ΠΗΓΕ ΚΑΙ ΕΙΔΕ ΠΟΥ ΖΟΥΝ Ο ΝΕΣΤΟΡΙΟΣ, Ο ΔΙΟΣΚΟΥΡΟΣ, Ο ΑΠΟΛΙΝΑΡΙΟΣ, Ο ΣΕΒΗΡΟΣ, Ο ΑΡΠΟΣ, Ο ΩΡΙΓΕΝΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΜΕΤ' ΑΥΤΩΝ ΑΙΡΕΤΙΚΟΙ ΑΠΟΓΟΝΟΙ!

Ένας άγιος γέροντας με το όνομα Κυριακός καθόταν στον άγιο ποταμό Ιορδάνη και ήλθε προς αυτόν ένας μοναχός, για να τον συμβουλευθεί για λογισμούς πορνείας. Αφού αυτός ωφελήθηκε πολύ, είπε στον γέροντα ότι, εάν ήταν νεστοριανός, θα ήθελε να μείνει μαζί του.

Ο γέροντας, όταν το άκουσε, τον παρακαλούσε να χωριστεί από αυτήν την φοβερή αίρεση, διότι άλλη σωτηρία δεν υπάρχει, αν δεν πιστέψεις τα ορθά δόγματα και δεν ομολογήσεις ότι είναι αληθινά Θεοτόκος η Κυρία Παρθένος Μαρία. Απάντησε τότε εκείνος: «Βέβαια, αββά όλες οι αιρέσεις αυτό λένε, ότι δηλαδή, αν δεν επικοινωνήσει κάποιος με αυτές, δεν σώζεται' και έτσι δεν ήξερα τι έκανα. Θέλω, όμως να παρακαλέσεις στον Κύριο να πληροφορηθώ έμπρακτα ποια είναι η αληθινή πίστη».

Ο γέροντας δέχτηκε τον λόγο με χαρά και του λέει: «Μείνε στο κελλί μου και πιστεύω στον Θεό ότι θα σε πληροφορήσει η αγαθότητά του. Βγήκε, λοιπόν, ο γέροντας προς την Νεκρά Θάλασσα και προσευχήθηκε στον Θεό για εκείνον. Μετά από δύο μέρες είδε ο μοναχός κάποιον με φοβερή μορφή να του λέει: «Έλα να δεις την αλήθεια».

Και έφερε αυτόν σε τόπο σκοτεινό και βρωμερό, μέσα στον οποίο ήταν οι Νεστόριος, Διόσκουρος, Απολινάριος, Σεβήρος, Άρπος, Ωριγένης και άλλοι πολλοί. Λέει τότε προς αυτόν: «Ο τόπος αυτός που σου φάνηκε, ορίστηκε για τους αιρετικούς μέχρι την δευτέρα παρουσία του Κυρίου, οπότε θα παραδοθούν στο αιώνιο πυρ με όσους ακολουθούν τα δόγματά τους.

Βλέπε, λοιπόν, εάν σου αρέσει να μείνεις με τους αιρετικούς, αλλιώς πήγαινε στην ορθόδοξη εκκλησία, καθώς ο γέροντας σε διδάσκει. Γιατί στο λέω αυτό! Διότι ακόμη κι αν όλες τις εντολές φυλάξει ο άνθρωπος του Θεού, δεν πιστεύει όμως σωστά, καταδικάζεται σε αυτόν τον τόπο».

Μετά από αυτόν τον λόγο ήλθε στον εαυτό του ο μοναχός. Όταν επέστρεψε ο γέροντας, του διηγήθηκε την οπτασία και έγινε ορθόδοξος και αφού έμεινε με τον όσιο σαράντα χρόνια, αποδήμησε προς τον Κύριο εν ειρήνη.

Είκοσι μίλια μακριά από την πόλη της Έδεσσας ησύχαζαν δύο στυλίτες, ο ένας ορθόδοξος και ο άλλος νεστοριανός, μακριά ο ένας από τον άλλο έξι στάδια. Και ο μεν αιρετικός κατηγορούσε την ορθόδοξη εκκλησία, θέλοντας με αυτόν τον τρόπο να ελκύσει τον ευσεβή στυλίτη στην αίρεσή του'

ο δε ορθόδοξος, θέλοντας να τον πληροφορήσει, του μήνυσε να του στείλει μία μερίδα της κοινωνίας του. Ο αιρετικός, θεωρώντας ότι θέλει να δεχθεί την πλάνη του, έστειλε με χαρά την μερίδα. Αφού την έβαλε ο ορθόδοξος στυλίτης, έβαλε χάλκινο αγγείο στην φωτιά, το έβρασε δυνατά και μέσα έριξε την μερίδα του αιρετικού, η οποία αμέσως διαλύθηκε από τον βρασμό του χαλκού.

Έπειτα πήρε την μερίδα του δεσποτικού σώματος της ορθόδοξης εκκλησίας, την έβαλε στο χάλκινο αγγείο, το οποίο αμέσως κρύωσε και η αγία κοινωνία έμεινε άβροχη και σώα. Αυτήν μας έδειξε, όταν τον συναντήσαμε.

Εκ του βιβλίου:
<<Λειμωνάριον το παλαιόν>>
'Ητοι, τα μυρίπνοα άνθη του Παραδείσου, Διηγήματα των Οσίων πατέρων.
Βιβλίον ψυχωφελέστατον Ιωάννου Ευκρατά και Σωφρονίου του σοφιστού.
Εκδόσεις <<Η Αγία Άννα>>.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.

<<Το <<Λειμωνάριο>>, όπως είναι ευρύτερα γνωστό, αποτέλεσε το προσφιλέστερο ανάγνωσμα των πιστών επί αιώνες και μεταφράστηκε σε αρκετές ξένες γλώσσες. Ο συγγραφέας του, ο Ιωάννης Μόσχος ή Ευκρατάς, υπήρξε μοναχός στις μονές του αγίου Θεοδοσίου και αγίου Σάββα αντίστοιχα, περίπου τον 6ο μ.Χ. αιώνα.

Μαθητής του και πνευματικό του τέκνο υπήρξε ο άγιος Σωφρόνιος Ιεροσολύμων, στον οποίο αφιερώνει και το βιβλίο.

Ο Ιωάννης Μόσχος, αφού γύρισε όλη σχεδόν την τότε γνωστή οικουμένη, συνέλεξε από όσα είδε και άκουσε τα ωραιότερα και ωφελιμότερα. Έτσι το <<Λειμωνάριο>> αναφέρεται σε ιστορίες μοναχών, που διαδραματίζονται στις περιοχές της Παλαιστίνης, Συρίας, Κιλικίας και της Αιγύπτου.

Η προσφορά του "Λειμωνάριου" έγκειται στο ότι οι άνθρωποι της εποχής που περιγράφει, παρ' όλη την αμαρτωλότητά τους, ζούσαν απλά, έχοντας έντονη την αίσθηση της παρουσίας του Θεού.

Αυτήν την απλή αναφορά στο Θεό και την εξοικείωση με την λατρευτική ζωή της εκκλησίας έχει ανάγκη ο σημερινός ταλαιπωρημένος άνθρωπος. [...]

(Από τον πρόλογο της έκδοσης).

ΓΕΡΟΝΤΙΣΣΑ ΜΥΡΤΙΔΙΩΤΙΣΑ-Η ΑΣΚΗΤΡΙΑ ΤΗΣ ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ 1886-1974 (ΜΕΡΟΣ 16ον)

Η Αγία Ασκήτρια της Κλεισούρας κράτησε και αυτή το Πάτριο...
Στις Εορτές με το νέο, όταν ερχόταν μάλιστα κόσμος στο Μοναστήρι για Λειτουργία, αυτή έφευγε στο βουνό, κρυβόταν και προσευχόταν μόνη της.
Επίσης συνήθιζε να κάνη στην Εκκλησία και Αγρυπνίες χωρίς Ιερέα, μαζί με άλλους ευσεβείς και εναρέτους πιστούς του Πατρίου...
Και συμβούλευε τον κόσμο: -Οι Πατέρες!... Το Παλαιό είναι ό,τι είναι... Με το Παλαιό να πάτε... Καλά είναι...
Η στάσις της αυτή δεν ήταν αδιάκριτη και χωρίς γνώσι. Είχε κι γι' αυτό το ζήτημα <<πληροφορία>>...
Κάποτε μου είχε εκμυστηρευθή: -Η Παναγία μου είπε: <<Αυτό είναι το σωστό>>!...
Αν καμμιά φορά πήγαιναν στο Προσκύνημα Ιερείς του Πατρίου Ημερολογίου και λειτουργούσαν, η Αγία κοινωνούσε των Αχράντων Μυστηρίων.
Κρατούσε επίσης τις νηστείες με το Πάτριο...

Συνακόλουθες αναρτήσεις εκ του βιβλίου
του αειμνήστου Μητροπολίτη Ωρωπού και Φυλής κ. Κυπριανού Α':
<<Γερόντισσα Μυρτιδιώτισσα - Η Ασκήτρια της Κλεισούρας 1886-1974>>,
έκδοση <<Ιεράς Μονής Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης, Φυλής Αττικής>>,
Φυλή Αττικής 1998.
Ανάρτηση 16η, σελ. 147-157.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.

<<Μικρά Είσοδος στον θαυμαστό κόσμο μιας σύγχρονης Αγίας>>

Ευρίσκομαι στην σκιά της Αγιονορείτικης Εικόνας <<Άξιον έστιν>> πολλούς μήνες τώρα... Το καντηλάκι Της ανάβει ακοίμητο... Ζήτησα την Χάρι Της και δεν με παρέβλεψε... Εργάζομαι τόσο καιρό και δεν απόκαμα... Ουράνια χαρά με πλημμύριζε συνεχώς και λαχτάρα να ολοκληρώσω την προσπάθεια... Ήμουν μέσα σ' έναν <<Κήπο Χαρίτων>>... Η ευωδία των αρετών της Αγίας Γεροντίσσης μ' έκανε να λησμονήσω την κόπωσι και τις δυσκολίες... Μπροστά μου είχα μικρά τεμάχια των Λειψάνων της' λίγα από τα μαλλάκια της' χώμα από το μνήμα της' ένα μέρος από το τσεμπέρι της' και μία κάρτα με την Εικόνα και το Μοναστήρι της Παναγίας Κλεισουργιωτίσσης... Η γνωριμία μου μαζί της ήταν ένας σταθμός στην πνευματική μου πορεία. Μετά την κοίμησί της, το 1974, επιθυμούσα διακαώς να γράψω ό,τι γνώριζα για τον θαυμαστό κόσμο αυτής της σύγχρονης Αγίας. Θα ήταν ίσως οικονομία Θεού που τώρα, είκοσι πέντε περίπου χρόνια μετά την είσοδό της στην αιώνια κατάπαυσι, αξιώνομαι τελικά να προσφέρω στις φιλόθεες ψυχές αυτήν την εργασία. Η καθυστέρησις έγινε αιτία να συγκεντρώσω νέο υλικό που φωτίζει από κάθε πλευρά την αγιασμένη προσωπικότητα της δούλης του Θεού Μυρτιδιωτίσσης Μοναχής. Στο τέλος της δεύτερης χιλιετίας μετά την ενανθρώπισι του Σωτήρος μας, ο κοσμικός περίγυρος απειλεί να μας συνθλίψη μέσα στις συμπληγάδες της αλαζονείας και της σαρκικότητος. Η οδηγητική μορφή της γενναίας Ασκήτριας ας μας φωτίζη στο σταυροαναστάσιμο μονοπάτι της εσωτερικής συντριβής, της χαρμολύπης, της υπομονής, της ελπίδος, της ευσπλαχνίας... Προσπάθησα να εισδύσω στα άδυτα ενός θαυμαστού κόσμου, να προσεγγίσω ό,τι κρυβόταν κάτω από την εξωτερική ασημότητα μιας καταφρονεμένης γυναίκας. <<Τη ταπεινώσει τα υψηλά τη πτωχεία τα πλούσια>>... Ένας θησαυρός κρυμμένος στα ράκη, την ατημελησιά, την τραχύτητα... Συνεχής αφάνεια, για να φανερωθή ο Θεός' τόπος θεοφανείας για τους ταπεινούς... Έντιμη ενώπιον του Θεού και πολύτιμο σκεύος των θαυμασίων Του... Ζούσε από τώρα μυστικά την δόξα της Βασιλείας... Ανήκε στον γνώριμο χορό που μας συνεπαίρνει με την φωτεινή ομορφιά του και μας δίνει κουράγιο με τις <<παραδοξότητες>> και <<αντινομίες>> του... <<Γίγαντες ταπεινοί>>' συναρπαστικοί στην δόξα και την απλότητά τους' κατανυκτικοί στην αγιότητα και την μετάνοια' γενναίοι στην άσκησι και την ευγένεια' αθώοι στον πόνο και στην συγχωρητικότητα' ελεύθεροι στην υπακοή και την αγνότητα' αστραπηβόλοι στο βλέμμα και το δάκρυ τους' αρχοντικοί στον λόγο και την πράξι... Η κοινωνία μας μαζί τους, κοινωνία με τον Κύριό μας, με την Ελπίδα μας... Όσο θα υπάρχουν Άγιοι ανάμεσά μας, έστω και άγνωστοι στους πολλούς, θα υπάρχη ελπίδα... Και εφ' όσον πάντοτε θα υπάρχουν Άγιοι ως την <<Αποκάλυψιν>> Εκείνου, πάντοτε θα υπάρχη ελπίδα... Και έχουμε τόσο ανάγκη από ελπίδα... Και η <<ελπίς ου καταισχύνει>>... Αυτή ας είναι η παρηγοριά μας στο κατώφλι της τρίτης χιλιετίας...

+ Ο   Ω. & Φ.  Κ.

27.1.1998 εκ. ημ.

Ανακομιδή Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου

( ε κ  τ ο υ  π ρ ο η γ ο ύ μ ε ν ο υ )

Ένα απόγευμα η Αγία Γερόντισσα σάρωνε τον διάδρομο από την Εκκλησία μέχρις έξω από την Μονή ως το Εικονοστάσι. -Γιατί σκουπίζεις;... την ερωτά με σεβασμό ένας ενάρετος επισκέπτης. -Σκουπίζω, γιατι το βράδυ θα περάση απ' εδώ η Παναϊα μας... Πρέπει νά' ναι καθαρά... -Αλήθεια, περνάει;... -Ναι!... Την έχω δει να περνάη απ' εδώ... Σε τί αγία ατμόσφαιρα ζούσε η ευλογημένη Ασκήτρια!...

6. <<Αυτό είναι το σωστό...>>

Όταν έφθασε στην Ελλάδα η ενάρετη Σοφία, το Εκκλησιαστικό Ημερολόγιο δεν είχε αλλάξει... Το 1924, στην μεγάλη εθνική αναταραχή από την Μικρασιατική συμφορά, προστέθηκε η εκκλησιαστική αναστάτωσις από την εισαγωγή του νέου ημερολογίου. Συμπαγείς πληθυσμοί, ιδίως της επαρχίας και ολόκληρα χωριά δεν απεδέχθησαν την Καινοτομία' εξακολούθησαν να τηρούν τις Εορτές και να νηστεύουν με το Πατροπαράδοτο Ημερολόγιο.

Η Αγία Ασκήτρια της Κλεισούρας κράτησε και αυτή το Πάτριο... Στις Εορτές με το νέο, όταν ερχόταν μάλιστα κόσμος στο Μοναστήρι για Λειτουργία, αυτή έφευγε στο βουνό, κρυβόταν και προσευχόταν μόνη της. Επίσης συνήθιζε να κάνη στην Εκκλησία και Αγρυπνίες χωρίς Ιερέα, μαζί με άλλους ευσεβείς και εναρέτους πιστούς του Πατρίου... Και συμβούλευε τον κόσμο: -Οι Πατέρες!... Το Παλαιό είναι ό,τι είναι... Με το Παλαιό να πάτε... Καλά είναι...

Η στάσις της αυτή δεν ήταν αδιάκριτη και χωρίς γνώσι. Είχε κι γι' αυτό το ζήτημα <<πληροφορία>>... Κάποτε μου είχε εκμυστηρευθή: -Η Παναγία μου είπε: <<Αυτό είναι το σωστό>>!... Αν καμμιά φορά πήγαιναν στο Προσκύνημα Ιερείς του Πατρίου Ημερολογίου και λειτουργούσαν, η Αγία κοινωνούσε των Αχράντων Μυστηρίων. Κρατούσε επίσης τις νηστείες με το Πάτριο...

Σε περιόδους νηστείας με το νέο, τύχαινε να την επισκεφθούν συμπατριώτες της που ακολουθούσαν το Πατροπαράδοτο. Χαιρόταν... Καθόταν να φάη μαζί τους αρτύσιμα, λέγοντας: -Αυτό (το Ημερολόγιο) είναι το σωστό... Με το Παληό... Ένα πολύ χαρακτηριστικό γεγονός σχετικά με το ζήτημα αυτό ήταν και το εξής.

Το Μοναστήρι μας στην Φυλή, τον Ιανουάριο του 1969 διέκοψε οριστικά την εκκλησιαστική κοινωνία με το νέο ημερολόγιο. Έτσι άρχισε για μας μία περίοδος μεγάλης στενοχώριας και ποικίλων πειρασμών... Εκείνες τις δύσκολες στιγμές ένα πνευματικοπαίδι μου από την Πτολεμαίδα πήγε στην Κλεισούρα να κάνη μία Παράκλησι στην Θεοτόκο.

-Τί κάνει ο Γέροντας;... ερωτά η Ασκήτρια. -Καλά είναι... Καλά είναι... Είχε πάει ο πατέρας μου στην Αθήνα... Πέρασε από το Μοναστήρι... Καλά είναι..., απαντά το παιδί. -Δεν είναι καλά..., λέει η Γερόντισσα συνοφρυωμένα,... Θα πάνε να του κλείσουνε το Μοναστήρι... Μόνο τώρα που θα πας στα Καϊλάρια, να τον πάρης τηλέφωνο... Να του πης, ότι θα πάνε να του κλείσουνε το Μοναστήρι... Αλλά να μην φοβηθή...

Η Παναϊα τον σκεπάζει και δεν θα πάθη τίποτα... Το πνευματικοπαίδι μου ανησύχησε... Όταν επέστρεψε στην Πτολεμαϊδα, επεκοινώνησε μαζί μου και με ενημέρωσε σχετικά... Η έκπληξίς μου δεν περιγράφεται!... Το <<μήνημα>> της Αγίας ήταν σαφές: εγνώριζε το παρόν και το μέλλον... Η βαθειά εντύπωσις που προκάλεσε σε μένα και στα πνευματικοπαίδια μου το <<μήνυμα>> της φωτισμένης δούλης του Θεού, με έφεραν πολύ σύντομα κοντά της.

Ήταν εκεί στο τζάκι της... Βασίλισσα στον θρόνο της... Κουλουριασμένη, μέσα στην μακαριότητα της φτώχειας και της αφάνειας... Με χαμηλή φωνή, για να μην ακούσουν τα παιδιά που την χαιρετούσαν, με ερωτά: -Πώς πάει η υπόθεσι;... -Γερόντισσα, πού το έμαθες;... ψελλίζω. Σηκώνει διακριτικά το χέρι και τα μάτια στον ουρανό:

Ο Θεός μου το αποκάλυψε!... Και συνέχισε: -Μη φοβάσαι... Δεν θα πάθης τίποτα... Η Παναϊα μας σε σκεπάζει... Κι εγώ πολύ προσεύχομαι για σένα... Πολύ σ' αγαπώ... Πράγματι΄παρά τις δυσκολίες και τους κινδύνους βοήθησε τελικά η Παναγία μας... Το σκάφος της Μονής μας συνέχισε με ασφάλεια την πορεία του προς την Βασιλεία των Ουρανών...

7. Μυρτιδιώτισσα Μοναχή

Στα ευλογημένα Συναξάρια της Εκκλησίας μας, συναντάμε Αγίους, οι οποίοι ήσαν σιδηροφόροι, αλυσιδοφόροι, σακκοφόροι... Στα χρόνια μας αξιωθήκαμε να γνωρίσουμε την Ασκήτρια της Κλεισούρας να κακοπαθή για χάρι του Χριστού μας εκτός των άλλων και με το μαρτύριο ενός επώδυνου βάρους στο κεφάλι της: την συμπαγή μάζα των μαλλιών της...

Μικροκαμωμένη καθώς ήταν, μια πραγματική σκιά του εαυτού της, και συνεχώς σκυμμένη, σου έδινε την εντύπωσι, ότι λύγιζε κάτω από το συνθλιπτικό αυτό βάρος που κουβαλούσε εδώ και σαράντα χρόνια. Οι οικείοι της εξέφρασαν επανειλημμένως την επιθυμία τους από συμπάθεια να της κόψουν τα μαλλιά, για να την ανακουφίσουν. Και εκείνη, η αναίμακτος Μάρτυς του Κυρίου, απαντούσε αινιγματικά: -Άλλοι θα μου κόψουν τα μαλλιά... Εσείς δεν είστε άξιοι να με κουρέψετε...

Φθινόπωρο 1971... Σε δυόμιση περίπου χρόνια η Οσία Γερόντισσα θα εισέλθη στα φωτεινά δώματα του Ουρανού... Κοντεύει να συμπληρώση ενενήντα χρόνια πολυώδυνης πορείας στην γη αυτή... Σε πολλούς, όποτε μου δινόταν η ευκαιρία, μιλούσα για τον κρυμμένο θησαυρό της Κλεισούρας... Αυτό συνετέλεσε, ώστε πολλές σεβαστές Γερόντισσες διαφόρων Μοναστηριών να την επισκέπτωνται μια-δυο φορές τον χρόνο, για να ωφεληθούν πνευματικά...

Εκείνο το Φθινόπωρο του 1971 φθάσαμε στο Μοναστήρι της Παναγίας μαζί με την Οσιωτάτη Καθηγουμένη Μαρία, της σεβασμίας γυναικείας Μονής του Ευαγγελισμού Οινουσσών Χίου. Από καιρό είχα μία έντονη εσωτερική πληροφορία, ότι πρέπει να δώσουμε το Μοναχικό Σχήμα στην πολύπαθη Ασκήτριά μας... Κοντά μισός αιώνας ζωή που αρμόζει σε Μοναχούς και να περάση στην αιωνιότητα ως λαϊκή;...

Το περιβάλλον της δεν ενδιαφερόταν καθόλου για κάτι τέτοιο' την περιφρονούσαν και απόδιωχναν... Πού να σκεφθούν τέτοια πράγματα;... Πώς να υποψιασθούν τον πλούτο που κρυβόταν κάτω από τα κουρέλια;... Με την επιθυμία μου αυτή συμφώνησε απόλυτα και η Οσιωτάτη Καθηγουμένη Μαρία' έτσι προσπαθήσαμε να την πείσουμε...

Η απάντησίς της με εξέπληξε βαθύτατα... -Τό΄ξερα... Μου τό΄χε πει η Παναϊα μας: <<θα σου στείλω τον πατέρα Κυπριανό... Αυτός θα σου δώση το μοναχικό όνομα... Αυτός θα σε κάνη Μοναχή... Θα χαρής πολύ>>... Δεν ήθελα να το εκφρασθώ εγώ... Περίμενα να τ' ακούσω από το δικό σου στόμα... Και όμως... Με ταπείνωσι αντιδρούσε... Θεωρούσε τον εαυτό της ανάξιο για μία τόσο μεγάλη τιμή...

Έκλαιγε, υποτιμούσε τον εαυτό της, αυτομεμφόταν: -Πώς εγώ η ανάξια να φέρω το Σχήμα... Πολλά αμαρτωλή εγώ... Το χώμα εγώ... Η τρελλή... Η παλαλέσα... Τελικά υπέκυψε: -Καλά!... Όποτε θέλετε, ελάτε να με κάνετε... Όχι όμως Μεγαλόσχημη... Δεν είμαι άξια... Δοξάσαμε τον Θεό και φύγαμε ευχαριστημένοι...

Ετοιμάσθηκαν τα ράσα και ό,τι άλλο σχετικό πολύ σύντομα. Φθάσαμε στο Προσκύνημα και πάλι την 12η Οκτωβρίου 1971. Όπως συνήθιζε, βρισκόταν κουρνιασμένη στο ιδιότυπο ασκητήριό της, στο τζάκι... Την ενημερώσαμε, ότι είχαμε ετοιμασθή για την Κουρά... Και πάλι αντίδρασις, ταπείνωσις, αυτο-υποτίμησις:

-Όχι. Δεν είμαι άξια εγώ να πάρω το Μεγάλο Σχήμα. Όχι!... Τότε η Οσιωτάτη Καθηγουμένη Μαρία την επήρε ιδιαιτέρως μέσα στην Εκκλησία... Προσπάθησε να την πείση για να δεχθή... Μετά από αρκετή ώρα, ακούσθηκαν φωνές σαν μικρού παιδιού: -Το Μεγάλο!... Το Μεγάλο Σχήμα!... Θα πάρω το Μεγάλο Σχήμα! Με την βοήθεια της Θεοτόκου, είχε πεισθή...

Έτσι αρχίσαμε την Ακολουθία του Μεγάλου και Αγγελικού Σχήματος. Την έκειρε η αναξιότης μου και την ανεδέχθη η Οσιωτάτη Καθηγουμένη... Όταν η σεβαστή Γερόντισσα πήρε κατ' ιδίαν την Ασκήτρια για να της αλλάξουν τα ενδύματα, τρόμαξε... -Ούτε η Οσία Μαρία η Αιγυπτία δεν ήταν τόσο σκελετωμένη!... Μόνο το δέρμα κρατούσε τα οστά..., μου έλεγε ύστερα.

Μία χαρακτηριστική δυσκολία παρουσιάσθηκε την στιγμή που έπρεπε να κοπούν τα μαλλιά της Αγίας. Στο συγκεκριμένο σημείο της κατανυκτικής Τελετής, ο Ιερεύς λέγει: <<Η Αδελφή ημών (τάδε) Μοναχή κείρεται την κόμην της κεφαλής αυτής, εις το όνομα του Πατρός, και του Υιού, και του Αγίου Πνεύματος. Αμήν>>. Και ταυτοχρόνως κόβει σταυροειδώς σε κάθε θείο Όνομα από λίγα μαλλιά της κεφαλής.

Εκείνη την στιγμή είχα έναν λογισμό να κόψουμε όλον τον όγκο των μαλλιών, για να την ανακουφίσουμε... Η οδυνηρά αυτή άσκησις αποτελούσε για την Οσία το μέσον για να επιτύχη τον σκοπό της... Στο εξής δεν ήταν αναγκαία... Ήταν γονατισμένη ενώπιον της Εικόνος της Παναγίας. Συνωμιλούσε με την Μητέρα του Θεού... Σιγοψιθύριζε... 

Ξαφνικά, σαν να διάβασε τον λογισμό μου, απευθύνεται σε μένα και λέει: -Κόφτα όλα!... Κόφτα όλα!... Συγκίνησις... Το συνηθισμένο ψαλίδι για τις Μοναχικές Κουρές που είχαμε μαζί μας αποδείχθηκε αμέσως ανεπαρκές: ούτε καν έμπαινε σ' εκείνο το φοβερό μπέρδεμα... Τελικά χρησιμοποιήσαμε το ψαλίδι που κουρεύουν τα πρόβατα!...

Με πολύ δυσκολία και μετά από πολύ ώρα κόψαμε την <<ιστορική>> εκείνη κοτσίδα... Ξαλάφρωσε το ευλογημένο κεφάλι της... Έδινε συνέχεια ευχές... <<Η Αδελφή ημών Μυρτιδιώτισσα Μοναχή έλαβε το Μέγα και Αγγελικόν Σχήμα, εις το όνομα του Πατρός, και του Υιού, και του Αγίου Πνεύματος. Είπωμεν και υπέρ αυτής το, Κύριε ελέησον''... Η Οσία έλαμπε... Είχε μεγάλη χαρά...

( Σ υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι )

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.
Συνακόλουθες αναρτήσεις εκ του βιβλίου
του αειμνήστου Μητροπολίτη Ωρωπού και Φυλής κ. Κυπριανού Α':
<<Γερόντισσα Μυρτιδιώτισσα Η Ασκήτρια της Κλεισούρας 1886-1974>>,
έκδοση <<Ιεράς Μονής Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης, Φυλής Αττικής>>,
Φυλή Αττικής 1998, σελ. 147-157.

ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ: ''ΧΕΙΡΑΓΩΓΙΑ ΣΤΗΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ'' (ΜΕΡΟΣ 9ον)

Το μικρό ναύδριον προς τιμήν της Οσίας Μυρτιδιώτισσας της Κλεισούρας,
στον περίβολο της Ιεράς Μονής Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης, Φυλής Αττικής 

Συνακόλουθες αναρτήσεις εκ του βιβλίου
του Οσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου (1815 - 1894),
<<Χειραγωγία στην Πνευματική Ζωή>>,
(αποσπάσματα επιστολών),
έκδοση της Ιεράς Μονής Παρακλήτου, Μήλεσι Αττικής,
έκδοση δωδεκάτη, Απρίλιος 2019, σελ. 62-67.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένων
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.

 Εισαγωγικό σημείωμα

Ο Όσιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος, μεγάλος Ρώσος ιεράρχης και συγγραφέας του 19ου αιώνα, είναι ήδη γνωστός στο ελληνορθόδοξο αναγνωστικό κοινό από τις ομιλίες του <<ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΑΔΕΛΦΕΣ ΜΟΝΑΧΕΣ>> και από το <<ΑΠΑΝΘΙΣΜΑ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ>> του, δύο παλαιότερες εκδόσεις μας, του 1979 και του 1984 αντίστοιχα, με επανειλημμένες ανατυπώσεις μέχρι σήμερα. Ο αναγνώστης μπορεί να βρει σ' αυτές εκτενές βιογραφικό σημείωμα του οσίου. Έτσι περιοριζόμαστε εδώ μόνο σ' ένα σκιαγράφημα της ζωής του. Γεννήθηκε το 1815 σ' ένα χωριό της επαρχίας Ορλώφ. Σπούδασε στο Εκκλησιαστικό Σεμινάριο της γενέτειράς του και στη Θεολογική Ακαδημία του Κιέβου. Αμέσως μετά την αποφοίτησή του, το 1841, μοναχός ήδη, χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος. Δίδαξε σε διάφορες εκκλησιαστικές σχολές. Το 1857 έγινε πρύτανης της Θεολογικής Ακαδημίας της Πετρουπόλεως. Στα 44 χρόνια του χειροτονήθηκε επίσκοπος Ταμπώφ. Αργότερα καταστάθηκε στην επαρχία Βλαδιμίρ. Ως ποιμενάρχης εργάστηκε με περισσό ζήλο για την εποικοδομή και τη σωτηρία των ψυχών που του εμπιστεύθηκε ο Θεός. Έγραψε πολλά πνευματικά και ερμηνευτικά έργα. Μετέφρασε στα ρωσικά τη Φιλοκαλία, με σημαντικές προσθαφαιρέσεις. Το 1866,ύστερ' από είκοσι πέντε χρόνια καρποφόρας εκκλησιαστικής διακονίας, παραιτήθηκε από την επισκοπική του έδρα για να ζήσει ασκητικά. Κλείστηκε σ' ένα κελλί, στην έρημο Βισένσκ -γι' αυτό επονομάστηκε Βισένσκυ-, και διέμεινε εκεί ως την οσιακή κοίμησή του, το 1894. Περίπου έναν αιώνα αργότερα, το 1988, διακηρύχθηκε επίσημα η αγιότητά του από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ρωσίας. Στο διάστημα του εικοσιπεντάχρονου εγκλεισμού του, ο ασκητής ιεράρχης ασχολήθηκε συστηματικά με την εποικοδομητική επιστολογραφία. Καθημερινά έφταναν στο κελλί του από είκοσι μέχρι σαράντα γράμματα, από διάφορα πρόσωπα και με διάφορα ερωτήματα. Συνήθως απαντούσε σε όλα. Έτσι, ως την εκδημία του, έγραψε χιλιάδες επιστολές πάνω σε θέματα χριστιανικής πίστεως και ζωής, πολλές από τις οποίες εκδόθηκαν σε τόμους όσο ακόμα ζούσε. Διακρίνονται για την απλότητα και την αμεσότητά τους, αλλά και για το ορθόδοξο ήθος, το εκκλησιαστικό φρόνημα, την πατερική διάκριση, την αγιογραφική θεμελίωσή τους. Το βιβλίο τούτο είναι ένα ακόμη ανθολόγημα επιστολικών παραινέσεων του οσίου Θεοφάνους, που αναφέρονται σε προβλήματα του εσωτερικού αγώνα και του καθημερινού βίου των πιστών, στρέφονται δηλαδή, άμεσα ή έμμεσα, γύρω από την πνευματική ζωή, στην οποία χειραγωγούν τον αναγνώστη δίχως σύστημα και μέθοδο, ελεύθερα, φυσικά και ζωντανά. <<Ζήστε πνευματικά>>, έγραφε ο άγιος επίσκοπος σε μια χριστιανή του καιρού του. Με την ίδια φιλάδελφη προτροπή παραδίνουμε τον μικρό τούτο θησαυρό των σοφών συμβουλών του στα χέρια των χριστιανών του καιρού μας -όσων εγκάρδια ποθούν <<περπατήσαι αξίως του Κυρίου εις πάσαν αρέσκειαν, εν παντί έργω αγαθώ καρποφορούντες και αυξανόμενοι εις την επίγνωσιν του Θεού>> (Κολ. 1:10).

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ

( Ε κ  τ ο υ  π ρ ο η γ ο ύ μ ε ν ο υ )

Πώς να επιτελούμε την ευχή. Αν η καρδιά σας θερμαίνεται, όταν διαβάζετε από το προσευχητάρι τις συνηθισμένες προσευχές, και ο νους σας ανεβαίνει με θείο πόθο ως τον Κύριο, τότε συνεχίστε να προσεύχεστε μ' αυτόν τον τρόπο. Η ευχή του Ιησού, όπως και κάθε άλλη προσευχή, αν την προφέρουμε μηχανικά, με τα χείλη και τη γλώσσα μόνο, είναι άκαρπη. Δοκιμάστε, λέγοντας την ευχή πιο ζωντανά, να συλλογιστείτε ότι ο ίδιος ο Κύριος είναι παρών μπροστά σας, σας ακούει και γνωρίζει τί συμβαίνει στην ψυχή σας.

Ξυπνήστε, επίσης, μέσα σας τη δίψα της σωτηρίας και αποκτήστε τη βεβαιότητα ότι αυτή μπορεί να σας τη χαρίσει ο Χριστός μονάχα και κανένας άλλος. Ύστερα κραυγάστε Του νοερά, με το νου συγκεντρωμένο στην καρδιά: <<Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με!>> Μπορείτε, αν θέλετε, να χρησιμοποιήσετε και κάποιαν άλλη σύντομη ικεσία, μια και δεν έχουν σημασία τόσο τα λόγια όσο τα φιλόθεα αισθήματα, που γεννιούνται απ' αυτά μέσα μας, και η αγαπητική στροφή της καρδιάς στον Κύριο. Εκείνος είναι η Αγάπη.

Γι' αυτό, μόλις αγγίξει την καρδιά μας, τη φλογίζει από αγάπη για το πανάγιο Πρόσωπό Του. Να τι πρέπει να επιδιώκουμε. Τα λόγια και η μέθοδος της ευχής του Ιησού είναι μόνο όπλο, ή μάλλον μόνο κόπος, που φανερώνει τον σφοδρό πόθο της ψυχής να βρει τον Κύριο. Αν η γλώσσα σας αδιάλειπτα επαναλαμβάνει την ευχή, αν ο νους σας αδιάλειπτα ατενίζει το Θεό, αν η καρδιά σας αδιάλειπτα διψάει την ένωση μαζί Του, τότε ο Πανάγαθος, βλέποντας και βραβεύοντας τον αγώνα σας, θα σας ελεήσει και θα σας σώσει.

Πολύ καλή είναι η απόφασή σας ν' ασχοληθείτε με τη σωστή άσκηση της ευχής του Ιησού. Ο ζήλος και ο αγώνας εξουδετερώνουν κάθε δυσκολία και παραμερίζουν κάθε εμπόδιο. Παρακαλέστε τον Κύριο να σας βοηθήσει. Εσείς, με τους κόπους σας, θα συνηθίσετε να επαναλαμβάνετε αδιάλειπτα την ευχή. Κι Εκείνος, με τη χάρη Του, θα τη ριζώσει μέσα στην καρδιά σας. Γενική εκτίμηση της ευχής. Η ευχή του Ιησού, το <<Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με>>, είναι μια σύντομη προσευχή, όπως και πολλές άλλες.

Αυτή καθεαυτή, ως λογικό σύμπλεγμα λίγων λέξεων, δεν έχει τίποτα το ιδιαίτερο. Όλη η δύναμή της αντλείται και εξαρτάται από τη διάθεση με την οποία επιτελείται. Οι ψυχοσωματικές τεχνικές ασκήσεώς της δεν είναι κατάλληλες για όλους, θα έλεγα μάλιστα πως είναι και επικίνδυνες χωρίς την καθοδήγηση έμπειρου πνευματικού οδηγού. Μια ψυχοτεχνική μέθοδος μπορεί να βοηθήσει έναν αρχάριο να κατεβάσει το νου στην καρδιά, η αληθινή προσευχή όμως, η πνευματική προσευχή, δεν επιτυγχάνεται παρά μόνο με την πίστη και τη μετάνοια.

Η βαθειά και γνήσια μετάνοια, η συντριβή για τις αμαρτίες, ενώνει φυσικά το νου με την καρδιά. Καλύτερα, λοιπόν, ν' ακολουθεί κανείς αυτόν τον ασφαλή τρόπο και ν' αποφεύγει τις άλλες μεθόδους, που μπορούν να οδηγήσουν σε πλάνες. Δεν συμφωνώ μ' αυτούς που λένε πως τους καρπούς της ευχής καμιά άλλη προσευχή δεν τους δίνει. Τους καρπούς, ή μάλλον τον καρπό, της ευχής, που είναι η ένωσή μας με το Θεό, μπορούμε να τον πάρουμε από κάθε προσευχή ή, τολμώ να πω, και χωρίς προσευχή, δηλαδή χωρίς συγκεκριμένα λόγια, αν ο νους και η καρδιά μας, ενωμένα ως προς την ενέργειά τους, είναι σταθερά προσκολλημένα στον Κύριο.

Η πιο γνωστή είναι εκείνη που εφαρμόζουν οι ορθόδοξοι ησυχαστές: Δίνουν κατάλληλη θέση στο σώμα, γέρνουν το κεφάλι προς το στήθος και προφέρουν νοερά την προσευχή, εισπνέοντας ήσυχα τον αέρα με τις λέξεις <<Κύριε Ιησού Χριστέ, (Υιέ του Θεού)>> και εκπνέοντας με την επίκληση <<ελέησόν με (τον αμαρτωλόν)>>. Στο χρόνο της εισπνοής η προσοχή του νου αρχικά ακολουθεί την κίνηση του εισπνεόμενου αέρα και συγκεντρώνεται στο πάνω μέρος της καρδιάς.

Έτσι, για ένα μικρό χρονικό διάστημα, η προσοχή μπορεί να φυλαχθεί αδιάχυτη και ο νους να παραμείνει κοντά στην καρδιά, ακόμα και να μπει μέσα σ' αυτήν. Η πείρα θα δείξει ότι ο τρόπος αυτός θα δώσει στο νου τη δυνατότητα να δει όχι βέβαια τη φυσική καρδιά, αλλά εκείνο που συντελείται μέσα της: Ποιά αισθήματα τη γεμίζουν και ποιές νοερές εικόνες την πλησιάζουν απ' έξω. Μια τέτοια άσκηση θα οδηγήσει τον ησυχαστή να αισθάνεται την καρδιά του και να μένει σ' αυτήν με την προσοχή του νου, μην καταφεύγοντας πια σ' οποιαδήποτε ψυχοσωματική τεχνική.

Συνάντησα κάποτε στο Κίεβο έναν πιστό άνθρωπο, που μου είπε: <<Καμιά μέθοδο δεν χρησιμοποιούσα στην προσευχή ούτε γνώριζα την ευχή του Ιησού, ώσπου διάβασα γι' αυτήν σ' ένα βιβλίο. Και διαπίστωσα πως όσα ήταν γραμμένα εκεί, τα ζούσα και τα ζώ. Πώς; Δεν ξέρω. Ο Θεός έδωσε!...>>. Αυτό το <<ο Θεός έδωσε>> ή <<ο Θεός θα δώσει>> πρέπει να το έχουμε πάντα στο νου μας, για να μη συγχέουμε τα αποτελέσματα των δικών μας κόπων με τα δώρα της χάριτος. Η μηχανική άσκηση της ευχής του Ιησού είναι μια απλή πράξη.

Η συγκέντρωση της προσοχής του νου στην καρδιά και ο αγώνας για τη διατήρηση της μνήμης του Θεού είναι ο δικός μας κόπος, που έχει τα φυσικά του αποτελέσματα: την απαλλαγή από τους λογισμούς, το φόβο και τον πόθο του Θεού, τη μνήμη του θανάτου, την εσωτερική ειρήνη... Έπειτα απ' αυτά, μας επισκέπτεται η θεία χάρη, σημάδι ότι το σπλαχνικό βλέμμα του Κυρίου έπεσε πάνω μας. Η επίσκεψη της χάριτος γίνεται με διαφορετικό τρόπο στον καθένα, πάντοτε όμως ακολουθεί τους παραπάνω φυσικούς καρπούς της εσωτερικής προσευχής. Αυθόρμητα χρησιμοποίησα την έκφραση <<εσωτερική προσευχή>>, αλλά αυτή είναι η πραγματική προσευχή.

Η προφορική επίκληση του θείου ονόματος του Κυρίου ή, όπως συνιστούσαν οι παλαιοί άγιοι πατέρες, των ιερών λόγων των Γραφών, και μάλιστα των Ψαλμών του Δαβίδ, είναι το πρώτο στάδιο της προσευχής και συνάμα το μέσο που οδηγεί στην αληθινή, την εσωτερική, τη νοερά-καρδιακή προσευχή. Η απλή επανάληψη της ευχής, μολονότι εργασία καλή και αναγκαία, μένει ατελής και ατελέσφορη, αν δεν φέρνει το νου στην καρδιά και από κει στο Θεό. Γιατί μπορεί η γλώσσα μας να επικαλείται τον Κύριο, ο νους μας όμως να βρίσκεται μακριά Του και να δέχεται ποικίλους λογισμούς, ακόμα και εμπαθείς.

Με δυο λόγια, η σωστή προσευχή απαιτεί πρώτον τη συνειδητή και ελεύθερη στροφή της ψυχής προς το Θεό και δεύτερον τον αγώνα για τη συνεχή παραμονή της σ' αυτή την κατάσταση. Πνευματική προσευχή. Η πνευματική προσευχή δεν γίνεται με ψυχοτεχνικές μεθόδους. Είναι νοερή παράσταση της ψυχής μας ενώπιον του Κυρίου και παράδοσή της στα χέρια Του με πίστη, ελπίδα και παιδική απλότητα. Τέτοια προσευχή ας κάνουμε. Και κάνοντάς την, ας είμαστε ικανοποιημένοι με τα βιώματα που μας στέλνει ο Θεός. Τίποτ' άλλο να μην επιδιώκουμε.

Η πνευματική εργασία δεν βρίσκεται στις εκστάσεις. Η καλύτερη έκφρασή της είναι: <<πνεύμα συντετριμμένον, καρδία συντετριμμένη και τεταπεινωμένη>> (Ψαλμ. 50:19). Προσευχή για τους ασθενείς. Πολύ καλά ρυθμίσατε το θέμα των εκκλησιαστικών προσευχών και δεήσεων για την άρρωστη κόρη σας: Δύο Παρακλήσεις την εβδομάδα και μνημόνευση στην Προσκομιδή της θείας Λειτουργίας. Τίς προσευχές μας, γενικά, τις δέχεται και τις εισακούει ο Θεός μόνο όταν είναι εγκάρδιες. Αν δεν Του ζητάμε κάτι, λ.χ. τη θεραπεία ενός αρρώστου, στενάζοντας με πόνο ψυχής, αλλά και με πίστη και με ελπίδα στη βοήθειά Του, τότε οι ικεσίες μας είναι ανώφελες.

Ακριβώς αυτόν τον πόνο, αυτή την πίστη κι αυτή την ελπίδα φανερώνει η καταφυγή σας στην Εκκλησία και η παραγγελία σας για την τέλεση Παρακλήσεων και τη μνημόνευση του ονόματος της κόρης σας στην Προσκομιδή. Αλλά σας ρωτάω: Εσείς παραβρίσκεστε στις Παρακλήσεις; Συμμετέχετε σε μερικές, έστω, Λειτουργίες; Αν όχι, τότε η πίστη σας είναι μουγγή... Παραγγείλατε να γίνουν Παρακλήσεις και δώσατε χρήματα για να προσευχηθούν άλλοι, η ίδια πετάξατε από πάνω σας κάθε έγνοια... Ποιός, λοιπόν, συμπονάει την άρρωστη;

Οι ιερείς, που τη μνημονεύουν; Mα γι' αυτούς δεν είναι πάρα ένα απλό όνομα ανάμεσα στ' αναρίθμητα άλλα, που τους δίνουν οι χριστιανοί μαζί με τις προσφορές τους. Πώς είναι δυνατό να πονούν ψυχικά μπροστά στον Κύριο για τόσους ανθρώπους, όταν μάλιστα δεν τους γνωρίζουν; 'Αλλο πράγμα είναι το να συμμετέχετε κι εσείς στην προσευχή της Εκκλησίας, γιατι τότε η προσευχή αυτή ενισχύεται από τον πόνο της καρδιάς σας και ανεβαίνει πιο σύντομα στο θρόνο του Θεού. Παράλληλα, να κάνετε και ελεημοσύνες. Να βοηθάτε τους φτωχούς. Να ελαφρώνετε τα βάρη των δυστυχισμένων. Κι αυτοί, με τις ευγνώμονες προσευχές τους, θα ελαφρώσουν το δικό σας ψυχικό βάρος.

( Σ υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι )

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένων
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.
Συνακόλουθες αναρτήσεις εκ του βιβλίου
του Οσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου (1815 - 1894),
<<Χειραγωγία στην Πνευματική Ζωή>>,
(αποσπάσματα επιστολών),
έκδοση της Ιεράς Μονής Παρακλήτου, Μήλεσι Αττικής,
έκδοση δωδεκάτη, Απρίλιος 2019, σελ. 62-67.

ΘΕΟΔΩΡΗΤΟΥ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟΥ: ''ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΑΙΡΕΣΙΣ'' (ΜΕΡΟΝ 13ον)

 

Συνακόλουθες αναρτήσεις εκ του βιβλίου του αειμνήστου
πατρός Θεοδωρήτου Μαύρου:
''ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΑΙΡΕΣΙΣ''
<<Άρθρα και σχόλια αναφερόμενα εις την σύγχρονον αίρεσιν του Οικουμενισμού
και την μεγάλην ευθύνην
των κοινωνούντων αμέσως ή εμμέσως μετ' αυτής>>.
Έκδοση του περιοδικού <<Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ>>,
Αθήνα 1982. σελ. 58-62.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.

ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ

Ο Απόστολος των εθνών αποστέλλων προς Φιλιππησίους την ομώνυμον επιστολήν του και επιθυμών να ενισχύση αυτούς εις την κατά Χριστόν ζωήν, η ο οποία τον καιρόν εκείνον εσήμαινε καθημερινόν μαρτύριον, τονίζει εν ενθουσιασμώ και πίστει πολλή: <<Ότι ημίν εχαρίσθη το υπέρ Χριστού, ου μόνον το εις αυτόν πιστεύειν, αλλά και το υπέρ αυτού πάσχειν>>! Αυτό δε <<το υπέρ Χριστού>> ερμηνεύων ένας μεγάλος ομολογητής και εραστής των ιερών της Εκκλησίας Παραδόσεων, ο μέγας Θεόδωρος ο Στουδίτης, γράφει: <<Υπέρ Χριστού γαρ και διά Χριστόν, υπέρ ου το πάσχειν πάσχα>>! Όντως ωραίος λόγος εξ ωραίων και οσιακών χειλέων προφερόμενος! Το πάσχειν υπέρ Χριστού, σημαίνει διά την πάσχουσαν υπέρ αυτού ψυχήν, Πάσχα! Μήπως τα ίδια δεν έψαλλε και ένας άλλος μιμητής του αγίου Θεοδώρου, ο πολύς Μελέτιος ο Γαλησιώτης μερικούς αιώνες αργότερα; <<Υπέρ γαρ λόγον αληθώς έστιν η θυμηδεία / ην ο Χριστός τοις δι' αυτόν πανθάνουσι παρέχει' / καν τις συγκρίνειεν αυτήν προς την των προπατόρων, / και προ της παραβάσεως, εύρη διπλήν και πλείω>>. Μακάριαι όντως ψυχαί, ελευθερωθείσαι των γηίνων και μόνον των ουρανίων επιποθούσαι διηνεκώς. Πού σήμερον οι μιμηταί των ουρανοφρόνων εκείνων ανδρών, οι οποίοι έζων και ανέπνεον διά τον Χριστόν και την Εκκλησίαν του; Ελάχιστοι και σπανιώτατοι οι τοιούτοι, καθάπερ οάσεις εν ερήμω... Το τραγικώτερον εν προκειμένω είναι, ότι ενώ οι υιού του φωτός, τα υποτιθέμενα <<φωτόμορφα τέκνα της Εκκλησίας>> παρουσιάζουν την ανωτέρω θλιβεράν εικόνα, αντιθέτως οι υιοί του <<αιώνος τούτου>>, οι άνθρωποι δηλαδή που δεν έχουν ουδεμίαν σχέσιν προς την Εκκλησίαν και την ζωήν του πνεύματος, παρουσιάζονται ολοπρόθυμοι και ζέοντες διά να επαληθεύση ο λόγος του Κυρίου: <<οι υιοί του αιώνος τούτου φρονιμώτεροι υπέρ τους υιούς του φωτός εις την γενεάν την εαυτών εισίν>> (Λουκ. 16. 8). Και όντως! Αναρίθμητοι τυγχάνουν οι εξ αυτών καθημερινώς <<αποθνήσκοντες>> εις διαφόρους επικινδύνους αποστολάς, προκειμένου να προστατεύσουν την εδαφικήν ακεραιότητα της προσκαίρου πατρίδος των, ή το και συχνότερον, να επιβουλευθούν την ανεξαρτησίαν ετέρας πατρίδος! Αι μυστικαί υπηρεσίαι των διαφόρων Κρατών ομιλούν σαφέστατα εν προκειμένω. Η ανωτέρω σύγκρισις προκαλεί, πρέπει να προκαλή, το ερύθημα εις τας παρειάς όλων των ρασοφόρων, των ορθοδόξων ρασοφόρων της εποχής μας. Διότι δεν είναι μικρόν πράγμα να θυσιάζη ο άλλος την μίαν και μοναδικήν ζωήν του, προκειμένου να επιτύχη την δολοφονίαν του α' ή β' πολιτικού αντιπάλου, ή την ποικίλην κατασκόπευσιν της οιασδήποτε χώρας, οι δε μοναχοί και κληρικοί, οι της Εκκλησίας στρατιώται και αξιωματικοί, να μη τολμούν ν' ανοίξουν το στόμα των εναντίον των συγχρόνων υπονομευτών των ιερών δογμάτων και Παραδόσεών της! Αλλά η τραγικότης των ημερών δεν σταματά ενταύθα. Οι ανωτέρω <<υιοί του φωτός>> ουχί μόνον παραμένουν αδρανείς και αδιάφοοι ενώπιον της κηρυττομένης κακοδοξίας των ημερών μας, της παναιρέσεως του Ο ι κ ο υ μ ε ν ι σ μ ο ύ, αλλά ζωηρεύουν και ενεργοποιούνται μόνον όταν πρόκειται να ελέγξουν συναδέλφους των, μοναχούς και κληρικούς, που ετόλμησαν να σπάσουν το φράγμα της σιωπής και να διεκδικήσουν νομίμως τα δικαιώματα της ορθοδόξου συνειδήσεως, αγωνιζόμενοι υπέρ των ιερών και οσίων της πίστεώς μας.Τα γεγονότα της Ι. Μ. Εσφιγμένου και αι ποικίλαι καταπιέσεις των Αγιορειτών Ζηλωτών αποτελούν ανάγλυφον έκφρασιν των ανωτέρω, διά τον Αγιορειτικόν τουλάχιστον χώρον. Εις το αυτό, δυστυχώς, επίπεδον κινείται και η δραστηριότης της ακαδημαϊκής θεολογίας! Ούτε ίχνος παρουσίας της εις τον στίβον της καλής ομολογίας' αντιθέτως μάλιστα τυγχάνουν πλείσται αι περιπτώσεις της πλήρους συμπορεύσεώς της με την οικουμενιστικήν αποστασίαν των ημερών μας, πλην μιας - δυο περιπτώσεων, και αυτών εντός του στεγανού χώρου της αβροφροσύνης και της μονομερείας κινουμένων... Και ενώ είναι αληθές ότι διά τον ορθόδοξον Σλαβικόν κόσμον ο εκκλησιαστικός ιστορικός του μέλλοντος θα εύρη ικανούς και διαφόρους λόγους να τον δικαιολογήση διά την σημερινήν του αντικανονικήν στάσιν, διά την Ελλαδικήν Εκκλησίαν όμως ποίον δικαιολογητικόν θα προσκομίση; Το μόνον ίσως που θα του απομένη να σημειώση είναι, ότι η αλλοτρίωσίς της εκ των Παραδόσεων και της γραμμής των Πατέρων, ωφείλετο εις την φθοράν που υπέστη αύτη εκ της σπουδής και επιμορφώσεως πλείστων εκ των στελεχών της εις την αιρετικήν Δύσιν - προσόν απαραίτητον διά τους υποψηφίους Καθηγητάς των Θεολογικών Σχολών! - και την διαστροφήν εν συνεχεία του παραδοσιακού φρονήματος του Λαού εκ των ανωτέρω λογάδων, τη επικουρία δυστυχώς και των Θρησκευτικών Οργανώσεων. Το τελευταίον το σημειούμεν μετά μεγάλης πικρίας, διότι γνωρίζομεν πολύ καλώς οποίαν θλιβεράν και αξιοκατάκριτον στάσιν ετήρησαν από της ενάρξεως ήδη του ημερολογιακού σχίσματος μέχρι της σήμερον! Τα παρόμοια συμβαίνουν δυστυχώς και εις αυτήν την <<Ακρόπολιν της Ορθοδοξίας>>, το Άγιον Όρος, το Οποίον, ενώ από την μια μεριά διακηρύσσει τολμηρώς ότι ακολουθεί <<την ακραιφνώς ορθόδοξον γραμμήν>>, από την άλλην αδιαφορεί πλήρως και σιγά σκανδαλωδώς ενώπιον της <<γυμνή τη κεφαλή>> κηρυττομένης κακοδοξίας υπό του οικείου επισκόπου του, του Οικ. Πατριάρχου Δημητρίου, διώκων συγχρόνως ποικίλως τους διαφωνούντας προς την ανωτέρω πορείαν του αγιορείας πατέρας! Είθε η ανάγνωσις των επομένων σελίδων να εξυπνίση ωρισμένας εκλεκτάς κατά τα άλλα ψυχάς, αι οποίαι καλή τη πίστει παραμένουν εισέτι εν κοινωνία μετά της αιρέσεως, ώστε και την ενδεκάτην <<αποτειχίζουσαι εαυτάς την προς τον καλούμενον επίσκοπον κοινωνίας>> εξιωθώμεν της πρεπούσης εις ορθοδόξους τιμής, παρά του δικαιοκρίτου Θεού. Αμήν.

( Ε κ  τ ο υ  π ρ ο η γ ο ύ μ ε ν ο υ )

Ποιναί αιρετικών άκυροι

Ποιναί, επιβαλλόμεναι υπό επισκόπου, κηρύττοντος <<δημοσία>>, <<γυμνή τη κεφαλή>> και <<επ' εκκλησίας>>, αίρεσιν <<παρά των Αγίων Συνόδων ή Πατέρων κατεγνωσμένην>> (ΙΕ' Κανόνος ΑΒ Συνόδου), ουκ ισχύουσιν.

Διό ο άγιος Κελεστίνος Ρώμης γράφει περί του αιρετικού Νεστορίου, ότι ούτος <<ουδένα ή καθελείν, ή αποκινήσαι ηδύνατο, ος, εν τω κηρύττειν τοιαύτα (αιρετικά), ασφαλώς ουχ ειστήκει>> εν τη ορθοδόξω πίστει (Μ 4, 1045). Από τότε δε ουκ ηδύνατο να επιβάλη ποινήν καθαιρέσεως, αφορισμού κ. α. ο Νεστόριος; <<αφ' ου τοιαύτα (αιρετικά) κηρύττειν ήρξατο>> (αυτόθι).

Η δε τιμωρητική <<απόφασις>> του αιρεσιάρχου κατά των μη πειθομένων εις αυτόν ουδέ πρόσκαιρον ισχύν έσχεν (αυτόθι). Και ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας ελέγχει τον Νεστόριον, επιστέλλων προς αυτόν: <<Κλήρον άγιον πρεσβυτέρων και διακόνων αποσυναγώγους (κακώς) εποίησας, ελέγχοντά σου την άκαιρον μανίαν, μη τα Αρείου φρονείν>> (Μ. 4, 1256).

Ο Νεστόριος έδει να μετανοήση εκ της κακοδοξίας του, και ουχί οι ελέγξαντες τούτον ως αιρετικόν να καθαιρεθώσι και αφορισθώσι παρ' αυτού, οίτινες ήσαν άξιοι Ορθόδοξοι Χριστιανοί (ΙΕ' Κανόνος ΑΒ Συνόδου). Ιδού διατί οι τιμωρηθέντες υπό του αιρετικού Νεστορίου, ως μη τιμωρηθέντες ελογίσθησαν παρά των Αγίων, και παρέμειναν εν τη Εκκλησία, κοινωνούντες μετά των Ορθοδόξων Ιεραρχών.

<<Τοις δε γε των κληρικών, η καθαιρεθείσι παρ' αυτού>>, γράφει Κύριλλος Αλεξανδρείας προς τους εν Κωνσταντινουπόλει, <<κοινωνούμεν ημείς>> (Μ 4, 1096). <<Ούτοι πάντες>>, λέγει και Κελεστίνος Ρώμης, <<εν τη ημετέρα και εγένοντο (και προ της τιμωρίας των υπό του Νεστορίου) και άχρι του παρόντος εισίν (παρά την κατ' αυτών καταδικαστικήν απόφασιν του αιρετικού επισκόπου)>> (Μ 4, 1045). 

<<Αποσυναγώγους ποιήσουσιν υμάς>>, είπεν ο Κύριος (Ιω. ιστ' 2). Αλλά <<μη ταρασσέσθω υμών η καρδία' πιστεύετε εις τον Θεόν και εις εμέ πιστεύετε>> (Ιω. ιδ' 1). Τα φόβητρα των αιρετικών ουδέν έστι. Διότι, εφ' όσον <<κατά άνθρωπον γίνεται ταύτα, ουδέν γίνεται>> κατά Θεόν και Εκκλησίαν (Μ. Βασιλείου, PG. 32, 1029).

Τουναντίον, <<οι διά την αλήθειαν και την εις Χριστόν ομολογίαν πάσχοντές τι δεινόν και υβριζόμενοι, ούτοι μάλιστα είσιν οι τιμώμενοι>> (Χρυσοστόμου, PG. 59, 321), δεικνύς ότι οι καταδικάσαντες αυτόν, ούτοί είσιν οι καταδεδικασμένοι>> (του αυτού, PG. 59, 323). <<Τοιαύτα τα της αληθείας έπαθλα>> (Χρυσοστόμου, PG. 59, 321), διά τους μη υποκύπτοντας τη αιρέσει, καν ποιναί παρά αιρετικών καταφέρωνται. (Κ.Ο. 1-7-'81).

Μη κοινωνείτε

Τί θέλει ο Θεός, να πράξουν οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, όταν ο επίσκοπος αυτών κηρύσση <<δημοσία>> <<και γυμνή τη κεφαλή επ' Εκκλησίας>> (ΙΕ' Κανόνος ΑΒ Συνόδου), αίρεσιν, <<παρά των αγίων Συνόδων ή Πατέρων κατεγνωσμένην>>;

Εκείνο, το οποίον παραγγέλλει ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας προς τους εν Κωνσταντινουπόλει, προκειμένου περί του αιρετικού Νεστορίου: <<ασπίλους>>, γράφει, <<και αμώμους εαυτούς τηρήσατε, μήτε κοινωνούντες τω μνημονευθέντι, μήτε μην ως διδασκάλω προσέχοντες, ει μένει λύκος αντί ποιμένος>> (Μ. 4, 1096). (Κ.Ο. 1-9-'81).

ΤΟ ΚΑΤΑΚΡΙΤΟΝ ΤΗΣ ΜΕΤΑ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

Τί ζητεί ο Θεός και η Εκκλησία Του να πράξουν οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί (κληρικοί και λαϊκοί), όταν ο επίσκοπός των δεν κηρύσση μεν αίρεσιν,  κ ο ι ν ω ν ε ί  όμως με κηρύσσοντας έργω και λόγω κακοδοξίαν τινά, έστω και αν ούτοι (οι κηρύσσοντες) δεν έχουν ακόμη κριθή υπό Συνόδου;

Η απάντησις εις το ανωτέρω σοβαρόν ερώτημα δεν δύναται ασφαλώς να είναι ολιγόλογος και απλή. Συνοπτικώς θα ηδυνάμεθα να την κλιμακώσωμεν ως ακολούθως: Α') Εάν η αίρεσις κηρύσσεται δι' ολίγον χρόνον (μήνας τινάς), οι πιστοί αναμένουν και παρακολουθούν εναγωνίως να ίδουν πώς θα αντιδράση ο επίσκοπός των, ή οι συνεπίσκοποί του, ή οι επίσκοποι άλλων ορθοδόξων Εκκλησιών.

(Διότι ως μία είναι η Εκκλησία του Χριστού, παρά τας επί μέρους διοικητικάς διακρίσεις της εις πατριαρχεία και αρχιεπισκοπάς, ούτω μία και η αυτή ευθύνη βαρύνη πάντας, κληρικούς και λαϊκούς, έναντι της κηρυττομένης κακοδοξίας ποικίλουσα μόνον ως προς την γνώσιν και τον βαθμόν εκάστου).

Και αν μεν αντιδράση ο επίσκοπός των πατερικώς, τότε υποχρεούνται να του συμπαρασταθούν πάση δυνάμει,  αναμένοντες την έκβασιν. Β) Εάν όμως παρ' ελπίδα δεν αντιδράση ο επίσκοπός των, αλλ' οι συνεπίσκοποί του, ή έστω εις ορθόδοξος επίσκοπος, τότε υποχρεούνται να συμπαρασταθούν εις αυτόν, ελέγχοντες ούτω εμμέσως, το κατ' αρχάς, την σιωπήν του ποιμένους των, μη διακόπτοντες όμως την μετ' αυτού κοινωνίαν.

Εάν όμως αι αντιδράσεις του επισκόπου που αγωνίζεται κατά της αιρέσεως κλιμακωθούν και καταλήξουν εις τον πρέποντα χρόνον εις την διακοπήν της κοινωνίας μετά του κακοδοξούντος (εφ' όσον εκείνος θα παρέμενε ανένδοτος εις τα κακόδοξα φρονήματά του),

τότε οι πιστοί υποχρεούνται να κοινωνούν  μ ό ν ο ν   μετά του ανωτέρω αγωνιζομένου επισκόπου, απομακρυνόμενοι των συνάξεων του ιδικού των, όστις διά της σιγής του ή χλιαράς αντιδράσεώς του δεν παύη να κοινωνή μετά του αιρετικού, συμπράττων ούτω και  ε ν ι σ χ ύ ω ν  την κακοδοξίαν.

Ο επί του προκειμένου πατερικός λόγος είναι σαφέστατος: <<Οι μεν τέλειον περί την πίστιν εναυάγησαν' οι δε ή και τοις λογισμοίς ου κατεποντίσθησαν, όμως τη κοινωνία της αιρέσεως  σ υ ν ό λ λ υ ν τ α ι>>.

( Σ υ ν ε χ ί ζ ε τ α ι )

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση κειμένου
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ.
Συνακόλουθες αναρτήσεις εκ του βιβλίου του αειμνήστου
πατρός Θεοδωρήτου Μαύρου:
''ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΚΑΙ ΑΙΡΕΣΙΣ''
<<Άρθρα και σχόλια αναφερόμενα εις την σύγχρονον αίρεσιν του Οικουμενισμού
και την μεγάλην ευθύνην
των κοινωνούντων αμέσως ή εμμέσως μετ' αυτής>>.
Έκδοση του περιοδικού <<Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ>>,
Αθήνα 1982, σελ. 58-62.

Μακαριστός Ιερομόναχος π. Θεοδώρητος Μαύρος

ΤΙ ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ '40-'41;

«Εμείς που τόσο αίμα χύσαμε

θα έλθει μια στιγμή

που θα μας κάτσουν στο σκαμνί

γιατί νικήσαμε...»!

Ο Δημοσθένης που δεν ήταν ιδιαίτερα θωπευτικός έναντι των Αθηναίων πολιτών, τους λέγει σε μια αποστροφή λόγου κάτι, που και για τους τωρινούς Ελληνες είναι ιδιαίτερα διδακτικό: «Νομίζετε τους προγόνους ημών αναθείναι τα τρόπαια, ουχ ίνα θαυμάζητε αυτά θεωρούντες, αλλ’ ίνα μιμήσθε τας εκείνων αρετάς». Με απλά λόγια: Να έχετε υπόψη σας ότι οι πρόγονοί μας έστησαν τα τρόπαια όχι για να τα θαυμάζετε και να τα χαζεύετε αλλά για να μιμείσθε τις πράξεις της παλικαριάς τους.

ΟΙ ΗΡΩΕΣ του ’40-’41 έχουν ακούσει -θα ακούσουν και φέτος- εγκώμια πολλά. Για πολλούς έχουν στηθεί μνημεία λαμπρά. Αλλά πόσο είμαστε διατεθειμένοι να μιμηθούμε «τας εκείνων αρετάς»; Εκείνοι βρέθηκαν μέσα στη δίνη του μεγαλύτερου και πιο ανθρωποβόρου πολέμου της Ιστορίας. Στο πιο περίπλοκο διπλωματικό γαϊτανάκι. Πέρα από τη χρονία οικονομική αφαίμαξη λόγω του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου που είχε επιβληθεί από το 1897, ήσαν αντιμέτωποι μιας δολίας πολιτικής απειλής, με αναπόφευκτη κατάληξη την πολεμική εμπλοκή.

ΠΩΣ την αντιμετώπισαν τότε, όταν την 28η Οκτωβρίου 1940 ήχησε η σάλπιγγα της Ιστορίας; Πάντως, όχι διχασμένοι, όχι με σκυμμένο το κεφάλι. Η επωδός «με το χαμόγελο στα χείλη» δεν είναι μια τραγουδιστική υπερβολή. 'Εχει αποτυπωθεί στη μνήμη μας, σε χιλιάδες φωτογραφίες και σε δεκάδες κινηματογραφικές ταινίες. Δεν θα υποστηρίξουμε ότι χάρη σ’εμάς οι Σύμμαχοι, Δυτικοί και Ανατολικοί, κέρδισαν τη νίκη, παρόλο που τότε, όταν χρειάζονταν το αίμα μας, το είχαν υποστηρίξει. Πολύ απλά θα υποστηρίξουμε ότι, ενώ οι πάντες στην Ευρώπη είχαν γονατίσει, η Ελλάς προσέφερε στους Δυτικούς την πρώτη νίκη. Εξουθένωσε και γελοιοποίησε τη μία Αξονική δύναμη. Ο Μουσολίνι έπαυσε πια να θεωρείται φόβητρο.

ΜΠΟΡΕΙ κάποιοι αλλοδαποί ιστορικοί, που έχουν μάλιστα τιμηθεί από δικές μας πανεπιστημιακές σχολές, να αμφισβητούν το ότι η Μάχη των Οχυρών και της Κρήτης προκάλεσαν τη μοιραία επιβράδυνση των 6 εβδομάδων, μια επιβράδυνση σωστική για τη Μόσχα και το Λένινγκραντ, αλλά για να γίνουν πιστευτοί δεν αρκεί μια σοφιστική επιχειρηματολογία. Πρέπει να διαψεύσουν τον Γκουντέριαν, τον Μανστάιν, τον Κάιτελ και πάνω απ’ όλα το Χίτλερ.

ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ των έξι μηνών, που κράτησε ο πόλεμος κατά δύο αυτοκρατοριών, έγιναν πράξεις ηρωισμού πρωτοφανείς. Οι Ευρωπαίοι έχουν λόγους να τα ξεχνούν αυτά, γιατί οι περισσότεροι υπέκυψαν γελοιοποιητικά ή για λόγους υστεροβουλίας. Αλλ’ εμείς; Από πού θα πάρουμε θάρρος τούτη τη στιγμή; Οι καλύτεροι σύμμαχοί μας είναι οι νεκροί μας. Οι νεκροί μπορεί να μην είναι παρόντες, δεν είναι όμως και απόντες. Μπορεί κάτω από το σφυροκόπημα των Γερμανοβουλγάρων να γονατίσαμε, αλλά δεν προσκυνήσαμε.

Σκύψαμε, χωρίς να χαμηλώσουμε το κεφάλι. Σήμερα, για να βγούμε από την κρίση, δεν αρκεί η πολιτική της ζητιανιάς, δεν αρκούν τα νέα δανεικά, που θα είναι πρόσθετα δεσμά. Χρειάζεται στην ψυχή των νέων παιδιών να «φυτέψουμε» ένα Καλπάκι, ένα Ιστίμπεη, ένα Ρούπελ, μια Κάνδανο. Ετσι θα φύγει από πάνω μας η κακομοιριά, που μας τρώει σαν αρχαία σκουριά. Ας μην ελπίζουμε από τους ξένους πολλά. Η Σοφία Βέμπο το είχε πει προφητικά: «Εμείς που τόσο αίμα χύσαμε/θα έλθει μια στιγμή/που θα μας κάτσουν στο σκαμνί/γιατί νικήσαμε...»!

ΔΕΝ ΘΑ ΠΩ ότι δεν αμαρτήσαμε κατά τα τελευταία χρόνια. 'Οντως κάναμε πολιτική συβαριτισμού. Πρωτοφανούς σπατάλης και πολυτέλειας. Αλλά, αν οι περισσότεροι Ευρωπαίοι μάς λοιδορούν ή μας απειλούν, είναι γιατί εμείς τότε πολεμήσαμε, ενώ αυτοί δεν πολέμησαν ή -το χειρότερο- συμπολέμησαν με τους ναζί. Η πολιτική των ναζί ζει και αυτή είναι που διέλυσε τη Γιουγκοσλαβία που είχε τη μεγαλύτερη αντιναζιστική παρτιζάνικη δράση. Ας είμαστε, λοιπόν, προσεκτικοί τούτη την κρίσιμη στιγμή για να μην πάθουμε το ίδιο κι εμείς.

Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ απότιση φόρου τιμής για τους ήρωες του ’40-’41 είναι ο εξοστρακισμός της διχόνοιας και η επάνοδος στην πολιτική μας ζωή της ομόνοιας. Παρά τις όποιες διαφορές μας...

Σαράντος Ι. Καργάκος

ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΥ ΚΑΝΤΙΩΤΗ: ''ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΤΩΝ ΕΘΝΩΝ''

 

«Καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως» (Λουκ. 6,31)

ΑΚΟΥΣΑΤΕ, ἀγαπητοί μου, τὸ ἱερὸ καὶ ἅγιο Εὐαγγέλιο. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ὅλοι ἐ­σεῖς ἀγαπᾶτε τὸ Εὐαγγέλιο καὶ δὲν περιμέ­νετε νὰ ᾿ρθῇ ἡ Κυριακὴ γιὰ νὰ τὸ ἀκούσετε στὸ ναό – μιὰ φορὰ τὴν ἑβδομάδα, ἀλλὰ τὸ διαβά­ζετε τακτικά, καθημερινῶς· καὶ ὄχι μόνο τὸ δια­βάζετε, ἀλλὰ καὶ προσπαθεῖτε καὶ ὡς ἄτομα καὶ ὡς οἰκογένειες νὰ τὸ ἐφαρμόζετε. Ἔ­τσι θὰ εἶστε εὐτυχισμένοι, σύμφωνα μὲ τὸ λόγο τοῦ Κυρίου «Μακάριοι οἱ ἀκούοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ φυλάσσοντες αὐτόν» (Λουκ. 11,28).

Ὑπάρχουν ὅμως κάποιοι ἄλλοι πού, ἅμα τοὺς πῇς, Διάβαζε τὸ Εὐαγγέλιο, κάνουν ἕνα μορφασμὸ εἰρωνείας καὶ λένε· Οὔφ, καημένε τώρα! τὸ Εὐαγγέλιο ἦταν… «τῷ καιρῷ ἐκεί­νῳ»· πά­λιωσε πλέον, τώρα νέες ἰδέες ἐπικρα­τοῦν… Τί ἔχουμε ν᾽ ἀπαντήσουμε σ᾿ αὐτούς; Ταλαίπωροι ἄνθρωποι! Τὸ Εὐαγγέλιο δὲν εἶνε ὅπως τ᾿ ἄλλα βιβλία ποὺ παλιώνουν. Τὸ Εὐαγγέλιο εἶνε πάντοτε νέο· καὶ χθὲς καὶ σήμερα καὶ αὔριο καὶ εἰς αἰῶνας αἰώνων (πρβλ. Ἑβρ. 13,8)· εἶνε αἰώνιο.

Τὸ Εὐαγγέλιο δὲν παλιώνει, ὅ­πως δὲν παλιώνει ὁ ἥλιος, ποὺ χιλιάδες τώρα χρόνια ἐξαποστέλλει φῶς παντοῦ. Τὸ Εὐαγγέλιο εἶνε ἕνας ἥλιος πνευματικὸς ποὺ φωτίζει τὸν κόσμο. Τὸ διαβάζουν οἱ λευκοί, οἱ μαῦροι, οἱ ἐρυθρόδερμοι, οἱ κίτρινοι, λαοὶ φυλὲς καὶ γλῶσσες, ἄνθρωποι ὅλων τῶν τάξεων, καὶ ὁ­μολογοῦν, ὅτι βιβλίο ἀνώτερο, ὑψηλότερο, ἁ­γιώτερο, σοφώτερο ἀπὸ αὐτὸ δὲν ὑπάρχει. Ἀπόδειξις εἶνε τὰ λόγια τοῦ σημερινοῦ εὐ­αγγελίου. Τί μᾶς λέει· «Καθὼς θέλετε ἵνα ποι­ῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐ­τοῖς ὁμοίως» (Λουκ. 6,31). Δώδεκα λέξεις εἶνε, ἀλ­λὰ μέσα σ᾽ αὐτὲς περικλείονται τὰ πάντα.

Ἐδῶ, ἀγαπητοί μου, ὁ Κύριος μᾶς ὑποδεικνύει τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο μποροῦμε νὰ ζή­σουμε ἁρμονικὰ μέσα στὴν κοινωνία· μᾶς δίνει ἕνα χρυσὸ κανόνα ποὺ πρέπει νὰ τηρήσουμε. Ὅ,τι δυσκολίες καὶ κοινωνικὰ προβλήματα ὑ­πάρχουν στὴν συμβίωσί μας, ὅλα, καὶ τὰ δυσ­­κολώτερα ἀκόμα, λύνονται μὲ τὸν κανόνα αὐ­τόν. Καὶ γιὰ νὰ δοῦμε ὅτι ὁ κανόνας αὐτὸς δὲν ἦταν μόνο γιὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ Χριστοῦ ἀλλὰ ἔ­χει ἰσχὺ σὲ κάθε ἐποχὴ καὶ μέχρι σήμερα, ἀνα­φέρω μερικὰ συγκεκριμένα παραδείγματα.

Μᾶς λέει ἐδῶ ὁ Κύριος· Προτοῦ νὰ κάνῃς κάτι, νὰ ρωτᾷς τὸν ἑαυτό σου. Ποιόν ἑαυτό· ὄ­χι τὸν διεφθαρμένο ἀλλὰ τὸν ἀναγεννημένο. Διότι ὁ καθένας μας ἔχει ἀκόμα μέσα του καὶ τὸν παλαιὸ ἄνθρωπο, τὸν πρῶ­το Ἀδὰμ ποὺ δου­λεύει στὰ πάθη, καὶ τὸ νέο ποὺ γεννήθη­κε μὲ τὸ βάπτισμα· φέρει δηλαδὴ ἐντός του ἕ­να θηρίο καὶ ἕναν ἄγγελο. Τὸν ἄγγελο λοιπὸν νὰ ρωτή­σῃς, δηλαδὴ τὴ συνείδησί σου. Προτοῦ νὰ κά­νῃς κάτι, νὰ λές· Αὐτὸ ποὺ σκέπτομαι νὰ κάνω στὸν ἄλλο, θέλω νὰ τὸ κάνῃ ἐκεῖνος σ᾽ ἐμένα;

Πιὸ συγκεκριμένα. Θέλεις ὁ ἄλλος νὰ πάῃ στὸ χωράφι σου καὶ νὰ σοῦ κάνῃ ζημιὰ στὰ δέντρα; Σ᾿ ἕνα χωριὸ στὰ σύνορα, πῆγε κάποιος τὴ νύχτα κ᾽ ἔκοψε μὲ πριόνι ὅλες τὶς ἐ­λιὲς τοῦ ἄλλου· καὶ ὅταν τὸ πρωὶ ἐκεῖνος εἶδε τὸ χωράφι του χωρὶς ἐλιές, ἔκλαιγε ὁ δυστυχής. Θέλεις ὁ ἄλλος νὰ μετακινήσῃ – ν᾿ ἀλλά­ξῃ τὰ ὅρια τοῦ χωραφιοῦ σου; Θέλεις ὁ ἄλ­λος νὰ βάλῃ φωτιὰ στὸ σπίτι σου καὶ νὰ τὸ κά­ψῃ;

Θέλεις ὁ ἄλλος νὰ ἐργάζεσαι ἐσὺ καὶ νὰ μὴ σοῦ δίνῃ τὸ μισθό σου; Θέλεις νὰ σὲ κλέ­ψῃ, νὰ σὲ ἀδικήσῃ; Ὄχι ὄχι, θ᾽ ἀπαντήσῃς· δὲ θέλω νὰ μὲ ἐκμεταλλεύωνται, νὰ μὲ ἀπατοῦν, νὰ πει­ράζουν τὰ πράγματά μου. Ἔ λοιπόν· ὅπως ἐσὺ δὲν θέλεις ὁ ἄλλος νὰ πειράξῃ τὴν περιουσία σου, ἔτσι κ᾽ ἐσὺ πρέπει νὰ σεβαστῇς τὴ δική του περιουσία. «Καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως».

Πέρα ὅμως ἀπὸ τὴν περιουσία ὑπάρχει κάτι ἄλλο ἀνώτερο, καὶ αὐτὸ εἶνε ἡ ζωή. Ὅλοι οἱ ἐ­πιστήμονες νὰ μαζευτοῦν, ἕνα μυρμηγκάκι δὲν φτειάχνουν. Καὶ ἂν κάθε ζωὴ εἶνε κάτι πολύ­τιμο, πό­σῳ μᾶλλον ἡ ζωὴ ἑνὸς ἀνθρώπου! Λοι­πὸν σὲ ρωτῶ· Θέλεις ὁ ἄλλος νὰ πά­ρῃ ἕνα μαχαίρι καὶ νὰ σοῦ κόψῃ τὴ μύτη ἢ τ᾿ αὐτιά; θέ­λεις νὰ σοῦ ξερριζώσῃ τὰ δόντια, νὰ σοῦ κλαδέψῃ τὰ πόδια, νὰ σὲ ἀκρωτηριάσῃ, νὰ σ᾽ ἀ­φήσῃ ἀνάπηρο;

Θέλεις νὰ πάρῃ πιστόλι νὰ σὲ σκοτώσῃ; Θέλεις νὰ ῥί­ξῃ στὸ φαγητό σου φαρμάκι; νὰ νοθεύ­σῃ τὰ τρόφιμα ποὺ ἀγοράζεις; νὰ ἀλλοιώσῃ τὰ φάρμακα ποὺ παίρνεις; Ὄχι, δὲν τὰ θέλεις αὐ­τά. Ὅπως λοι­πὸν ἐσὺ θέλεις ὁ ἄλλος νὰ σέβε­ται τὴ ζωή σου, ἔτσι κ᾽ ἐσὺ νὰ σεβαστῇς τὴ δική του ζωή. «Κα­θὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως». Ἀλλὰ οἱ Ἕλληνες παραπάνω κι ἀπ᾽ τὴ ζωὴ κι ἀπ᾽ τὴν περιουσία καὶ τὰ πλούτη ἔχουμε τὴν τιμή. «Ἡ τιμὴ τιμὴ δὲν ἔχει». Θέλεις λοι­πὸν ὁ ἄλ­λος νὰ σὲ διαβάλῃ, νὰ σὲ συκοφαντήσῃ, νὰ σὲ πάῃ στὸ δικαστήριο καὶ μὲ ψευδορκίες νὰ σὲ ῥίξῃ στὴ φυλακή; Θέλεις ὁ ἄλλος νὰ προσ­βάλῃ τὴν οἰκογένειά σου;

Θέλεις, ὅταν ἐσὺ λείπῃς, αὐτὸς νὰ τρυπώσῃ νύχτα στὸ σπίτι σου σὰν φίδι καὶ ν᾽ ἀτιμάσῃ τὴ γυναῖκα ἢ τὸ κορίτσι σου; Ὄχι ὄχι! ἀκούγεται ἀπὸ τὰ στόματα ὅλων. Ὅ­πως λοιπὸν ἐσὺ ἔχεις τὴν ἀξίωσι ὁ ἄλλος νὰ σέβεται τὴν οἰκογενειακή σου τιμή, ἔτσι κ᾽ ἐσὺ ἔχεις ὑποχρέωσι νὰ σέβεσαι τὴν τιμὴ τὴ δική του. «Καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄν­θρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως». Ἡ θεία αὐτὴ ἐντολή, ὁ χρυσὸς κανόνας, ἔ­χει δύο ὄψεις. Ἡ μία εἶ­νε αὐτὴ ποὺ εἴπαμε, ἡ ἀρ­νη­τική. Ἡ ἄλλη ὄψις εἶνε ἡ θετική· θέλεις ὁ ἄλ­λος, ὄχι μόνο νὰ μὴ σοῦ κάνῃ κακό, ἀλλὰ καὶ νὰ σοῦ κάνῃ καλό. Πεινᾷς; θέλεις νὰ σοῦ δώσῃ ψωμί.

Διψᾷς; θέλεις νὰ σοῦ δώσῃ ἕνα ποτήρι νερό. Εἶσαι ἄρ­ρωστος; θέλεις νὰ σὲ ἐ­πισκεφθῇ. Ἀδικεῖσαι; θέλεις νὰ σὲ ὑποστηρί­ξῃ. Εἶσαι ὀρφα­νὸς ἢ χήρα; θέλεις νὰ σὲ προστα­τεύσῃ. Ἔχεις δικα­στή­ριο; θέλεις νὰ σὲ ὑπερα­σπίσῃ καὶ νὰ σὲ ἀ­θῳ­­ώσῃ. Πέθανε ὁ πατέρας ἢ ἡ μητέρα σου; θέλεις νὰ σὲ παρηγορήσῃ. Ἔ λοιπόν, αὐτὰ ποὺ θέλεις νὰ σοῦ κάνουν οἱ ἄλ­λοι, νὰ τὰ κάνῃς κ᾽ ἐσὺ σ᾽ αὐτούς. «Καθὼς θέλε­τε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποι­εῖτε αὐτοῖς ὁμοίως». Αὐτὰ ἰσχύουν πάντοτε.

Γεννᾶται τώρα, ἀγαπητοί μου, τὸ ἐρώτημα· ἐφαρ­μόζει σήμερα ὁ κόσμος τὰ χρυσᾶ αὐτὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ; Ὄχι δυστυχῶς. Οἱ ἄνθρωποι ἔ­χουν γίνει φίλαυτοι, ἰδιοτελεῖς, συμφερον­τολό­γοι· κέντρο τῆς ζωῆς ἔχουν τὸν ἑαυτό τους, τὰ παιδιά τους, τὴν οἰκογένειά τους· τίποτα πιὸ πέρα δὲν τοὺς ἐνδιαφέρει. Κάθεστε καὶ τρῶτε τὸ μεσημέρι· ἐρωτῶ, πόσοι ἀ­πὸ σᾶς σκέπτεσθε ὅτι κάπου στὴ γειτονιὰ ὑ­πάρχει ἕ­νας πεινασμένος ποὺ κάτι περιμένει; Πέντε πιάτα φαγητὸ ἔχεις; κάν᾽ τα ἕξι, νὰ σ᾽ εὐ­λογή­σῃ ὁ Θεός. Ἀφήνεις τὰ ἀχάριστα παιδιά σου καὶ τρῶνε χωρὶς σταυρὸ καὶ προσευχή.

Κ᾽ ἔρ­χεται ὁ χειμώνας μὲ τὰ κρύα, τὰ χιόνια, τοὺς πά­γους, κ᾽ ἐσὺ ἔχεις στὸ σπίτι σου σεν­τού­κια γε­μᾶτα ροῦχα, διπλᾶ καὶ τριπλᾶ σκεπά­σματα καὶ βελέντζες. Γιά σκέψου ὅτι κάπου ἀλλοῦ κάποιοι τουρτουρίζουν. Εἶσαι Χριστιανός, πιστεύεις στὸ Χριστό; ὅλα γιὰ τὸν ἑαυτό σου τὰ θέλεις; Ὁ Χριστὸς ἦρθε ν᾽ ἀνατρέψῃ αὐτὴ τὴν πυραμίδα τῆς ἁμαρτίας. Ὁ σατανᾶς λέει· Ὅ­λα γιὰ τὸν ἑαυ­τό σου, τίποτα γιὰ τὸν ἄλλο. Ὁ Χριστὸς λέει· Ὅλα γιὰ τὸν ἄλλο, τίποτα γιὰ τὸν ἑαυτό σου.

Κι ὄχι μόνο στὰ ἄτομα καὶ τὶς οἰκογένειες ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ διεθνοῦς πεδίου ὁ λόγος αὐ­τὸς τοῦ Χριστοῦ δὲν ἐφαρμόζεται. Ἂν μποροῦ­σα, θὰ πήγαινα ἐκεῖ ποὺ συνεδριάζουν τὰ Ἡνω­μέ­να Ἔθνη, νὰ γράψω μὲ φωτει­νὰ γράμματα· Ὦ ἰ­σχυροὶ τῆς ἡμέρας (Ἀμερική, ῾Ρωσία, Ἀγγλία, Γερμανία…), «κα­θὼς θέλε­τε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως»! Θέλετε νὰ κά­νῃ ἄλλος εἰσβολὴ στὸ ἔδαφός σας καὶ νὰ φτά­σῃ ὣς τὴν πρωτεύουσα; Ὄχι. Ἔ λοιπόν, ἔτσι νὰ σκέπτεσθε καὶ νὰ ἐνεργῆτε καὶ γιὰ τὰ μικρὰ ἔθνη. Δὲν τὸ ἐφαρμόζετε ὅμως. Κοιτάξτε τὸ χάρτη· στὴν ἀνατολικὴ γωνία τῆς Με­σογείου ἕνα μικρὸ κράτος, ἡ Κύπρος, δέχθηκε βάρβαρη ἐπίθεσι ἀπὸ τὸν «Ἀττίλα» ἀντί­θετα πρὸς κά­θε ἔννοια δικαίου.

Τί ἔπρεπε νὰ κάνε­τε ἐσεῖς; Ἐὰν πιστεύατε στὰ ἰδεώδη τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς εἰρήνης, ἦταν ἀρκετὸ ἕνα τελε­σίγραφό σας στὸν βάρβαρο Ἀσιάτη γιὰ νὰ ἐκ­κενώσῃ μέσα σὲ 24 ὧρες τὰ κατεχόμενα. Δὲν τὸ κάνατε. Καὶ ὄχι μόνο δὲν ὑπερασπισθήκατε τὸ δίκαιο, ἀλλὰ κάνατε καὶ πλάτες στὸν βάρβα­ρο, ὅπως καὶ τὸ 1922 στὴ Μικρὰ Ἀσία. Δὲν ἐ­φαρ­μόζεται ὁ νόμος τοῦ Εὐαγγελίου· βασιλεύει ὁ νόμος τῆς ζούγκλας ποὺ λέει ὅτι «τὸ μεγάλο ψάρι τρώει τὸ μικρό»· δὲν ἐπικρατεῖ τὸ δίκαιο καὶ ἡ ἠθική, ἀλλὰ ἡ βία, ἡ πυγμή, τὸ ξίφος.

Ἂς ἔχουμε ὅμως θάρρος. Παραπάνω ἀπὸ τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη ὑπάρχει ὁ παντοδύ­ναμος Κύριος, ὁ προστάτης καὶ τοῦ δικοῦ μας μικροῦ ἔθνους. Δὲν πιστεύουμε στοὺς μεγάλους· πιστεύουμε στὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, στὴν ὑ­περαγία Θεοτόκο. Ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ ἐπικρα­τήσῃ τὸ δίκαιο. Ὁ κόσμος θὰ κυβερνηθῇ μὲ τὸ νόμο τοῦ Χριστοῦ μας. Αὐτὸ εἶνε τὸ χρυσὸ κλειδί, ποὺ λύνει ὅλα τὰ προβλήματα (ἀτομικά, οἰκογενειακά, κοινωνικά, διεθνῆ). Εἶπεν ὁ Κύριος· «Καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄν­θρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως».

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Τριάδος – Πτολεμαΐδος τὴν 29-9-1974

<<Ορθόδοξος Έλληνας Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης>>