ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ: «ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΟ ΚΑΛΟ, ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΟ ΚΑΚΟ»

Ιερά Μητρόπολη Λαρίσης και Πλαταμώνος

της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών

ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΤΗΚΕ ΤΗ ΝΥΧΤΑ ΣΤΟ ΚΙΕΒΟ Ο ΝΑΟΣ ΤΗΣ «ΔΕΚΑΤΗΣ»

Ο ιερός ναός των Αγίων Βλαδιμήρου και Όλγας της ιεράς μονής της «Δεκάτης» της Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, που ανηγέρθη πλησίον του σημείου, όπου προϋπήρχε ο χτισμένος τον 10ο αι. παλαιός ιερός ναός της «Δεκάτης», κατεδαφίσθηκε τη νύκτα της 17ης Μαΐου 2024, αναφέρει η ιστοσελίδα της Ενώσεως Ορθοδόξων Δημοσιογράφων.

Σύμφωνα με στοιχεία που αναρτήθηκαν στο λογαριασμό της μονής στο κοινωνικό δίκτυο Telegram, χθες 16 Μαΐου, περί τις 10 μ.μ., κατέφθασαν λεωφορεία με αστυνομικούς και στρατιωτικούς στον ιερό ναό της «Δεκάτης». Αργότερα γνωστοποιήθηκε ότι τα όργανα της αστυνομίας προσπαθούν να συλλάβουν τους αδελφούς της μονής.

Το ενημερωτικό κανάλι «Ντοζόρ να Πέρσομου Κοζάτσκομου» στο κοινωνικό δίκτυο Telegram μετέδωσε ότι ένστολοι και αστυνομικοί περικύκλωσαν όλο το χώρο του Εθνικού Μουσείου Ιστορίας της Ουκρανίας. Όλες οι προσβάσεις και τα κλιμακοστάσια αποκλείστηκαν. Δεν επιτράπηκε στην αδελφότητα της μονής να εισέλθει στον ιερό ναό των Αγίων Βλαδιμήρου και Όλγας, ενώ σε ένα ιερέα, ο οποίος θέλησε να απομακρύνει από το υπό κατεδάφιση κτήριο αντίγραφο της εικόνας της Παναγίας του Βλαδιμήρου της «Δεκάτης», εκπρόσωποι της αστυνομίας άρχισαν να του ασκούν σωματική βία στρίβοντάς του τα χέρια, ώστε αναγκάσθηκε να εγκαταλείψει τον χώρο της μονής.

Σύντομα, στον χώρο του Εθνικού Μουσίου Ιστορίας της Ουκρανίας κατέφθασαν άδεια φορτηγά. Στις 23:28 ο δικηγόρος και κληρικός της Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας πρωθιερέας Νικήτας Τσέκμαν έγραψε στο λογαριασμό του στο κοινωνικό δίκτυο Telegram ότι άρχισαν να καταστρέφουν τον ναό με ειδικά μηχανήματα κατεδάφισης. Οι αυτόπτες μάρτυρες αντήλλασσαν πληροφορίες ότι στην περιοχή διεκόπη η λειτουργία της κινητής τηλεφωνίας.

Σύντομα μετά τα μεσάνυχτα φορτηγά άρχισαν να απομακρύνουν θραύσματα της κατεδαφισμένης εκκλησίας. Το γεγονός της καταστροφής του ναού επιβεβαίωσε το ενημερωτικό κανάλι της ιεράς μονής της «Δεκάτης» στο κοινωνικό δίκτυο Telegram. Μέχρι το πρωί απέμεινε άδειος χώρος. Έμεινε ακέραια μόνον μια μπρούντζινη αναπαράσταση, που ήταν εντοιχισμένη.

Ο μητροπολίτης Τσερκάσι και Κάνεφ Θεοδόσιος κατέθεσε λουλούδια στο σημείο, όπου ήταν χτισμένος ο ιερός ναός της «Δεκάτης», ανέφερε ο λογαριασμός «Τσερκάσκι μπλαγκοβέστνικ» του κοινωνικού δικτύου Telegram. «Για μένα, που είμαι γέννημα και θρέμμα του Κιέβου, αυτό που συνέβη σήμερα είναι μια τραγωδία», σχολίασε το γεγονός ο μητροπολίτης Θεοδόσιος και συνέχισε: «Μα πώς αλλιώς μπορούμε να χαρακτηρίσουμε τη βάρβαρη κατεδάφιση ενός εν ενεργεία ορθοδόξου ιερού ναού στο κέντρο του Κιέβου;

Είναι τραγωδία. Και εκεί, όπου συνέβη η τραγωδία, καταθέτουν λουλούδια. Σήμερα είμαι εδώ όχι με την ιδιότητα του ιεράρχη, αλλά με την ιδιότητα του πολίτη και του από γεννήσεως κατοίκου του Κιέβου. Φρονώ ότι σήμερα πολλοί κάτοικοι της πρωτεύουσας, ορθόδοξοι και μη, θρησκευόμενοι και μη, θα ακολουθήσουν το παράδειγμά μας. Άλλωστε, δεν είναι ακόμη σε όλους ακρωτηριασμένη οριστικά η συνείδηση και καταπατημένη η μνήμη...».

Όπως ανέφερε η Ένωση Ορθοδόξων Δημοσιογράφων, στις 14 Σεπτεμβρίου 2023 το Εφετείο του Κιέβου απέρριψε την έφεση της κοινότητας της ιεράς μονής της «Δεκάτης» του Κιέβου και υποχρέωσε να κατεδαφισθεί ο ναός. Στο υπουργείο Πολιτισμού της Ουκρανίας δήλωσαν ότι δήθεν το κτήριο του ναού «παραμορφώνει το σύνολο του ιστορικού αρχαιολογικού συγκροτήματος “η εκκλησία της Δεκάτης”, ενώ η ίδια η ανέγερση του ναού πλησίον των θεμελίων του ιστορικού ναού της «Δεκάτης» έρχεται «σε αντίθεση με την προβλεπόμενη χρήση» του οικοπέδου.

Στα τέλη Απριλίου 2024 στην ιερά μονή της «Δεκάτης» δέχθηκαν επιστολή της κρατικής εκτελεστικής υπηρεσίας ότι στις 7 Μαΐου, την Τρίτη της Διακαινησίμου, θα αρχίσει η διαδικασία κατεδαφίσεως του κτηρίου του ναού. Στις 6 Μαΐου το απόγευμα κατέφθασαν στον ιερό ναό της «Δεκάτης» πιστοί για ακάθιστη προσευχή, προκειμένου να αποτρέψουν τις παράνομες ενέργειες και να προσευχηθούν για ειρήνη. Μετά ταύτα οι Αρχές κατέφυγαν σε τέχνασμα, δηλώνοντας ότι ματαιώνουν τα σχέδια κατεδάφισης του ναού της «Δεκάτης» στις 7 Μαΐου και την αναβάλλουν επ’ αόριστον. Δέκα ημέρες αργότερα υπό την κάλυψη του σκότους το ιερό σέβασμα καταστράφηκε.

Ο δικηγόρος της Ουκρανικής Ορθοδόξου Εκκλησίας πρωθιερέας Νικήτας Τσέκμαν ανέφερε ότι η κατεδάφιση της ιεράς μονής της «Δεκάτης» ήταν παράνομη, διότι στο Ενιαίο Μητρώο Εκτελεστικών Διαδικασιών δεν καταχωρήθηκε οποιοδήποτε έγγραφο σχετικά με την κατεδάφιση του ιερού σεβάσματος. Η θρησκευτική κοινότητα επίσης δεν έλαβε κανένα έγγραφο σχετικά με αυτό.

Επιπλέον, δημοσιεύθηκε η απάντηση της Κεντρικής Διαπεριφερειακής Διεύθυνσης του υπουργείου Δικαιοσύνης στην καταγγελία των δικηγόρων της ιεράς μονής της «Δεκάτης» για τις παράνομες ενέργειες του εκτελεστικού οργάνου του κράτους. «Παρακαλούμε αντικειμενικώς και ολοπλεύρως να ελέγξετε τα εκτιθέμενα στο αίτημα περιστατικά, να προσδιορίσετε τις αιτίες και τις προϋποθέσεις, που συνέβαλαν στις παραβιάσεις και να λάβετε άμεσα μέτρα προς εξάλειψή τους. Εάν το αίτημα κριθεί αβάσιμο, να εξηγηθεί η διαδικασία ένστασης κατά της απόφασης που ελήφθη επ’ αυτού», έγραψαν οι υπάλληλοι της διεύθυνσης. Η απάντηση για τα αποτελέσματα του ελέγχου θα έπρεπε να έχει δοθεί μέχρι τις 24 Μαΐου, ωστόσο η κατεδάφιση έγινε πριν από αυτή την ημερομηνία. *Εκ των ιστολογίων «mospat.ru» και «Ακτίνες» της 17 και 18.5.2024. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.

Ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΕΡΗΣ ΠΟΛΥΑΙΡΕΣΕΩΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ...

«...Τὸ καταστρεπτικότερο ἔργο στὴν δογματικὴ συνείδηση τοῦ πληρώματος τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας τὸ ἔκανε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ τὸ κάνει ὁ Οἰκουμενισμός. Ὁ Οἰκουμενισμὸς ἀποτελεῖ σήμερα τὸν δυσώδη φορέα τοῦ διαχριστιανικοῦ καὶ διαθρησκειακοῦ συγκρητισμοῦ καὶ κατὰ συνέπεια τὸν πιὸ ἐπίσημο φορέα τῆς ἐπικινδυνότερης πολυαιρέσεως ὅλων τῶν ἐποχῶν, ἐπειδὴ συμβάλλει ἀποφασιστικὰ στὴν ἄμβλυνση τοῦ ὀρθοδόξου κριτηρίου καὶ τῆς ὀρθοδόξου αὐτοσυνειδησίας. Συγκεκριμένα, διὰ τῶν ἐκπροσώπων του, τοπικῶς καὶ διεθνῶς, ἐπιχειρεῖ διαρκῶς καὶ βαθμιαίως ὅλο καὶ μεγαλύτερες “ἐκπτώσεις” στὴν ἐκκλησιολογική - δογματικὴ συνείδηση τῶν ἀνυποψίαστων πνευματικῶς ὀρθοδόξων πιστῶν. Καὶ αὐτὸ τὸ ἐπιτυγχάνει εἰδικότερα μὲ τὴν σχετικοποίηση ἢ καὶ τὴν ἀκύρωση στὴν πράξη τοῦ κύρους τῆς διδασκαλίας τῶν ἁγίων Πατέρων, καὶ μάλιστα συλλογικῶν ἀποφάσεών τους, στὸ πλαίσιο τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων. Βλέπε λ.χ. τὴν κατάφορη καὶ κατ᾿ ἐξακολούθηση, ἐδῶ καὶ χρόνια, παραβίαση τοῦ Β΄ Κανόνα τῆς Πενθέκτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ποὺ ἀπαγορεύει ρητῶς συμπροσευχὴ μὲ ἀκοινωνήτους καὶ ἑτεροδόξους... μὲ τὴν σαφῆ ἀπειλὴ τῆς καθαιρέσεως τῶν κληρικῶν καὶ τοῦ ἀφορισμοῦ τῶν λαϊκῶν, ποὺ τὸν παραβιάζουν». (Καθηγητοῦ τοῦ Α. Π.Θ. Κου Δημητρίου Τσελεγγίδου, «Ο.Τ.», 2.489/29.3. 2024, σελ. 2).

5.5.2024 ἐκ. ἡμ.,

† Ἁγίας Μεγαλομάρτυρος Εἰρήνης

Ιερά Μητρόπολη Ωρωπού και Φυλής

της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών

ΣΑΡΑΝΤΟΥ ΚΑΡΓΑΚΟΥ: «ΑΠΡΟΣΩΠΗ ΣΥΝΤΑΞΗ», ΕΝΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ

(Στην ΓΚΕΛΗ που ήξερε να βλέπει, να αισθάνεται και ν’ αγωνίζεται• δηλαδή ν’ αγαπά)

«Κοινωνία της Μοναξιάς»- ένα οξύμωρο σχήμα, που, επειδή είναι μια πραγματικότητα, εκφράζει με παραστατικότητα το μεγάλο πρόβλημα της εποχής μας. Δείχνει το μεγάλο μας «κατόρθωμα» να ενώσουμε δυο λέξεις με τόσο διαφορετικό νόημα: την κοινωνία, που σημαίνει επικοινωνία, και τη μοναξιά που σημαίνει απομόνωση, αποξένωση, έλλειψη επικοινωνίας.

του Σαράντου Καργάκου

Έτσι αυτό που σήμερα ονομάζουμε κοινωνία, από σύνολο συνδεομένων λειτουργικά ανθρώπων, γίνεται σύνολο μοναξιάς. Ρίξαμε το καράβι της ανθρωπιάς στα βράχια κάποιου έρημου νησιού. Δεν επικοινωνούμε με ανθρώπινο τρόπο ούτε και στην έχθρα μας. Αντιπαθούμε τους συνανθρώπους μας όχι γι’ αυτό που είναι αλλά γι’ αυτό που είμαστε. Σκεπτόμαστε το διπλανό μας, μόνο όταν τον ζηλεύουμε και τον φθονούμε. Ο λόγος μας έχασε την επικοινωνιακή, συνδετική λειτουργία του. Ένα απλό «δυστυχώς» δε σημαίνει απόκριση και ανταπόκριση.

«Γείτονα έχεις, Θεόν έχεις», έλεγαν παλιά. Σήμερα πια δεν έχουμε γείτονες, έχουμε συνοίκους. Κι ο Θεός φαίνεται δεν αντέχει μέσα στο συνωστισμό τού συνοικισμού, όπου οι άνθρωποι είναι πολλοί και η επικοινωνία λίγη. Αυτό φέρνει το θάνατο της ψυχής, ένα θάνατο διαφορετικό από το φυσικό, αλλά ανεπανόρθωτο, όπως κάθε θάνατος. Κι όμως στην πολιτισμένη κοινωνία μας υπάρχει περίθαλψη. Όντως, στα νοσοκομεία, στα νηπιαγωγεία, στα γηροκομεία παρέχεται φροντίδα, μα όχι αγάπη. Στις αποσκευές μας δεν υπάρχει χώρος για ένα τόσο μεγάλο φορτίο. Κι όμως κάπου πρέπει να συναντηθούμε. Όλοι μας είμαστε φτιαγμένοι από το ίδιο υλικό κι όλοι μας κάποτε θα ξαναγίνουμε αυτό που ήμαστε προτού γίνουμε ό,τι είμαστε τώρα. Αυτό το μήνυμα πέρασε στο τραγούδι «Είμαστε όλοι μας νερό» (We realle water) ο Τζων Λέννον (John Lennon):

Γι αυτό είναι εύκολο να συναντηθούμε. Είμαστε όλοι μας νερό σ’ αυτό τον πλατύ ωκεανό και κάποια μέρα μαζί θα εξατμιστούμε. Προς το παρόν αυτό που εξατμίζεται είναι το συναίσθημα κι αυτό είναι που κάνει στεγνές τις ψυχές των νέων. Χαρακτηριστικό της σημερινής νεολαίας είναι η μελαγχολία, που τσακίζει τα φτερά της ψυχής. Έτσι οι νέοι αντί ν’ ανοίξουν τα φτερά τους και να πετάξουν ψηλά, περιορίζονται σ’ ένα στενό χώρο προβληματισμού και αδιεξόδου, με αποτέλεσμα τις φοβερές ανησυχίες για το αύριο. Και καθώς η νεολαία πιέζεται, συμπιέζεται, καταπιέζεται από κάθε λογής καταστάσεις, ξεσπάει, μην αντέχοντας τη συσσώρευση τόσων ανάμικτων συναισθημάτων, με χαρακτηριστικές εκδηλώσεις την εγκατάλειψη του σπιτιού ή τη φυγή σε πιο αποφασιστικές για την καταστροφή «λύσεις», όπως τα ναρκωτικά και η αυτοκτονία.

Στις μέρες μας η αυτοκτονία, ως απόπειρα να κατορθωθεί το ακατόρθωτο, ως διαμαρτυρία σε κάποια ανέλπιστη διάψευση ή ως έκφραση απόγνωσης απέναντι σ’ ένα τραγικό αδιέξοδο, έχει γίνει πια συρμός. Ο άνθρωπος που αφήνει αυτή τη ζωή, γιατί του λείπει ένας λόγος αγάπης ή ένα βλέμμα ανθρωπιάς, ενδιαφέρει μόνο το νεκροτομείο ή το αστυνομικό δελτίο. Η εγκατάλειψη της οικογενειακής στέγης από εφήβους, που δραπετεύουν από ένα χώρο που δεν τους «αγγίζει» ψυχικά, έχει καταλήξει καθημερινή είδηση στις εφημερίδες ή τελευταία είδηση στο νυχτερινό δελτίο ειδήσεων.

Ο ψυχαναλυτής και το ψυχοθεραπευτικό παρασκεύασμα θεωρούνται πανάκεια για την επανεύρεση της ψυχικής μας ισορροπίας. Τα ναρκωτικά εξαπλώνονται όλο και περισσότερο και κατατρώνε σαν το σαράκι το σώμα και την ψυχή των νέων μας. Η επιζήτηση της ευκολίας έκανε άχρωμη κι ανούσια τη ζωή μας. Προτιμάμε το τηλέφωνο από τον άμεσο διάλογο, το βίντεο από τον κινηματογράφο, το αυτοκίνητο από τον περίπατο, το «γουόκμαν» από τη συναυλία. Είναι αντιληπτό πια -όσο ποτέ άλλοτε- ότι φυσάει ο παγερός άνεμος της μόνωσης.

Σήμερα, η εναντίωση είναι κανόνας ζωής. Όλοι εναντίον όλων και ο καθένας για τον εαυτό του. Ένα ηθικό ξεχαρβάλωμα έκανε τη θηριωδία στάση ζωής. Κλεινόμαστε σαν το μεταξοσκώληκα στο κουκούλι μας, σε μια αψυχολόγητη προσπάθεια αυτοπροστασίας, μα τελικά αυτό που κατορθώνουμε είναι η απογύμνωση, η ερημιά, η στέγνα. «Αδυναμία και μοναξιά. Αυτά είναι όλα που μου απόμειναν στα γηρατειά», λέει μια τραγική μορφή του Σοφοκλή. Σήμερα, η αδυναμία και η μοναξιά είναι κλήρος όλων μας, νέων και γέρων. Κι αυτό με δική μας ευθύνη. Δεν απλώνουμε το χέρι, γιατί φοβόμαστε μη μας το πάρουνε. Δε γελάμε πια• μόνο καγχάζουμε.

Το χαμόγελο έγινε πικρός μορφασμός, μια γκριμάτσα που παραμορφώνει το πρόσωπο, καθρεφτίζοντας την παραμορφωμένη ψυχή μας. Ο λόγος μας ένας πνιγμένος ήχος, που βεβαιώνει πως, ίσως, έχουμε πολλά να πούμε, μα δε λέμε τίποτα.

Ηκουβέντα μας πάγωσε κι έγινε πέτρα στην ψυχή μας. Κι αυτό που μένει πάντα είναι η απόλυτη σιωπή. Όχι εκείνη η απαλή, ερωτική σιωπή της νύχτας, αλλά μια αρρωστημένη σιωπή, νεκρική σιωπή, σιωπή του τάφου.

Είναι, αναντίρρητα, ο ρυθμός και η ένταση της καθημερινής ζωής, που γεμίζοντας τον άνθρωπο με περιττές μέριμνες, παγιδεύοντας τον μέσα σε πολυάριθμες και χωρίς νόημα συμβάσεις, τον κάνει να νιώθει πως ενώ διαγωνίζεται την κάθε στιγμή με χιλιάδες ανθρώπους, είναι τόσο έρημος, όσο και οι κάκτοι στην έρημο του Μεξικού. Μόνο που εκείνοι μια φορά στα επτά χρόνια ανθοβολούν. Ο σημερινός άνθρωπος δεν έχει προοπτική ανθοβολήματος. Η μέρα του είναι γεμάτη έγνοιες κι η νύχτα του γεμάτη εφιάλτες. Ούτε χώρος ούτε χρόνος υπάρχει για πραγματικές φιλίες και ουσιαστικούς δεσμούς.

Κι όμως η συκιά καρποφορεί, αρκεί να την κοιτάξεις, λένε οι Άραβες με την παλιά τους σοφία. Σήμερα, όμως, αποφεύγουμε να κοιταχτούμε, αν εξαιρέσουμε τις στιγμές του μίσους. Έτσι δημιουργούμε ένα καθεστώς συμπαγούς σκληρότητας. Πνιγόμαστε μέσα στα δίκτυα θεσμών και τύπων, κρεμόμαστε από τ’ άγκιστρα της συμβατικότητας, που έχει αποξηράνει κάθε ικμάδα αυθεντικής ζωής. Ματαιοδοξίες, ματαιολογίες, άχρηστες ενασχολήσεις εγκλωβίζουν τη ζωή μας. Κι ο κλοιός κάθε μέρα στενεύει κι εμείς ασφυκτιούμε μ’ έναν κόμπο οδύνης στο λαιμό και μια γεύση στυφή από την πολλή ματαιότητα στα χείλη.

Άλλοτε ένας άγνωστος διαβάτης έβρισκε την πόρτα και την καρδιά ανοιχτή. Τώρα η επίσκεψη γίνεται ύστερ’ από προειδοποίηση. Για να φορέσουμε το καλό μας πρόσωπο! Δεν έχουμε εμπιστοσύνη στο συνάνθρωπο, γιατί δεν έχουμε ούτε στον εαυτό μας. Κλειδωνόμαστε, κλειδαμπαρωνόμαστε, βάζουμε συστήματα συναγερμού, απαγορεύουμε στο παιδί μας -το ακόμα ανυποψίαστο- ν’ ανοίξει την πόρτα, να μιλά σε αγνώστους, γιατί έτσι πιστεύουμε ότι περιφρουρούμε την ασφάλεια μας και ως ένα βαθμό την περιφρουρούμε, εκεί που έχουν φτάσει τα πράγματα. Ένα όμως είναι βέβαιο: στεκόμαστε στο ακρόχειλο της αβύσσου και φοβόμαστε μη μας σπρώξει κάποιος, ενώ στο βάθος το εσωτερικό μας κενό είναι τέτοιο που καταντά αδύνατο να κρατήσουμε την εσωτερική μας ισορροπία.

Αντιμετωπίζουμε, ίσως πρώτη φορά σε τόση έκταση, μια κατάσταση ιδιόμορφης σχιζοφρένειας. Το μυαλό μας είναι «σχισμένο» σε δυο όψεις, όπως το κεφάλι του Ιανού. Το λεγόμενο «κοινωνικό στήσιμο» μας επιβάλλει να δείχνουμε την «καλή» του όψη, ενώ τα συμφέροντα μας να δείχνουμε την κακή. Κάπου, αν υπάρξει πίεση μεγάλη, το «φράγμα» ανάμεσα στις δυο όψεις σπάει και δημιουργείται μια διανοητική σύγχυση, που ξεσπά με λύσσα σε ωμές και αποτροπιαστικές πράξεις. Κάποιοι, για να προλάβουν τη ρήξη του τοιχώματος, καταφεύγουν στη λύση του αλκοόλ και των παραισθησιογόνων, που τους μεταφέρουν έξω από τον κόσμο της σκληρής πραγματικότητας, που τους διχάζει.

Πού άλλωστε να βρει μέρος να στεριώσει και να φιλιωθεί μ’ ένα χώρο ο σύγχρονος άνθρωπος; Οι πόλεις και τα σπίτια καθημερινά αλλάζουν πρόσωπο. Υποβάλλονται σ’ ένα πολεοδομικό «λίφτινγκ». Τίποτα δεν προφταίνει να του γίνει οικείο- ούτε η οικία του. Η πολυκατοικία είναι κέντρο διερχομένων, όγκος άψυχων υλικών. Ο ένοικος δεν εξουσιάζει το διαμέρισμα του- του παραδίνεται. Οι δρόμοι έπαψαν πια να έχουν «τη δική τους ιστορία». Οι τοίχοι μεταβλήθηκαν σε τείχη. Οι σχέσεις των συγκατοίκων έγιναν επίπεδα, όπως τα πατώματα των ορόφων. Οι διάλογοι αφορούν -κυρίως- στα κοινόχρηστα. Η αναγκαστική «καλημέρα του ασανσέρ» δε διορθώνει τίποτα. Αναζητούμε διέξοδο κι όλο μπλεκόμαστε στο αδιέξοδο. Κοιτάζουμε από τα παράθυρα τη λάβα του τσιμέντου και λιώνουμε μέσα της. Η σύγχρονη πόλη μας θάβει.

Μα το κακό ολοένα προχωράει. Η προπαγάνδα -πολιτική, κοινωνική, εμπορική- μοιάζει με σκληρό σφυροκόπημα και προσπαθεί να μας επιβάλει ένα προϊόν: μια πίστη, μια ιδέα, μια οργάνωση, ένα καθεστώς, μια γραβάτα, που κι αυτή πνίγει. Όλοι οι τρόποι επικοινωνίας, ο άμεσος λόγος, το ραδιόφωνο, ο τύπος, η τηλεόραση λειτουργούν σαν μεταμόσχευση νωτιαίου μυελού. Ο χώρος που απομένει στο μυαλό μας από την καθημερινή φροντίδα, καλύπτεται από το σύνθημα. Ο άνθρωπος δεν έχει δυνατότητα να συλλογιστεί, να κοιτάξει ο ίδιος τον εαυτό του, να φιλοσοφήσει, να αισθανθεί, να τραγουδήσει. Ακόμη και το τραγούδι προσφέρεται έτοιμο.

Τελικά συμβαίνει να μην υπάρχει άνθρωπος, ενώ υπάρχουν άνθρωποι. Ο καθένας μας είναι μια σύμπτωση ανάμεσα σ’ εκατομμύρια άλλες συμπτώσεις. Δεν πιστεύουμε πια στην αξία του ανθρώπου. Όταν λέμε τιμή, δεν εννοούμε την τιμή του αλλά το πόσο πουλιέται. Έτσι ο άνθρωπος συγκαταλέγεται στην κατηγορία των πραγμάτων. Δεν είναι επώνυμη υπόσταση, με προσωπική ιστορία και ιδιαιτερότητα, αλλά μονάδα ενός ομοιογενούς συνόλου μ’ ένα μόνο χαρακτηριστικό: την απροσωπία. Όλοι τοποθετούνται στον κόσμο της «απρόσωπης σύνταξης».

Είναι γεγονός πως ζούμε σ’ έναν άφιλο κόσμο. Χιλιάδες γυάλινα μάτια μας κοιτούν. Δεν υπάρχουν φίλοι-υπάρχουν γνωστοί. Αυτοί οι τυπικοί γνώριμοι μπορεί να μας εξυπηρετούν, δεν μπορούν όμως να γεμίσουν το κενό της μοναξιάς. Τα πρόσωπα σήμερα είναι επαγγελματικές κατηγορίες, πολιτικές παρατάξεις, τυπολογικές έννοιες, που σχετίζονται μεταξύ τους στιγμιαία κι εξωτερικά, με το «δούναι και λαβείν» της καθημερινής συναλλαγής κι όχι μόνιμα, σταθερά, συναισθηματικά με την καθαυτό ανθρώπινη προσωπική τους διάσταση. Ο άλλος μας πιέζει κι εμείς νιώθουμε την απουσία του.

Ωστόσο, περ’ από την αποξένωση του ανθρώπου από τον άνθρωπο, υπάρχει πάντα κι η αποξένωση από τον εαυτό του. Αυτή η βαθιά διάβρωση αλλοτριώνει, εντείνει κι επιτείνει το υπαρξιακό κενό. Η μόνωση είναι κυρίως μια εσωτερική απουσία. Όσοι δε χάρηκαν την ευδοκία της εσωτερικής ζωής, όσοι δε συνομίλησαν με τον εαυτό τους, όσοι υπηρέτησαν τη σύμβαση χωρίς ν’ ανησυχήσουν, χωρίς ν’ αγρυπνήσουν, θα ένιωσαν σίγουρα τον τρόμο του κενού. Η γλώσσα της σιωπής είναι πραγματικά μια βελούδινη γλώσσα, που κάποτε λυτρώνει κατεβάζοντας τον άνθρωπο από το ύφος που φέρνει ίλιγγο, στο βάθος που φέρνει τη γαλήνη. Παρ’ όλα αυτά, κάποια νωθρά πνεύματα και άδειες ψυχές, προσμένουν να τις γεμίσει η παρουσία ενός άλλου, ενώ κι ο άλλος είναι μια άδεια ψυχή, ανίκανη να συντηρήσει τον εαυτό της και πολύ περισσότερο να δοθεί.

Σήμερα, βέβαια, δεν υπάρχουν Ροβινσώνες σε κάποια απομακρυσμένα νησιά. Υπάρχουν, όμως οι Ροβινσώνες των πολυάνθρωπων πόλεων. Αυτοί έχουν περισσότερο κι από το ναυαγό την ανάγκη από ένα απαλό, γεμάτο αγάπη χέρι, που θα τους χαρίσει ένα χάδι, έτσι αυθόρμητα, χωρίς υπολογισμούς. Η κοινωνία μας κολυμπάει στη θάλασσα της μοναξιάς. Ζούμε σαν ναυαγοί κι αναζητούμε σανίδα σωτηρίας. Γύρω μας αναρίθμητα συντρίμμια, μα κανένα αποκούμπι. Κι όταν εμείς αποφασίζουμε να ζητήσουμε βοήθεια, να «εκπέμψουμε S.O.S.» -όπως γράφουν οι νεαροί στους τοίχους της Αθήνας- θ’ αντιληφθούμε έκπληκτοι ότι κι ο άλλος, απ’ τον οποίο αποτραβηχτήκαμε, έχει την ανάγκη μας. Μένει ν’ αποφασίσουμε, αν θ’ απλώσουμε τα χέρια.

Ίσως ήρθε ο καιρός να καταλάβουμε πως παρατράβηξε το περιστατικό του Οδυσσέα. Βουλώνουμε τ’ αυτιά μας με κερί, για να μην ακούμε- ούτε κι ο άλλος, όμως, μας ακούει. Είναι ζήτημα ζωτικής σημασίας να μαζέψουμε τ’ αγκάθια μας -που τα ορθώσαμε σαν τους σκαντζόχοιρους, γιατί, όταν πλησιάζουμε ο ένας τον άλλο πληγωνόμαστε και όταν απομακρυνόμαστε παγώνουμε. Δεν είμαστε, βέβαια, ναυαγοί σε κάποιο έρημο νησί. Αλλά αυτό δεν κάνει καλύτερη τη θέση μας. Εκείνοι, τουλάχιστον, μπορούν ν’ ατενίζουν το πέλαγος και να ελπίζουν. Η δική μας ματιά κόβεται στ’ απέναντι ντουβάρια. Μπορεί να μην κλείνουμε στο μπουκάλι μηνύματα, κλείνουμε όμως σε μπουκάλια τις ελπίδες μας. Ο ναυαγός θα χαιρετήσει και θα μιλήσει με το θαλασσοπούλι, που θα περάσει έτσι απρόσμενα, χωρίς να το καλέσει. Εμείς, όμως, αν δε συνειδητοποιήσουμε πως είναι δική μας ευθύνη να μάθουμε ν’ αγαπάμε, θα καταδικάσουμε -ακούσια ίσως- την ψυχή μας να μείνει για πάντα έρημη -σαν έρημη πλατεία την ώρα της βροχής.

Αυτό που πρέπει να προσπαθήσουμε στο μέλλον είναι να δημιουργήσουμε και να δημιουργηθούμε. Όχι να μας δημιουργήσουν. Κάποτε πρέπει να νιώσουμε πως έκφραση υψηλής πολιτικής είναι να φυτεύεις λουλούδια. Κι όχι μόνο στο χώμα αλλά και στο χώρο της ψυχής. *Από το βιβλίο του Σαράντου Ι. Καργάκου: «Προβληματισμοί – ένας διάλογος με τους νέους», Τόμος Ε΄, GUTENBERG, ΑΘΗΝΑ 1997. *Αναδημοσίευση εκ του ιστολογίου «orp.gr». Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.

Ο ΚΑΡΠΟΣ ΤΗΣ ΚΑΛΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

 

Αποσπασματικές αναρτήσεις από το βιβλίο του Αγίου Ιωάννου Πρωθιερέως της Κροστάνδης:
<<Η ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΖΩΗ>>, εκδόσεις <<Το Περιβόλι της Παναγίας>>,
Α' Έκδοση, Θεσσαλονίκη 2003, σελ. 123-126.
Ιδού πως περιγράφει ο ίδιος (ο Άγιος Ιωάννης) την εν Κροστάνδη ιερατικήν ζωήν και διακονίαν του:
<<Από των πρώτων ημερών του υπουργήματός μου εν τη υψηλή υπηρεσία της Εκκλησίας του Θεού, εθεώρησα ως κανόνα της ζωής μου να είμαι πιστός
και ζηλωτής εν τω ιερατικώ μου έργω και αυστηρώς επαγρυπνώ επί του εαυτού μου και της πνευματικής ζωής μου.
Προς τον σκοπόν τούτον ήρχισα να μελετώ και να σπουδάζω την Γραφήν, αποκομίζων εξ αυτής οικοδομήν ως άνθρωπος, ως ιερεύς και ως μέλος του κοινωνικού συνόλου.
Ήρχισα τότε να συντάσσω και το ημερολόγιόν μου, εν τω οποίω επακριβώς εσημείουν τους αγώνας μου κατά των κακών σκέψεων και πειρασμών, τας μετανοίας μου, τας μυστικάς μου προσευχάς και τας μετά του Θεού πνευματικάς εντεύξεις μου.
Καθ' εκάστην Κυριακήν και εορτήν συνήθιζον να κηρύττω είτε ιδικόν μου κήρυγμα, είτε εκ της συλλογής του επισκόπου Γρηγορίου.
Εκτός των ειθισμένων εκκλησιαστικών μου καθηκόντων, ευθύς εξ αρχής, επειδή και εγώ ήμην ποτέ πτωχός, εφρόντιζον περί των πτωχών.

Προ είκοσιν ετών είχον την έμπνευσιν της ιδρύσεως εν Κροστάνδη <<οίκου βιομηχανίας>> τον οποίον διά της Θείας βοηθείας κατώρθωσα να αποπερατώσω το 1873>>.
Ο πατήρ Ιωάννης καθ' όλον το ιερατικόν του στάδιον, όπερ διήρκησε 53 έτη, ουδέποτε ελησμόνει ότι ήτο ιερεύς.
Ελειτούργει καθ' εκάστην, εκήρυττε συχνότατα, τουθ' όπερ ήτο ασύνηθες κατά την εποχήν εκείνην εν Ρωσσία, επεσκέπτετο τας κατοικίας των πτωχών ενοριτών του και εβοήθει αυτούς,
έπειθε τους αλκοολικούς να εγκαταλείψωσι το πάθος της μέθης, εγίνετο τα πάντα τοις πάσι, ενίοτε δε και ανυπόδητος επέστρεφεν εις την οικίαν του, διότι έδιδε τα υποδήματά του εις πτωχούς χριστιανούς!
Τη 20ή Δεκεμβρίου του 1908 εκοιμήθη εν Κυρίω καταλιπών οπίσω αυτού φήμην ανδρός αγίου.
(Εκ του προλόγου του βιβλίου).
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ».

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΤΡΙΤΟΝ

Ο ΝΑΟΣ ΚΑΙ ΑΙ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΙ ΤΟΥ

5. Ο ΚΑΡΠΟΣ ΤΗΣ ΚΑΛΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

 «Ο τρώγων μου την σάρκα και πίνων μου το αίμα εν εμοί μένει καγώ εν αυτώ» (Ιω. 6,56).

«Από των καρπών αυτών επιγνώσεσθε εαυτούς» (Ματθ. 7,16). Από τους τα μάλιστα γλυκείς, ευλογημένους και ζωοπαρόχους καρπούς της Λειτουργίας -τα πανάχραντα Μυστήρια του Σώματος και του Αίματος του Κυρίου- θα εννοήσης ότι η Θεία Λειτουργία εκ του Θεού προήλθεν, ότι είναι αυτή η έμπνευσις του Παναγίου Πνεύματος και ότι αυτό το Πανάγιον, ζωοπάροχον Πνεύμα διαπνέει όλας τας προσευχάς της. Οποίον θαυμάσιον και ζων δένδρον είναι η Θεία Λειτουργία! Οποία φύλλα έχει! Οποίους καρπούς φέρει! Όχι μόνον οι καρποί, αλλά και αυτά «τα φύλλα του ξύλου εις θεραπείαν των εθνών» (Αποκ. 22,2). Διότι ποίος δεν λαμβάβει μεγάλα πνευματικά ευεγερτήματα, ειρήνην και ευλογίαν εις την ψυχήν μου και μόνον ευλαβώς παριστάμενος εις την Θείαν Λειτουργίαν; Και ό,τι παράγει αγαθούς καρπούς πρέπει να είναι και καθ' εαυτό καλόν' αυτός είναι της φύσεως ο νόμος. Χιλιάκις έχω δοκιμάσει εν τη καρδία μου, προς δόξαν του παναγίου ονόματος του Δεσπότου ημών Κυρίου Ιησού Χριστού και της Δεσποίνης ημών Θεοτόκου, ότι μετά την Κοινωνίαν των Αχράντων Μυστηρίων η μετά θερμήν προσευχήν την οποία κάμνω διά των πρεσβειών της Δεσποίνης ημών η Αυτή η Δέσποινα με την χάριν του Κυρίου μοι επεδαψίλευσαν τρόπον τινά νέαν πνευματικήν φύσιν, αγνήν, αγαθήν, μεγάλην, λαμπράν, σοφήν, ευεργετικήν αντί της ακαθάρτου, απογοητευμένης, χλιαράς, σκοτεινής, ολιγοψύχου και κακής. Πολλάκις τοιαύτη θαυμασία μεταβολή εντός μου έγινε προς έκπληξιν τόσον εμού όσον και των άλλων. Δόξα τη δυνάμει Σου, Κύριε! Δόξα της ευσπλαχνία Σου, Κύριε! Δόξα τοις δωρήμασί Σου, Κύριε, τα οποία εξεδήλωσες επ' εμού του αμαρτωλού! Θαυμάζω αναλογιζόμενος το μεγαλείον των ζωοπαρόχων ιδιοτήτων του αγίου Μυστηρίου. Γυνή γραία η οποία αίμα έπτυε και είχε χάσει όλας τας δυνάμεις της, τίποτε δε δεν ηδύνατο να φάγη, μετά την κοινωνίαν των Αχράντων Μυστηρίων τα οποία έδωσα εις αυτήν, ήρχισε την ιδίαν ημέραν να αναλαμβάνη εκ της ασθενείας της. Νεαρά κόρη η οποία σχεδόν απέθνησκε, μετά την κοινωνίαν των Αχράντων Μυστηρίων την αυτήν ημέρα ήρχισε να αναλαμβάνη εκ της ασθενείας της, ήρχισε να τρώγη, να πίνη και να ομιλή' ενώ προηγουμένως ήτο σχεδόν αναίσθητος, κατελαμβάνετο από σπασμούς και δεν ηδύνατο ούτε να φάγη, ούτε να πίη τι. Δόξα εις τα ζωοπάροχα και φρικτά Μυστήριά Σου, Κύριε! Κοινωνοί των Αχράντων Μυστηρίων! μάθετε ότι αληθέστατα ενώνεσθε με τον Κύριον αν αξίως κοινωνήτε! Οποίαν παρρησίαν έχετε προς τον Κύριον και την Μητέρα του Θεού! Οποίαν αγνότητα θα έπρεπε να έχητε! Οποίαν πραότητα, ταπείνωσιν, ευγένειαν ψυχής! Οποίαν ανεξαρτησίαν από κάθε γήϊνον! Οποίαν φλογεράν επιθυμίαν διά την επουράνιον, την αγνοτάτην, την αιωνίαν χαράν! Καθ' όλην την επίγειον ζωήν των οι άνθρωποι βλέπουν τα πάντα εκτός του Χριστού, του ζωοδότου' διά τούτο δεν έχουν πνευματικήν ζωήν, και παραδίδονται εις κάθε πάθος: την απιστίαν, την απληστίαν, τον φθόνον, το μίσος, την φιλοδοξίαν, τας ηδονάς του φαγητού και του ποτού. Μόνον κατά το τέλος της ζωής των ζητούν τον Χριστόν διά της Θείας Κοινωνίας, και κάμνουν τούτο από ανάγκην κράζουσαν και ως συνήθειαν η οποία υπάρχει μεταξύ των συνανθρώπων των. Ω Χριστέ, Θεέ ημών, ζωή μας και ανάστασίς μας! Πόσον χαμηλά επέσαμεν ένεκα της ματαιότητός μας, πόσον ετυφλώθημεν! Πόσον όμως διάφορος θα ήτο η κατάστασίς μας αν πάντοτε Σε εζητούμεν και αν πάντοτε Σε είχομεν εις τας καρδίας μας! Η γλώσσα δεν είναι εις θέσιν να εκφράση την μακαριότητα εκείνων οι οποίοι πάντοτε εις τας καρδίας των Σε έχουν! Δι' αυτούς είσαι τροφή τονωτική, πόσις ανεξάντλητος, ένδυμα λαμπρόν, αυτός ο ήλιος, «η ειρήνη του Θεού η πάντα νουν υπερέχουσα» (Φιλ. 4,7), χαρά ανέκφραστος, τα πάντα. Όταν κανείς κατέχη Σε, όλα τα γήϊνα πράγματα γίνονται κόνις και φθορά.

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
«ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ».
Αποσπασματικές αναρτήσεις από το βιβλίο του Αγίου Ιωάννου Πρωθιερέως της Κροστάνδης:
<<Η ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΖΩΗ>>, εκδόσεις <<Το Περιβόλι της Παναγίας>>,
Α' Έκδοση, Θεσσαλονίκη 2003, σελ. 123-126.

«ΘΕΜΑΤΑ ΖΩΗΣ Α'»: ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΜΙΛΙΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ (ΜΕΡΟΣ ΔΩΔΕΚΑΤΟ)

 

Αποσπασματικές αναρτήσεις από το βιβλίο
της Ι. Μ. Παρακλήτου: «Θέματα Ζωής Α': Από τις Ομιλίες του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου»,
θέμα: «Οι Βουλές του Θεού»,
4η έκδοση, Ωρωπός Αττικής 2013, σελ. 76-78.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ

Η ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΥ

ΑΝ ΣΕ καλούσαν για να σε βάλουν βασιλιά και, για να φτάσεις στην πόλη όπου θα γινόταν η στέψη σου, ήσουν αναγκασμένος να περάσεις μια νύχτα σε κάποιο άθλιο πανδοχείο, γεμάτο καπνούς, ακαθαρσίες, φωνές, θορύβους, χίλιες δυο δυσκολίες και ενοχλήσεις, δεν θα το έκανες πρόθυμα, έχοντας στο νου σου τον βασιλικό θρόνο. Είναι σωστό, λοιπόν, εκείνος που προορίζεται για επίγεια και πρόσκαιρη βασιλεία, να υπομένει αγόγγυστα όλες τις δυσκολίες, παίρνοντας δύναμη από την προσδοκία του βασιλικού στέμματος, ενώ εκείνος που προορίζεται για ουράνια και αιώνια βασιλεία, να δειλιάζει και να ταράζεται από τις θλίψεις που τον βρίσκουν σ' αυτό εδώ το προσωρινό μας κατάλυμα; Ναι, προσωρινό κατάλυμα και ξενώνας και πανδοχείο είναι η παρούσα ζωή. Οι άγιοι του Θεού, για να δείξουν αυτή την πραγματικότητα, δήλωναν πως είναι ξένοι και περαστικοί πάνω στη γη. Ήθελαν έτσι να μας διδάξουν, ότι πρέπει να καταφρονούμε, μα και να περιγελάμε ακόμα, τόσο τις χαρές όσο και τις λύπες της ζωής αυτής, πρέπει ν' ανέβουμε πιο ψηλά από τη γη και να να κρεμάσουμε την ψυχή μας από τον ουρανό. «Προσήλθατε», γράφει ο απόστολος Παύλος,  «στο όρος Σιών, στην πόλη του ζωντανού Θεού, στην επουράνια Ιερουσαλήμ, σε μυριάδες αγγέλους, σε πανηγύρι και σε σύναξη των πρωτότοκων παιδιών του Θεού, που τα ονόματά τους έχουν καταγραφεί στους ουρανούς. Προσήλθατε στο Θεό, που είναι κριτής των πάντων, και σε πνεύματα ανθρώπινων δίκαιων, που έχουν φτάσει στην τελείωση, και στον Ιησού, μεσίτη νέας διαθήκης, και σε αίμα εξαγνισμού, που ο Θεός το εισακούει καλύτερα από το αίμα του Άβελ» (Εβρ. 12:22-24). Κοίταξε με πόσα στοιχεία παρουσίασε ανώτερη την Καινή από την Παλαιά Διαθήκη. Στη θέση της επίγειας Ιερουσαλήμ έβαλε την επουράνια: «Προσήλθατε», λέει, «στην πόλη του ζωντανού Θεού, στην επουράνια Ιερουσαλήμ». Στη θέση του Μωυσή έβαλε τον Ιησού: «Προσήλθατε... στον Ιησού, μεσίτη νέας διαθήκης». Στη θέση του λαού έβαλε τους αγγέλους: «Προσήλθατε... σε μυριάδες αγγέλους». Τί εννοεί, όμως, όταν λέει, «Προσήλθατε... σε σύναξη των πρωτότοκων παιδιών του Θεού»; Είναι όλοι οι πιστοί. Αυτούς, τους πιστούς, τους χαρακτηρίζει και σαν «πνεύματα ανθρώπινων δίκαιων, που έχουν φτάσει στην τελείωση». Αλλά θ' αξιωθείτε κι εσείς να πάτε κοντά τους, μην ανησυχείτε. «Κυκλώστε τη Σιών», γράφει ο ψαλμωδός Δαβίδ, «και περιτριγυρίστε την. Μετρήστε έναν-έναν τους πύργους της. Αναλογιστείτε τη δύναμή τους καταλάβετε πόσο ισχυρή είναι. Παρατηρήστε προσεκτικά τα διάφορα τμήματα των ανακτόρων της, για να τα διηγηθείτε και στην επόμενη γενιά» (Ψαλμ. 47:13-14). Για ποιο λόγο, άραγε, μας παρακινεί να περιτριγυρίσουμε την πόλη, να μετρήσουμε τους πύργους, να προσέξουμε τις οικοδομές, να αναλογιστούμε τη δύναμη και την ομορφιά της, να μετρήσουμε τις οικοδομές και τ' ανάκτορα; Την εξήγηση μας την δίνει ο ίδιος ο ψαλμωδός, με την τελευταία του φράση: «για να τα διηγηθείτε και στην επόμενη γενιά». Είναι, δηλαδή, σαν να μας λέει: «Γεμίστε από ευφροσύνη, χαρά, ενθουσιασμό! Φροντίστε να μάθετε όχι πρόχειρα, αλλά με κάθε λεπτομέρεια τη δύναμή της».

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ
Αποσπασματικές αναρτήσεις από το βιβλίο
της Ι. Μ. Παρακλήτου: «Θέματα Ζωής Α': Από τις Ομιλίες του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου»,
θέμα: «Οι Βουλές του Θεού»,
4η έκδοση, Ωρωπός Αττικής 2013, σελ. 76-78.

ΠΕΡΙΣΠΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΟΧΗ

 

Οι άνθρωποι που έχουν κοσμικό φρόνημα θεωρούν τον περισπασμό αθώο: οι άγιοι Πατέρες όμως λένε πως είναι η αρχή όλων των κακών. Όποιος έχει παραδοθεί στον περισπασμό όλων των πραγμάτων και των θεμάτων, ακόμα και των πιό σοβαρών, έχει αντίληψη πολύ περιορισμένη και επιφανειακή. Όποιος έχει παραδοθεί στον περισπασμό, είναι συνήθως ασταθής. Τα αισθήματα της καρδιάς του δεν έχουν βάθος και δύναμη, γι’ αυτό είναι ρευστά και εφήμερα.

Όπως η πεταλούδα πετάει από λουλούδι σε λουλούδι, έτσι κι αυτός που έχει παραδοθεί στον περισπασμό, τρέχει από τη μια σωματική απόλαυση στην άλλη κι από τη μια μάταιη φροντίδα στην άλλη. Ο περισπασμός δεν γνωρίζει την αγάπη προς τον πλησίον. Αδιάφορα κοιτάζει τη δυστυχία των ανθρώπων και εύκολα τους φορτώνει με δυσβάσταχτα φορτία.

Όποιος έχει παραδοθεί στον περισπασμό, συνταράζεται από τις θλίψεις, ακριβώς επειδή δεν τις περιμένει: μόνο χαρές προσδοκά. Κάθε θλίψη, ακόμα και την πιό βαριά, όταν αυτή δεν έχει μεγάλη διάρκεια, γρήγορα την ξεχνά μέσα στον θόρυβο των διασκεδάσεων και των μερίμνων του. Η παρατεταμένη θλίψη, όμως, τον τσακίζει. Ο ίδιος ο περισπασμός τιμωρεί τον πολυμέριμνο άνθρωπο που του παραδίνεται, καθώς αυτός, με τον καιρό, όλα τα βρίσκει βαρετά και βουλιάζει σε μια ατέλειωτη, μια εξουθενωτική πλήξη.

Ο περισπασμός, τόσο επιζήμιος γενικά, είναι πραγματικά ολέθριος για το έργο του Θεού, το έργο της σωτηρίας, που απαιτεί συνεχή εγρήγορση και εντατική προσοχή. «Μένετε άγρυπνοι και προσεύχεστε, για να μη σας νικήσει ο πειρασμός», έλεγε ο Κύριος στους μαθητές του. Και σ’ όλη τη χριστιανοσύνη, επομένως και σ’ εμάς, έδωσε εντολή: «Σε όλους το λέω: Αγρυπνείτε!». Όποιος έχει παραδοθεί στον περισπασμό, εναντιώνεται με τη ζωή του στην εντολή αυτή του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.

Όλοι οι άγιοι με επιμέλεια απέφευγαν τον περισπασμό. Αγωνίζονταν να είναι συγκεντρωμένοι στον εαυτό τους και να προσέχουν τις κινήσεις του νου και της καρδιάς τους, κατευθύνοντάς τες σύμφωνα με τις ευαγγελικές εντολές. Αν συνηθίσουμε να προσέχουμε τον εαυτό μας, θα αποφεύγουμε τον περισπασμό ακόμα και όταν μας κυκλώνουν από παντού οι αιτίες του. Ο προσεκτικός, ο αυτοσυγκεντρωμένος άνθρωπος, και σε πολυκοσμία μέσα να βρίσκεται, παραμένει εσωτερικά απομονωμένος. Γνωρίζοντας εμπειρικά την ωφέλεια της προσοχής και τη βλάβη του περισπασμού, ένας σοφός γέροντας είπε: «Χωρίς προσοχή μεγάλη, δεν προοδεύει ο άνθρωπος ούτε σε μία αρετή».

Πόσο ανόητο είναι να σπαταλάμε τη σύντομη επίγεια ζωή, που μας δόθηκε ως χρόνος προετοιμασίας για την ατελεύτητη επουράνια, σε εγκόσμιες μόνο ασχολίες, ικανοποιώντας αναρίθμητες ιδιοτροπίες και ευτελείς επιθυμίες, μεταπηδώντας επιπόλαια από τη μία αισθησιακή ικανοποίηση στην άλλη, ξεχνώντας εντελώς ή βάζοντας σπάνια και επιπόλαια στο νου μας την αναπόφευκτη, τη μεγαλειώδη και συνάμα τρομερή αιωνιότητα!

Είναι φανερό ότι τα έργα του Θεού πρέπει να τα μελετάμε και να τα γνωρίζουμε με την πιό μεγάλη ευλάβεια και προσοχή, αλλιώς τόσο η μελέτη όσο και η γνώση τους είναι αδύνατες. Θαυμαστά έργα του Θεού είναι η δημιουργία και, μετά την προπατορική πτώση, η λύτρωση και ανακαίνιση του ανθρώπου. Τα έργα αυτά πρέπει λεπτομερειακά να τα γνωρίσει κάθε χριστιανός. Δεν θα κατορθώσει, όμως, ποτέ να τα γνωρίσει, αν ζει μέσα στον περισπασμό! Οι εντολές του Θεού δόθηκαν όχι μόνο για την εξωτερική συμπεριφορά αλλά και για την εσωτερική κατάσταση του ανθρώπου: αγκαλιάζουν όλους τους λογισμούς, όλα τα αισθήματα, όλες τις μυστικές κινήσεις της ψυχής. Η τήρηση των εντολών δεν είναι δυνατή χωρίς τη διαρκή εγρήγορση και την έντονη προσοχή. Αλλά η εγρήγορση και η προσοχή δεν έχουν θέση στη ζωή του περισπασμού.

Η αμαρτία κι εκείνος που τη σπέρνει, ο διάβολος, τρυπώνουν στο νου και στην καρδιά μας ανεπαίσθητα. Γι’ αυτό πρέπει να βρισκόμαστε διαρκώς σε επιφυλακή, ώστε, μόλις μας πλησιάσουν αυτοί οι αόρατοι εχθροί μας, να τους απομακρύνουμε με την προσευχή. Αλλά πώς είναι δυνατό να βρίσκεται κανείς σε πνευματική επιφυλακή, όταν είναι παραδομένος στον περισπασμό; Ο άνθρωπος, που ζει μέσα στον περισπασμό, μοιάζει με σπίτι δίχως πόρτες και κλειδαριές. Κανένας θησαυρός δεν μπορεί να φυλαχθεί σε τέτοιο σπίτι, που είναι ανοιχτό για τους κλέφτες και τους ληστές.

Η ζωή του περισπασμού, ζωή γεμάτη με βιοτικές μέριμνες, βαραίνει την ψυχή εξίσου με την κραιπάλη και τη μέθη, κάνοντάς την δυσκίνητη σε κάθε πνευματικό έργο, ανίκανη να προσέχει και ν’ άγρυπνεί! Η ψυχή αυτή είναι κολλημένη στη γη, είναι απορροφημένη από τα πρόσκαιρα και τα μάταια. Για τη διακονία του Θεού ελάχιστα ενδιαφέρεται, ή μάλλον δεν ενδιαφέρεται καθόλου. Σκληρή βρίσκει και μόνο τη σκέψη κάποιας πνευματικής εργασίας, σκληρή και ασήκωτη και ζοφερή. Η προσοχή εξασκεί και ενισχύει τις ψυχικές αισθήσεις στον άνθρωπο, ενώ εξασθενίζει τη ψυχοβλαβή επενέργεια των σωματικών του αισθήσεων. Ο περισπασμός, απεναντίας, αδρανοποιεί και αποκοιμίζει τις ψυχικές αισθήσεις, ενώ τρέφεται με την αδιάλειπτη λειτουργία των σωματικών αισθήσεων. Μάταια οι άνθρωποι, που ζουν μέσα στον περισπασμό, θεωρούν τη ζωή τους φυσιολογική, υγιή, απαλλαγμένη από ενοχές! Έτσι δεν αποκαλύπτουν παρά την ασθένεια τους σ’ όλη της τη σοβαρότητα. Τόσο έχει πωρωθεί η ψυχή τους, που, μολονότι είναι άρρωστοι, δεν το αντιλαμβάνονται.

Όσοι επιθυμούν να οικειωθούν την προσοχή, οφείλουν να εγκαταλείψουν όλες τις μάταιες ασχολίες. Και σ’ αυτές, βέβαια, δεν ανήκουν οι απαραίτητες και ωφέλιμες εργασίες, διακονίες και υποχρεώσεις, προσωπικές ή κοινές, οι οποίες δεν αποτελούν περισπασμό. Ο περισπασμός συνδέεται πάντοτε, είτε με την αργία είτε με ανώφελες ενασχολήσεις που δεν διαφέρουν ουσιαστικά από την αργία. Όχι μόνο δεν διασπά αλλά και συντρέχει την προσοχή η εργασία, όταν αποτελεί διακονία του Θεού ή του πλησίον και όταν γίνεται με υπευθυνότητα. Στην απόκτηση, την καλλιέργεια και τη διατήρηση της προσοχής συντελούν πολύ περισσότερο τα μοναστηριακά διακονήματα, όταν αυτά εκτελούνται όπως πρέπει.

Προσέχοντας τον εαυτό μας σε απόλυτη μόνωση, αποκομίζουμε πολύτιμους πνευματικούς καρπούς. Για τη μόνωση, ωστόσο, είναι ικανοί μόνο άνθρωποι ώριμοι πνευματικά, άνθρωποι που πραγματοποίησαν πρόοδο στην άσκηση και την ευσέβεια, αφού πρώτα διδάχθηκαν την προσοχή στην πρακτική ζωή. Η υποταγή είναι ο καλύτερος τρόπος ασκήσεως στην προσοχή. Κανένας δεν θα σε διδάξει τόσο καλά να προσέχεις τον εαυτό σου όσο ένας συνετός και αυστηρός προϊστάμενος.

Όταν εργάζεσαι πρακτικά μαζί με άλλους ανθρώπους, μην επιτρέπεις στον εαυτό σου να ξεστομίζει μάταια λόγια και ανόητα αστεία. Και όταν η εργασία σου είναι γραφική και γενικότερα διανοητική, μην αφήνεσαι στην ονειροπόληση, τον ρεμβασμό και τον μετεωρισμό. Έτσι σύντομα η συνείδησή σου θα ευαισθητοποιηθεί και θ’ αρχίσει να σου υποδεικνύει κάθε υποχώρησή σου στον περισπασμό, ως αθέτηση όχι μόνο του ευαγγελικού νόμου αλλά ακόμα και της ορθοφροσύνης. Αμήν. *Αγίου Ιγνατίου Μπριαντσανίνωφ, «Ασκητικές εμπειρίες», τ. Β΄. Ι. Μ. Παρακλήτου. *Εκ του ιστολογίου «Kantonopou’s blog». Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.

Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΟ ΒΑΤΙΚΑΝΟ ΓΙΑ ΤΟΝ... ΚΟΙΝΟ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ 2025...

Συνάντηση είχαν στο Βατικανό Κυριάκος Πιερρακάκης και Πάπας Φραγκίσκος, οι οποίοι συζήτησαν για την μετατροπή του χριστιανικού μοναστηριού του 6ου αιώνα Μονή της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη σε τζαμί με απόφαση του Ερντογάν.

Πιο αναλυτικά, η επίσκεψη του κ. Πιερρακάκη ως επικεφαλής αντιπροσωπείας στο Βατικανό είναι η πρώτη επίσημη επίσκεψη από Έλληνα υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού της Ελλάδας. Στο πλαίσιο της επίσκεψης ο υπουργός Παιδείας έγινε δεκτός από τον Πάπα Φραγκίσκο, τον οποίο, με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο υπουργός χαρακτήρισε «μια προσωπικότητα με διεθνή ακτινοβολία, που με τις πρωτοβουλίες και τη δράση του συμβάλλει σταθερά στην επιδίωξη της ειρήνης και της σταθερότητας».

Γίνονται τζαμιά οι ναοί στην Τουρκία Ο κ. Πιερρακάκης εστίασε στην απαράδεκτη, όπως τη χαρακτήρισε, απόφαση μετατροπής της Μονής της Χώρας -καθώς και παλαιότερα της Αγίας Σοφίας- σε τζαμιά, γεγονός που αντίκειται στην αρχή της προστασίας των μνημείων που έχουν παγκόσμια πολιτιστική σημασία. Υπενθύμισε στο Πάπα Φραγκίσκο ότι αυτή η τακτική ξεκίνησε το 2013 με την μετατροπή της εκκλησίας της Αγίας Σοφίας της Τραπεζούντας στον Πόντο από μνημείο σε τζαμί.

Επίσης, η ελληνική πλευρά με αφορμή ότι το 2025 συμπληρώνονται 1.700 έτη από την Α’ Οικουμενική Σύνοδο και ο εορτασμός του Πάσχα Ορθοδόξων και Καθολικών συμπίπτει, ανέφερε το καλό παράδειγμα του κοινού εορτασμού του Πάσχα Ορθοδόξων και Καθολικών στην Ελλάδα.

Στη συνέχεια, ο κ. Πιερρακάκης συναντήθηκε διαδοχικά με τον Γραμματέα για τις σχέσεις με τα Κράτη και τους Διεθνείς Οργανισμούς, Αρχιεπισκόπο Paul Richard Gallagher, με τον αναπληρωτή επικεφαλής της Υπηρεσίας για τη Διάδοση του Ευαγγελίου, Αρχιεπίσκοπο Rino Fisichella και με τον Καρδινάλιο Claudio Gugerotti, επικεφαλής Υπηρεσίας για τις Ανατολικές Εκκλησίες.

Αυτή ήταν η πρώτη επίσημη επίσκεψη από Έλληνα υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού της Ελλάδας στο Βατικανό. Οι συναντήσεις διεξήχθησαν σε ιδιαίτερα θερμό κλίμα και οι δύο πλευρές αποφάσισαν να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους μέσω συγκεκριμένων δράσεων, σε ζητήματα όπως η διεύρυνση της εκπαιδευτικής συνεργασίας και η διοργάνωση κοινών δράσεων πάνω στην ηθική της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης συνοδευόταν από τον Αρχιεπίσκοπο Καθολικών Αθηνών κ. Θεόδωρο Κοντίδη και τον Γενικό Γραμματέα Θρησκευμάτων κ. Γεώργιο Καλαντζή. Σημειώνεται ότι ο υπουργός μετέφερε στον Ποντίφικα τις θερμές ευχές της ελληνικής κυβέρνησης. *Εκ της ιστοσελίδας «in.gr» της 8.5.24. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΩΝΩΝ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ 2024

 

Ιερά Μητρόπολη Αττικής και Μεγαρίδος

της Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών

«ΘΕΜΑΤΑ ΖΩΗΣ Α'»: ΑΠΟ ΤΙΣ ΟΜΙΛΙΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ (ΜΕΡΟΣ ΕΝΔΕΚΑΤΟ)

 

Αποσπασματικές αναρτήσεις από το βιβλίο
της Ι. Μ. Παρακλήτου: «Θέματα Ζωής Α': Από τις Ομιλίες του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου»,
θέμα: «Οι Βουλές του Θεού»,
4η έκδοση, Ωρωπός Αττικής 2013, σελ. 67-69.
Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ

Η ΟΔΥΝΗ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΕΩΣ

Μερικοί λένε: «Γιατί ο Θεός δεν τιμωρεί εδώ τους αμαρτωλούς»; Τους απαντάμε: Για να δείξει τη μακροθυμία Του. Για να χαρίσει τη σωτηρία μέσω της μετάνοιας. Γιατί, αν τιμωρούσε και θανάτωνε μόλις γίνει η αμαρτία, πως θα σώζονταν ο Παύλος και ο Πέτρος, οι κορυφαίοι απόστολοι και φωστήρες της οικουμένης; Πώς θα σώζονταν ο βασιλιάς Δαβίδ; Πώς οι Γαλάτες; Πώς τόσοι άλλοι; Γι' αυτό, λοιπόν, ούτε όλους τους τιμωρεί εδώ όλους ούτε όλους τους τιμωρεί εκεί, ώστε με την ατιμωρησία να μας εμπνεύσει την προσδοκία της αιώνιας βασιλείας Του. Έτσι, βλέπεις πολλούς να τιμωρούνται σ' αυτή τη ζωή, όπως εκείνοι που πλακώθηκαν από τον πύργο στο Σιλωάμ, όπως οι Γαλιλαίοι που έσφαξε ο Πιλάτος καθώς πρόσφεραν θυσία στο ναό, όπως οι Κορίνθιοι που πέθαναν επειδή κοινωνούσαν ανάξια, όπως ο Φαραώ που πνίγηκε με το στράτευμά του στην Ερυθρά Θάλασσα, όπως τόσοι άλλοι και τότε και τώρα και πάντοτε. Άλλοι πάλι, με πολλές αμαρτίες, έφυγαν από τη ζωή αυτή χωρίς να τιμωρηθούν, όπως ο πλούσιος της ευαγγελικής παραβολής. Όλα αυτά, βέβαια, είναι ενέργειες της σοφίας του Θεού, που επιδιώκει από τη μια μεριά να ξυπνήσει την πίστη σ' όσους απιστούν και μελλοντικά κι από την άλλη να κάνει τους πιστούς πιο πρόθυμους στον αγώνα της αρετής. Γιατί «ο Θεός είναι κριτής δίκαιος και ισχυρός», συνάμα όμως είναι «και μακρόθυμος γι' αυτό δεν εκδηλώνει την οργή Του (με τιμωρίες) καθημερινά» (Ψαλμ. 7:12). Αν, πάντως, περιφρονήσουμε τη μακροθυμία Του, θα έρθει καιρός που θα επιβάλει τη δίκαιη καταδίκη. Ας μην το ρίξουμε, λοιπόν, στην ασωτία και τις αμαρτωλές απολαύσεις, κι έτσι για μια στιγμή -γιατί, δεν είναι παρά  μια μόνο στιγμή όλη η επίγεια ζωή μας- καταλήξουμε στην αιώνια κόλαση. Αντίθετα, ας κοπιάσουμε κι ας αγωνιστούμε μια στιγμή, για να κερδίσουμε το στεφάνι της αιώνιας δόξας. Δεν βλέπετε τι γίνεται και σε τούτη τη ζωή; Προτιμούν τον μικρό κόπο για την μεγάλη απόλαυση, αν και τα πράγματα έρχονται και μια φορά ανάποδα. Πέστε μου, λοιπόν, τι λόγο θα δώσουμε, όταν στα βιοτικά κοπιάζουμε και μια πρόσκαιρη απόλαυση -ή και καμιά, αφού το μέλλον είναι αβέβαιο- ενώ στα πνευματικά δείχνουμε αμέλεια και ραθυμία; Δεν υπάρχει αμφιβολία πως είμαστε αναπολόγητοι και θα καταλήξουμε στην αβάσταχτη κόλαση. Γι' αυτό σας παρακαλώ όλους, σηκωθείτε, έστω και αργά, απ' αυτόν τον λήθαργο! Την ώρα της κρίσεως δεν θα μπορέσει κανείς να μας γλιτώσει, ούτε γονιός ούτε αδελφός ούτε φίλος. Αν τα έργα μας είναι φαύλα, θα καταδικαστούμε και θα χαθούμε οπωσδήποτε. Πόσο θρήνησε εκείνος ο πλούσιος! Πόσο παρακάλεσε τον πατριάρχη Αβραάμ να του στείλει το Λάζαρο για να του δροσίσει τη γλώσσα! Άκου, όμως, τι του είπε ο Αβραάμ: «Ανάμεσά μας υπάρχει μεγάλο χάσμα, κι έτσι, όσοι θέλουν να διαβούν από δω σ' εσάς, δεν μπορούν» (Λουκ. 16:26). Πόσο παρακάλεσαν κι εκείνες οι παρθένες τις συνομήλικές τους για λίγο λάδι! Μα άκου τι απάντηση πήραν: «Δεν σας δίνουμε, γιατί δεν θα φτάσει και για μας και για σας» (Ματθ. 25:9). Κι έτσι δεν μπόρεσαν να μπουν στη γιορτή του γάμου. Ας τα συλλογιζόμαστε, λοιπόν, και ας δείχνουμε ζήλο στην πνευματική ζωή. Γιατί όλοι οι κόποι και όλες οι κακοπάθειες της γης δεν ισοσταθμίζουν τα αγαθά του ουρανού. Μα και τα πρόσκαιρα βασανιστήρια, όσο φοβερά κι αν είναι -είτε με φωτιά είτε με σίδερα είτε με θηρία είτε με οτιδήποτε άλλο- μοιάζουν σκιές μπροστά βασανιστήρια. Από τα πρώτα λυτρωνόμαστε γρήγορα, γιατί το σώμα δεν αντέχει για πολύ στη σφοδρή ταλαιπώρηση. Από τα δεύτερα, όμως, δεν μπορούμε να ξεφύγουμε, καθώς δεν είναι μόνο σφοδρά, μα και αιώνια. Στην κόλαση «το σκουλήκι δεν πεθαίνει και η φωτιά δεν σβήνει ποτέ» (Μάρκ. 9:44). Και ακούγοντας για φωτιά,  μη νομίσεις ότι πρόκειται για όμοια με την υλική. Γιατί η υλική φωτιά καίει και εξοντώνει τον άνθρωπο, που, μετά απ' αυτό, παύει, σαν νεκρός, να αισθάνεται κάψιμο. Εκείνη η φωτιά, όμως, όσους δεχθεί θα τους καίει ασταμάτητα, αιώνια. Γι' αυτό και λέγεται «φωτιά άσβεστη»  (Μάρκ. 9:43).

Εισαγωγή στο διαδίκτυο, επιμέλεια, παρουσίαση
ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΗΣ
Αποσπασματικές αναρτήσεις από το βιβλίο
της Ι. Μ. Παρακλήτου: «Θέματα Ζωής Α': Από τις Ομιλίες του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου»,
θέμα: «Οι Βουλές του Θεού»,
4η έκδοση, Ωρωπός Αττικής 2013, σελ. 67-69.

ΤΡΙΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 1453: Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ

«Μία ατέλειωτος τότε λιτανεία, αποτελουμένη από χιλιάδας ιερέων, μοναχών, γερόντων, γυναικών και παιδιών, γυμνοπόδων, κλαιόντων, ολολυζόντων, τιλλόντων την κόμην των, εξομολογουμένων υψηλοφώνως τας αμαρτίας των, και παρακαλούντων τον θεόν να τους λυπηθή και να τους συγχωρήση, διέσχισε κατά διαταγήν του Αυτοκράτορος τους κυριωτέρους δρόμους της πόλεως, ψάλλουσα εναγωνίως το ''Κύριε ελέησον''».

«Εάλω η Πόλις». Από τα σημαντικότερα και πλέον τραγικά γεγονότα της παγκόσμιας ιστορίας. Αποτέλεσμα μίας από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές επιχειρήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, η άλωση της Κωνσταντινούπολης στις 29 Μαΐου 1453, επισφραγίζει την οριστική κατάρρευση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας, με την οποία στο τέλος η πόλη είχε ταυτιστεί πλήρως.

της Μανιώς Μάνεση

Η φθίνουσα πορεία των 249 χρόνων, που ξεκίνησε στις 13 Απριλίου 1204 με την πρώτη άλωση της Κωνσταντινούπολης, την περίοδο της Δ’ Σταυροφορίας, ουδέποτε μπόρεσε να ανακοπεί. Τα όρια της αυτοκρατορίας συνεχώς συρρικνώνονταν, η μεγαλοπρέπεια και ο πλούτος σταδιακά χάνονταν, οι δρόμοι και οι συνοικίες της Κωνσταντινούπολης είχαν εικόνα εγκατάλειψης, όπως καταγράφεται και στα κείμενα των ξένων περιηγητών, ενώ οι διάφοροι πρόσφυγες που είχαν καταφύγει εκεί από τα περίχωρά της, επέτειναν το πρόβλημα του επισιτισμού.

Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ΙΑ΄ Παλαιολόγος, ήταν αντιμέτωπος με σειρά προβλημάτων. Σημαντικότερο ίσως, η πολιτικο-ιδεολογική διαμάχη που επικρατούσε με επίκεντρο τις σχέσεις με τους Λατίνους. Αν και επιφανειακά, αφορμή ήταν η διαμάχη μεταξύ ‘’ενωτικών’’ και ‘’ανθενωτικών’’, μεταξύ δηλαδή των υπέρμαχων και των πολέμιων της ένωσης με την καθολική εκκλησία, μετά την απόφαση περί ένωσης των εκκλησιών στη Σύνοδο της Φλωρεντίας, τα αίτια είχαν τις ρίζες στη βαρβαρότητα που επέδειξαν οι Λατίνοι κατά την πρώτη άλωση της Πόλης.

Η παλαιά εχθρότητα μεταξύ ανατολικού και δυτικού χριστιανικού κόσμου αναβίωσε και η προοπτική να δεχθούν βοήθεια από τη μισητή για εκείνους καθολική Ευρώπη, δεν αποτελούσε την θετική εξέλιξη. Η βοήθεια έτσι, που είχε ζητήσει από τον Πάπα Νικόλαο Ε’ ο Κωνσταντίνος και η αποδοχή εκ μέρους του αυτοκράτορα του Βυζαντίου του όρου για ένωση των δύο εκκλησιών, προσέκρουσε στην αντίδραση του κατευθυνόμενου από μερίδα του κλήρου λαού.

Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, είχε διαμορφωθεί μία παράταξη απρόθυμη να εναντιωθεί στους Τούρκους, όχι επειδή ήταν φιλότουρκη, αλλά επειδή ήταν αντιλατινική. Εκτός από τους θρησκευτικούς λόγους, υπήρχαν και οικονομικοί, δεδομένου ότι η οικονομική διείσδυση της Βενετίας και της Γένουας είχε πλήξει πολλούς Βυζαντινούς. Στην παράταξη αυτή ανήκε ο Λουκάς Νοταράς, που κατείχε το ύπατο αξίωμα μετά τον αυτοκράτορα. «Κρειττότερον εστίν ειδέναι εν μέση τη πόλει φακιόλιον βασιλεύον Τούρκων ή καλύπτραν λατινικήν», διακήρυττε. Πάντως ο Κωνσταντίνος ΙΑ’ επιδίωξε να οργανώσει το καλύτερο δυνατό, την άμυνα. Τα τείχη επισκευάστηκαν, έγινε βαθιά εκσκαφή της τάφρου, συγκεντρώθηκαν τρόφιμα, συνεχίστηκε η διπλωματική προσπάθεια.

Στην αντίπερα πλευρά ο Μωάμεθ Β’ οργανωμένα και συστηματικά προετοιμαζόταν για την επίτευξη του στόχου του. Στο πλευρό του, αρκετοί χριστιανοί από τη Δύση, ειδικευμένοι στην τέχνη του πολέμου. Η τελική επίθεση επομένως εναντίον της Κωνσταντινούπολης, ήταν απλώς θέμα χρόνου. Οι προετοιμασίες ξεκίνησαν στις αρχές του 1453. Ο πολυπληθής στρατός των 150.000 ανδρών, παρατάχθηκε σε όλο το μήκος των τειχών.

Ο Μωάμεθ έστησε τη σκηνή του απέναντι από την πύλη του Αγίου Ρωμανού, εκεί όπου είχε στρατοπεδεύσει ο πατέρας του στην προσπάθεια άλωσης της Κωνσταντινούπολης το 1422. Στις 7 Απριλίου κηρύχθηκε επίσημα η πολιορκία. Το ναυτικό των 400 πλοίων κατέπλευσε λίγες ημέρες μετά. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο πυροβολικό με τη χρήση ενός τεράστιου πολιορκητικού κανονιού, πρωτόγνωρου για την εποχή, έργο Σαξώνων τεχνιτών. Στην πύλη του Αγίου Ρωμανού πήρε θέση ο ίδιος ο αυτοκράτορας, έχοντας στο πλευρό του τον αρχηγό των Γενοβέζων, Ιουστινιάνη.

Στις 12 Απριλίου άρχισε ο βομβαρδισμός των τειχών με τα κανόνια. Οι ζημιές επισκευαζόταν από τους Βυζαντινούς, οι οποίοι μάλιστα κατάφεραν να αποκρούσουν την πρώτη έφοδο των πολιορκητών. Το ηθικό των πολιορκημένων ανέβηκε. Για τους Τούρκους ήταν προφανές ότι όσο ο Κεράτιος έμενε απρόσβλητος, η Κωνσταντινούπολη ήταν δύσκολο να πέσει. Ο βομβαρδισμός μπορούσε να πλήξει και τη γενουατική αποικία του γαλατά, ο Μωάμεθ ωστόσο δεν επιθυμούσε να συγκρουστεί με τους δυτικούς. Με το σχέδιο που εφάρμοσε και εκτέλεσε με μεγάλη ταχύτητα, μετέφερε 70 πλοία από το Βόσπορο στον Κεράτιο, πάνω σε δίολκο που κατασκεύασε πίσω από το τείχος του Γαλατά… Η εξέλιξη αυτή ήταν αρνητική για την ψυχολογία των πολιορκημένων.

Και ενώ οι πολιορκητές συνέχιζαν τις εφόδους, χωρίς επιτυχία, μέσα από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης, είχε αρχίσει η έλλειψη των τροφίμων. Στις 21 Μαΐου ο σουλτάνος έστειλε πρέσβυ στον Κωνσταντίνο ζητώντας του την παράδοση της πόλης. Σε αντάλλαγμα, του επέτρεπε να φύγει και του πρόσφερε την αναγνώρισή του ως ηγεμόνα της Πελοποννήσου. Από την πλευρά του ο Κωνσταντίνος αντιπρότεινε να πληρώνουν υψηλότερους φόρους υποτέλειας και να παραμείνουν στα χέρια των Τούρκων τα κάστρα και τα εδάφη που είχαν ήδη κατακτήσει. Για την Κωνσταντινούπολη, ούτε λόγος…

Η αντίστροφη μέτρηση είχε αρχίσει… Τη νύχτα της 28ης Μαΐου, το απέραντο τουρκικό στρατόπεδο, φωταγωγείται χαρμόσυνα και γεμίζει από τις πολεμικές κραυγές των γενίτσαρων. Ο αυτοκράτορας και οι κάτοικοι της Πόλης αντιλαμβάνονται ότι επίκειται η οριστική έφοδος. Οι καμπάνες των εκκλησιών σημαίνουν γενικό πολεμικό συναγερμό.

«Μία ατέλειωτος τότε λιτανεία, αποτελουμένη από χιλιάδας ιερέων, μοναχών, γερόντων, γυναικών και παιδιών, γυμνοπόδων, κλαιόντων, ολολυζόντων, τιλλόντων την κόμην των, εξομολογουμένων υψηλοφώνως τας αμαρτίας των, και παρακαλούντων τον θεόν να τους λυπηθή και να τους συγχωρήση, διέσχισε κατά διαταγήν του Αυτοκράτορος τους κυριωτέρους δρόμους της πόλεως, ψάλλουσα εναγωνίως το ''Κύριε ελέησον''»

Τα ξημερώματα της Τρίτης 29 Μαΐου 1453, άρχισε η γενική επίθεση. Οι Τούρκοι εστίασαν τις προσπάθειες τους στην πύλη του Αγίου Ρωμανού, στην οποία πολεμούσε ο Κωνσταντίνος. Στις σώμα με σώμα μάχες τραυματίστηκε ο Ιουστινιάνης, ο οποίος και αποχώρησε στο Γαλατά, παρά την αντίθετη γνώμη του Κωνσταντίνου. Η αποχώρησή του προκάλεσε σύγχυση και οι Τούρκοι άρχισαν να εισβάλλουν στην πόλη μαζικά, από τα ερείπια του τείχους. Ο Κωνσταντίνος συνέχισε να υπερασπίζεται τον τόπο του, και έπεσε μαχόμενος ως απλός στρατιώτης.

Η Κωνσταντινούπολη καταστράφηκε με βάρβαρο και ανελέητο τρόπο. Το βράδυ που μπήκε στην πόλη ο σουλτάνος, κατευθύνθηκε στην Αγία Σοφία όπου έψαλε από τον άμβωνα μουσουλμάνος ιερέας. Ήταν το τέλος της χιλιόχρονης βυζαντινής αυτοκρατορίας...

Με την πολιορκία και άλωση της Κωνσταντινούπολης, αναδείχθηκε ο ηρωισμός και η αυτοθυσία του Κωνσταντίνου και των λιγοστών πολεμιστών του. Επικράτησε η φιλοπόλεμη παράταξη μέσα στο οθωμανικό κράτος και ο Μωάμεθ παρουσίασε στη Δύση τις πολεμικές ικανότητές του. Η οθωμανική προέλαση προς δυσμάς είχε ξεκινήσει. Η πτώση του προπύργιου του ευρωπαϊκού πολιτισμού στην Ανατολή σόκαρε τους δυτικούς ηγέτες, κανένας από τους οποίους δεν είχε κινηθεί προς βοήθεια. Για τον Ελληνισμό άρχιζε η σκοτεινή περίοδος των 400 ετών υπό οθωμανική κατοχή, υπό ξένη κατοχή… *Εκ του ιστοτόπου  «ertnews.gr» της 29.5.2021. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.

ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΤΟ 1453...

«Οι ωμότητες, οι σφαγές, οι ατιμίες, οι βεβηλώσεις ιερών και αγίων που διέπραξαν οι Λατίνοι, όταν κατέλαβαν την Βασιλεύουσα, είναι πράγματι απερίγραπτες και τέτοιες, ώστε ωχριούν απέναντι αυτών που διέπραξαν οι Τούρκοι την 29η Μαΐου του 1453…».

[...] Όμως, το καίριο ερώτημα είναι: Πώς έφθασε στο σημείο αυτό η κραταιά Βυζαντινή Αυτοκρατορία; Άλλοι υποστηρίζουν αίτια οικονομικά, άλλοι πολιτικά, άλλοι κοινωνικά, διχασμοί κλπ. Εάν ιδούμε προσεκτικότερα τα ιστορικά γεγονότα, θα καταλήξουμε στο ασφαλές συμπέρασμα, ότι όλα αυτά τα αίτια έχουν έναν κοινό παρονομαστή, που λέγεται 12η Απριλίου 1204. Είναι η πρώτη άλωση της Βασιλεύουσας, που έγινε από τα στίφη των σταυροφόρων, που έφεραν στο στήθος κόκκινο σταυρό, δήθεν για να ελευθερώσουν τους Άγιους Τόπους από τους Μουσουλμάνους. Στην πραγματικότητα όμως, για να σφετεριστούν το παγκόσμιο εμπόριο και να υποτάξουν την Ορθοδοξία στο Βατικανό. Όπως θα ιδούμε, η αλήθεια αυτή γίνεται ολοφάνερη από την επιστολή που έστειλε το 1234 ο τότε Πάπας Γρηγόριος ο 9ος, στον αυτοκράτορα της Νικαίας, Ιωάννη Βατάτζη.

Ο Πάπας Ουρβανός Β΄, έλεγε ρητά και φανερά: «Η Γή, την οποία κατοικείτε, δεν έχει πλούτη. Γι’ αυτό αλληλοτρώγεστε και αλληλοσφάζεστε. Σταματήστε τα μίση σας και πορευτείτε προς τον Άγιον Τάφον. Τα βασίλεια της Ασίας θα είναι τα μερίδιά σας». Τελικά, αποδείχθηκε ότι μόνον κατά την πρώτη σταυροφορία υπήρχε θρησκευτικός φανατισμός, όλες οι άλλες είχαν κυρίως υλικά και οικονομικά κίνητρα.

Το Βατικανό δικαιολογείται, ότι η κατάληψη της Κων/πολης έγινε για την μη τήρηση των συμφωνιών για προηγούμενη μεταφορά Βυζαντινών με πλοία. Η βούληση των Σταυροφόρων, βέβαια, να καταλάβουν την Κων/πολη δεν προέκυψε ξαφνικά από την μη τήρηση των συμφωνιών. Κατά τη δεύτερη σταυροφορία (1147- 1149), όταν έφτασαν έξω από την Κων/πολη σκέφτηκαν να την καταλάβουν. Αλλά «διέγνωσαν» ότι την ώρα εκείνη ήταν δύσκολο και το άφησαν «δι’ ευθετότερον χρόνον». Και παρουσιάστηκε η αφορμή με τις ενυπόγραφες συμφωνίες.

Ήταν τότε που τα στίφη του Πάπα Ιννοκέντιου Γ’, «παρεξέκλιναν» της πορείας τους προς τους Άγιους Τόπους! Και μια που έχασαν το δρόμο έμειναν! Οι ωμότητες, οι σφαγές, οι ατιμίες, οι βεβηλώσεις που διαπράχθηκαν, κάνουν να ωχριούν όσα διέπραξαν οι Τούρκοι στις 29 Μαΐου του 1453! Ο μεγάλος Βρετανός ιστορικός Στήβεν Ράνσιμαν γράφει: «Δεν υπήρξε ποτέ μεγαλύτερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας από την 4η Σταυροφορία, η οποία ήταν πράξη γιγάντιας πολιτικής ανοησίας». Επίσης, ο Άγγλος ιστορικός Γουίλιαμ Μίλερ επιγραμματικά αναφέρει:

«Οι ωμότητες, οι σφαγές, οι ατιμίες, οι βεβηλώσεις ιερών και αγίων που διέπραξαν οι Λατίνοι, όταν κατέλαβαν την Βασιλεύουσα, είναι πράγματι απερίγραπτες και τέτοιες, ώστε ωχριούν απέναντι αυτών που διέπραξαν οι Τούρκοι την 29η Μαΐου του 1453…».

Ο Νικήτας Ακομινάτος ή Χωνιάτης, έγραψε ιστορία της περιόδου 1180- 1206, οπότε και πέθανε. Η ιστορία του θεωρείται ότι περιγράφει κατά τον πλέον ακριβή τρόπο τα γεγονότα της εποχής του και αποτελεί την σπουδαιότερη πηγή ιστορίας του Βυζαντινού Ελληνισμού για το χρονικό διάστημα που ιστορεί. Τα γεγονότα της αλώσεως της Πόλης από τους Φράγκους, το 1204, τα περιγράφει με τον πλέον ακριβή τρόπο. Κινδύνευσε άμεσα η ίδια του η ζωή. Διασώθηκε με την βοήθεια ενός Βενετού στρατιώτη, με τον οποίο είχε φιλία από πριν.

Μόλις κατέλαβαν την Κων/πολη οι Σταυροφόροι, άρχισε η χωρίς οίκτο λεηλασία και απογύμνωση της Κων/πολης από όλα της τα πλούτη. Όσοι τολμούσαν να αντισταθούν εσφάζονταν επί τόπου. Δεν έμεινε παλάτι, αρχοντικό, εκκλησία μικρή ή μεγάλη, μοναστήρι, που να μην υποστεί φρικώδη λεηλασία. Ιδίως τους προσείλκυσε ο μυθικός πλούτος της Αγίας Σοφιάς. Μπήκαν στον ιερό χώρο του Ναού με άλογα και μουλάρια, που λέρωναν με τις κοπριές τους το μαρμάρινο δάπεδο. Και άρχισαν να ξηλώνουν και να παίρνουν τα πάντα: από άγια δισκοπότηρα, Ευαγγέλια, ιερά άμφια, αγίες εικόνες, την Αγία Τράπεζα και το ασημένιο εικονοστάσιο του Τέμπλου, αφού προηγουμένως το έκαναν κομμάτια μανουάλια, πολυκάνδηλα, μέχρι και κουρτίνες.

Ούτε τους τάφους των αυτοκρατόρων σεβάστηκαν. Συλήθηκαν όλοι, ενώ τα λείψανα πετάχτηκαν εδώ κι εκεί. Ήταν τέτοια η καταστροφή, ώστε η άλλοτε βασιλίδα των πόλεων κατάντησε σκέτο κουφάρι. Ολόκληρος ο γυναικείος πληθυσμός της Πόλης βιάστηκε. Οι περισσότεροι από τους άρρενες κατοίκους εσφάγησαν, διότι στην προσπάθειά τους οι πατεράδες και οι σύζυγοι να διαφυλάξουν την τιμή των θυγατέρων και των συζύγων έπεσαν θύματα των αποχαλινωμένων δυτικών σταυροφόρων που, υποτίθεται ότι πήγαιναν να «ελευθερώσουν» τους Αγίους Τόπους από αλλόθρησκους…

Φυσικά, η κυριαρχία των Φράγκων- σταυροφόρων δεν περιορίστηκε μόνον στην Κων/πολη. Από την άλλη ημέρα κιόλας, επιδόθηκαν με ζήλο στον πόλεμο, να καταλάβουν όσα εδάφη μπορούσαν. Πρίγκιπες, Κόμητες, Δούκες και Βαρόνοι της Ευρώπης επιδόθηκαν σε αγώνες άμιλλας ποιος θα εξασφαλίσει τα καταλληλότερα εδάφη που θα διαφεντεύει και θα απομυζά. Έτσι, ο ελλαδικός χώρος και κυρίως τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου και τα παράλια καλύφθηκαν από Βαρονίες, Κομητείες, Δουκάτα και Πριγκιπάτα.

Μπορεί, μετά από 57 χρόνια (1261) να ελευθερώθηκε η Κων/πολη, όμως η αυτοκρατορία που υπάρχει από εδώ και πέρα είναι η σκιά της προηγούμενης! Η Κύπρος, η Κρήτη και τα Επτάνησα ουδέποτε επανήλθαν στην Αυτοκρατορία. Το ισχυρό ναυτικό με το οποίο κυριαρχούσε στις θάλασσες εκμηδενίστηκε. Τώρα κυριαρχούν οι Γενουάτες και οι Βενετσιάνοι. Αυτοί έφθαναν πολλές φορές μέχρι τον Κεράτιο κόλπο και δημιουργούσαν επεισόδια. Αναγκάζονταν, τότε, οι αυτοκράτορες να τους παραχωρούν δικαιώματα.

Οι καλλιεργητές απομακρύνονταν από τη Γή και η ανατολική περιφέρεια ερήμωνε, η απόδοση της γεωργίας περιοριζότανε και οι κοινωνικές δομές εξασθενούσαν και οδηγούνταν σε διάλυση. Όλα αυτά συνέβαιναν γιατί η αυτοκρατορία τώρα έστρεφε την προσοχή και την άμυνα προς τη Δύση, την οποία θεωρούσε τώρα απειλή. Η συνεχής μεταφορά στρατευμάτων από τις ανατολικές επαρχίες, προς ενίσχυση των ευρωπαϊκών, άφηνε απροστάτευτη ολόκληρη την ανατολική ενδοχώρα…

Έτσι, όπως γράφει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Βλάσης Φειδάς (Βυζάντιο: Βίος-Θεσμοί- Κοινωνία- Τέχνη εκδ. 1985: «Στο τέλος του ΙΔ’ αιώνα ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας ήταν υποχρεωμένος να πληρώνει φόρο υποτέλειας και να προσφέρει στρατιωτική βοήθεια στο σουλτάνο των Τούρκων…» Εκεί οδήγησαν οι σταυροφόροι του Πάπα την Ορθόδοξη Βυζ. Αυτοκρατορία… Μετά από όσα είδαμε μέχρι εδώ, δεν χρειάζεται να ψάξουμε να βρούμε τα αίτια της υποδουλώσεως της Ελληνικής Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και της άλωσης της Κων/πολης στις 29 Μαΐου 1453. Μία είναι η αιτία: η 12η Απριλίου 1204!…

Φυσικά, το Βατικανό προσποιούνταν ότι δεν είχε καμία πρόθεση να υποτάξει το Βυζάντιο. Οι Σταυροφόροι μόνοι τους «λοξοδρόμησαν» πηγαίνοντας προς τους Αγίους Τόπους. Όμως, αυτοδιαψεύτηκαν: το 1234, διαρκούσης της φραγκοκρατίας στο Βυζάντιο, ο τότε Πάπας Γρηγόριος ο Θ’, έστειλε στον αυτοκράτορα της Νικαίας Ιωάννη Βατάτζη πολύ προκλητική επιστολή και του ζητούσε να ξεχάσει για πάντα την Κων/πολη και να εγκαταλείψει τον βυζαντινό τίτλο «Βασιλεύς και Αυτοκράτωρ Ρωμαίων».

Η επιστολή αυτή δημοσιεύτηκε το 2008 στη Θεσσαλονίκη από τις εκδόσεις Ορθοδόξου Κυψέλης, στο βιβλίο του Ιωάννη Σαρσάκη, με τον τίτλο «Ιωάννης Βατάτζης, ο Άγιος Αυτοκράτορας του Βυζαντίου». Ο Ιωάννης Βατάτζης έδωσε απάντηση που αποτελεί μνημείο Ελληνικής υπερηφάνειας και Εθνικής αξιοπρέπειας. Μερικά αποσπάσματα: «…Μας γράφεις ότι από το δικό μας, το ελληνικό γένος, άνθισε η σοφία και τα αγαθά της διαδόθηκαν στους άλλους λαούς. Αυτό σωστά το γράφεις.

Πώς, όμως, αγνόησες ή και αν υποτεθεί ότι δεν το αγνόησες, πως το ξέχασες να γράψεις ότι μαζί με την σοφία, το γένος μας εκληρονόμησε από τον Μέγα Κωνσταντίνο και την Βασιλεία; Συ απαιτείς να μην αγνοήσουμε τον θρόνο σου και τα προνόμιά του. Αλλά εμείς, έχουμε να απαιτήσουμε να ιδείς καθαρά και να μάθεις τα δικαιώματα που έχουμε εμείς επί της εξουσίας και του κράτους της Κων/πολης, το οποίο από τον Μέγα Κωνσταντίνο διατηρήθηκε για μια χιλιετία και έφθασε σε εμάς.

Οι γενάρχες της βασιλείας μου είναι από το γένος των Δουκών και των Κομνηνών, για να μην αναφέρω εδώ και όλους τους άλλους βασιλείς που είχαν ελληνική καταγωγή και για πολλές εκατοντάδες χρόνια κατείχαν την βασιλική εξουσία της Κων/πολης… Εμείς εξαναγκαστήκαμε από την πολεμική βία και φύγαμε από τον τόπο μας: Όμως, δεν παραιτούμαστε από τα δικαιώματά μας της εξουσίας και του κράτους της Κων/πολης...

Ποτέ δεν θα πάψουμε να δίνουμε μάχες και να πολεμούμε αυτούς που την κατέκτησαν και την κατέχουν. Γιατί αλήθεια, πως δεν θα διαπράτταμε αδικία απέναντι στους νόμους της φύσης και στους θεσμούς της πατρίδας μας και στους τάφους των προγόνων μας και στα θεία και ιερά τεμένη, αν δεν πολεμήσουμε για όλα αυτά με τη δύναμη μας; Ωστόσο, να ξέρει η αγιότητά σου ότι υποδεχτήκαμε χωρίς λύπη το αγροίκο ύφος του γράμματός σου και φερθήκαμε με ηπιότητα στους κομιστές του, μόνον και μόνον, για να διατηρήσουμε την ειρήνη μαζί σου»!

Η επιστολή αυτή του Ιω. Βατάτζη ανησύχησε το Βατικανό. Και αποφάσισε να ενισχύσει τις θέσεις του. Για να ενισχύσει τη θέση των ανθρώπων του, που διαφέντευαν την Κων/πολη και γενικά την Ανατολή, αποφάσισε να στείλει ενισχύσεις. Έτσι, το 1236, ο Πάπας ετοίμαζε νέα σταυροφορία. Την ματαίωσε όμως ο αυτοκράτορας της Γερμανίας, ο οποίος αρνήθηκε να λάβει μέρος.

Τα παραπάνω επιβεβαιώνουν ανεπιφύλακτα, ότι η πτώση του Βυζαντίου την 29η Μαΐου του 1453 και η υποδούλωση στους Τούρκους, οφείλεται στο μεγάλο έγκλημα των σταυροφόρων του Πάπα, που συντελέστηκε την 12η Απριλίου 1204. *Εκ του ιστοτόπου «proinoslogos.gr» της 28.5.2023. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.