνέργειας τοῦ Χριστοῦ καί ἐνέργειας τοῦ ἀντιχρίστου. Πρόκειται γιά τήν ἀρετή τῆς διακρίσεως. Παραθέτω τό κείμενο αὐτό γιά νά ἑρμηνευθοῦν τά σχετικά μέ ὅσα λέγονται στίς ἡμέρες μας γιά τό σφράγισμα τοῦ ἀντι­χρίστου, μέ βάση τήν πατερική καί ἐκκλησιαστική παράδοση γιά νά μή παρασυρόμαστε ἀπό ἀμφίβολες ἑρμηνεῖες.

Συχνά στίς ἡμέρες μας γίνεται λόγος γιά τόν ἀντίχριστο καί γιά τό χάραγμα τοῦ ἀντιχρίστου. Βρι­σκόμαστε σέ ἀποκαλυπτικούς καιρούς. Ὁ ἀντίχριστος ὑπάρχει, ἐνεργεῖ, ἀλλά καί ἔρχεται. Ἐάν στήν ἀποστολική ἐποχή ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης ἔλεγε ὅτι «ὁ ἀντίχριστος ἔρχεται, καί νῦν ἀντίχριστοι πολλοί γεγόνασιν ὅϑεν γινώσκομεν ὅτι ἐσχάτη ὥρα ἐστίν» (Α´ Ἰω. β´, 18-19) καϑώς ἐπίσης «οὗτός ἐστιν ὁ ἀντίχριστος, ὁ ἀρνούμενος τόν πατέρα καί τόν υἱόν» (Α´ Ἰω. β´, 22) καί ἀκόμη «πᾶν πνεῦμα ὅ μή ὁμολογεῖ τόν Ἰησοῦν Χριστόν ἐν σαρκί ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἔστι: καί τοῦτό ἐστι τό τοῦ ἀντιχρίστου ὅ ἀκηκόατε ὅτι ἔρχεται, καί νῦν ἐν τῷ κόσμῳ ἐστίν ἤδη» (Α΄ Ἰω. δ´, 3), πόσο μᾶλλον αὐτά ἰσχύουν γιά τήν δική μας ἐποχή, ἡ ὁποία ἀπέχει πολύ ἀπό τήν ἀποστολική ἐποχή καί ἀκόμη γιατί ἔχουν αὐξηϑῆ αὖτοί πού ἀρνοῦνται τόν Υἱό τοῦ Θεοῦ. Ζοῦμε, λοιπόν, σέ ἀποκαλυπτικούς καιρούς.

Ὅμως, θά προσϑέσω ὅτι σήμερα οἱ ἄνθρωποι ἀφ’ ἑνός μέν παρερμηνεύουν τά ἁγιογραφικά κείμενα, ἀφ’ ἑτέρου δέ δέν μιλᾶνε καθόλου γιά τήν σφραγίδα τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ, ἐνῶ στά κείμενα τῆς Καινῆς Διαϑήκης, καϑώς ἐπίσης καί στά ἔργα τῶν ἁγίων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, γίνεται πολύς λόγος γιά τήν σφραγίδα τοῦ Θεοῦ, τήν ὁποία δέχονται τά τέκνα τοῦ Θεοῦ. Μέ ἄλλα λόγια ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης, πού γράφει γιά τό χάραγμα τοῦ ϑηρίου τῆς Ἀποκαλύψεως, συγχρόνως γράφει καί γιά τήν σφραγίδα τοῦ Ἀρνίου τῆς Ἀποκαλύψεως. Μιλώντας γιά τόν ἀντίχριστο συγχρόνως τονίζει: «Ὑμεῖς ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστε, τεκνία, καί νενικήκατε αὐτούς (τόν ἀντίχριστο καί τούς ὀπαδούς τοῦ ἀντιχρίστου), ὅτι μείζων ἐστίν ὁ ἐν ὑμῖν ἤ ὁ ἐν τῷ κόσμῳ· αὐτοί ἐκ τοῦ κόσμου εἰσί· διά τοῦτο ἐκ τοῦ κόσμου λαλοῦσι καί ὁ κόσμος αὐτῶν ἀκούει. ἡμεῖς ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐσμεν» (Α΄ Ἰω. δ´, 4-5).

Διερωτῶμαι: Εἶναι τίμιο καί ὀρϑόδοξο νά γίνεται συνε­χής λόγος γιά τό χάραγμα τοῦ ἀντιχρίστου καί νά μή γίνεται καϑόλου λόγος γιά τήν σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ; Μποροῦν μερικοί πνευματικοί πατέρες νά σκορποῦν συνεχῶς τόν φόβο τῆς ἐλεύσεως τοῦ ἀντιχρίστου καί νά μή καταρτίζουν τούς Χριστιανούς γιά νά σφραγισϑοῦν μέ τήν σφραγίδα τοῦ ζῶντος Χριστοῦ; Στήν συνέχεια θά γίνη λόγος γιά τό χάραγμα τοῦ ϑηρίου καί γιά τήν σφραγίδα τοῦ Ἀρνίου τῆς Ἀποκαλύψεως, μέ βάση τήν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας.

1. Τό χάραγμα τοῦ ϑηρίου Στήν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου γίνεται λόγος γιά τό ϑηρίο καί γιά τό χάραγμά του. Χαρακτηριστικό καί κλασσικό χωρίο εἶναι ἕνα τμῆμα τοῦ ιγ΄ κεφαλαίου τῆς Ἀποκαλύψεως, τό ὁποῖο ϑά καταγράψω καί θά ἑρμη­νεύσω. «Καί εἶδον ἄλλο ϑηρίον ἀναβαῖνον ἐκ τῆς γῆς, καί εἶχε κέρατα δύο ὅμοια ἀρνίῳ, καί ἐλάλει ὡς δράκων... καί ποιεῖ σημεῖα μεγάλα, καί πῦρ ἵνα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνῃ εἰς τήν γῆν ἐνώπιον τῶν ἀνϑρώπων. καί πλανᾷ τούς κατοικοῦντας ἐπί τῆς γῆς διά τά σημεῖα ἅ ἐδόϑη αὐτῷ ποιῆσαι ἐνώπιον τοῦ ϑηρίου, λέγων τοῖς κατοικοῦσιν ἐπί τῆς γῆς ποιῆσαι εἰκόνα τῷ ϑηρίῳ, ὅς εἶχε τήν πληγήν τῆς μαχαίρας καί ἔζησε. καί ἐδόϑη αὐτῷ πνεῦμα δοῦναι τῇ εἰκόνι τοῦ ϑηρίου, ἵνα καί λαλήσῃ ἡ εἰκών τοῦ ϑηρίου καί ποιήσῃ, ὅσοι ἐάν μή προσκυνήσωσι τῇ εἰκόνι τοῦ ϑηρίου, ἵνα ἀποκτανϑῶσι. καί ποιεῖ πάντας, τούς μικρούς καί τούς μεγάλους, καί τούς πλουσίους καί τούς πτωχούς, καί τούς ἐλευϑέρους καί τούς δούλους, ἵνα δώσουσιν αὐτοῖς χάραγμα ἐπί τῆς χειρός αὐτῶν τῆς δεξιᾶς ἤ ἐπί τῶν μετώπων αὐτῶν, καί ἵνα μή τις δύνηται ἀγοράσαι ἤ πωλῆσαι εἰ μή ὁ ἔχων τό χάραγμα, τό ὄνομα τοῦ ϑηρίου ἤ τόν ἀριϑμόν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. Ὧδε ἡ σοφία ἐστίν· ὁ ἔχων νοῦν ψηφισάτω τόν ἀριϑμόν τοῦ ϑηρίου· ἀριϑμός γάρ ἀνϑρώπου ἐστί· καί ὁ ἀριϑμός αὐτοῦ χξστ΄». (Ἀποκ. ιγ´, 11-18)

Πολλές ἀπόψεις διατυπώϑηκαν γιά τό ϑηρίο αὐτό. Προφανῶς πρόκειται γιά τόν ἀντίχριστο, γι᾽ αὐτό ὁ Ἀρέθας, Ἐπίσκοπος Καισαρείας γράφει ὅτι «ὅπερ οὐκ ἄλλο, ἤ τό διηγήσασϑαι τά περί τῆς παρουσίας τοῦ Ἀντιχρίστου». Ὁ ἀντίχριστος εἶναι ἄνϑρωπος πού ἔχει τίς ἐνέργειες τοῦ Σατανᾶ, γι᾿ αὐτό λέγει ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης «ἀναβαῖνον ἐκ τῆς γῆς». «Ἐκ τῆς γῆς δηλαδή ἀναβαίνειν αὐτόν, ὅθεν καί πᾶσιν ἀνθρώποις ἡ γένεσις. Ἄνϑρωπος γάρ καί αὐτός κατ᾽ ἐνέργειαν τοῦ Σατανᾶ». Εἶχε κέρατα «δύο ὅμοια ἀρνίῳ». Συνεχίζει ὁ Ἀρέϑας: «τά κέρατα δέ οὐκ ἀρνίου, ἀλλ᾽ ὅμοια ἀρνίῳ, ἐπειδή φαντάζει ἑαυτόν ἐπιεικῆ ὡς ὁ Χριστός ἵνα πλανᾷ. Διά τοῦτο ἡ ὁμοιότης τῶν κεράτων, ἤγουν τῆς δόξης». Καί ἀκόμη αὐτός ὁ ἀντίχριστος μιλοῦσε ὡς δράκων. «ὡς δράκων λαλεῖ, οὐκ ὤν δράκων. Οὐ γάρ ὁ Σατανᾶς ἐστιν αὐτόχρημα, ἀλλ᾽ ὡς ἐκεῖνος ἐνεξουσιάζων, τοὐτέστι, διάδοχος γίνεται τῆς ἐξουσίας τοῦ διαβόλου». Ὁ ἀντίχριστος δέν θά εἶναι ἐνσάρκωση τοῦ διαβόλου, ἀλλά θά εἶναι ἕνας συγκε­κριμένος ἄνϑρωπος ὁ ὁποῖος ϑά ἔχη τίς ἐνέργειες τοῦ σατανᾶ.

Ὁ ἀντίχριστος πλανᾶ «τούς κατοικοῦντας ἐπί τῆς γῆς». Ποιούς ὅμως πλανᾶ; Δέν πλανᾶ ὅλους τούς ἀνϑρώπους, ἀλλά ἐκείνους μόνον πού ἔχουν τήν καρδιά τους στά γήϊνα, ἐνῶ δέν μπορεῖ νά κάνη ἀπολύτως τίποτε στούς ἀνθρώπους ἐκείνους πού ἔχουν τό πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς. Γράφει ὁ ἅγιος Ἀνδρέας Καισαρείας: «Πλανᾷ τούς ἐν τῇ γῇ τήν διηνεκῆ κατοίκησιν τῆς καρδίας ἔχοντας. Τούς γάρ ἐν οὐρανῷ κεκτημένους τό πολίτευμα οὐκ ἀπατᾷ ἡ αἴσϑησις, ἠσφαλισμένους ἀκριβῶς τῇ προαναφωνήσει τῆς αὐτοῦ ἐλεύσεως». Ἔτσι, ὁ ἀντίχριστος ἔχει ἐξουσία μόνον σ᾽ αὐτούς πού εἶναι ἀνοχύρωτοι ἀπό τήν Χάρη τοῦ Χριστοῦ, καί δέχονται μέσα στήν καρδιά τους τίς ἐνέργειες τοῦ ἀντιχρίστου. Σ᾽ αὐτούς τούς ἀνθρώπους δίνει τό χάραγμα. «Ἵνα δώσωσιν αὐτοῖς χάραγμα ἐπί τῆς χειρός αὐτῶν τῆς δεξιᾶς ἤ ἐπί τῶν μετώπων». Ἡ φράση «ἵνα δώσωσιν» ἐκφράζει τήν ἐθελοδουλεία τῶν ἀνθρώπων «καϑόσον διά τῆς τοιαύτης σφραγίδος (στίξεως) παρίσταται ἡ πλήρης ὑποτέλεια τῶν ἐν λόγῳ ἀνϑρώπων εἰς τό ϑηρίον».

Ἡ λέξη χάραγμα «ὑπενϑυμίζει τήν παλαιάν ἀνατολικήν συνήϑειαν τοῦ ἐγχαράσσειν ἤ ἐνστίζειν τό ὄνομα σαρκικοῦ ἤ πνευματικοῦ κυρίου διά πεπυρακτωμένου ὀργάνου ἐπί τῆς χειρός ἤ τοῦ μετώπου μισϑοφόρων ἤ δούλων ἀνϑρώπων ἤ ϑεῶν» (Παναγιώτης Μπρατσιώτης). Ἑπομένως φανερώνει ἐξάρτηση. Ἡ φράση ὅτι τό χάραγμα δίδεται στήν δεξιά χεῖρα δείχνει κατά τόν Ἀρέϑα τό «ἵνα τῶν ἀγαϑῶν ἔργων ἐκκόψῃ τήν ἐνέργειαν», τό δέ χάραγμα στό μέτωπο δείχνει τό «ἵνα τό τοῖς ὀφϑαλμοῖς ἐπικείμενον μέρος προσληφϑέν, σκοτασμόν ἐμποιήσῃ τοῖς ἀπατωμένοις τοῦ μή ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως ἀντέχεσϑαι τῆς εὐσεβείας». Μέ ἄλλα λόγια τό χάραγμα στό μέτωπο καί στήν δεξιά χεῖρα δείχνει τήν ἀπομάκρυνση τοῦ ἀνϑρώπου ἀπό τήν ἐφαρμογή τῶν ἀγαϑῶν ἔργων, πού εἶναι ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ καί ἀκόμη δείχνει τόν σκοτασμό τοῦ ἀνϑρώπου.

Αὐτός δέ ὁ σκοτασμός δέν εἶναι κανείς ἄλλος, ἀπό τόν σκοτασμό τοῦ νοός πού ἰσοδυναμεῖ μέ τήν πτώση τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ σκοτασμός αὐτός στήν γλώσσα τῶν ἁγίων Πατέρων λέγεται αἰχμαλωσία τοῦ νοός, νέκρωση τοῦ νοός. Σ᾽ αὐτούς πού ἔχουν σκοτισϑῆ στόν νοῦ καί ἔχουν ἀπομακρυνϑῆ ἀπό τόν Θεό ἔχει ἐνέργεια ὁ ἀντίχριστος, μπορεῖ δηλαδή νά τούς σφραγίση.

Τό σφράγισμα, ἑπομένως, τοῦ ἀντιχρίστου δέν εἶναι ἁπλῶς σφρά­γισμα ἐξωτερικό μερικῶν μελῶν τοῦ ἀνϑρωπίνου σώματος, ἀλλά εἶναι ἡ τελεία ὑποδούλωσῃ τῶν ἀπατωμένων στόν ἀντίχριστο. Γι᾿ αὐτό καί ὁ διάβολος δέν ϑά μπορῆ νά χαράξη τούς ἀνϑρώπους πού ζοῦν ἐν Θεῷ. Ὁ Ἀρέϑας Καισαρείας παρατηρεῖ: «Ἀλλ᾽ οὐ δέξονται τοῦτο, δηλαδή τό χάραγμα, οἱ τά πρόσωπα σημειωϑέντες τῷ ϑείῳ τοῦ προσώπου φωτί». Οἱ ἄνϑρωποι πού ἔχουν μέσα τους, κατά διαφόρους βαθμούς (ἔλλαμψη, ϑέα, διαρκής ϑέα) τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ ϑά ἀποφύγουν τό σφράγισμα τοῦ ϑηρίου τῆς Ἀποκαλύψεως, δηλαδή ὁ ἀντίχριστος, δέν ϑά μπορῆ νά ἔχη καμμία δύναμη ἐπάνω τους. Τό χάραγμα αὐτό εἶναι τό «ὄνομα τοῦ ϑηρίου ἤ ὁ ἀριϑμός τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ», ὅπως γράφεται στήν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου. Αὐτό σημαίνει ὅτι «διττή δέ τούτου ἡ γνῶσις, ἤ διά προφορᾶς αὐτοῦ τοῦ ὀνόματος ἤ διά ψήφου». Ποιό εἶναι αὐτό τό ὄνομα; Κατά τόν Οἰκουμένιο δέν γράφεται τό ὄνομά του μέσα στό βιβλίο τῆς Ἀποκαλύψεως ἤ «διά τό ἀνάξιον βιβλίῳ ἐγγραφῆναι» ἤ γιά νά μή σφετερίζωνται πολλοί αὐτό τό ὄνομα καί «πράγματα παρέχειν τοῖς εὐσεβέσι τό προαρπάζειν τήν γνῶσιν τῆς παρουσίας καί ἐν ἀώρῳ τήν ἔκβασιν τιϑεμένους τοῦ ὡρίμου καϑάπαξ ὑστερεῖν».

Μάλιστα τονίζει ὁ ἅγιος Ἀνδρέας Καισαρείας: «Τήν μέν ἀκρίβειαν τῆς ψήφου, ὡς καί τά λοιπά περί αὐτοῦ γεγραμμένα, ὁ χρόνος ἀποκαλύψει καί ἡ πεῖρα τοῖς νήφουσιν. εἰ γάρ ἔδει καϑώς φασί τινες τῶν διδασκάλων, σαφῶς γνωσϑῆναι τό τοιοῦτον ὄνομα, ὁ τεϑεαμένος αὐτό ἄν ἀπεκάλυψεν. ἀλλ᾽ οὐκ ηὐδόκησεν ἡ ϑεία χάρις ἐν ϑείῳ βιβλίῳ τό τοῦ λυμεῶνος ταγῆναι ὄνομα, ὡς δέ ἐν γυμνασίας λόγῳ, πολλά ἐστιν εὑρεῖν, κατά τόν μακάριον Ἱππόλυτον καί ἑτέρους πολλούς, ὀνόματα τόν ἀριθμόν τοῦτον περιέχοντα προσηγορικά τε καί κύρια». Πολλά μπορεῖ κανείς νά παρατηρήση πάνω στήν ἑρμηνεία αὐτή τοῦ ἁγίου Ἀνδρέου Καισαρείας. Θά ἀρκεσθῶ σέ τρία. Πρῶτον, δέν γνωρίζουμε τήν ἀκρίβεια τοῦ ὀνόματος τοῦ ἀντιχρίστου. Ἂν ἔπρεπε νά γνωρίζουμε τό ὄνομα αὐτό, τότε ϑά τό ἔγραφε στήν Ἀποκάλυψη ὁ ἴδιος ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης πού εἶδε τό θηρίο. Ἀλλά δέν ϑεώρησε καλό ἡ ϑεία Χάρη νά γραφῆ τό ὄνομα τοῦ ἀντιχρίστου στήν Ἁγία Γραφή. Δεύτερον, ἡ ἀκρίβεια τῆς ψήφου, ἀλλά καί ὅλων τῶν γραμμένων περί τοῦ ἀντιχρίστου ϑά ἀποκαλυφϑοῦν ὅταν χρειασϑῆ σ᾽ αὐτούς πού νήφουν, πού ἔχουν νήψη καί ϑεωρία Θεοῦ. Δέν εἶναι τοῦ καϑενός ἔργο νά προσπαϑῆ νά ἀνακαλύψη τό ὄνομα καί τόν ἀριϑμό τοῦ ϑηρίου, δηλαδή τοῦ ἀντιχρίστου. Τρίτον, πολλοί ἐπεχείρησαν νά βροῦν τό ὄνομα τοῦ ἀντιχρίστου, ἀλλά ἔπεσαν ἔξω. Ἄλλοι, χρησιμοποιώντας τό ἑλληνικό ἀλφάβητο, ἐθεώρησαν τό ὄνομα Λατεῖνος, ἄλλοι ἐφαρμόζοντες τό ἑβραϊκό ἀλφάβητο, ἐννοοῦσαν τόν Νέρωνα καί ἄλλοι, χρησιμοποιοῦντες τό λατινικό ἀλφάβητο, ϑεώρησαν τόν Διοκλητιανό ἤ τόν Τίτο (Παναγιώτης Μπρατσιώτης).

Ἐάν καί ἐμεῖς ζούσαμε τήν ἐποχή τοῦ Νέρωνος ἤ τοῦ Διοκλητιανοῦ, θά πιστεύαμε ἀκράδαντα ὅτι αὐτοί οἱ μεγάλοι διῶκτες εἶναι ὁ ἀντίχριστος, ἀφοῦ ἔκαναν τόσους τρομερούς διωγμούς ἐναντίον τῶν Χριστιανῶν. Ποιός ϑά μποροῦσε νά τό ἀρνηθῆ; Καί ὅμως πέρασαν αὐτοί, πέρασαν καί τόσοι αἰῶνες, καί ἀκόμη δέν ἦλθε ὁ ἀντίχριστος μέ τήν ἔννοια πού περιγράφει ὁ Χριστός, δηλαδή αὐτός πού θά ἔλθη στούς ἐσχάτους χρόνους καί μετά ϑά ἐπακολουϑήση ἡ Δευτέρα Παρουσία. Νομίζω ὅτι ἀσφαλέστατο χωρίο εἶναι τοῦ ἁγίου Εἰρηναίου, πού πρέπει νά τό ἔχουμε πάντοτε ὑπ’ ὄψη μας. Γράφει: «Ἀσφαλέστερον καί ἀκινδυνότερον τό περιμένειν τήν ἔκβασιν τῆς προφητείας ἤ τό καταστοχάζεσϑαι καί ἀπομαντεύεσϑαι ὀνόματα τυχόντα, πολλῶν ὀνομάτων εὑρεϑῆναι δυναμένων ἐχόντων τόν προειρημένον ἀριϑμόν».

Δέχονται τό χάραγμα τοῦ ϑηρίου αὐτοί πού προσκυνοῦν καί λατρεύουν τό ϑηρίο: «Εἴ τις προσκυνεῖ τό ϑηρίον καί τήν εἰκόνα αὐτοῦ, καί λαμβάνει τό χάραγμα ἐπί τοῦ μετώπου αὑτοῦ ἤ ἐπί τήν χεῖρα αὐτοῦ...» (Ἀποκ. ιδ´, 9). Δηλαδή ἐδῶ τό χάραγμα συνδέεται μέ τήν ἀποδοχή καί λατρεία τοῦ ϑηρίου. Ὅσοι δέχονται τό χάραγμα δέν ἔχουν ἀνάπαυση ἐσωτερική: «Καί ὁ καπνός τοῦ βασανισμοῦ αὐτῶν εἰς αἰῶνας αἰώνων ἀναβαίνει, καί οὐκ ἔχουσιν ἀνάπαυσιν ἡμέρας καί νυκτός οἱ προσκυνοῦντες τό ϑηρίον καί τήν εἰκόνα αὐτοῦ, καί εἴ τις λαμβάνει τό χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ» (Ἀποκ. ιδ´, 

11). Ὅσοι λατρεύουν τό ϑηρίο θά ὑποστοῦν φοβερές δοκιμασίες: «Καί ἐγένετο ἕλκος κακόν καί πονηρόν ἐπί τούς ἀνθρώπους τούς ἔχοντας τό χάραγμα τοῦ ϑηρίου καί τούς προσκυνοῦντας τῇ εἰκόνι αὐτοῦ» (Ἀποκ. ιστ΄, 2). Ὅσοι ἔχουν τό χάραγμα πλανῶνται ἀπό τούς ψευδοπροφῆτες: «Καί ἐπιάσϑη τό ϑηρίον καί ὁ μετ᾽ αὐτοῦ ψευδοπροφήτης ὁ ποιήσας τά σημεῖα ἐνώπιον αὐτοῦ, ἐν οἷς ἐπλάνησε τούς λαβόντας τό χάραγμα τοῦ ϑηρίου καί τούς προσκυνοῦντας τῇ εἰκόνι αὐτοῦ» (Ἀποκ. ιϑ´, 20). Δηλαδή οἱ προσκυνοῦντες τήν εἰκόνα καί ἔχοντες τό χάραγμα αὐτοί ϑά πλανηϑοῦν ἀπό ψευδοπροφῆτες. Ὅσοι προσκυνοῦν τό ϑηρίο, αὐτοί λαμβάνουν τό χάραγμά του, ἐνῶ ἀντίϑετα ὅσοι δέν προσκυνοῦν τό ϑηρίο δέν λαμβάνουν τό χάραγμά του. Λέγει ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης: «Καί εἶδον ϑρόνους, καί ἐκάϑισαν ἐπ᾽ αὐτούς, καί κρῖμα ἐδόθη αὐτοῖς, καί τάς ψυχάς τῶν πεπελεκισμένων διά τήν μαρτυρίαν Ἰησοῦ καί διά τόν λόγον τοῦ Θεοῦ, καί οἵτινες οὐ προσεκύνησαν τό ϑηρίον οὔτε τήν εἰκόνα αὐτοῦ, καί οὐκ ἔλαβον τό χάραγμα ἐπί τό μέτωπον αὐτῶν καί ἐπί τήν χεῖρα αὐτῶν» (Ἀποκ. κ´, 4). Δηλαδή οἱ ἅγιοι πού ἀρνήϑηκαν νά προσκυνήσουν τήν εἰκόνα τοῦ ϑηρίου, δέν ἔλαβαν τό χάραγμα τοῦ ϑηρίου, παρά τά μαρτύρια πού ὑπέστησαν καί γι’ αὐτό δοξάζονται ἐν οὐρανοῖς.

Συνεπῶς, ἀπό ὅλα αὐτά φαίνεται ὅτι τό χάραγμα τοῦ ϑηρίου συνδέεται στενώτατα μέ τήν προσκύνηση καί τήν λατρεία τοῦ ϑηρίου, μέ τήν ἀναγνώριση τοῦ ϑηρίου, ὡς Θεοῦ. Καί τό χάραγμα αὐτό δέν εἶναι ἁπλῶς μιά ἐξωτερική σημείωση, ἀλλά ἐσωτερική ἀποδοχή τοῦ ἀντιχρίστου καί ἀναγνώρισή του. Ἡ νέκρωση τοῦ νοῦ εἶναι χάραγμα τοῦ ϑηρίου καί ὅσοι ἔχουν νεκρό καί σκοτεινό νοῦ πλανῶνται καί γίνονται δοῦλοι τοῦ ϑηρίου τῆς Ἀποκαλύψεως. Ὅσοι ἔχουν φωτισμένο νοῦ, αὐτοί δέν δέχονται τό χάραγμα τοῦ θηρίου. Αὐτό εἶναι τό ἀσφαλές συμπέρασμα ἀπό τήν ἑρμηνεία τῶν ἁγιογραφικῶν χωρίων. 2. Ἡ σφραγίδα τοῦ Ἀρνίου Στήν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου καί γενικά στήν Ἁγία Γραφή δέν γίνεται λόγος μόνον γιά τό χάραγμα τοῦ ϑηρίου, πού δέχονται ὅσοι προσκυνοῦν τό ϑηρίο, ἀλλά γίνεται λόγος καί γιά τήν σφραγίδα τοῦ Ἀρνίου, πού δέχονται οἱ λατρεύοντες καί προσκυνοῦντες τό Ἀρνίον. Νομίζω ὅτι, ὅσοι μιλᾶνε μόνον γιά τό χάραγμα τοῦ ϑηρίου καί ἀγνοοῦν τήν σφραγίδα τοῦ Ἀρνίου προσφέρουν κακή ὑπηρεσία στά μέλη τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. Ἤδη στήν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννη μετά ἀπό τήν παρουσία τοῦ χαράγματος τοῦ ὀνόματος ἤ τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ϑηρίου γίνεται λόγος γιά τούς πιστούς πού βρίσκονται μαζί μέ τό Ἀρνίον καί οἱ ὁποῖοι ἔχουν «τό ὄνομα αὐτοῦ καί τό ὄνομα τοῦ πατρός αὐτοῦ γεγραμμένον ἐπί τῶν μετώπων αὐτῶν» (Ἀποκ. ιδ´, 1). Καί ἐδῶ τό σφράγισμα πρέπει νά τό ἐννοήσουμε ὡς σφράγισμα στό νοῦ. Εἶναι κυρίως καί πρό παντός σφράγισμα ἐσωτερικό.

Διερωτῶμαι: Γιατί πολλοί σήμερα μιλοῦν μόνον γιά τό χάραγμα τοῦ ϑηρίου, δηλαδή τοῦ ἀντιχρίστου, καί δέν ὁμιλοῦν γιά τήν σφραγίδα τοῦ Ἀρνίου, δηλαδή τοῦ Χριστοῦ, ἀφοῦ ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης τά ἀναφέρει μαζί στό ἴδιο μέρος τοῦ βιβλίου τῆς Ἀποκαλύψεως; Ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης χρησιμοποιεῖ τήν λέξη σφραγίδα γιά νά δηλώση τήν γέννηση τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου ἀπό τόν Πατέρα καί φυσικά δηλώνεται ἡ ϑεότητα τοῦ Χριστοῦ. Εἶπε ὁ Ἴδιος ὁ Χριστός γιά τόν Ἑαυτό Του: «Ἐργάζεσϑε μή τήν βρῶσιν τήν ἀπολλυμένην, ἀλλά τήν βρῶσιν τήν μένουσαν εἰς ζωήν αἰώνιον, ἥν ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου ὑμῖν δώσει· τοῦτον γάρ ὁ πατήρ ἐσφράγισεν ὁ Θεός» (Ἰω. στ΄, 27). Ἡ λέξη σφραγίς ἐδῶ δηλώνει ὅτι ὁ Χριστός εἶναι κατά φύσιν Υἱός τοῦ Θεοῦ, γι᾿ αὐτό ὁ ἱερός Θεοφύλακτος ἑρμηνεύει: «Ἐπεί καί εἰκών ἐστι τοῦ Πατρός ὁ Υἱός, καί σφράγισμα, καί χαρακτήρ, νόει παρ᾽ αὐτοῦ σφραγισϑῆναι τοῦτον, καϑ᾽ ὅ εἰκών καί σφράγισμα ἐστιν· ὥστε εἶναι τό λεγόμενον τοιοῦτον· Τοῦτον γάρ τόν φαινόμενον Υἱόν ἀνϑρώπου, ἐσφράγισεν ὁ Πατήρ, τοὐτέστι, σφραγῖδα αὐτοῦ καί εἰκόνα ἐγέννησε, ἀπαραλλαξίαν πᾶσαν καί ταυτότητα φυσικήν πρός αὐτόν ἀποσῴζουσαν». Τό ὅτι ὁ Χριστός ἔχει σφραγισϑῆ ἀπό τόν Πατέρα δείχνει τήν ϑεότητά Του. Ὁ Μέγας Βασίλειος στήν θεία Λειτουργία μιλᾶ γιά τόν Χριστό ὅτι εἶναι «σφραγίς ἰσότυπος μέ τόν Πατέρα».
Ἐάν ὁ Χριστός εἶναι Υἱός τοῦ Θεοῦ κατά φύση, ἐμεῖς οἱ Χριστιανοί εἴμαστε υἱοί τοῦ Θεοῦ κατά Χάρη. Ἔτσι καί ἐμεῖς ἔχουμε σφραγισϑῆ ἀπό τήν ϑεία Χάρη. Σ᾽ αὐτό τό ϑέμα ἀναφέρεται πολλές φορές ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στίς ἐπιστολές του. Θά ἀναφέρω μερικά χαρακτηριστικά χωρία.

Ἀναφερόμενος στόν Χριστό γράφει πρός τούς Ἐφεσίους: «Ἐν ᾧ καί ἡμεῖς ἀκούσαντες τόν λόγον τῆς ἀληθείας, τό εὐαγγέλιον τῆς σωτηρίας ὑμῶν, ἐν ᾧ καί πιστεύσαντες ἐσφραγίσϑητε τῷ Πνεύματι τῆς ἐπαγγελίας τῷ Ἁγίῳ, ὅς ἐστιν ἀρραβών τῆς κληρονομίας ἡμῶν, εἰς ἀπολύτρωσιν τῆς περιποιήσεως, εἰς ἔπαινον τῆς δόξης αὐτοῦ» (Ἐφεσ. α΄, 13-14). Ἡ σφραγίδα αὐτή τοῦ Ἁγίου Πνεύματος δόϑηκε σέ μᾶς μέ τό ἅγιον Χρίσμα, ὅταν ὁ ἱερεύς εἶπε: «Σφραγίς δωρεᾶς Πνεύματος Ἁγίου. Ἀμήν». Δίνεται ἐξωτερικά στό σῶμα, ἀλλά αὐτό εἰσέρχεται στήν ψυχή. Σφραγίζεται ὅλος ὁ ἄνϑρωπος, καί σύμφωνα μέ τήν Παράδοση τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἡ σφράγιση αὐτή δέν εἶναι ἀνεξάρτητη ἀπό τόν φωτισμό τοῦ νοῦ. Ἡ σφραγίδα τῆς δωρεᾶς εἶναι ἡ ἔλευση τῆς θείας Χάριτος στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου καί ἔτσι ἁγιάζεται ἡ ψυχή καί τό σῶμα, δηλαδή ὅλος ὁ ἄνϑρωπος καί ἀρχίζει ἡ νοερά προσευχή, πού εἶναι ἀπόδειξη ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι ναός τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Σ᾽ αὐτό ἀναφέρεται ὁ Ἀπόστολος Παῦλος καί λέγει: «Μή λυπεῖτε τό Πνεῦμα τό Ἅγιον τοῦ Θεοῦ, ἐν ᾧ ἐσφραγίσϑητε εἰς ἡμέραν ἀπολυτρώσεως» (Ἐφεσ. δ´, 30). Βεβαίως μέ τό ἅγιον Βάπτισμα καί μέ τό ἅγιον Χρίσμα δίνεται ἡ δυνατότητα στόν ἄνϑρωπο νά προχωρήσῃ μέ τήν ἐλεύϑερη ϑέλησή του καί τόν ἀγώνα του στό καϑ᾽ ὁμοίωση. Καί γνωρίζουμε ἀπό τόν ἅγιο Διάδοχο τόν Φωτικῆς ὅτι μετά τό Βάπτισμα, ὅταν δέν ζοῦμε σύμφωνα μέ τό ϑέλημα τοῦ Θεοῦ, ἡ Χάρη τοῦ Βαπτίσματος καλύπτεται ἀπό τά πάϑη, ὁπότε ὅλη ἡ μυστηριακή καί ἀσκητική ζωή ἀποβλέπει στήν ἐκ νέου ἀποκάλυψη αὐτῆς τῆς θείας Χάριτος.

Ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης κάνει ἐπανειλημμένως λόγο γιά τήν σφραγίδα τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ, πού θά λάβουν οἱ Χριστιανοί μέ τά Μυστήρια καί τήν δική τους συνέργεια. Γράφει ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης στήν Ἀποκάλυψη: «Καί εἶδον ἄλλον ἄγγελον ἀναβαίνοντα ἀπό ἀνατολῆς ἡλίου, ἔχοντα σφραγῖδα Θεοῦ ζῶντος, καί ἔκραξε φωνῇ μεγάλῃ τοῖς τέσσαρσιν ἀγγέλοις, οἷς ἐδόϑη αὐτοῖς ἀδικῆσαι τήν γῆν καί τήν ϑάλασσαν, λέγων· μή ἀδικήσητε τήν γῆν μήτε τήν ϑάλασσαν μήτε τά δένδρα, ἄχρις οὗ σφραγίσωμεν τούς δούλους τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐπί τῶν μετώπων αὐτῶν» (Ἀποκ. ζ´, 2-3). Ὁ ἄγγελος μέ τήν σφραγίδα τοῦ ζῶντος Θεοῦ ϑέλει νά σφραγίση τούς δούλους τοῦ Θεοῦ, ὥστε νά μή ταλαιπωρηϑοῦν καί βασανισϑοῦν ἀπό τά ἐπερχόμενα δεινά. Αὐτοί οἱ δοῦλοι πού ϑά σφραγίζονταν ἀπό τόν ἄγγελο μέ «σφραγίδα Θεοῦ ζῶντος» ἦταν 144.000 πού εἶναι ἕνας συμβολικός ἀριϑμός καί δείχνει τό σύνολο τῶν ζώντων κατά Θεόν. Αὐτοί οἱ μέλλοντες νά σφραγισϑοῦν εἶναι οἱ ἴδιοι πού περιγράφονται στό ιδ' κεφάλαιο τῆς Ἀποκαλύψεως, ὡς ἔχοντες «τό ὄνομα αὐτοῦ, τοῦ Ἀρνίου δηλαδή, καί τό ὄνομα τοῦ πατρός αὐτοῦ γεγραμμένον ἐπί τῶν μετώπων αὐτῶν» (Ἀποκ. ιδ´, 1). Εἶναι αὐτοί πού στέκονται μαζί μέ τό Ἀρνίο. Αὐτοί ἔχουν μερικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα.

Τό πρῶτον γνώρισμα εἶναι ἡ παρϑενία: «Οὗτοί εἰσιν οἵ μετά γυναικῶν οὐκ ἐμολύνϑησαν· παρϑένοι γάρ εἰσιν». Ἐδῶ πρόκειται προφανῶς ὄχι μόνον γιά τήν σωματική παρθενία, ἀλλά κυρίως γιά τήν πνευματική παρϑενία, δηλαδή τήν καϑαρότητα τῆς καρδιᾶς. Δεύτερον γνώρισμα εἶναι ἡ βίωση τῶν ἐντολῶν τοῦ Ἀρνίου καί τό νά ἀκολουϑοῦν πίσω του: «Οὗτοί εἰσιν οἱ ἀκολουϑοῦντες τῷ ἀρνίῳ ὅπου ἄν ὑπάγῃ». Τηροῦν τίς ἐντολές τοῦ Ἀρνίου καί ἀκολουϑοῦν τό Ἀρνίον καί μέχρι τοῦ μαρτυρίου. Καί τρίτον γνώρισμα εἶναι ἡ εἰλικρίνειά τους: «Καί οὐχ εὑρέϑη ψεῦδος ἐν τῷ στόματι αὐτῶν· ἄμωμοι γάρ εἰσιν» (Ἀποκ. ιδ´, 1-5). Φαίνεται ἀπό αὐτό τό ἀποκαλυπτικό χωρίο ὅτι τό σφράγισμα τῶν πιστῶν ὑπό τοῦ Ἀρνίου εἶναι κυρίως καί πρό παντός ἐσωτερικό. Εἶναι κοινωνία καί ἑνότητα τῶν πιστῶν μέ τόν Χριστό. Ἡ καρδιά τους ἔχει ἀναγεννηθῆ, ἔχει χρισϑῆ ἀπό τό Ἅγιον Πνεῦμα. Αὐτή ἡ σφραγίδα ἀπό τόν Εὐαγγελιστή Ἰωάννη ἀποκαλεῖται καί χρίσμα. Καί αὐτό τό χρίσμα εἶναι ἐσωτερική κατάσταση. Ἀναφερόμενος ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης στόν Ἀντίχριστο, γράφει: «Καί ὑμεῖς χρῖσμα ἔχετε ἀπό τοῦ ἁγίου, καί οἴδατε πάντα... Ταῦτα ἔγραψα ὑμῖν περί τῶν πλανώντων ὑμᾶς. καί ὑμεῖς, τό χρῖσμα ὅ ἐλάβετε ἀπ᾽ αὐτοῦ, ἐν ὑμῖν μένει, καί οὐ χρείαν ἔχετε ἵνα τις διδάσκῃ, ὑμᾶς, ἀλλ᾽ ὡς τό αὐτό χρῖσμα διδάσκει ὑμᾶς περί πάντων...» (Α´ Ἰω. β´, 20-27).

Ἀπό τήν μεγάλη δοκιμασία τῶν ἐσχάτων δέν ϑά βλαφθοῦν ὅσοι ἔχουν σφραγισϑῆ μέ τό χρίσμα καί τήν σφραγίδα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Γράφει ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης στήν Ἀποκάλυψη: Ὅταν ἐσάλπισε ὁ πέμπτος ἄγγελος «εἶδον ἀστέρα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεπτωκότα εἰς τήν γῆν, καί ἐδόϑη ἡ κλείς τοῦ φρέατος τῆς ἀβύσσου, καί ἤνοιξε τό φρέαρ τῆς ἀβύσσου, καί ἀνέβη καπνός ἐκ τοῦ φρέατος ὡς καπνός καμίνου καιομένης, καί ἐσκοτίσϑη ὁ ἥλιος καί ὁ ἀήρ ἐκ τοῦ καπνοῦ τοῦ φρέατος. καί ἐκ τοῦ καπνοῦ ἐξῆλθον ἀκρίδες εἰς τήν γῆν, καί ἐδόϑη αὐτοῖς ἐξουσία ὡς ἔχουσιν ἐξουσίαν οἱ σκορπίοι τῆς γῆς· καί ἐρρέϑη αὐταῖς ἵνα μή ἀδικήσωσι τόν χόρτον τῆς γῆς οὐδέ πᾶν χλωρόν οὐδέ πᾶν δένδρον, εἰ μή τούς ἀνθρώπους οἵτινες οὐκ ἔχουσι τήν σφραγῖδα τοῦ Θεοῦ ἐπί τῶν μετώπων αὐτῶν» (Ἀποκ. θ´, 1-4). Ἔτσι, ὅσοι σφραγισϑοῦν μέ τήν σφραγίδα τοῦ Θεοῦ ἀπό τήν ζωή αὐτήν δέν ἔχουν νά φοβηθοῦν τίποτε μέ τήν ἔλευση τοῦ ἀντιχρίστου. Αὐτό εἶναι σημαντικό. Ὁ ἀντίχριστος δέν ἔχει καμμία ἐξουσία ἐπάνω τους. Ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης, ἀναφερόμενος στόν ἀντίχριστο καί μάλιστα στό χάραγμα τοῦ ἀντιχρίστου, γράφει στήν συνέχεια: «Ὑμεῖς ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστε, τεκνία, καί νενικήκατε αὐτούς, ὅτι μείζων ἐστίν ὁ ἐν ὑμῖν ἤ ὁ ἐν τῷ κόσμῳ» (Α´ Ἰω. δ´, 4).

3. Τελικές διαπιστώσεις Ὕστερα ἀπό ὅλα αὐτά μποροῦμε νά καταλήξουμε σέ μερικές διαπιστώσεις: Πρῶτον. Ἡ Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου δέν εἶναι τό πρῶτο βιβλίο, ἀπό ἄποψη ἀριϑμήσεως, τῆς Ἁγίας Γραφῆς, ἀλλά τό τελευταῖο βιβλίο. Καί μάλιστα εἶναι συμβολικό καί ἀρκετά δύσκολο νά ἑρμηνευθῆ. Γι᾿ αὐτό καί οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας δέν ἀσχολήϑηκαν πολύ μέ τήν ἑρμηνεία τῶν εἰκόνων τοῦ βιβλίου. Ἐμεῖς συνήϑως διαβάζουμε τό βιβλίο τῆς Ἀποκαλύψεως ὡς πρῶτο καί ἀφήνουμε ὅλα τά ἄλλα, ἐνῶ ϑά ἔπρεπε νά διαβάσουμε ἀπό τήν ἀρχή τά Εὐαγγέλια καί τίς Ἐπιστολές τῶν Ἀποστόλων, πού μᾶς διδάσκουν πῶς πρέπει νά ζοῦμε ὡς Χριστιανοί. Δεύτερον. Στήν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου δέν γίνεται λόγος μόνον γιά τό χάραγμα τοῦ ϑηρίου, ἀλλά καί γιά τήν σφραγίδα ἤ τό σφράγισμα τοῦ Ἀρνίου, δηλαδή τοῦ Χριστοῦ. Δέν μποροῦμε νά χωρίζουμε αὐτές τίς δυό πραγματικότητες καί νά ἑρμηνεύουμε μόνον τό πρῶτο, καί μάλιστα ἀποσπασματικά καί νά ἀρνούμαστε τό δεύτερο, δηλαδή τήν σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ. Τρίτον. Τό χάραγμα τοῦ ϑηρίου συνδέεται μέ τήν προσκύνηση καί τήν λατρεία τοῦ ἀντιχρίστου. Ὅ,τι μᾶς προτρέπει νά λατρεύσουμε τόν ἀντίχριστο, αὐτό εἶναι σατανικό. Καί ὅταν ἐμεῖς ἀναγνωρίζουμε καί λατρεύουμε ὅ,τι μᾶς ζητᾶ ὁ ἀντίχριστος, σέ βάρος τοῦ Θεοῦ, αὐτό εἶναι σφράγισμα τοῦ ἀντιχρίστου. Μποροῦμε νά ποῦμε σύμφωνα μέ ὅλη τήν διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας ὅτι ὁ σκοτασμός τοῦ νοῦ εἶναι χάραγμα τοῦ ϑηρίου.

Τέταρτον. Ἡ σφραγίδα τοῦ Ἀρνίου δέν εἶναι μόνον ἐξωτερικό γεγο­νός, ἀλλά ἀναγνώριση καί λατρεία τοῦ ἀληϑινοῦ Θεοῦ. Εἶναι κυρίως ἡ βίωση ὅλης τῆς ἐκκλη­σιαστικῆς ζωῆς, δηλαδή τῆς μυστηριακῆς καί ἀσκητικῆς ζωῆς. Ὅποιος ἐλευϑερώνει τόν νοῦ του ἀπό τήν αἰχμαλωσία τοῦ διαβόλου, ὅποιου ὁ νοῦς φωτίζεται καί μέσα ἐκεῖ γίνεται ἀκατάπαυστη ἡ μνημόνευση τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ, πού εἶναι ἔνδειξη ὅτι ὁ ἄνϑρωπος ἔγινε ναός τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, αὐτός δέχϑηκε τήν σφραγίδα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Πέμπτον. Ὅσοι σφραγίσϑηκαν μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, δέν ἔχουν νά φοβηϑοῦν καμμιά δύναμη τοῦ ἀντιχρίστου. Αὐτοί ϑά περάσουν μέσα ἀπό τήν «Ἐρυϑρά ϑάλασσα», ὅπως ἔκαναν οἱ Ἑβραῖοι, ϑά ξεφύγουν ἀπό τήν καταδυναστεία τοῦ Φαραώ καί ϑά φϑάσουν στήν γῆ τῆς ἐπαγγελίας. Ὁ διάβολος δέν ἔχει καμμιά ἐξουσία πάνω στά τέκνα τοῦ Θεοῦ. Γι᾿ αὐτούς πού ἀκολουϑοῦν τό Ἀρνίο καί δέχονται τίς ἐνέργειές Του, ὁ διάβολος ἔχει σφραγισϑῆ στήν ἄβυσσο, ὅπως λέγει ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης: «Καί εἶδον ἄγγελον καταβαίνοντα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἔχοντα τήν κλεῖν τῆς ἀβύσσου καί ἅλυσιν μεγάλην ἐπί τήν χεῖρα αὐτοῦ, καί ἐκράτησε τόν δράκοντα, τόν ὄφιν τόν ἀρχαῖον, ὅς ἐστι Διάβολος καί ὁ Σατανᾶς ὁ πλανῶν τήν οἰκουμένην, καί ἔδησεν αὐτόν χίλια ἔτη, καί ἔβαλεν αὐτόν εἰς τήν ἄβυσσον, καί ἔκλεισε καί ἐσφράγισεν ἐπάνω αὐτοῦ, ἵνα μή πλανᾷ ἔτι τά ἔθνη, ἄχρι τελεσθῇ τά χίλια ἔτη· μετά ταῦτα δεῖ αὐτόν λυϑῆναι μικρόν χρόνον» (Ἀποκ. κ΄, 1-3).

Ὁ ἅγιος Ἀνδρέας Καισαρείας, ἑρμηνεύοντας τά σχετικά μέ τήν καϑαίρεση καί τό σφράγισμα τοῦ διαβόλου, γράφει: «Ἐνταῦϑα τήν ἐν τῷ δεσποτικῷ πάϑει γεγενημένην τοῦ διαβόλου διηγεῖται καϑαίρεσιν· ἐν ᾗ τόν δοκοῦντα εἶναι ἰσχυρόν, ὁ ἰσχυρότερος αὐτοῦ Χριστός ὁ Θεός ἡμῶν δήσας, ἡμᾶς τά σκύλα αὐτοῦ, ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ ἐλυτρώσατο, καταδικάσας αὐτόν εἰς τήν ἄβυσσον». Τό σφράγισμα τοῦ διαβόλου στήν ἄβυσσο εἶναι ὁ χρόνος τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Ἐκκλησία, ὡς τό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, κυριαρχεῖ ἐπάνω στόν διάβολο. Καί οἱ ἄνϑρωποι τοῦ Θεοῦ μποροῦν νά νικήσουν τόν διάβολο. Οἱ βίοι τῶν ἁγίων εἶναι χαρακτηριστικοί στό σημεῖο αὐτό. Ὁ διάβολος δέν ἔχει καμμιά ἐξουσία ἐπάνω στούς ἀνϑρώπους τοῦ Θεοῦ. Μπορεῖ γιά πολλές ἡμέρες νά ἐμφανίζεται καί νά πολεμᾶ τούς μοναχούς, ἀλλά νά μή κατορθώση νά ἀποσπάση τό νοῦ τους «ἐκ τῆς τοῦ Θεοῦ συνουσίας», ὅπως γράφεται γιά τόν Ἰωάννη τόν ἡσυχαστή. Ἕκτον. Ἔργο ὅλων μας καί κυρίως τῶν Ποιμένων εἶναι νά καϑο­δηγοῦμε τούς Χριστιανούς μέ τήν μέϑοδο τῆς ὀρϑοδόξου εὐσεβείας, ὥστε νά ἐνεργοποιηθῆ μέσα στήν καρδιά τους ἡ σφραγίδα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί ἔτσι, ὅταν ἔλϑη ὁ ἀντίχριστος, αὐτοί ϑά τόν καταλάβουν, ἀλλά τό κυριότερο θά στέκωνται μαζί μέ τό Ἀρνίο.

Ἑπομένως, περισσότερο πρέπει νά μιλᾶμε γιά τόν Χριστό καί νά Τόν ἀγαπᾶμε, τηρώντας τίς ἐντολές Του, νά προσευχόμαστε καί νά ζοῦμε μυστηριακή ζωή, παρά νά μιλᾶμε γιά τόν ἀντίχριστο. Διότι σέ μιά τέτοια περίπτωση ὁ ἴδιος ὁ διάβολος μᾶς παραπλανᾶ ποικιλοτρόπως γιοά νά κυριαρχῆ πάνω μας μέ τόν φόβο, νά μᾶς ἀπομακρύνη ἀπό τήν μνήμη τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ καί νά ἐπεκτείνη μέ τήν δική μας συνέργεια τό δαιμονικό ἔργο του.

Τελικά, ἡ ὅλη παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας συνιστᾶ νά φροντίζουμε νά μᾶς σφραγίση ὁ Χριστός, νά εἴμαστε ζωντανά μέλη τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ, καί τότε δέν φοβόμαστε κανέναν ἀντίχριστο καί κανέναν πρόδρομό του, γιατί «μείζων ὁ ἐν ὑμῖν ἤ ὁ ἐν τῷ κόσμῳ» (Α΄ Ἰω. δ΄, 4).

Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιερόθεος

ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

ΕΣΧΑΤΟΛΟΓΙΑ: ΟΙ ΧΙΛΙΑΣΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΠΤΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ

Ὁ Ἰωάννης βλέπει τόν Ἄγγελο νά «δένει» τόν Δράκοντα γιά «χίλια ἔτη», στά ὁποῖα βασιλεύουν ὅσοι δέν προσκύνησαν «τό θηρίον καί τήν εἰκόνα αὐτοῦ» (Ἀποκ. κ\’ 1-4. Βλ. καί ιγ\’ 11-17. ιδ\’ 9-11). Οἱ «λοιποί τῶν νεκρῶν» δέν ἀνέζησαν μέχρι ποὺ νά συμπληρωθοῦν τά «χίλια ἔτη».

Αὐτή εἶναι ἡ «πρώτη ἀνάσταση» καί αὐτός ποὺ θά λάβει μέρος σ\’ αὐτήν δέν θά γευθεῖ τό «δεύτερο θάνατο», ἀλλά θά βασιλεύσει μέ τόν Χριστό «χίλια ἔτη» (Ἀποκ. κ\’ 4-6. Βλ καί β\’ 11. κα\’ 8). Μετά, ὁ Σατανᾶς θά λυθεῖ γιά νά πλανήσει τά ἔθνη, θά ἀκολουθήσει ἡ μεγάλη θλίψη, ποὺ ὅμως θά τελειώσει μέ τήν συντριβή τοῦ Διαβόλου καί τῶν ὀργάνων του (Ἀποκ. κ\’ 7-10). Πράγματι, μέ τήν ἔλευση τοῦ Χριστοῦ ὁ Σατανᾶς «δέθηκε» καί τό κράτος του διαλύθηκε (Ματθ. ιβ\’ 29).

Ἡ βασιλεία τοῦ Χριστοῦ ἄρχισε, γι\’ αὐτό καί ὁ Κύριος ἐξέβαλε τά δαιμόνια (Ματθ. ιβ\’ 28. Λουκ. ι\’ 18. ια\’ 20). Οἱ πιστοί ἐνίκησαν τόν Σατανᾶ «διά τό αἷμα τοῦ Ἀρνίου» (Ἀποκ. Ζ\’ 14), ἐλευθερώθηκαν ἀπό τή δουλεία τῆς ἁμαρτίας καί εἰσῆλθαν στή βασιλεία τοῦ Χριστοῦ (Κολ α\’ 13. Ἑβρ. β\’ 14-15). Ὁ Χριστός βασιλεύει στούς πιστούς (Α\’ Κορ. ιε\’ 24-25) καί οἱ πιστοί βασιλεύουν διά τοῦ Χριστοῦ (Ρωμ. ε\’ 17-19. Ἐφεσ. β\’ 5-6. Α\’ Πέτ. β\’ 5. 9. Ἀποκ. α\’ 6).

Μ’ αὐτή τήν ἔννοια ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ εἶναι «ἐντός ἡμῶν», μεταξύ μας, δηλαδή παροῦσα (Λουκ. ιζ\’ 21). Τό «δέσιμο» τοῦ Σατανᾶ δέν εἶναι ἀπόλυτο καί ἡ καταδίκη του δέν εἶναι τελική, θά λυθεῖ μετά «χίλια Χρόνια» καί θά κηρύξει διωγμό ἐναντίον τῶν πιστῶν, θά ξεσηκώσει τά ἀσεβῆ ἔθνη. Ὅμως τότε μέ τή δευτέρα παρουσία τοῦ Χριστοῦ, θά πραγματοποιηθεῖ ἡ τελική κρίση του (Ἀποκ. ιθ\’ 20. κ\’ 8-10).

Τό ἴδιο παρατηροῦμε καί γιά τή βασιλεία τῶν πιστῶν: δέν εἶναι πλήρης. Ἀποτελεῖ πρόγευση καί προοίμιο τῆς αἰωνίας βασιλείας, μετά τήν καταδίκη τοῦ «θηρίου» καί ὅλων τῶν ὀργάνων τοῦ Σατανᾶ. Τό ὅτι ἡ βασιλεία αὐτή δέν εἶναι πλήρης, ἀποδεικνύεται καί ἀπό τό γεγονός ὅτι ὑπάρχουν ἀσεβῆ ἔθνη, τά ὁποῖα στό τέλος τῶν «χιλίων ἐτῶν» ἑνώνονται μέ τόν Διάβολο ἐναντίον τῶν πιστῶν.

Αὐτό θά κορυφωθεῖ μέ τήν ἐμφάνιση καί τή δράση τοῦ Ἀντίχριστου, πρίν ἀπό τή δευτέρα παρουσία τοῦ Χριστοῦ. Ἡ «χιλιετής βασιλεία» λοιπόν εἶναι ἡ βασιλεία τοῦ Χριστοῦ ἀπό τήν ἀνάστασή του «ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος» (Ματθ. κη\’ 18-20. Βλ καί Λουκ. ιζ\’ 20-21). Σ\’ αὐτή τήν περίοδο πραγματοποιεῖται ἡ «πρώτη ἀνάσταση» (Ἀποκ. κ\’ 5), δηλαδή ἡ ἀνάσταση τῶν πιστῶν ἀπό τή δουλεία τῆς ἁμαρτίας, ἡ ἀναγέννησή τους στό σῶμα τοῦ Χριστοῦ (Ἰω. γ\’ 3-5. Γαλ γ΄ 26-29. Ρωμ. η\’ 14-17). Ἡ κατάσταση τῆς ἁμαρτωλῆς ζωῆς εἶναι πνευματικός θάνατος (Λουκ. ιε\’ 24. 32. Ρωμ. ια\’ 15. Ἐφεσ. ε\’ 14. Α\’ Ἰω. γ\’ 14-15. Ἀποκ. γ\’ 1, βλ καί Γέν. β\’ 17).

Συνεπῶς ἡ ἀπαλλαγή ἀπό τήν ἁμαρτωλή κατάσταση, εἶναι ἀνάσταση. Ὅσοι ἔλαβαν μέρος σ\’ αὐτή τήν «πρώτη ἀνάσταση» θά βασιλεύσουν μέ τόν Χριστό «ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος» καί δέν θά γνωρίσουν τό «δεύτερο θάνατο», δηλαδή τόν πνευματικό (Ἀποκ. β\’ 11. κ\’ 6.14. κα\’ 8). Ὅλοι αὐτοί θά λάβουν μέρος στή «δεύτερη ἀνάσταση», ποὺ εἶναι ἡ ἀνάσταση τῶν σωμάτων, θά ἑνωθοῦν μέ τούς πιστούς ποὺ θά ζοῦν κατά τήν ἡμέρα τοῦ Κυρίου καί θά ἐνδυθοῦν ἀφθαρσία καί ἀθανασία, γιά νά εἶναι «πάντοτε μετά τοῦ Κυρίου» (Α\’ Θεσ. δ\’ 16-17).

Ἡ ἁγία Γραφή χρησιμοποιεῖ τόν ὅρο «ἀρμαγεδών» γιά νά δηλώσει τήν «ἡμέρα τοῦ Κυρίου», δηλαδή τή δευτέρα παρουσία τοῦ Χριστοῦ, ποὺ θά εἶναι ἡμέρα μεγάλης κρίσεως (Ἰούδα 6), ἡμέρα «ὀργῆς» (Ρωμ. β\’ 5), «ἡ ἡμέρα ἡ μεγάλη τῆς ὀργῆς αὐτοῦ» (Ἀποκ. στ\’ 17). Ὁ Κύριος λέγει μέ σαφήνεια: «Ἰδού ἔρχομαι ὡς κλέπτης μακάριος ὅστις ἀγρυπνεῖ…»(Ἀποκ. ιστ\’ 15). Ὅλα λοιπόν θά γίνουν ἀκαριαῖα, ἡ δευτέρα παρουσία τοῦ Χριστοῦ, ἡ ἀνάσταση τῶν κεκοιμημένων, ἡ ἀλλαγή καί ἡ «ἁρπαγή» τῶν ζώντων πιστῶν, ἡ εἴσοδος στήν αἰώνια ζωή καί τήν αἰώνια καταδίκη.

Ἡ «ἁρπαγή» δέν προηγεῖται τοῦ Ἀντιχρίστου, ὁ ὁποῖος θά ἔλθει καί θά διώξει τούς πιστούς. Στίς ἡμέρες τοῦ Ἀντιχρίστου ἡ ζωή δέν θά εἶναι εὔκολη γιά ὅσους δέν ἔλαβαν τό χάραγμα τοῦ θηρίου καί δέν προσκυνοῦν τήν εἰκόνα του (Ἀποκ. ιγ\’ 11-17). Οἱ συνειδητοί χριστιανοί θά ἐλαττωθοῦν ἀριθμητικά (Λουκ. ιη\’ 8. Β\’ Τιμ. γ\’ 1-5). Ὅμως ὁ Κύριος μᾶς βεβαιώνει πὼς τό γένος τῶν Χριστιανῶν («ἡ γενεά αὕτη») δέν θά ἐκλείψει, μέχρις ὅτου τελειώσουν τά βάσανα, ποὺ θά προκαλέσει ὁ Ἀντίχριστος (Ματθ. κδ\’ 34-35).

Γιά νά δηλώσει ἡ ἁγία Γραφή τίς ἐσχατολογικές αὐτές ἀλήθειες χρησιμοποιεῖ διάφορες εἰκόνες γιά τήν τελική συντριβή τοῦ κακοῦ μέ τή θριαμβευτική παρουσία τοῦ Χριστοῦ (Ἀποκ. ιδ\’ 19-20. ιθ\’ 19-21), γιά τήν τελική νίκη τοῦ Κυρίου (Ἀποκ. ιζ\’ 14-16), γιά τό γεγονός ὅτι οἱ πιστοί θά χαίρονται τήν κοινωνία τοῦ Κυρίου, ἐνῶ οἱ ἄδικοι θά βασανίζονται ἀπό τή στέρησή της (Ματθ. ιγ\’ 30. 47-48. κδ\’ 40-41. κε\’ 31-46. Λουκ. ιζ\’ 34-35. Α\’ Θεσ. δ\’ 16-18).

Ἡ ἀντίληψη πὼς οἱ ἄνθρωποι θά ζήσουν σ\’ αὐτή τή γῆ, μέσα σ\’ ἕνα ὑλικό παράδεισο, ὁ ὁποῖος θά τούς προσφέρει ὅλες τίς ἐπίγειες ἀπολαύσεις, δέν βρίσκει θεμελίωση στήν ἁγία Γραφή. Ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ εἶναι πνευματική, ὄχι σαρκική. Αὐτό γίνεται φανερό, ἀκόμη καί μέ μία σύντομη ἀνασκόπηση τῆς περιπέτειας, στήν ὁποία μπῆκε ὁλόκληρη ἡ κτίση, μέ τήν πτώση τοῦ ἀνθρώπου. Μέ τήν πτώση τοῦ ἀνθρώπου, ὁλόκληρη ἡ δημιουργία ὑποτάχθηκε στή φθορά (Γεν. γ\’ 17-18) καί γι\’ αὐτό συμμετέχει στήν περιπέτεια τοῦ ἀνθρώπου.

Ἡ Γραφή ἀναφέρει πὼς οἱ σημερινοί οὐρανοί καί ἡ σημερινή γῆ «εἶναι ἀποταμιευμένοι, φυλαττόμενοι διά τό πῦρ εἰς τήν ἡμέρα τῆς κρίσεως καί τῆς ἀπωλείας τῶν ἀσεβῶν ἀνθρώπων» (Β\’ Πέτρ. γ\’ 7). «Θέλει δέ ἔλθει ἡ ἡμέρα τοῦ Κυρίου, ὡς κλέπτης ἐν νυκτί, καθ\’ ἥν οἱ οὐρανοί θά παρέλθουν μέ συριγμόν, τά στοιχεῖα δέ πυρακτούμενα θά διαλυθοῦν καί ἡ γῆ καί τά ἐν αὐτῇ ἔργα θά κατακαοῦν. Ἐπειδή λοιπόν πάντα ταῦτα διαλύονται, ὁποῖοι πρέπει νά εἶσθε σεῖς εἰς πολίτευμα ἅγιο, καί εὐσέβεια, προσμένοντες καί σπεύδοντες εἰς τήν παρουσίαν τῆς ἡμέρας τοῦ Θεοῦ, καθ\’ ἥν οἱ οὐρανοί πυρακτούμενοι θά διαλυθοῦν, καί τά στοιχεῖα πυρακτούμενα θά χωνευθοῦν.

Κατά τήν ὑπόσχεση αὐτοῦ νέους οὐρανούς καί νέα γῆ προσμένομεν, ἐν οἷς δικαιοσύνη κατοικεῖ» (Β\’ Πέτρ. γ\’ 10-13). Ἡ μαρτυρία αὐτή τῆς Γραφῆς φανερώνει πὼς ἡ κατά γράμμα γῆ θά εἰσέλθει σέ χωνευτήριο, γιά νά ἐξέλξει μία «νέα γῆ», ἄφθαρτη καί ἀπαλλαγμένη ἀπό τίς συνέπειες τῆς πτώσης (Ρωμ. η\’ 19-22), αὐτή τήν ἀφθαρτοποιημένη γῆ θά κληρονομήσουν οἱ πραεῖς καί οἱ εἰρηνοποιοί, ποὺ θά oνoμασθοῦν «υἱοί Θεοῦ» (Ματθ. ε\’ 5-10). Ὁ χαρακτήρας τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ θά εἶναι πνευματικός, ὄχι σαρκικός (Ματθ. ιστ\’ 52. Ἰω. ιη\’ 36. Β\’ Κορ. ι\’ 3-6. Ἐφεσ. στ\’ 13-18. Α\’ Θέσ. ε\’ 8).

Κατά τή δευτέρα παρουσία τοῦ Κυρίου θά γίνει ἡ καθολική ἀνάσταση τῶν σωμάτων, ὄχι βαθμιαία, ἀλλά σέ μία στιγμή (Ἰω. ε\’ 28-29. Α\’ Κορ. ιε\’ 52) καί αὐτή δέν θά εἶναι γιά ὅλους χαρά, γιά ἄλλους θά εἶναι ἀνάσταση ζωῆς καί γιά ἄλλους ἀνάσταση κρίσης (Ἰω. ε\’ 29). Τά σώματα ποὺ θά ἀναστηθoῦν καί ἐκεῖνα (τῶν Ζώντων κατά τήν παρουσία τοῦ Κυρίου) ποὺ θά ἀλλαγοῦν, θά ἐνδυθοῦν ἀφθαρσία καί ἀθανασία (Α\’ Κορ. ιε\’ 36-55. Α\’ Θεσ. δ\’ 14-17. Φιλ. γ\’ 20-21).

Γι’ αὐτό δέν θά ὑπάρχουν πλέον ὑλικές ἀνάγκες (Α\’ Κορ. στ\’ 13) καί ἡ ζωή τῶν ἀνθρώπων θά εἶναι πνευματική (Ματθ. κβ\’ 30. Μάρκ. β\’ 25). Δέν πρόκειται λοιπόν γιά κάποιο ἐπίγειο παράδεισο, ἀλλά γιά πνευματική βασιλεία. Ἡ διδαχή πὼς ὁ Σατανᾶς καί ὁ Ἀντίχριστος δέν ὑπάρχουν σάν πρόσωπα εἶναι βλάσφημη καί ἀvτι-Γραφική. Στή Γένεση ἀναφέρεται ὁ «ὄφις», ποὺ τελικά θά συντριβεῖ (Γεν. γ\’ 1. Ἀποκ. κ\’ 10, βλ. καί Ματθ. κε\’ 41). Ὁ ἀπόστολος Παῦλος λέγει πὼς πρίν ἀπό τή δευτέρα παρουσία τοῦ Χριστοῦ θά ἔλθει «ὁ υἱός τῆς ἀπωλείας» (Β\’ Θεσ. β\’ 3).

Ὁ προφήτης Δανιήλ τόν ὀνομάζει «μικρόν κέρας» (Δὰν. ζ\’ 8. 24-25, βλ. καί Α\’ Ἰω. β\’ 18), ἐνῶ ἡ Ἀποκάλυψη κάνει λόγο γιά τό «θηρίο» μέ δύο κέρατα, «ὅμοια ἀρνίῳ» (Ἀποκ. ιγ\’ 11), δηλαδή θά μοιάζει ἐξωτερικά μέ τόν Χριστό. Μάλιστα θά ἔχει καί δικό του «πρόδρομο-προφήτη», ποὺ ὅμως θά εἶναι ψευδοπροφήτης. Τόσο ὁ Ἀντίχριστος, ὅσο καί ὁ ψευδοπροφήτης θά ριφθοῦν στή λίμνη τοῦ «πυρός καί τοῦ θείου», μαζί μέ τόν Διάβολο (Ἀποκ. ιστ\’ 13. ιθ\’ 20. κ\’ 10).

Πρεσβύτερος Αντώνιος Αλεβιζόπουλος (+1996)

ΑΓΙΑ ΖΩΝΗ