ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ: ''ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ'' (1885)

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ (1885)

ΥΠΟ

ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ Δ. ΚΕΦΑΛΑ

ιεροδιακόνου, φοιτητού της Θεολογίας

ΜΑΡΤΙΟΥ 10  ΕΤΟΣ 1885

''Μακάριοι οι ακούοντες τον λόγον

και φυλάσσοντες αυτόν''.

(Λουκά ια' 28).

Μ έ ρ ο ς  5 ο ν

γνωστόν γενέσθω αυτοίς, ότι αυτοίς σωτηρία ουκ έστι΄ διότι ουδέ μετάνοια έσται΄ και ιδού διατί΄ διότι οι τοιούτοι δεν εξετίμησαν τον χριστιανισμόν΄ εισί δε οι κατά του πνεύματος βλασημήσαντες΄

διότι βλασφημία κατά του πνεύματος δεν είνε το απρεπώς άπαξ περί αυτού λαλήσαι και μη μεταμεληθήναι΄ αλλά το εμμένειν τινά μετά την αμαρτίαν αδιάφορον και αμετανόητον΄

διότι ο μη μετά την αμαρτίαν μετανοών, ούτος ου μόνον τον θείον προσβάλλει νόμον, αλλά και τον νομοθέτην περιφρονεί και περιυβρίζει, απαξιών να δώση δίκας των πεπραγμένων αυτώ.

Ο λόγος της πλάνης του αναβάλλοντος την μετάνοιαν είνε η τε άγνοια του πνεύματος του χριστιανισμού, και η της σημασίας της μετανοίας΄ διότι ούτος αγνοών το χριστιανικόν δόγμα, έκκλινον από κακού και ποίει χρηστότητα, και το άγιοι γίνεσθε,

και το φρόνιμοι γίνεσθε, και όλας τας λοιπάς χριστιανικάς εντολάς, δι' ων προτρεπώμεθα εις την αρετή, φρονεί, ότι ο Θεός περί των σωμάτων μόνων φροντίδα ποιείται, και ότι αυτά ζητεί να ώσιν απηλλαγμένα ρύπου, όθεν δήποθεν και αν προλαμβάνεται ούτος΄

είτε εκ της ασθενείας του σώματος, είτε εξ ετέρου τινός κωλύματος΄ ότι δε ούτως φρονούσι δείκνυται εκ των σκέψεων και των φρονημάτων των μάλιστα δε εκ της περιλαλήτου καταστάσης πλέον φράσεως:  σ α ν  γ ε ρ ά σ ο υ μ ε:

ουχί δι' αυτής θέλουσι να φανερώσωσι τον χρόνον της αδυναμίας και ανικανότητος προς αμαρτίαν; ουχί λοιπόν αληθές ότι ούτοι ουδέ μίαν περί πνευματικού βίου έχουσι γνώσιν;

ουχί αρετήν θεωρούσι, τω Θεώ αρέσκουσαν, την οπωσδήποτε αποχήν από της αμαρτίας άνευ μορφώσεως της καρδίας; άνευ της προσκτήσεως αρετών, και άνευ αγώνων κ.τ.λ., η ακριβής αύτη έκθεσις των φρονημάτων των περί του χριστιανικού πνεύματος  μας διαβεβαιοί και περί της αληθείας της αγνοίας της σημασίας της μετανοίας΄

ούτοι ταυτίζουσι την μετάνοιαν  με την αδυναμίαν προς την αμαρτίαν΄

διό και νομίζουσιν ότι ευρίσκονται εν μετανοία μη κατεργαζόμενοι τα πονηρά, έστω και εξ αδυναμίας και ανικανότητος΄ διότι άλλων δεν θα εφρόνουν ως αποφαίνονται΄

το τιθέναι την μετάνοιαν υπό διάθεσιν, ήτοι το λέγειν θα μετανοήσω όταν γηράσω, τουτ' αυτό δηλοί ότι δεν έχει ο λέγων γνώσιν της σημασίας της λέξεως΄

διότι η μετάνοια ενώ είνε προιόν του συναισθητικού, ούτοι εξαρτώσιν αυτήν εκ του βουλητικού΄ αν ήνε λοιπόν ποτέ δυνατόν να ορίσωσιν ό,τι δεν εξαρτάται εκ της βουλήσεως αυτών, και αν δύνανται να μετανοήσωσιν, αφού η συναίσθησις καθεύδει.

Πόσον πλανάται όστις νομίζει ότι δύναται χωρίς να διεγερθή η συναίσθησις να αποφασίση την μετάνοιάν του! εάν η συναίσθησις δεν διεγερθή αδίκως αποφασίζεις περί της μετανοίας σου, η μετάνοια προσκαλουμένη φεύγει΄ 

αδύνατον άρα ο τοιούτος να τύχη σωτηρίας. Αλλά και αν εννοήση ο τοιούτος ότι η συναίσθησις είνε ο παράγων της μετανοίας, ουχ ήττον εάν παραμελήση την ικανοποίησιν της προσβληθείσης θείας δικαιοσύνης, πάλιν δεν δύναται να μετανοήση΄ 

διότι ο Θεός διά την μεγάλην κακίαν του πολλάκις αμαρτήσαντος και μη ικανοποιήσαντος την θείαν δικαιοσύνην δεν εγείρει εκ του ληθάργου την ναρκωθείσαν καρδίαν του, αλλ' εγκαταλείπει αυτόν όμως μη επιστρέψη ιαθή και σωθή΄

ανάγκη γαρ οι ορεγόμενοι σωτηρίας και μελλούσης ζωής να μη αναβάλλωσι την μετάνοιάν των΄ αλλά να σπεύδωσι να μετανοήσωσιν. 

Επειδή όμως ως είπομεν δεν εξαρτάται απολύτως εκ του βουλητικού η ματάνοια, διότι του συναισθητικού είνε προιόν, την δε καρδίαν κινεί ο Θεός, να σπεύσωμεν μετά δακρύων να καθικετεύσωμεν τον Θεόν υπέρ της μετανοίας ημών, 

όπως δώση κατάνυξιν και συντριβήν εις τας καρδίας ημών και αιχμαλωσίαν εν τοις διανοήμασι των λογισμών ημών, όπως διεγερθή το συναισθητικόν, γνωρίση την ηθικήν αυτού κατάστασιν και προκαλέση την μετάνοιαν την αληθώς σώζουσαν.

Δεύτε λοιπόν χριστιανοί αδελφοί επωφεληθώμεν την χάριν του Θεού, φροντίσωμεν περί της ημετέρας σωτηρίας΄ αξιούμενοι δε των αχράντων μυστηρίων ας διερχώμεθα το υπόλοιπον του βίου ημών εν σωφροσύνη΄ δικαιοσύνη και ευσεβεία.

Επεφάνη γαρ, ως λέγει ο Παύλος (Τίτ. β' 12, 13), η χάρις του Θεού η σωτήριος πάσιν ανθρώποις παιδεύουσα ημάς ίνα αρνησάμενοι την ασέβειαν και τας κοσμικάς επιθυμίας σωφρόνως και δικαίως και ευσεβώς ζήσωμεν εν τω νυν αιώνι, προσδεχόμενος την μακαρίαν ελπίδα και εμφάνειαν της δόξης, του μεγάλου Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού. Αμήν!

Αθήνησι, τη 10 Μαρτίου 1885

Τ έ λ ο ς

Εκ του βιβλίου του Αγίου Νεκταρίου: ''ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ'', 

Αθήνα 1885, σελ. 12-14. 

Διατηρήθηκε η Γραμματική τάξη της εποχής.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο στο μονοτονικό σύστημα, επιμέλεια, παρουσίαση 

ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.

ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ: ''ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ'' (1885)

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ (1885)

ΥΠΟ

ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ Δ. ΚΕΦΑΛΑ

ιεροδιακόνου, φοιτητού της Θεολογίας

ΜΑΡΤΙΟΥ 10  ΕΤΟΣ 1885

''Μακάριοι οι ακούοντες τον λόγον

και φυλάσσοντες αυτόν''.

(Λουκά ια' 28).

Μ έ ρ ο ς  4 ο ν

τί καλέσωμεν αυτούς; εις οποίαν τάξιν χριστιανών κατατάξωμεν αυτούς; η στάσις αυτών προς τον χριστιανισμόν είνε τοιαύτη, οποίαν μόνον οι ψυχροί και αδιάφοροι έχουσιν΄ αλλ' άρα γε ούτοι εισίν αληθινοί χριστιανοί;

Τούτο ημίν άδηλον ό,τι δε ημείς δυνάμεθα να γινώσκωμεν είνε ότι οι τοιούτοι πελαγοδρομούσιν άνευ πυξίδος άνευ πηδαλίου και άνευ κυβερνήτου΄

ουαί δε αυτοίς τη ημέρα εκείνη 'οτε επαναστήσετε  κατ' αυτών η θάλασσα, και πνεύσωσιν ισχυροί οι άνεμοι, και τα κύματα κατακλύσωσι το σκάφος αυτών΄

έρημοι τότε και εστερημένοι της θείας παρηγορίας, θέλουσιν ατενίζει με οφθαλμόν ένδακρυ και με βλέμμα απελπισίας τα αναγόμενα προ των ποδών των βάραθρα τα απειλούντα καταποντισμόν και παντελή αφανισμόν.

Προς τους τοιούτους μίαν έχομεν να αποτείνωμεν αδελφικήν συμβουλήν΄ να σπεύσωσι να κοινωνήσωσιν όπως σωθώσι΄

διότι ουδεμία υπάρχει έξοδος΄ καταπαύοντες τον λόγον λέγομεν αναγκαία τινά περί της μετά την θείαν μετάληψιν οφειλομένης ευχαριστίας και της αρμοζούσης πολιτείας. 

γ'  Μετά την θείαν Ευχαριστίαν

Μετά την θείαν Ευχαριστίαν ύμνησον ευθύς και ευχαρίστησον τον Κύριον΄ διότι σε ηξίωσε να γείνης κοινωνός του σώματος και αίματος αυτού΄

δι' αξίων τη ημέρα έργων δίελθε αυτήν, και έχε αυτήν ως παράδειγμα και διά τας λοιπάς του βίου σου ημέρας΄ 

μη ανεχθής του λοιπού, να λυπήσης τον Άγγελον και φύλακα της ψυχής και του σώματός σου, επιστρέφων εις τας πρώτας κακίας, ως λουσαμένη επί τον βόρβορον, και ως κύων επί το ίδιον εξέραμα΄

διότι δύσκολος έσται η επιστροφή σου΄ μη είπης ότι και πάλιν μετανοώ και πάλιν καθαρίζομαι΄

διότι ουχί απολύτως εκ της ιδίας εξαρτάται θελήσεως η μετάνοιά σου, και η σωτηρία σου΄ αλλά και εκ της θελήσεως του Θεού΄

διότι εις την σωτηρίαν του ανθρώπου δύο ενεργούσι παράγοντες, η χάρις του Θεού και η θέλησις του ανθρώπου. Όθεν δέον αμφότεροι να συνεργασθώσιν όπως το της Σωτηρίας αποτέλεσμα επέλθη΄

η σωτηρία άρα ημών, μη εξαρτωμένη απολύτως εκ της βουλήσεως ημών, δεν διατελεί υπό τας διαθέσεις ημών΄

διότι και δεν δυνάμεθα να φρονώμεν ότι είμεθα κύριοι της σωτηρίας ημών και ότι οπότε είνε ημίν αρεστόν, δυνάμεθα να μετανοώμεν και επιστρέφωμεν από των πονηριών ημών προς Κύριον΄

ουχί! ουχί! Αληθές ότι ο Κύριος πάντας θέλει σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν΄

αναμένει δε την μετάνοιαν του αμαρτωλού΄ ότι είπεν ''ου θέλω θελήση τον θάνατον του αμαρτωλού έως του επιστρέψαι και ζην αυτόν''΄

αλλ' αναμένει τον αμαρτωλόν τον εξ' αγνοίας αμαρτάνοντα, ή τον εν γνώσει  μεν αμαρτάνοντα συνεπεία ηθικής αδυναμίας αλλά μη ολιγωρούντα επειδή ο τοιούτος ουδέποτε θέλει μετανοήσει΄ 

διότι επί σαθρών όλως θεμελίων οικοδομείν΄

διότι φρονεί ότι το γήρας θέλει φέρει την εξάλειψιν των παθών, την άρσιν των ελατηρίων προς την αμαρτίαν και την εύκολον προπαρασκευήν αυτού προς την  μετάνοιαν, την άγουσαν προς την σωτηρίαν΄ 

φρονούσιν ότι η φυσική αδυναμία προς διάπραξιν της αμαρτίας είνε η οδός προς την σωτηρίαν!

πόσον πλανώνται οι τοιούτοι! πόσιν απέχουσιν ούτοι του αληθούς πνεύματος του χριστιανισμού΄

και επομένως πόσον ολίγον δύνανται να ονομασθώσι χριστιανοί! 

πόσον δε απέχουσι και του των χριστιανών κλήρον! οι τοιούτοι πλανώνται αναμένοντες μετάνοιαν και σωτηρίαν! 

Σ  υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι 

Εκ του βιβλίου του Αγίου Νεκταρίου: ''ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ'', 

Αθήνα 1885, σελ. 12-14. 

Διατηρήθηκε η Γραμματική τάξη της εποχής.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο στο μονοτονικό σύστημα, επιμέλεια, παρουσίαση 
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.

ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ: ''ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ'' (1885)

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ (1885)

ΥΠΟ

ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ Δ. ΚΕΦΑΛΑ

ιεροδιακόνου, φοιτητού της Θεολογίας

ΜΑΡΤΙΟΥ 10  ΕΤΟΣ 1885

''Μακάριοι οι ακούοντες τον λόγον

και φυλάσσοντες αυτόν''.

(Λουκά ια' 28).

Μ έ ρ ο ς  3 ο ν

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΝ

Πώς πρέπει να προσερχώμεθα εις την Μετάληψιν των θείων μυστηρίων

α. Προ της θείας Ευχαριστίας.

β. Χαρακτήρ του επαξίως μεταλαμβάνοντος.

γ. Πώς δέον φέρεσθαι μετά την θείαν Ευχαριστίαν.

α'  Προ της θείας Ευχαριστίας

Τον τρόπον καθ' ον ανάγκην να προσερχώμεθα εις την θείαν Ευχαριστίαν μας διδάσκει ο Απόστολος Παύλος λέγων΄

δοκιμαζέτω δε άνθρωπος εαυτόν, και ούτως εκ του άρτου εσθιέτω, και εκ του ποτηρίου πινέτω΄ ο γαρ εσθίων και πίνων αναξίως κρίμα εαυτώ εσθίει και πίνει μη διακρίνων το σώμα του Κυρίου''. (Κορινθ. Α'. ια' 28-29).

Ας εξετάζη λοιπόν έκαστος την εαυτού συνείδησιν πρώτον ίνα γνωρίση την ηθικήν αυτού κατάστασιν και την σχέσιν αυτού προς τον Θεόν και το πλησίον του, και αν εύρη αυτάς εν θεαρέστω καταστάσει, ας προσέλθη να κοινωνήση΄ άλλως ας επιφυλαχθή΄ διότι ουδέν κοινόν μεταξύ αγίου και εναγούς.

Ο Απόστολος Παύλος νουθετών τους Κορινθίους μη ετεροζυγείν απίστοις, ήτοι μη λαμβάνειν συζύγους απίστους΄ λέγει, τίς γαρ μετοχή, δικαιοσύνη και απιστίας; τίς δε κοινωνία φωτί προς σκότος; τί δε συμφώνησις Χριστού προς βελίαλ...''. (Κορινθ. Β' 14) ώστε τις κοινωνία αμαρτωλού προς την θείαν μετάληψιν; 

ότι δε μετ' ευλαβείας πρέπει να προσερχώμεθα, διδάσκει ημάς αυτός ο Θεός διατάξας τω Μωυσή να μη πλησιάση τη καιομένω βάτω υποδεδυμένος, αλλά να λύση το υπόδημα των ποδών του, εις σημείον ευλαβείας΄ διότι ο τόπος εν' ω ίστατο ην άγιος. 

''Μωσή! μη εγγίσης ώδε΄ λύσε το υπόδημά σου εκ των ποδών σου΄ (Έξοδ. Γ' 3) δέον άρα πληριάζοντες να προσερχώμεθα μετά πάσης ευλαβείας καθαροί παντός μολυσμού σαρκός και πνεύματος ίνα αξίως μεταλαμβάνωμεν΄ 

διότι εάν ο Θεός διέταξε τω Μωυσή να λύση το υπόδημα ίνα πλησιάση τόπον άγιον, ποσον οφείλεις εσύ συ χριστιανέ να λύσης πάντα δεσμόν αμαρτίας ίνα δεχθής εν σοί όλον τον Θεόν΄ 

διότι ουχί ο Άγιος εκείνος άρτος το σώμα του Κυρίου εστίν; ''Το ποτήριον της ευλογίας ο ευλογούμεν, ουχί κοινωνία του αίματος του Χριστού εστίν; 

''Το ποτήριον της ευλογίας ο ευλογούμεν, ουχί κοινωνία του σώματος του Χριστού εστίν; (Κορινθ. Ι. 16) πως λοιπόν θα πλησιάσης με βεβαρημένην συνείδησιν, το πυρ το φλέγον αναξίους; άνθραξ γαρ έστι του αναξίους φλέγων. 

Όθεν λύσον πάντα προς τον πλησίον σου δεσμόν έχθρας΄ λύσον πάσαν άδικον συναλλαγήν΄ απόδος το αλλότριον΄ έκκλινον από κακού και ποίει χρηστότητα΄

επίστρεψον εις τον Κύριον και πρόσελθε ίνα αγιασθής όλος, φωτισθής, και γίνης ταμείον της θείας χάριτος΄ ίνα ενωθής μετά του Χριστού ένα μείνης εν αυτώ και αυτός εν σοι. ''Ο τρώγων μου το σώμα και πίνον μου το αίμα εν εμοί μένει καγώ εν εαυτώ (Ιωάν. ΣΤ' 54). 

β'  Χαρακτήρ του επαξίως μεταλαμβάνοντος

Ω! πόσον ευδαίμων και μακάριος δέον να λογίζηται ο επαξίως των θείων μεταλαμβάνων μυστηρίων!

Ούτος εξέρχεται του ναού όλος ανακαινισθείς, διότι το πυρ της θεότητος το διά της θείας μεταλήψεως κοινωνήσαν με την ψυχήν του ανθρώπου, τας μεν αμαρτίας αυτής κατέφλεξεν, αυτήν δε θείας ενέπλησε χάριτος΄

τας φρένας ηγίασε, τας δυνάμεις της ψυχής ενίσχυσε, τον νουν διεφώτισε, και την καρδίαν τω φόβω του Θεού καθήλωσε΄ και τέλος ανέδειξε σκήνωμα πνεύματος μόνου.

Ο επαξίως κοινωνήσας έλαβεν ως αρραβώνα την ουράνιον βασιλείαν΄ ευρίσκεται δε ενδεδυμένος την θείαν πανοπλίαν, ήτις προφυλάττει αυτόν από παντός κακού, και πάσης του πονηρού επιβουλής, και καθιστά επίφοβον και αυτοίς τοις δαίμοσι.

Η καρδιά του επαξίως κοινωνήσαντος πληρούται χαράς αφάτου, και θυμηδίας αρρήτου, ούτος μόνος αισθάνεται την επελθούσαν αλλοίωσιν, επί δε τω ανακαινισμώ αυτού ευφραίνεται.

Αι αρεταί πάσαι περικοσμούσι την καρδίαν του, πόθος δε αυτού είνε η μετά του Κυρίου ένωσις. Η ψυχική γαλήνη ην δίδωσιν η συναίσθησις της μετά του Θεού διαλλαγής και κοινωνίας, και η βασιλεύουσα εν αυτώ ουρανία ειρήνη, κατοπτρίζονται επί του ιλαρού προσώπου του επαξίως κοινωνήσαντος΄

πάσα δε αυτού η εξωτερική όψις μαρτυρεί την εσωτερικήν αυτού ηθικήν κατάστασιν΄ αγνότης και αθωότης, δύο περιστέφουσαι αυτόν χάριτές εισι, αι προς πάντας περί αυτού ομιλούσαι.

Ιδού ο χαρακτήρ του αληθώς και επαξίως μεταλαμβάνοντος' τοιαύτα τα αποτελέσματα της θείας μεταλήψεως.

Ταύτα έχων τις υπ' όψιν, πόσον δε οικτείρει, ουχί πλέον τους αναξίως μεταλαμβάνοντας ή τους μη δυναμένους, εκ κωλύοντος αμαρτήματος να μεταλάβωσιν, αλλ' η εξ αδιαφορίας και περιφρονήσεως, ούτως ειπείν, προς την εκ της θείας μεταλήψεως προσγινομένην ωφέλειαν ψυχικήν τε και σωματικήν; 

-διότι η υγεία της ψυχής επιδρά και επί της υγείας του σώματος ως γινώσκομεν ότι συμβαίνει τανάπαλιν. -τί είπωμεν περί αυτών; 

Σ υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι

Εκ του βιβλίου του Αγίου Νεκταρίου: ''ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ'', 

Αθήνα 1885, σελ. 9-12. 

Διατηρήθηκε η Γραμματική τάξη της εποχής.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο στο μονοτονικό σύστημα, επιμέλεια, παρουσίαση 

ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.

ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ: ''ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ'' (1885)

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ (1885)

ΥΠΟ

ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ Δ. ΚΕΦΑΛΑ

ιεροδιακόνου, φοιτητού της Θεολογίας

ΜΑΡΤΙΟΥ 10  ΕΤΟΣ 1885

''Μακάριοι οι ακούοντες τον λόγον

και φυλάσσοντες αυτόν''.

(Λουκά ια' 28).

Μ έ ρ ο ς  3 ο ν

β' Μέγεθος και αξία του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας

Το παραδοθέν παρά του Κυρίου μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας είνε το ανώτερον όλων των μυστηρίων΄ είνε το θαυμασιώτερον των θαυμάτων, όσα η δύναμις του Θεού εξετέλεσεν΄ είναι το υψηλότερον εξ όσων η σοφία του Θεού επενόησεν΄

είνε δε και το τιμιώτερον όλων των χαρισμάτων όσα η αγάπη του Θεού εχαρίσατο τοις ανθρώποις΄ διότι τούτο υπερέχει όλα τα άλλα κατά την αριθμητικήν υπερβασίαν των όρων της φύσεως΄

διότι πάντα μεν τα θαύματα προέρχονται εξ υπερβασίας νόμων τινών της φύσεως, το μυστήριον όμως της θείας μεταλήψεως υπερέβη πάντας΄ 

διό και δικαίως, το θαύμα των θαυμάτων, και το μυστήριον των μυστηρίων, δύναται να κληθή και να θεωρηθή. 

Ο Αριστοτέλης ορίζων τους τρόπους της υπάρξεως των φυσικών πραγμάτων ανάγει αυτούς εις δέκα, ους ονομάζει, κατηγορίας΄ εισί δε αι εξής΄ ουσία, ποσόν, ποιόν, προς τι, πού, ποτέ, κείσθαι, έχειν, ποιείν, (είτε ενεργείν), και πάσχειν.

Το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας υπερβαίνει πάντας τους ειρημένους τύπους΄ διό και δικαίως θαύμα θαυμάτων δύναται να κληθή' 

και ιδού προς απόδειξιν'  είναι θαύμα κατά την Ο υ σ ί α ν,  διότι τα άγια δώρα ενώ προ της ευλογίας εισί ουσία άρτου και οίνου, μετά την ευλογίαν και τον αγιασμόν είνε ουσία του σώματος και αίματος του Χριστού΄ 

είνε θαύμα κατά  π ο σ ό ν,  διότι όλον το σώμα του Χριστού εις όλον τον άγιον άρτον και επίσης ολόκληρον εις πάσαν μερίδα΄ 

είναι θαύμα κατά  π ο ι ό ν,  διότι αισθανόμεθα μεν την ποιότητα του άρτου και του οίνου, αλλά τρώγομεν και πίνομεν σώμα και αίμα Χριστού.

Θαύμα κατά το  π ρ ο ς  τ ι δηλ. κατά την σχέσιν διότι εις την Θείαν Ευχαριστίαν είνε μεν αυτός ο υιός ον εγέννησεν εν χρόνω η Παρθένος Μαρία, πλην ενταύθα δεν γεννάται κυρίως εκ πατρός ή μητρός, αλλά τελεσιουργείται μυστηριωδώς΄ 

ώστε εν τω τρόπω της μετουσιώσεως, ήτοι της μεταβολής του άρτου και οίνου εις σώμα αυτού, δεν αναφέρεται ούτε εις πατέρα ούτε εις μητέρα.

θαύμα κατά το  π ο ύ'  διότι αυτός ο Ιησούς Χριστός είνε και εις τον Ουρανόν και εις την Γην, και ο αυτός και εις το ιερόν ημών θυσιαστήριον. 

Θαύμα κατά το  π ό τ ε  διότι ως σώμα Χριστού είνε άφθαρτον και αθάνατον΄ ως αίμα Χριστού είνε πηγή ζωής αιωνίου΄ αλλά διαμένουσι τα θεία ιδιώματα εν τη Θεία Ευχαριστία ενόσω διαμένουσι τα είδη του άρτου και του οίνου. 

Θαύμα κατά το  κ ε ί σ θ α ι΄ διότι εις την θείαν λειτουργίαν θεωρείται ο Ιησούς κείμενος εν τη φάτνη, ως γεννηθείς, ως επί του σταυρού, ως πάσχων, ως αναστάς και ανερχόμενος εις ουρανούς, ως αναληφθείς και καθήμενος εν δεξιά του πατρός, ως υιός και Θεός. 

Θαύμα κατά το  έ χ ε ι ν΄ διότι το σώμα και αίμα του Κυρίου έχει εξωτερικήν περιβολήν τα είδη του άρτου και του οίνου. 

Θαύμα κατά το  π ο ι ε ί ν. (είτε ενεργείν) διότι η μετάληψις των αχράντων μυστηρίων εγγίζει μεν την αίσθησιν αλλ' αγιάζει το πνεύμα. 

Θαύμα τέλος κατά το π ά σ χ ε ι ν΄ διότι ο θείος άρτος μελίζεται μεν αλλ' ως σώμα Χριστού δεν δαπανάται. Όθεν η θεία Ευχαριστία επειδή υπερβαίνει πάντας τους όρους ή τας κατηγορίας υφ' ας εκδηλούνται οι νόμοι της φύσεως είνε το μεγαλήτερον όλων των θαυμάτων΄ επίσης είναι και το υψηλότερον, επειδή υπερβαίνει πάσαν κατάληψιν.

Το μέγεθος του θαύματος τούτου θέλει γίνει καταληπτόν, εάν λάβωμεν υπ' όψει έτερον θαύμα.

Η εκ Παρθένου γέννησις του Σωτήρος είναι μεν θαύμα διότι δεν εννοούμεν τίνι τρόπω γεννάται εν χρόνω και εκ γυναικός ο αίδιος Θεός; νοούμεν όμως ότι γεννάται΄

διότι βλέπομεν αυτόν τέλειον άνθρωπον΄ υπερβαίνει μεν πολλούς όρους ή πολλάς κατηγορίας, αλλά μένουσι και τίνες υφ' ας αντιλαμβανόμεθα αυτόν.

Εις το μυστήριον όμως της θείας μεταλήψεως, κρύπτεται ου μόνον η θεότης αλλά και η ανθρωπότης΄ ώστε είναι μυστήριο των μυστηρίων΄ 

το κατά πάντα τρόπον απόκρυφον΄ το υπερβαίνων πάντας τους όρους της φυσικής γνώσεως΄ διά του μυστηρίου τούτου ο Θεός έδειξεν εις ημάς, ως δυνατός, το μέγιστον κράτος της θείας του παντοδυναμίας, ως σοφός το μέγιστον ύψος της θείας παναγαθίας. 

Τοιούτο το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας΄ υποδείξαντες το μέγεθος και την αξίαν αυτού, ήδη μεταβαίνομεν εις την υπόδειξιν του τρόπου καθ' ον πρέπον είνε να προσερχώμεθα εις την Μετάληψιν αυτού.

Σ υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι

Εκ του βιβλίου του Αγίου Νεκταρίου: ''ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ'', 

Αθήνα 1885, σελ. 6-9. 

Διατηρήθηκε η Γραμματική τάξη της εποχής.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο στο μονοτονικό σύστημα, επιμέλεια, παρουσίαση 

ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.

ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ: ''ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ'' (1885)

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ (1885)

ΥΠΟ

ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ Δ. ΚΕΦΑΛΑ

ιεροδιακόνου, φοιτητού της Θεολογίας

ΜΑΡΤΙΟΥ 10  ΕΤΟΣ 1885

''Μακάριοι οι ακούοντες τον λόγον

και φυλάσσοντες αυτόν''.

(Λουκά ια' 28).

Μ έ ρ ο ς  2 ο ν

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟΝ

Απόδειξις του μεγέθους της θείας ευχαριστίας.

α. Σύστασις του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας

β. Μέγεθος και αξία του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας

α. Σύστασις του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας

Προτιθέμενοι να ομιλήσωμεν περί του μεγέθους και της αξίας της Θείας Ευχαριστίας, κρίνομεν καλόν, ως εν εισαγωγή να είπωμέν τινα περί της συστάσεως του Μυστηρίου και της ορθής αυτού εκτελέσεως. 

Το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας ως αναφέρουν οι τρεις Ευαγγελισταί Ματθαίος, Μάρκος και Λουκάς, παρέδωκεν εις τους Αποστόλους ο Κύριος την προτεραίαν της παραμονής του πάσχα των Ιουδαίων΄

ήτοι το εσπέρας της 13 του Νισάν - Μαρτίου. Τούτο δε φαίνεται και εκ τινων ρήσεων του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου, εν' ω ο Ευαγγελιστής περί των συμβάντων της ημέρας λόγον ποιείται΄

ο Ευαγγελιστής Ιωάννης διηγούμενος την μεταξύ του Ιησού και Ιούδα συνδιάλεξιν περί της παραδόσεώς του, λέγει ότι οι Μαθηταί δεν εννόησαν το πνεύμα των λόγων του Ιησού, ενόμισαν δε, επειδή το γλωσσόκομον είχεν ο Ιούδας, ότι τω είπεν ο Ιησούς, αγόρασον ων χρείαν έχομεν εις την εορτήν΄

ή τοις πτωχοίς ίνα τι δω΄ (Ιωάν. ιγ' 28-29), εξ ων φαίνεται ότι η ημέρα είνε η προ της παραμονής του Πάσχα των Εβραίων΄

διότι άλλως αι υποθέσεις των Αποστόλων θα ήσαν παράλογοι ως εναντιούμεναι εις ιεράς διατάξεις, καθότι μόνον επομένης παραμονής είσι δυναταί τοιαύται υποθέσεις, διότι ως γνωρίζομεν, διατάξει του νόμου, οι Ιουδαίοι ουδέ μίαν εργασίαν ποιούσι κατά την ημέρα του πάσχα, προς δε και την εν ταις παραμοναίς των εορτών πρόνοιαν επίσης ο νόμος διέταξεν΄

προσέτι δε εις τους πτωχούς τας παραμονάς δίδωσι τα βοηθήματα όπως φροντίσωσι περί της εορτής΄

ώστε ουδέ μία περί αυτού υπολείπεται αμφιβολία, καθ' όσον μάλιστα και πλείστα άλλα χωρία περί αυτού μαρτυρούσιν.

Ο ορισμός της ημέρας ταύτης είνε τοσούτον αναγκαίος, καθ' όσον εξ αυτής κατά μέγα μέρος εξαρτάται η ποιότης του άρτου τον οποίον η Εκκλησία ημών εν τη ιερά Ευχαριστία προσφέρει΄

διότι οι Ιουδαίοι μετρούντες τας ημέρας από της δύσεως του ηλίου της παραμονής.

Επειδή δε το πάσχα ήτο η εορτή των Αζύμων ώφειλον να φάγωσι και αφ' εσπέρας άζυμα, άτινα θα ευρίσκοντο και εις την τράπεζαν του Σωτήρος, όστις δεν ήλθε να καταλύση, αλλά να πληρώση τον νόμον΄ 

η δυτική εκκλησία, εναντιουμένη εις αυτήν την ομολογίαν των πραγμάτων πρεσβεύει την δι' αζύμου άρτου εκτέλεσιν του μυστηριακού δείπνου λίαν εσφαλμένως΄

η Εκκλησία ημών ακολουθούσα την παράδοσιν των Αποστόλων και το πνεύμα του Ευαγγελίου, προσφέρει ανέκαθεν ένζυμον άρτον εις το μυστήριον της Θείας Ευχαριστίας.

Ο τρόπος καθ' ον το μυστήριον τούτο ο Κύριος συνέστησεν, ομοίως ιστορούμενος και υπό των τριών Ευαγγελιστών, είνε ο εξής: 

''Εσθιόντων δε αυτών λαβών ο Ιησούς τον άρτον και ευλογήσας έκλασε, και εδίδου τοις μαθηταίς, και είπε, λάβετε, φάγετε΄

τούτο εστί το σώμα μου, και λαβών το ποτήριον, και ευχαριστήσας, έδωκεν αυτοίς, λέγων, πίετε εξ αυτού πάντες΄ τούτο γαρ έστι το αίμά μου, το της Καινής Διαθήκης, το περί πολλών εκχυνόμενον εις άφεσιν αμαρτιών''. (Ματθ. Κς 26-28).

Ο σκοπός της συστάσεως του μυστηρίου τούτου, ως αυτός ο Κύριος λέγει, ίνε ίνα ημείς μεν μένωμεν εν αυτώ αυτός δε εν ημίν. 

''Ο τρώγων μου την σάρκα και πίνων μου το αίμα εν εμοί μένει καγώ εν αυτώ''΄ ήδη τούτο προ της συστάσεως αυτού έλεγεν  προς τους Ιουδαίους ο Κύριος (Ιωάν, ς' 55-56).

Σ υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι

Εκ του βιβλίου του Αγίου Νεκταρίου: ''ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ'', 

Αθήνα 1885, σελ. 4-6. 

Διατηρήθηκε η Γραμματική τάξη της εποχής.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο στο μονοτονικό σύστημα, επιμέλεια, παρουσίαση 

ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.

ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ: ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ (1885)

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ (1885)

ΥΠΟ

ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ Δ. ΚΕΦΑΛΑ

ιεροδιακόνου, φοιτητού της Θεολογίας

ΜΑΡΤΙΟΥ 10  ΕΤΟΣ 1885

''Μακάριοι οι ακούοντες τον λόγον

και φυλάσσοντες αυτόν''.

(Λουκά ια' 28).

Μ έ ρ ο ς  1 ο ν

Οποία περιεκτική απάντησις ή μάλλον διδασκαλία δίδεται υπό του Κυρίου εις τους νηπιάζοντες ταις φρεσίν έτι Αποστόλους, και έτι πρόσγεια φρονούντας, και αρχάς και προεδρείας έτι ορεγομένους, και υπό του της αντιζηλίας πάθους εισέτι κατεχομένους;

πόσον σαφή διδασκαλία, πόσον λαμπρώς εκφράζει το πνεύμα της αποστολής του Κυρίου!

πόσον δε σαφώς αναγγέλλει, ότι δεν είναι προσωπολήπτης, ότι δεν ορίζει αυτός την θέσιν εκάστου εν τη σωτηρία, αλλ' ότι έκαστος άνθρωπος διά της πίστεως αυτού, και των έργων του, ορίζει αυτήν΄ 

διδάσκει λοιπόν ότι ουχί αυτών εις αποστόλους θέλει δωρήσει τας πρωτοκαθεδρίας κατά την αποκατάστασιν της βασιλείας του Κυρίου, αλλ' ότι η πίστις και τα έργα αυτών΄ 

διότι το οις ητοίμασται, καίτοι φανερώνη πράξιν τετελεσμένην, ης το αποτέλεσμα σώζεται, δεν πρέπει όμως να εκληφθή ως αυθαιρέτως τελεσθείσα΄ 

διότι ουχί τω αυτώ μέτρω αι θείαι και αι ανθρώπιναι μετρώνται πράξεις΄ ό,τι δε παρά τοις ανθρώποις είνε αδύνατον, τούτο είνε δυνατόν παρά τω Θεώ΄ 

δηλοί άρα το ητοίμασται πράξιν τετελεσμένην μεν αλλά διά προγνώσεως, ως μαρτυρεί και ο Απόστολος Παύλος΄ ''ους προέγνω, και προώρισε συμμόρφους της εικόνος του υιού αυτού''. (Ρωμ. η' 29) 

ώστε καίτοι προωρίσθη η θέσις, δεν επηρεάσθη όμως η ελευθερία του ανθρώπου, όστις οφείλει να ορίση την εν Ουρανώ και τη βασιλεία του Σωτήρος θέσιν αυτού΄

δέον άρα να πίωμεν το ποτήριον, ο ο Κύριος έπιε και να βαπτισθώμεν τω βαπτίσματι ο εβαπτίσθη ο Κύριος, ήτοι λόγω και έργω να γίνωμεν οπαδοί του Κυρίου όπως και την θέσιν ημών παρ' αυτώ ορίσωμεν.

Διά των δύο τούτων συμβολικών λέξεων καίτοι ο Κύριος υπηνίσετο το ποτήριον του θανάτου και το δι' αίματος μαρτυρικόν βάπτισμα, ουχ ήττον εδήλου και την προδιατύπωσιν των δύο πρωτίστων μαρτυρίων της Αγίας Ευχαριστίας και του Αγίου Βαπτίσματος, άτινα πας χριστιανός δέον να κέκτηται ως εφόδια διά την μέλλουσαν ζωήν΄ 

ότι δε οι λόγοι του Κυρίου και τούτο εσήμαινον μαρτυρεί ο Απόστολος Παύλος λέγων: ''Τούτο το ποτήριον η Καινή Διαθήκη εστίν εν τω εμώ αίματι΄ τούτο ποιείτε, οσάκις αν ''πίνητε, εις την εμήν ανάμνησιν΄ οσάκις γαρ αν εσθίητε ''τον άρτον τούτον και το ποτήριον τούτο πίνητε τον θάνατον του Κυρίου καταγγέλλετε, άχρις ου αν έλθη''. (Κορινθ. Α'. ιά' 25-26).

Το ποτήριον άρα και τον θάνατον του Κυρίου κατήγγειλλε και το μυστήριον της θείας μεταλήψεως προδιετύπου. Επειδή δε είνε το ύψιστον των μυστηρίων και το αναγκαιότατον διά τον άνθρωπον, ομιλήσαντες ήδη περί εξομολογήσεως θα ομιλήσωμεν σήμερον περί της Θείας Ευχαριστίας, και θα αποδείξωμεν: 

α') το μέγεθος του Μυστηρίου΄ 

και β') πώς χρεωστούμε να προσερχώμεθα προς αυτό.

Σ υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι

Εκ του βιβλίου του Αγίου Νεκταρίου: ''ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ'', 

Αθήνα 1885, σελ. 2-3. 

Διατηρήθηκε η Γραμματική τάξη της εποχής.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο στο μονοτονικό σύστημα, επιμέλεια, παρουσίαση 

ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.