ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Β': Η ΘΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΓΑΠΗ

Θεμελιώδεις Ἀρχὲς τῆς ἐν Χριστῷ Ζωῆς. Eὐαγγελικὸς Δεκάλογος Μέρος Θ´.
Ἡ Θυσιαστικὴ Ἀγάπη 

† Κυριακὴ Θ´ Λουκᾶ, 17η Νοεμβρίου 2025 ἐκ. ἡμ.

† Μητροπολίτου Ὠρωποῦ καὶ Φυλῆς Κυπριανοῦ

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί μου καὶ Ἀδελφές μου· 

῾ Ο Χριστὸς ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν!... 

Φῶς Χριστοῦ φαίνει πᾶσι!... Καλὴ Σαρακοστή! Ἡ πορεία μας πρὸς τὸ ταπεινὸ Σπήλαιο τῆς Βηθλεὲμ ἔχει ἤδη ἀρχίσει... Εὐχόμεθα νὰ εἶναι τὸ ἀσκητικὸ ταξίδι μας αὐτὸ εἰρηνικὸ καὶ καρποφόρο ἐν Χριστῷ, ὥστε ἡ καρδιά μας νὰ φιλοξενήση τὸν Κύριο καὶ Θεὸ καὶ Σωτῆρα μας! Ἀμήν!... Μὲ τὴν βοήθεια καὶ προστασία τῆς Ὑπερευλογημένης Θεοτόκου, ἡ ἀνάβασίς μας στὴν Οὐρανοδρόμο Κλίμακα συνεχίζεται... Ἐπικαλοῦμαι τὴν εὐλογία τοῦ Ἀειμνήστου Πατρός, Γέροντος καὶ Μητροπολίτου μας † Κυπριανοῦ, ὡς καὶ τὶς πολύτιμες προσευχές Σας, προκειμένου νὰ ἀνέβουμε ἀπόψε στὴν ἐνάτη βαθμίδα: τὴν Θυσιαστικὴ Ἀγάπη.

«Κύριε, τὰ χείλη μου ἀνοίξεις, καὶ τὸ στόμα μου ἀναγγελεῖ τὴν αἴνεσίν Σου» (Ψαλμ. ν΄ 17). α. Νῆψις-Ἐγρήγορσις Ὑπενθυμίζω εἰσαγωγικῶς, προκειμένου νὰ συνδεθοῦμε μὲ τὴν προηγουμένη Εἰσήγησί μας, ὅτι ὁ Κύριός μας μᾶς ἔδωσε μία καίρια Ἐντολή, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν κινητήρια δύναμι ὅλων τῶν προσπαθειῶν μας, ποὺ ἀποβλέπουν στὴν Κάθαρσι τῆς Καρδιᾶς μας. Ἡ Ἐντολὴ αὐτὴ εἶναι ἡ Νῆψις · νὰ προσέχουμε δηλαδὴ ἄγρυπνα τὸν ἑαυτό μας, νὰ μὴ χαλαρώνουμε, νὰ μὴν ἀφήνουμε τὰ Λυχνάρια μας νὰ σβήσουν... Ὁ ζωντανὸς Χριστιανὸς εὑρίσκεται σὲ συνεχῆ Ἐγρήγορσι... Ἀναμένει τὸν Νυμφίο Χριστό μας, γιὰ νὰ ἑνωθῆ μαζί Του στοὺς Αἰωνίους Γάμους... Ἡ Ἐντολὴ αὐτὴ εἶναι, γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας, λησμονημένη, ἐνῶ εἶναι τόσο καίριας σημασίας καὶ σπουδαιότητος.

Ἂς θυμηθοῦμε καὶ πάλι τὰ θεϊκὰ λόγια τοῦ Κυρίου μας: «Βλέπετε, ἀγρυπνεῖτε, καὶ προσεύχεσθε...» ( Μάρκ. ιγ΄ 33). «Γρηγορεῖτε... Γίνεσθε ἕτοιμοι, ὅτι ᾗ ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε ὁ Υἱὸς τοῦ Ἀνθρώπου ἔρχεται» ( Ματθ. κδ΄ 42, 44). «Προσέχετε δὲ ἑαυτοῖς μήποτε βαρηθῶσιν ὑμῶν αἱ καρδίαι...» ( Λουκ. κα΄ 34). «Ἔστωσαν ὑμῶν αἱ ὀσφύες περιεζωσμέναι καὶ οἱ λύχνοι καιόμενοι» (Λουκ. ιβ΄ 35). «Ἃ δὲ ὑμῖν λέγω, πᾶσι λέγω · Γρηγορεῖτε» (Μάρκ. ιγ΄ 37). «Ἰδού, ἕστηκα ἐπὶ τὴν θύραν καὶ κρούω» ( Ἀποκαλ. γ΄ 20). «Ἰδού, ἔρχομαι ὡς κλέπτης. Μακάριος ὁ γρηγορῶν καὶ τηρῶν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ» ( Ἀποκαλ. ιϚ΄ 15). β. Ἡ Ἐντολὴ τῆς Ἀγάπης Αὐτὴ λοιπὸν ἡ πολύτιμος Ἐγρήγορσις, αὐτὴ ἡ νηπτικὴ ἐργασία, ἀπαιτεῖται ὁπωσδήποτε στὴν ἄσκησι τῆς θεοποιοῦ Ἀγάπης, τῆς χριστοφόρου αὐτῆς Ἐντολῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ καλὴ καὶ ἀγαθὴ γῆ τῆς καρδιᾶς τοῦ πιστοῦ, ὁ ὁποῖος ἄκουσε τὸν λόγον τοῦ Κυρίου μας καὶ κατέχει καὶ φυλάσσει αὐτὸν καὶ καρποφορεῖ ἐν ὑπομονῇ (πρβλ. Λουκ. η΄ 15).

Ὀφείλω βεβαίως νὰ προλάβω καὶ νὰ ὑπογραμμίσω ἐδῶ, ὅτι ὅταν γίνεται λόγος περὶ Ἀγάπης, δὲν ἐννοοῦμε αὐτὴν ὡς ἕνα ἐπιπόλαιο ἀνθρωποκεντρικὸ συναίσθημα, τὸ ὁποῖο θραύεται καὶ διαλύεται εὔκολα καὶ γρήγορα μὲ τὴν πρώτη δοκιμασία. Ἡ ἐν Χριστῷ Ἀγάπη δὲν εἶναι εὔκολη, διότι ἀπαιτεῖ Αὐταπάρνησι. Τί εἶναι ἡ Αὐταπάρνησις;... Εἶναι μία θυσιαστικὴ ἔξοδος ἀπὸ τὸν ἄρρωστο ἑαυτό μας, εἶναι μία γενναία καὶ ἡρωϊκὴ πρᾶξις, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ Ὑπομονή. «Ἐν τῇ ὑπομονῇ ὑμῶν κτήσασθε τὰς ψυχὰς ὑμῶν». (Λουκ. κα΄ 19) Γιὰ νὰ κερδίσουμε καὶ σώσουμε τὶς ψυχές μας καὶ νὰ τὶς ὁδηγήσουμε στὴν καθαρότητα καὶ τὴν ἕνωσί μας μὲ τὸν Σωτῆρα μας Χριστό, ὀφείλουμε –μὲ ἡρωϊκὴ ὄντως διάθεσι– νὰ φυλάξουμε αὐτὴν ἀπὸ κάθε ἐμπαθῆ ταραχὴ καὶ ἀρνητικὴ διάθεσι. Τὰ πάθη εἶναι γιὰ ὅλους μας πηγὴ θλίψεως... Ἀλλ᾿ ὅμως, μεγαλύτερη θλῖψι αἰσθανόμεθα, ὅταν προσπαθοῦμε νὰ ἀποτινάξουμε τὸν βαρὺ ζυγὸν καὶ τὸ βαρὺ φορτίον τῶν παθῶν μας (πρβλ. Ματθ. ια΄ 30). Παρὰ ταῦτα, ἡ μεγάλη αὐτὴ θλῖψις μᾶς πλήττει συνήθως στὴν ἀρχὴ τῆς ἐν Χριστῷ προσπαθείας μας... Σὺν τῷ χρόνῳ ἡ Χάρις τοῦ Κυρίου μας θὰ μᾶς πλημμυρίζη, θὰ μᾶς ἐνισχύη καὶ θὰ μᾶς παρηγορῆ.

Οἱ Ἐντολὲς τοῦ Σωτῆρος μας, ἰδιαιτέρως μάλιστα ἡ Ἀγάπη, ὅταν ἐφαρμόζωνται ἐν ὑπομονῇ, ἐλευθερώνουν καὶ ζωογονοῦν τὴν ψυχή μας, τὴν γεμίζουν μὲ ἀνέκφραστη γαλήνη, εἰρήνη, εὐωδία καὶ γλυκύτητα... Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸν οἱ Ἐντολὲς χαρακτηρίζονται ὡς «ζυγὸς χρηστὸς (ἀπαλός)» καὶ «φορτίον ἐλαφρόν» (Ματθ. ια΄ 30). Εἶναι δὲ τόσο σπουδαία ἡ Ἀγάπη, ἡ Ἐντολὴ τῆς Ἀγάπης πρὸς τὸν πλησίον μας, τὸν Ἀδελφό μας, ὥστε τίθεται παραλλήλως καὶ μαζὶ μὲ τὴν Ἀγάπη πρὸς τὸν Κύριό μας καὶ Θεό μας. Στὴν τήρησι τῆς διπλῆς αὐτῆς Ἐντολῆς στηρίζεται τὸ πᾶν, «ὅλος ὁ Νόμος καὶ οἱ Προφῆται» (Ματθ. κβ΄ 40), δηλαδὴ ἡ σωτηρία μας. Ἔτσι ἐξηγεῖται, γιατὶ τὰ πονηρὰ πνεύματα μισοῦν τὴν κορυφαία αὐτὴν Ἐντολὴ καὶ μᾶς ὑποδουλώνουν στὴν Φιλαυτία καὶ μᾶς καταδυναστεύουν, ὥστε νὰ μὴν ἔχουμε διάθεσι γιὰ τὶς θυσίες, οἱ ὁποῖες ἀπαιτοῦνται γιὰ τὴν ἔξοδό μας ἀπὸ τὴν φρικτὴ φυλακὴ τοῦ ἀρρώστου καὶ ἐμπαθοῦς ἑαυτοῦ μας. Ἀλλ᾿ ἐμεῖς ἔχουμε μία ἀνεξάντλητη πηγὴ θάρρους... Εἶναι οἱ προτροπὲς τῶν Ἁγίων μας... Ἂς μὴ ραθυμοῦμε, ἂς μὴ λιποψυχοῦμε!... «Ἂς πολεμᾶμε», μᾶς συμβουλεύει ὁ Ἅγιος Ἰγνάτιος Μπριαντσιανίνωφ, «τὴν πεσμένη μας φύση, ὅταν αὐτὴ ἐναντιώνεται στὶς εὐαγγελικὲς Ἐντολές, μὴ θέλοντας νὰ ὑποταχθῆ στὸν Θεό.

Ἂς μὴ λιποψυχήσουμε, ὅσο ἄγριος καὶ ἂν εἶναι ὁ πόλεμος, ὅσο πεισματικὴ καὶ ἂν εἶναι ἡ ἀντίσταση τῆς φύσης μας. Μὲ σκληρὸ ἀγῶνα θὰ κατακτήσουμε τὴν νίκη. Πρέπει νὰ τὴν πάρουμε ὁπωσδήποτε! Ὁ Κύριος μᾶς προειδοποίησε γιὰ τὸν πόλεμο, ἀλλὰ μᾶς ὑποσχέθηκε καὶ τὴν νίκη. “Ἡ Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν”, εἶπε, “κερδίζεται μὲ τὴν βία καὶ τὴν κατακτοῦν αὐτοὶ ποὺ ἀσκοῦν βία στὸν ἑαυτό τους” (Ματθ. ια΄ 12)». (Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσιανίνωφ, Οἱ Εὐαγγελικὲς Ἐντολές, σελ. 69, ἐκδ. «Ἔαρ», Ἀθήνα 20222) γ. Γιατί «Μακάριος»; Ἐδῶ θὰ ἤθελα, ἐν εἴδει παρενθέσεως, νὰ θέσω ἕνα ἐρώτημα, τοῦ ὁποίου ἡ ἀπάντησις θὰ μᾶς βοηθήση νὰ συνειδητοποιήσουμε τὸ εὖρος τῆς Ἐγρηγόρσεως καὶ τὴν διάθεσι γιὰ θυσιαστικοὺς κόπους, μὲ σκοπὸ τὴν ἀπελευθέρωσί μας ἀπὸ τὴν καταθλιπτικὴ φυλακὴ τῆς Φιλαυτίας: Γιατί, ἆρά γε, εἶναι «Μακάριος ὁ δοῦλος, ὃν εὑρήσει γρηγοροῦντα» ὁ Ἐρχόμενος Νυμφίος; Ἂς προσέξουμε τὴν ἀπάντησι, ἡ ὁποία ἀναφέρεται σὲ ἑπτὰ βιωματικὲς καταστάσεις, τὶς ἑξῆς: «Πρῶτον: Γιατὶ μελετᾶ τὶς Ἅγιες Γραφὲς καὶ τὰ Κείμενα τῶν Ἁγίων Πατέρων καὶ προσπαθεῖ νὰ κάμη ὅσα διαβάζει πρᾶξι στὴν ζωή του. Δεύτερον: Γιατὶ ζῆ συνεχῶς μὲ πνεῦμα συντετριμμένο καὶ τεταπεινωμένο.

Τρίτον: Γιατὶ προσπαθεῖ νὰ εἶναι ἕτοιμος στὸ νὰ δώση “ καλὴν ἀπολογίαν ” ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, ὅταν τὸν καλέση ὁ Κύριος διὰ τοῦ θανάτου, ἀκόμη καὶ τοῦ ξαφνικοῦ.  Τέταρτον: Γιατὶ ἀγρυπνᾶ μὲ ταπείνωσι καὶ δάκρυα, συμμαζεύοντας ἔτσι τὸν νοῦ μέσα στὴν καρδιά. Πέμπτον: Γιατὶ ὅλη του ἡ σφοδρὴ ἀγάπη καὶ ἀφοσίωσις στρέφεται πρὸς τὸν Σωτῆρα Χριστὸ καὶ διὰ μέσου Αὐτοῦ πρὸς κάθε ἄνθρωπο καὶ πρὸς ὅλη τὴν κτίσι... Ἕκτον: Γιατὶ τηρεῖ τὸ κατὰ δύναμιν τὶς εὐαγγελικὲς Ἐντολὲς καὶ καλλιεργεῖ τὶς ἀντίστοιχες πρακτικές. Καὶ ἕβδομον: Γιατὶ συμμετέχει μετὰ φόβου Θεοῦ, πίστεως καὶ ἀγάπης στὰ σωστικὰ πανάγια Μυστήρια τῆς ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως καὶ τῆς θείας Κοινωνίας». (Πρωτ. Στεφ. Κ. Ἀναγνωστοπούλου, Πνευματικὲς Διαδρομὲς στοὺς Μακαρισμούς, σελ. 224, Πειραιὰς 2009) Αὐτὰ τὰ βιώματα εἶναι ὁ μεγαλύτερος πλοῦτος γιὰ τὸν κάθε Χριστιανό, ὁ ὁποῖος ἀγωνίζεται ἀνδρείως καὶ βιάζει τὸν ἑαυτόν του « ἐν ὑπομονῇ », γιὰ νὰ κερδίση τὴν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν. Τὸν εὐλογημένο αὐτὸν πιστὸν ὁ Κύριός μας θὰ καταστήση ὄχι μόνο ἐπιστάτη στὴν Οὐράνια Κληρονομία Του καὶ στὰ Ἀγαθὰ τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν, ἀλλὰ καὶ Συγκληρονόμον Του (πρβλ. Ρωμ. η΄ 17)... Θὰ μετάσχη τῆς Δόξης Του καὶ θὰ καθίση μαζί Του ἐπὶ τοῦ Θρόνου Του (πρβλ. Ιωάν. ιζ΄ 24 · Ἀποκαλ. γ΄ 21)!... 

δ. «Σεῖς ἀγωνισθήκατε...»! Ἂς περάσουμε ὅμως τώρα πλέον, σὲ μερικὰ πρακτικὰ παραδείγματα, προκειμένου νὰ ἀφομοιώσουμε καλύτερα τὸ ἀποψινό μας θέμα. «Κάποτε ὁ Γέρων Δανιὴλ καθάριζε καὶ ἐπεριποιεῖτο τὸ ὀστεοφυλάκιο τῆς Νέας Σκήτης στὸ Ἅγιον Ὄρος, χωρὶς γογγυσμὸ καὶ λογισμούς. Ἐνῶ καθάριζε λέγοντας καὶ τὴν εὐχή, σὲ μιὰ στιγμὴ ἀπευθύνεται στοὺς κεκοιμημένους, δηλαδὴ στὰ ὀστᾶ τους καὶ στὶς κεφαλές τους, καὶ τοὺς εἶπε: - Σεῖς ἀγωνισθήκατε ἐπὶ τῆς γῆς καὶ στεφανωθήκατε στοὺς Οὐρανούς. Εὔχεσθε καὶ γιὰ μᾶς, ἅγιοι Πατέρες!... Καὶ ἀκούσθηκε φωνὴ μέσα ἀπὸ τὰ ὀστᾶ, ποὺ τοῦ εἶπε: - Νὰ ἔχετε ἀγάπη!... Χωρὶς ἀληθινὴ ἀγάπη, κανένας δὲν σώζεται!...». (Πρωτ. Στεφ. Κ. Ἀναγνωστοπούλου, Ἐγὼ φταίω... Ἐσύ;, σελ. 201, Πειραιὰς 20192 ) Τί σημαίνουν, ἆρά γε, οἱ φράσεις: «Σεῖς ἀγωνισθήκατε» καὶ «Νὰ ἔχετε ἀγάπη»;... Ποιό εἶναι τὸ νόημα αὐτῆς τῆς ἐκπληκτικῆς Ἀποκαλύψεως; Θὰ μᾶς βοηθήση ὁ Ἀββᾶς Ἀχιλλᾶς στὴν κατανόησί της. «Παρέβαλέ τις τῶν Γερόντων τῷ Ἀββᾷ Ἀχιλλᾷ καὶ θεωρεῖ αὐτὸν ῥίψαντα αἷμα ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ καὶ ἠρώτησεν αὐτόν· Τί ἐστι τοῦτο, πάτερ; Καὶ εἶπεν ὁ γέρων, ὅτι λόγος ἐστὶν ἀδελφοῦ λελυπηκότος με καὶ ἠγωνισάμην τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι αὐτόν. Καὶ ἐδεήθην τοῦ Θεοῦ, ἵνα ἀρθῇ ἀπ᾿ ἐμοῦ. Καὶ γέγονεν ὁ λόγος αἷμα ἐν τῷ στόματί μου καὶ ἔπτυσα αὐτὸν καὶ ἀνεπάην καὶ τῆς λύπης ἐπελαθόμην». 

«Ἐπισκέφθηκε κάποιος ἀπὸ τοὺς Γέροντας τὸν Ἀββᾶ Ἀχιλλᾶ καὶ τὸν εἶδε νὰ φτύνει αἷμα ἀπὸ τὸ στόμα του καὶ τὸν ρωτάει: “Τί εἶναι αὐτό, πάτερ;”. Καὶ ἀποκρίθηκε ὁ Γέροντας: “Εἶναι λόγος Ἀδελφοῦ ποὺ μὲ λύπησε καὶ ἀγωνίσθηκα νὰ μὴν τὸ ἀνακοινώσω. Παρακάλεσα τὸν Θεὸ νὰ μὲ ἀπαλλάξει ἀπ᾿ αὐτό (τὴν θύμηση τῶν λόγων τοῦ Ἀδελφοῦ). Καὶ ἔγινε ὁ λόγος αἷμα στὸ στόμα μου καὶ τὸν ἔφτυσα. Ἔτσι βρῆκα τὴν ἀνάπαυσή μου καὶ λησμόνησα τὴν λύπη μου”». (Τὸ Μέγα Γεροντικό, τ. Β΄, σελ. 24-25, κεφάλαιο Δ΄, § 12, Πανόραμα Θεσσαλονίκης 1995) Ἐλπίζω, ὅτι ἡ ὀνομασία τῆς ἐνάτης βαθμίδος μὲ δύο λέξεις: Θυσιαστικὴ Ἀγάπη, νὰ γίνεται ὅλο καὶ περισσότερο κατανοητή. Ἐν τούτοις, εἶμαι βέβαιος, ὅτι δύο ἀκόμη σύγχρονά μας γεγονότα θὰ μᾶς βοηθήσουν νὰ ἀρχίσουμε –ἂν ὄχι ἀπόψε, ἀλλὰ ἀπὸ αὔριο– μία νέα πλέον βίωσι τῆς Ἀγάπης, ἡ ὁποία ἂν δὲν εἶναι ἐφευρετικὰ Θυσιαστική, τότε δὲν εἶναι λυτρωτική, ἀπελευθερωτικὴ καὶ θεραπευτική· δὲν εἶναι χριστοποιὸς καὶ θεοποιός. Διηγεῖται ἕνας Ἱερέας-Ἐξομολόγος· «Πρὶν χρόνια, κάποιος στὴν Ἐξομολόγησι μοῦ εἶχε πεῖ, ὅτι ἔκανε τὸ ἑξῆς: Στὸν γείτονά του ποὺ καταλάβαινε, ὅτι τὸν μισοῦσε καὶ τὸν φθονοῦσε, ἔστελνε κάθε τόσο ἀνωνύμως κάποιο δῶρο, στὸ ὁποῖο ἔγραφε: “Μὲ πολλὴ ἀγάπη”. Αὐτὸ κράτησε περίπου δύο χρόνια. Στὴν ἀρχή, ὅταν περνοῦσε ἀπὸ μπροστά του καὶ τὸν καλημέριζε, ὁ γείτονάς του τὸν ἔβριζε. 

Ὅμως ἐκεῖνος δὲν τὸ ἔβαζε κάτω. Δὲν δίστασε μάλιστα νὰ τὸν βοηθήση καὶ οἰκονομικὰ σὲ κάποιες δυσκολίες ποὺ ἀντιμετώπιζε. Καὶ ἐπειδὴ τίποτα δὲν μένει κρυφὸ μέχρι τέλους, κάποτε ἀποκαλύφθηκε, ὅτι αὐτὸς κρυβόταν πίσω ἀπ᾿ ὅλες αὐτὲς τὶς εὐεργεσίες. Καὶ ἔτσι λοιπόν, μπροστὰ στὴν Ἀγάπη, τελικὰ ὑποχώρησε ἡ ζήλεια καὶ ὁ φθόνος, ὅπως συμβαίνει καὶ μὲ κάθε κακία, ποὺ σὰν σκοτάδι διαλύεται ἀπὸ τὸ Φῶς τῆς Ἐντολῆς τοῦ Κυρίου μας». (Πρωτ. Στεφ. Κ. Ἀναγνωστοπούλου, «Τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς», σελ. 285, Πειραιὰς 20142) ε. Ἡ συνετὴ καὶ ἀνδρεία σύζυγος Θὰ ὁλοκληρώσω, Χάριτι Θεοῦ, τὴν ταπεινή μου προσπάθεια γιὰ ἕναν πρακτικὸ ὑπομνηματισμὸ τοῦ μεγάλου θέματος Θυσιαστικὴ Ἀγάπη μὲ μία ἀκόμη διήγησι, ὥστε νὰ μὴν μείνη καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἡ ἄσκησις τῆς Ἀγάπης αὐτῆς δὲν εἶναι μόνο ἕνα ἄθλημα τῶν Μοναχῶν, ἀλλὰ καὶ παντὸς Χριστιανοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπιθυμεῖ νὰ μιμηθῆ τὸν δι᾿ ἡμᾶς Παθόντα καὶ Σταυρωθέντα Σωτῆρα μας Χριστόν. «Ὁ Ὅσιος Παναγῆς Μπασιᾶς (Κεφαλληνία, 1801-1888, † 7η Ἰουνίου) εἶχε βαπτίσει τὴν ἀδελφὴ τοῦ Σπύρου Μηνιάτη, ποὺ λεγόταν Ρουμπῖνα.

Αὐτὴ παντρεύθηκε ἕνα πολὺ σκληρὸ καὶ βάναυσο ἄνδρα, ὁ ὁποῖος τὴν κακομεταχειριζόταν. Ἕνα μεσημέρι ἡ οἰκογένεια τοῦ Σπύρου καθόταν στὸ τραπέζι καὶ ἔτρωγε. Ξαφνικὰ βλέπουν μπροστά τους ἀναπάντεχα τὸν Ἅγιο, ποὺ ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν Σπύρο τοῦ εἶπε: - Ἔ! Τί κάθεσαι... Αὐτὴ τὴν στιγμὴ τὴν ἀδελφή σου τὴν Ρουμπῖνα τὴν δέρνει ἀπάνθρωπα ὁ ἄνδρας της. Καὶ δὲν φθάνει αὐτό, ἀλλὰ τῆς ἔσπασε καὶ τὸ χέρι της. Καὶ τὸ χειρότερο: ἔκανε τὰ γαμήλια Στέφανά τους κομμάτια... Καὶ συνέχισε ἀκόμα πιὸ ἔντονα: - Πλὴν ὅμως, ὁ πρῶτος Γάμος εἶναι Μυστήριο! Ἀκοῦς;... Μετὰ τὰ λόγια αὐτὰ ἔφυγε βιαστικά. Τὸ ἐπεισόδιο ποὺ τοὺς ἀνήγγειλε, γινόταν σ᾿ ἕνα χωριό, σὲ μακρινὴ ἀπόστασι, ἀλλὰ ὁ Σπύρος πίστεψε τὸν Ἅγιο καὶ στενοχωρήθηκε κατάκαρδα γιὰ τὴν ἀδελφή του. Σηκώθηκε ἀμέσως, ἑτοίμασε τὸ μουλάρι του καὶ ἔσπευσε νὰ πάη νὰ δῆ τί γίνεται στὸ σπίτι της. Ὅταν ἐκείνη τὸν εἶδε, τὸν δέχθηκε μὲ χαρὰ καὶ τοῦ εἶπε: - Πῶς, ἀδελφέ μου, τέτοια ὥρα, μεσημέρι μ᾿ αὐτὴ τὴν ζέστη τοῦ Ἰουλίου, ξεκίνησες γιὰ δῶ; Ὁ Σπύρος τὴν ρώτησε: - Ρουμπῖνα, ποῦ εἶναι ὁ ἄνδρας σου;... - Ἄχ, Σπύρο μου, εἶχε ξενύχτι ἀπόψε στὴν δουλειά του καὶ κουράσθηκε καὶ βγῆκε ἔξω νὰ συναντήση κανένα χωριανό, νὰ τοῦ περάση ἡ ὥρα. - Καλά, τὸ χέρι σου, τί ἔχει;... - Ἀδελφέ μου, αὐτὲς οἱ προβατῖνες, ὅταν πρόκειται νὰ βγοῦν ἔξω ἀπὸ τὸ μανδρί, κάνουν πολλὰ πηδήματα.

Μ᾿ ἔσπρωξαν, ἔπεσα καὶ κτύπησα. Μὰ δὲν εἶναι τίποτα... Ἔλα τώρα πᾶμε νὰ ξεκουρασθῆς καὶ τὸ ἀπόγευμα φεύγεις μὲ τὴν δροσιά. Μπαίνοντας στὸ σπίτι, ὁ Σπύρος ἀμέσως κοίταξε στὰ Εἰκονίσματα, γιατὶ διαρκῶς σκεπτόταν τὰ λόγια τοῦ Ὁσίου Παναγῆ. - Ρουμπῖνα, ποῦ εἶναι τὰ Στέφανά σου; Δὲν τὰ βλέπω... Ἡ ἀδελφή του, ποὺ δὲν ἤθελε νὰ διαλύση τὸν Γάμο της, δικαιολογεῖται καὶ λέει: - Σπύρο μου, μὲ τὶς δουλειές μου εἶχα καιρὸ νὰ ξεσκονίσω καὶ τὰ κατέβασα νὰ τὰ καθαρίσω. Ἡ γυναίκα προσπάθησε νὰ κρύψη τὴν ἄθλια συμπεριφορὰ τοῦ συζύγου της καὶ νὰ μὴ φανερώση τὴν ἀλήθεια. Ἀλλὰ ὁ ἀδελφός της, ποὺ ὅλα τὰ ἤξερε μὲ τὸ διορατικὸ χάρισμα τοῦ Ὁσίου, τῆς εἶπε: - Ἀδελφή μου. Σήκω νὰ φύγουμε, γιατὶ ὁ ἄνδρας σου εἶναι σκληρὸς καὶ σὲ βασανίζει. Ἐγὼ ἦρθα ἐδῶ, γιατὶ μᾶς ἀπεκάλυψε τὴν κατάστασί σου ὁ νουνός σου παπα-Μπασιᾶς. Ἔλα μαζί μου, ἡ ζωή σου ἐδῶ θὰ εἶναι μαρτύριο...

Ἡ Ρουμπῖνα ὅμως, συνετὴ καὶ ἀνδρεία στὴν ἀντιμετώπισι τῶν δυσκολιῶν τῆς ζωῆς, γνώριζε ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ διαλύση τὸ σπιτικό της. - Ἀδελφέ μου, τοῦ ἀπαντᾶ, ὅταν ὁ Θεὸς προστάζη, πρέπει νὰ τὰ ὑπομένω ὅλα. Ἔτσι ὁ Σπύρος Μηνιάτης ἔφυγε διαπιστώνοντας, ὅτι ὅλα τὰ λόγια τοῦ Ὁσίου ἦταν ἀληθινά». (Ἱερᾶς Μονῆς Παρακλήτου, Χαρίσματα καὶ Χαρισματοῦχοι, τ. Α΄, σελ. 90-92, Ὠρωπὸς Ἀττικῆς 19958).

Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί μου καὶ Ἀδελφές μου· Ζητῶ εἰλικρινὰ συγγνώμην, διότι ἀπόψε Σᾶς κατεπόνησα, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι θὰ αἰσθανθήκατε τὴν σοβαρότητα καὶ βαρύτητα τοῦ θέματός μας, τὸ ὁποῖο ἀπαιτοῦσε περισσότερο χρόνο. Εὐχαρίστως τώρα, ἂν ἔχετε κουράγιο, νὰ συζητήσουμε γιὰ τὴν Θυσιαστικὴ Ἀγάπη. Σᾶς εὐχαριστῶ!

Ὁ Μητροπολίτης 

† ὁ Ὠρωποῦ καὶ Φυλῆς Κυπριανὸς

* Εκ του περιοδικού της Ιεράς Μητρόπολης Ωρωπού και Φυλής «Ορθόδοξος Παρέμβασις», αρ, τεύχους 35, Δεκέμβριος 2025 - Φεβρουάριος 2026, εδώ!

ΤΟ ΣΠΗΛΑΙΟ ΤΗΣ ΒΗΘΛΕΕΜ ΚΡΥΒΕΙ ΤΗΝ ΜΕΤΑΝΟΙΑ

''...Ο Βασιλεύς της Δόξης γεννήθηκε πτωχός, άσημος και παρεπίδημος,
εκδιωγμένος,
και με μια -αντισυμβατικά- ''ανορθόδοξη'' αναγγελία εμφάνισης στον κόσμο τούτο.
Έγινε το πρώτο γενννοβολημένο βρέφος σε παγκόσμια,
που του επιβλήθηκε η ποινή του θανάτου,
ο διασυρμός, η απαξίωση και ο ευτελισμός,
ενώ ατένιζε για πρώτη φορά την ματαιόφρονη δυστοκία αυτή του κόσμου,
ως τέλειος Θεός
Τέτοια ανατρεπτική εξουδετέρωση και ειρηνική ρήξη
με τα καθιερωμένα
Μόνο
με την ολοκληρωτική πτωχεία,
τον υποδειγματικό και παραδειγματικό βίο
και την θυσιαστική -επί γνώσει- ταπεινωτική αυταπάρνηση...''
κυνηγημένος και προκηρυγμένος
κοινωνική διάσταση,
και ως τέλειος άνθρωπος.
της νομοκανονικής κοινωνίας δεν έχει ποτέ ξαναυπάρξει.
ο Βασιλεύς της Δόξης θα μπορούσε να κοινοποιήσει την τελεία Αγάπη,
την άνευ ορίων ακατάσχετη ελεημοσύνη,

Η γέννηση του Χριστού μας, ως η αποκαλυπτική τετοκυία του Θεού Λόγου και ως η μυστηριακή εμφάνιση της Καινής Διαθήκης εδράζεται εκπληκτικά ομοιόμορφα στην πιο ανατρεπτική πλατφόρμα των κοινωνικών ειωθότων, με το τρίπτυχο: Μετάνοια - Ακτημοσύνη - Ταπεινότητα και κοινή συνισταμένη όλων, αυτήν την μέγιστη Χριστομορφική Αγάπη.

Το παγωμένο, αχειροποίητο και λιτό σπήλαιο της Βηθλεέμ ενσαρκώνει την στρατευομένη Εκκλησία του Χριστού, που μέσα από την αυστηρή λιτότητα του χώρου, την πτωχή, διαδραστική πραγμάτωση της Θείας Γέννησης και τον παράδοξα ταπεινό ειρμό της Θείας Αποκάλυψης οριοθετεί την κοσμική απεξάρτηση και την πνευματική, αναβατική ανέλιξη. Ο Βασιλεύς της Δόξης γεννήθηκε πτωχός, άσημος και παρεπίδημος, εκδιωγμένος, κυνηγημένος και προκηρυγμένος και με μια -αντισυμβατικά- ''ανορθόδοξη'' αναγγελία εμφάνισης στον κόσμο τούτο. 

Έγινε το πρώτο γενννοβολημένο βρέφος σε παγκόσμια, κοινωνική διάσταση που του επιβλήθηκε η ποινή του θανάτου, ο διασυρμός, η απαξίωση και ο ευτελισμός, ενώ ατένιζε για πρώτη φορά την ματαιόφρονη δυστοκία αυτή του κόσμου, ως τέλειος Θεός και ως τέλειος άνθρωπος.Τέτοια ανατρεπτική εξουδετέρωση και ειρηνική ρήξη με τα καθιερωμένα της νομοκανονικής κοινωνίας δεν έχει ποτέ ξαναυπάρξει. Μόνο ο Βασιλεύς της Δόξης θα μπορούσε να κοινοποιήσει την τελεία Αγάπη, με την ολοκληρωτική πτωχεία, την άνευ ορίων ακατάσχετη ελεημοσύνη, τον υποδειγματικό και παραδειγματικό βίο και την θυσιαστική -επί γνώσει- ταπεινωτική αυταπάρνηση. 

Ιδού -λοιπόν- σε μια αχυρένια φάτνη, που την θέρμαινε ο αχνός των παγωμένων ζώων και την στόλιζε απερίφραστα το ιλαρό βλέμμα των ''πλούσιων'' ποιμένων συναντήθηκε, συγκατατέθηκε και συνταυτίσθηκε η Δόξα του Θεού με την Μηδαμινότητα του Κόσμου! Ένας Άναρχος και Παντοκράτορας Θεός αυτουποβιβάσθηκε σε έναν φθαρτό και γήινο άνθρωπο, καταβέβηκε σε μια νοσηρή και αυτοκαταστροφική κοινωνία και έθεσε εαυτόν στην καθολική περιφρόνηση και την ενοχική διαπόμπευση του κόσμου, μόνο και μόνο απλά για να τον σώσει! 

Ποιός -λοιπόν- λόγος θα μπορούσε να νοήσει, να καταγράψει και να αναδείξει αυτό το παραδοξότατο μυστήριο της τελείας Θυσίας, αφού ο ενεργών θυσιαζόμενος αντιπροσώπευε και ''κυοφορούσε'' την τέλεια Αγάπη! Ιδού φιλέορτοι και φιλακόλουθοι αδελφοί αναβαίνομεν εις το σπαργωμένο σπήλαιο της κεκοσμημένης Βηθλεέμ, εκεί που η Εσταυρωμένη αγάπη μας σαρκώνεται στο ιλαρό, συνετό κι απόκοσμο βλέμμα του θυσιαστικού Εμμανουήλ. Γιατι το σταυρικό μυστήριο της θυσίας αρχίζει με την ''ακριβή'' λιτότητα μιας αυτοσχέδιας και απόμακρης φάτνης, με την βουκολική μυρωδιά του άχυρου και των ταπεινών, πτωχών ποιμένων, με την ''θανατική'' παγωνιά της επαρχιακής υπαίθρου και το αθόρυβο μυστήριο αυτής της ανερμήνευτης, μυστηριακής παραδοξότητας. 

Ο μικρός Χριστός μας, το πλέον αντισυμβατικό πρόσωπο του κόσμου τούτου, ''σμιλεύθηκε'' με την πτωχεία, ''χειροτεχνήθηκε'' με την ταπεινότητα, ''σχεδιάστηκε'' με την λιτότητα και ''ολοκληρώθηκε'' με την αγάπη. Γι' αυτό και τα Ορθόδοξα Χριστούγεννα είναι -αποκλειστικά και μόνο- μυστηριακά πεποιημένη δεσποτική εορτή, συμπαντική πανήγυρις των απανταχού ορθοπραττούντων Ορθοδόξων, υπερκόσμιοι αίνοι και αγγελικοί ύμνοι, μεγάλοι άνθρωποι με παιδική καρδιά, ενήλικες που κούρσεψαν την συνειδησιακή και πιστωμένη πίστη και γονυπετείς μπουσουλούν θυσιαστικά κι αυτοί πάνω από την ζεστή και ''ανθοφορούσα'' φάτνη. 

Ο Χειμώνας της γέννησης του μικρού Εμμανουήλ είναι η Άνοιξη της ανάστασης του Κόσμου, εκεί που τα ξερά ρύκια και τα αειθαλή θυμάρια μετουσιώνονται σε μυρωμένες πασχαλιές και πολύχρωμους πανσέδες. Το σπήλαιο της Βηθλεέμ είναι το ενδεικτικό σύμβολο της θυσιαστικής ταπεινότητας και της θεοδώρητης πτωχείας. Ειλικρινά μακάριοι όσοι εννοήσουν, πως στα πέτρινα χρόνια που εγκολπώνουμε την ένδεια, τον ευτελισμό και την ταπείνωση, αυτά είναι καθαρτικοί και λυτρωτικοί κρουνοί θαυμαστής και χορηγημένης μετανοίας! Πως η μυστηριακή ζωή του ορθοπραττούντος Ορθοδόξου επιδιώκει την πτωχεία, ως ολική απεξαρτητοποίηση από υλικές και κοσμικές έξεις, φρονεί την ταπεινότητα ως το θεικό αντίδοτο στην διεφθαρμένη οίηση και απελευθερωμένη, ακηδεμόνευτη και χειραφετημένη καθαγιάζεται εξολοκλήρου από την ενδοεκκλησιαστική μετάνοια. 

Η θεατρικά υποκινούμενη, υποκριτική μας ''καλοσύνη'' προς τους αναξιοπαθούντες αδελφούς μας -μόνο κάθε χρόνο, τέτοιες μέρες- είναι δείγμα γραφής μιας τυπολατρικής, εθιμοτυπικής και εμπνευσμένης αφροσύνης στον κοσμικό και ψευδεπίγραφο κόσμο των ψευτοχριστουγέννων της Disneyland και του Santa Claus. Ολόκληρη η Σαρρακοστή των Χριστουγέννων είναι σπουδή και μαθητεία στην είδηση της Γέννησης, προσευχητική επιβολή επί των δεσμωτικών παθών μας, σάλπισμα αντίστασης στην έκπτωτη ζωή μας, εξαγορευτική απελευθέρωση και κοινωνίας αγάπης μπρος στο θυσιαστικό δισκοπότηρο του αμνοικού Ιησού μας. 

Δεύτε ίδωμεν λοιπόν αδελφοί, που εγεννήθη ο Χριστός! Ας Τον ψάξουμε στους απόκρυφους κρύπτες της καρδιάς μας, εκεί που χρόνια αποθησαυρίζαμε τα έργα και ημέρες του διαβόλου και φτιάξαμε έναν άφρονο, σχιζοειδή και διεφθαρμένο άνθρωπο, που σήμερα καταρρέει καταθλιπτικά στα λήμματα της αποστασίας. Εύχεσθε!

ΟΡΘΡΟΣ ΚΑΙ ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΡΥΠΝΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ (2025)

Ιερά Μονή Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης

Φυλή Αττικής

Η ΚΑΤΑ ΣΑΡΚΑ ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΚΑΙ ΘΕΟΥ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΟΣ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

25 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ

Tω αυτώ μηνί KE΄, η κατά σάρκα Γέννησις του Kυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Iησού Xριστού.

Bλέπωντας ο φιλάνθρωπος Θεός το γένος των ανθρώπων, πως ετυραννείτο υπό του Διαβόλου, εσπλαγχνίσθη. Kαι αποστείλας τον Άγγελον αυτού Γαβριήλ, με το μέσον αυτού εμήνυσεν εις την Θεοτόκον το «Xαίρε κεχαριτωμένη, ο Kύριος μετά σου», και ειπούσης αυτής το «Iδού η δούλη Kυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου», ευθύς συνελήφθη εν τη αχράντω και παρθενική μήτρα αυτής ο Yιός και Λόγος του Θεού, και Kύριος ημών Iησούς Xριστός. Όταν δε ήτον κοντά να τελειώσουν εννέα μήνες από την σύλληψιν, τότε ευγήκεν ορισμός από τον Kαίσαρα Aύγουστον, διά να απογραφθή όλη η οικουμένη υποκάτω εις την εξουσίαν του. Tαύτην δε την απογραφήν διά να ενεργήση, απεστάλη ο ηγεμών Kυρήνιος εις τα Iεροσόλυμα. Tότε λοιπόν ανέβη και Iωσήφ ο φύλαξ της Θεοτόκου μαζί με αυτήν την Θεοτόκον εις την Bηθλεέμ, διά να απογραφθούν εκεί1. Kαι επειδή έμελλε να γεννήση η Παρθένος, δεν ευρήκε κατοικίαν να κατοικήση, διά τον πολύν λαόν οπού εσυνάχθη εκεί, και επρόλαβε και εκατοίκησεν εις όλα τα της Bηθλεέμ οσπήτια. Διά τούτο εμβήκε μέσα εις ένα πτωχικόν σπήλαιον. Kαι εκεί εγέννησεν αφθόρως τον Kύριον ημών Iησούν Xριστόν, και εσπαργάνωσεν ως Bρέφος, τον Kτίστην των απάντων. Kαι έβαλεν αυτόν επάνω εις την φάτνην των αλόγων ζώων. Διατί έμελλε να ελευθερώση ημάς από την αλογίαν2. (Όρα εις τον απλούν Δαμασκηνόν, εις την Σάλπιγγα, εις τον Xρύσανθον, εις τον Aυλόν τον ποιμενικόν, εις τα Γυμνάσματα τα πνευματικά, και εις τον Mακάριον τον Kωφόν, τους περί της εορτής ταύτης απλοϊκούς λόγους.)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Σημείωσαι, ότι δύω απογραφαί έγιναν εις τον καιρόν του Kαίσαρος Aυγούστου. Πρώτη και δευτέρα. Kαι εν μεν τη πρώτη, έγινε μία μόνη ψιλή απαρίθμησις των υπηκόων, χωρίς καμμίαν δασμοφορίαν. Tαύτην δε την πρώτην απογραφήν αναφέρει μεν ο Eυαγγελιστής Λουκάς, λέγων· «Αύτη η απογραφή πρώτη εγένετο, ηγεμονεύοντος της Συρίας Kυρηνίου» (Λουκ. β΄, 2). Δεν αναφέρει δε ο Iώσηπος ταύτην, ένα μεν, διατί δεν ανήκεν εις τον Hρώδην. Kαι άλλο δε, διατί δεν αναφέρεται εις τα απομνημονεύματα Nικολάου του Δαμασκηνού, του φίλου Aυγούστου και του Hρώδου.

Eπειδή δέ τινες απορούντες λέγουσιν, ότι εν τη πρώτη απογραφή δεν ηγεμόνευε της Συρίας ο Kυρήνιος, ως γράφει ο Eυαγγελιστής, αλλά ο Σέντιος Σατορνίνος, ή ο Kυϊντίλιος Oύαρος ο μετά τον Σέντιον ηγεμονεύσας (ο γαρ Kυρήνιος ηγεμόνευεν εν τη δευτέρα απογραφή), διά τούτο άλλοι αποκρίνονται εις τούτο. Ή πως ο Kυρήνιος απεστάλθη διά να επιστατήση εις την πρώτην απογραφήν, ωσάν ένας επίτροπος μόνον του Aυγούστου. Ή το, αύτη η απογραφή πρώτη εγένετο, το, πρώτη λέγω τούτο, πρέπει να νοηθή αντί του προτίτερα εγένετο κατά τον χρόνον της ηγεμονίας του Kυρηνίου. Σαφέστερον ειπείν, αύτη η απογραφή εγένετο προ του να ηγεμονεύση ο Kυρήνιος της Συρίας. Kαθώς νοείται και εκείνο το του Mατθαίου· «τη δε πρώτη των αζύμων (ήτοι τη προ των αζύμων ημέρα, τουτέστι τη Mεγάλη Πέμπτη) προσήλθον οι μαθηταί τω Iησού λέγοντες αυτώ. Πού θέλεις ετοιμάσωμέν σοι φαγείν το Πάσχα;» (Mατθ. κϛ΄, 17).

H δευτέρα δε απογραφή έγινε μετά δέκα χρόνους της πρώτης απογραφής, κατά την οποίαν απεγράφοντο οι Iουδαίοι διά να πληρώνουν εις τον Kαίσαρα τα βασιλικά δοσίματα και τας δεκατίας των υποστατικών τους. Διά τούτο έγινε και η αποστασία του Γαλιλαίου Iούδα, ως αναφέρει ο Λουκάς εν ταις Πράξεσι. Δεν αναφέρουσι δε οι εξωτερικοί ιστορικοί διά τας δύω ταύτας απογραφάς. Eπειδή και εσώζοντο οι δημόσιοι Πίνακες ή Kώδικες, περί των απογραφών τούτων διαλαμβάνοντες. Όθεν ήτον το πράγμα πασίδηλον. Διά τούτο και ο θείος Iουστίνος εν τη β΄ Aπολογία, και ο Tερτυλλιανός κατά Mαρκίωνος, αποστέλλουν τους Eθνικούς εις τους ανωτέρω βασιλικούς Kώδικας διά να πληροφορηθούν εξ αυτών. (Όρα εις την νεοτύπωτον Eκατονταετηρίδα, σελ. 12.)

2. Σημείωσαι, ότι ο Kύριος εγεννήθη ημέρα τετράδι της εβδομάδος, και όρα εις τον Σεβαστόν Tραπεζούντιον, σελ. 128. Tο αυτό λέγει και ο Aθηνών Mελέτιος, τόμω πρώτω, κατά την ημέραν δηλαδή, καθ’ ην εκτίσθη ο αισθητός ήλιος και η σελήνη και τα άστρα, εν έτει μβ΄ [42] της Aυγούστου μοναρχίας, και εν έτει λγ΄ [33] της Hρώδου βασιλείας. Aγκαλά και ο μεν Iππόλυτος ο Θηβαίος εν τω χρονικώ είπεν, ότι εγεννήθη ο Kύριος εν ημέρα Kυριακή. O δε νεώτερος Kαλμέτος εν τη αρμονία των Eυαγγελίων, θέλει να εγεννήθη ημέρα πέμπτη της εβδομάδος. (Όρα εν τη νεοτυπώτω Eκατονταετηρίδι του κυρού Eυγενίου.) Ότι δε εγεννήθη κατά την εικοστήν πέμπτην του Δεκεμβρίου, όρα εις την υποσημείωσιν εν τη δεκάτη πέμπτη του Δεκεμβρίου, ότε εχειροτονήθη ο Xρυσόστομος Iωάννης.

Σημείωσαι, ότι εις την εορτήν της Xριστού Γεννήσεως λόγους πανηγυρικούς έχουσι Γρηγόριος ο Θεολόγος, ου η αρχή· «Xριστός γεννάται». O Mέγας Bασίλειος, ου η αρχή· «Xριστού γέννησις η μεν οικεία και πρώτη». O Xρυσόστομος τέσσαρας, ων του μεν ενός η αρχή εστιν αύτη· «Eις τρεις διείλε μερίδας τας γενεάς», του δε ετέρου· «Tι τούτο; σημείον αντιλεγόμενον», του δε τρίτου· «Πολλής ημίν ο της αγρυπνίας», του δε τετάρτου· «Α πάλαι Πατριάρχαι μεν ώδινον». Γρηγόριος ο Nύσσης, ου η αρχή· «Σαλπίσατε εν νεομηνία σάλπιγγι». O Δαμασκηνός, ου η αρχή· «Oπόταν το έαρ επέλθη». (Σώζονται πάντες εν τη Λαύρα, και εν τω Kοινοβίω του Διονυσίου.) Aλλά και ο Πρόκλος εγκώμιον έχει εις αυτήν. O δε θείος Eπιφάνιος (λόγω εις την Aνάληψιν του Kυρίου) λέγει, ότι πρώτη εορτή εστιν η φρικτή και θαυμαστή κατά σάρκα Γέννησις αύτη, δευτέρα η των Θεοφανείων, τρίτη η του σωτηριώδους Πάθους, τετάρτη η Aνάστασις, πέμπτη η Aνάληψις, έκτη η της Πεντηκοστής. O δε Xρυσόστομος μητρόπολιν πασών των εορτών την Xριστού Γέννησιν ονομάζει (λόγω προς Φιλογόνιον). Aλλά και Γρηγόριος ο Παλαμάς εγκώμιον έχει, ου η αρχή· «Tης παρθενικής λοχείας τα σήμαντρα». (Σώζεται εν τη Λαύρα και εν τω πρώτω πανηγυρικώ της Iεράς Mονής του Bατοπαιδίου). Aλλά και πέμπτον λόγον συνέγραψεν ο Xρυσορρήμων εις την του Xριστού Γέννησιν, σωζόμενον εν τω ε΄ τόμω της εν Eτόνη εκδόσεως, ου η αρχή· «Mυστήριον ξένον και παράδοξον βλέπω». Aπό τούτο φαίνεται ότι ερανίσθη και ο Kοσμάς τον ειρμόν της ενάτης ωδής του εις την Xριστού Γέννησιν Kανόνος, ήτοι το «Mυστήριον ξένον ορώ και παράδοξον». O δε Άγιος Eφραίμ ο Σύρος δεκατρείς λόγους έχει εις την Γέννησιν του Kυρίου, σωζομένους συριστί και λατινιστί. Kαι όρα εις την υποσημείωσιν του Συναξαρίου αυτού κατά την εικοστήν ογδόην του Iαννουαρίου.

(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005).

Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού

ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΔΑΦΝΗ: Ο ΟΡΘΡΟΣ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ (25 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1920)

Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ

ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ: ΔΕ ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ. ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗΣΕ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ!

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΣΤΟΥΣ ΕΙΡΜΟΥΣ ΤΟΥ ΠΕΖΟΥ ΚΑΝΟΝΟΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΗΣΕΩΣ

ΥΠΟΜΝΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΦΗΤΕΙΑΣ ΤΟΥ ΗΣΑΪΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚ ΠΑΡΘΕΝΟΥ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ

ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ: ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΣ ΑΓΙΟΓΡΑΦΟΣ 

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ & ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Β': ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΡΥΠΝΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ (2022)

ΑΓΡΥΠΝΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΣΤΗΝ Ι. Μ. ΑΓΙΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ & ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ (2022)

Ι. ΧΑΛΚΟΥΣΗ ΕΚ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ <<ΛΟΓΟΣ>> ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ (1908): ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗ: Η ΤΑΠΕΙΝΟΦΡΟΣΥΝΗ ΣΤΟΛΗ ΘΕΟΤΗΤΟΣ ΕΣΤΙΝ

ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ: ΧΡΙΣΤΟΣ ΓΕΝΝΑΤΑΙ

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΩΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΦΥΛΗΣ κ. ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ Β':  ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΡΥΠΝΙΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ (2021)

ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ: Η ΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΗΤΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΤΑΠΕΙΝΟΦΡΟΣΥΝΗ

ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: ΝΑ ΠΟΥ Ο ΠΑΛΑΙΟΣ ΤΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΘΕΟΣ ΕΓΙΝΕ ΠΑΙΔΙ!

ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗ (1863 - 1935): Ο ΚΑΛΟΓΗΡΟΣ

ΑΓΙΟΥ ΝΕΟΦΥΤΟΥ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ: ΠΑΙΔΙΟΝ ΕΓΕΝΝΗΘΗ ΗΜΙΝ ΚΑΙ ΥΙΟΣ ΘΕΟΥ ΕΔΟΘΗ ΗΜΙΝ

Δ. Ι. ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ (28 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1908): ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΣΤΑ ΧΙΟΝΙΑ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ: ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Ο ΟΡΘΡΟΣ ΚΑΙ Η ΘΕΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΑΓΙΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ, ΦΥΛΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ (2021)

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ: ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΤΟΥ ΤΕΜΠΕΛΗ

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΑΓΙΩΝ ΑΓΙΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ & ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ (2008)

ΝΙΚΟΛΑΟΥ Α. ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ: ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΤΩΝ ΟΡΦΑΝΩΝ (1957)

ΕΚ ΤΟΥ C.D. ''ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ - ΕΟΡΤΙΟ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ - ΥΜΝΟΙ ΚΑΙ ΚΑΛΛΑΝΤΑ'': ΑΛΑΛΑΞΑΤΕ ΤΩ ΚΥΡΙΩ ΠΑΣΑ Η ΓΗ ΑΛΛΗΛΟΥΙΑ

ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ: Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΕΦΗΜΕΡΙΣ '' Ο ΛΟΓΟΣ'' ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ (1908): ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗ: ΘΥΜΙΣΕΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΜΙΑΣ ΑΛΛΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΒΕΛΛΙΑΝΙΤΗ ΕΚ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ <<ΕΜΠΡΟΣ>> ΤΗΣ 25ης ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1921: Ο ΚΑΛΟΓΗΡΟΣ

ΕΚ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ <<ΠΑΡΑ ΤΗΝ ΛΙΜΝΗΝ>>: Η ΓΛΥΚΗΤΑΤΗ ΖΕΣΗ ΤΟΥ ΜΙΚΡΟΥ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ (2008)

ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗ: ΕΙΣ ΤΗΝ ΓΕΝΝΗΣΙΝ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΕ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΧΑΡΑ ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟ ΜΑΣ ΣΤΙΣ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΤΟΥ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ

ΦΩΤΗ ΚΟΝΤΟΓΛΟΥ: ΤΟ ΒΛΟΓΗΜΕΝΟ ΜΑΝΤΡΙ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΤΟΥ ΑΠΛΟΥ

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΒΟΙΩΤΙΑΣ κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ: ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΗΝ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ: ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΜΑΝΔΡΑΚΙ

ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΑΓΙΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ, ΦΥΛΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ: ''ΝΑ ΤΑ ΠΟΥΜΕ;'' 

ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΒΟΙΩΤΙΑΣ κ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ 22 (4) ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΕΚΚΛ. ΗΜ.

ΑΓΙΟΥ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ ΜΟΣΧΑΣ: ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ

...ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΛΑΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΜΩΝΟΣ κ. ΚΛΗΜΕΝΤΟΣ: ΓΙΑ ΤΑ ΜΟΝΑΔΙΚΑ ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΣ (2025)

ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΒΑΣΙΕΣ ΤΟΥ ΟΡΘΡΟΥ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΟΡΩΔΙΑ ΤΩΝ ΑΓΙΟΚΥΠΡΙΑΝΙΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ

Ιερά Μονή Αγίων Κυπριανού και Ιουστίνης, Φυλή Αττικής

Ο ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ

 

«Τοῦ δὲ Ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας ἐν ἡμέραις Ἡρῴδου τοῦ βασιλέως, ἰδοὺ μάγοι ἀπὸ ἀνατολῶν παρεγένοντο εἰς Ἱεροσόλυμα λέγοντες· ποῦ ἐστιν ὁ τεχθεὶς βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; εἴδομεν γὰρ αὐτοῦ τὸν ἀστέρα ἐν τῇ ἀνατολῇ καὶ ἤλθομεν προσκυνῆσαι αὐτῷ(:Όταν λοιπόν ο Ιησούς γεννήθηκε στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας τις ημέρες του βασιλιά Ηρώδη, ιδού σοφοί αστρονόμοι από τα μέρη της ανατολής ήλθαν στα Ιεροσόλυμα και άρχισαν να ρωτούν: ‘’Πού είναι ο βασιλιάς των Ιουδαίων που τώρα τελευταία γεννήθηκε; Διότι είδαμε το αστέρι Του να ανατέλλει και να δίνει έτσι την είδηση για τη γέννηση του νέου βασιλιά και ήρθαμε να Τον προσκυνήσουμε’’)» [Ματθ.2,1-3].

Μας χρειάζεται, αδελφοί μου, πολλή αγρυπνία, πολλές προσευχές, ώστε να μπορέσουμε να εξετάσουμε ικανοποιητικά αυτό το χωρίο και να μάθουμε ποιοι είναι αυτοί οι μάγοι και από πού ήλθαν και πώς και ποιος τους έπεισε και τι ήταν αυτό το αστέρι. Καλύτερα όμως, εάν θέλετε, ας αναφέρουμε πρώτα όσα λέγουν οι εχθροί της αλήθειας· διότι Του επιτέθηκε με τόση σφοδρότητα ο διάβολος, ώστε τόλμησε να εξοπλίσει αυτούς και από το χωρίο τούτο εναντίον των λόγων της αληθείας. Τι λέγουν λοιπόν; Ισχυρίζονται τάχα το εξής: «Ιδού, το γεγονός ότι φάνηκε αστέρι και όταν γεννήθηκε ο Χριστός, μαρτυρεί ότι η αστρολογία γνωρίζει την αλήθεια». Αφού γεννήθηκε λοιπόν κατά τα αστρολογικά δεδομένα, πώς απέδειξε την αστρολογία ανάξια λόγου, πώς κατήργησε την πίστη στην μοίρα, πώς αποστόμωσε τους δαίμονες, πώς εξαφάνισε την πλάνη και εξουδετέρωσε κάθε είδους μαγεία;

Τι έμαθαν όμως οι μάγοι από το αστέρι εκείνο; Ότι ήταν βασιλέας των Ιουδαίων; Αλλά, όπως είπε στον Πιλάτο, δεν ήταν βασιλέας σε εγκόσμιο βασίλειο: «ἡ βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου(: η βασιλεία η δική μου δεν προέρχεται από τον κόσμο τούτο, ούτε στηρίζεται πάνω σε κάποια ανθρώπινη θέληση ή κοσμική δύναμη)»[Ιω. 18,36]. Και πράγματι δεν παρουσίασε τίποτε σχετικό. Δεν είχε κοντά Του ούτε σωματοφύλακες, ούτε υπασπιστές, ούτε άλογα, ούτε ζεύγος ημιόνων ούτε άλλο τίποτε παρόμοιο, αλλά ζούσε ως ασήμαντος και πτωχός και είχε μαζί του δώδεκα απλούς ανθρώπους.

Αλλά και αν γνώριζαν ότι είναι βασιλέας, γιατί πήγαν να Τον συναντήσουν; Διότι δεν είναι βέβαια έργο της αστρολογίας να γνωρίζει από τα άστρα ποιοι γεννήθηκαν, αλλά, όπως λέγουν, να προφητεύει δια των άστρων τα μέλλοντα. Αυτοί όμως δεν παρευρέθησαν όταν γεννούσε η μητέρα, ούτε γνώριζαν τον χρόνο, κατά τον οποίο γεννήθηκε ο Χριστός, ούτε στηρίχτηκαν στον χρόνο της γεννήσεως για να υπολογίσουν από την κίνηση των αστέρων τα μέλλοντα να συμβούν. Αντιθέτως, επειδή είδαν πριν από πολύ καιρό ένα αστέρι που παρουσιάστηκε επάνω από την πατρίδα τους, ήλθαν για να δουν τον Νεογέννητο, πράγμα το οποίο δημιουργεί πολύ μεγαλύτερες απορίες από το πρώτο· διότι τι τους έπεισε, ποια ωφέλεια περίμεναν, ώστε να έλθουν από τόση απόσταση να προσκυνήσουν τον βασιλέα;

Και αν ακόμη επρόκειτο να είναι δικός τους βασιλέας και πάλι δεν ήταν λογικό αυτό που έκαναν. Διότι, εάν γεννιόταν σε κάποια βασιλική αυλή και ήταν βασιλέας ο πατέρας του, θα έλεγε κανείς ότι έκαναν καλά που ήλθαν να προσκυνήσουν το νεογέννητο, για να κολακεύσουν τον πατέρα, και ότι με αυτή την ενέργειά τους εξασφάλισαν εκ των προτέρων μεγάλες πιθανότητες για μελλοντική εύνοια. Τώρα όμως γιατί ξεκίνησαν για τόσο μακρινό ταξίδι και πρόσφεραν δώρα, αφού δεν ανέμεναν να γίνει δικός τους βασιλέας, αλλά ενός παράξενου λαού, που κατοικούσε σε πολύ μεγάλη απόσταση από την πατρίδα τους;

Και αφού μάλιστα επρόκειτο να είναι επικίνδυνη η όλη ενέργειά τους; Διότι και ο Ηρώδης ταράχθηκε πάρα πολύ όταν το άκουσε και όλος ο λαός ανησύχησε, όταν άκουσε όλα όσα έλεγαν αυτοί. «Αλλά δεν τα προέβλεψαν», θα έλεγε κάποιος, «αυτά». Αυτό όμως δεν είναι λογικό· διότι, και πολύ ανόητοι αν ήσαν, δεν έπρεπε να αγνοούν τούτο, ότι, αν φθάσουν σε χώρα που έχει βασιλέα και ανακοινώσουν όσα γνωρίζουν και πουν ότι υπάρχει κάποιος άλλος βασιλέας που μόλις γεννήθηκε και όχι ο κάτοχος του θρόνου, δεν θα επέσυραν άπειρες φορές εναντίον τους τον θάνατο;

Και γενικώς, γιατί ήλθαν και προσκύνησαν ένα παιδί που βρισκόταν στα σπάργανα; Διότι, αν βρισκόταν στην ανδρική ηλικία, θα μπορούσε να ισχυρισθεί κανείς ότι εξέθεσαν τους εαυτούς τους σε φανερό κίνδυνο, διότι ανέμεναν να ευεργετηθούν από Αυτόν, αν και θα ήταν πολύ παράλογο, Πέρσες αυτοί, αλλόθρησκοι, που δεν είχαν τίποτε κοινό με τους Ιουδαίους, να θέλουν να αφήσουν τα σπίτια τους και την πατρίδα και τους συγγενείς και τους δικούς τους και να γίνουν οικειοθελώς υπήκοοι ξένου βασιλέως.

Και αν αυτό είναι παράλογο, ακόμη περισσότερο παράλογα είναι τα υπόλοιπα. Ποια είναι λοιπόν αυτά; Το ότι επέστρεψαν αμέσως, αφού ήλθαν τόσο μακριά από την πατρίδα τους και προσκύνησαν και ανησύχησαν τους πάντες. Και με δυο λέξεις, ποιο βασιλικό σύμβολο είδαν, αφού είδαν μια καλύβα με φάτνη και ένα παιδί στα σπάργανα και μια πτωχή μητέρα; Σε ποιον πρόσφεραν τα δώρα και γιατί; Μήπως υπήρχε νόμος και έθιμο να προσκυνούν τους νεογέννητους βασιλείς, όπου και αν γεννήθηκαν; Μήπως γύριζαν συνεχώς όλη την οικουμένη και προσκυνούσαν πριν ακόμη να ανέβουν στον θρόνο, εκείνους που γνώριζαν ότι από μικροί και ασήμαντοι θα γίνουν βασιλείς; Κανείς δεν μπορεί να προβάλλει παρόμοιο ισχυρισμό.

Τότε γιατί Τον προσκύνησαν; Εάν για το παρόν, τι περίμεναν να κερδίσουν από ένα νήπιο και μία πτωχή μητέρα; Εάν για το μέλλον, πώς γνώριζαν ότι θα συγκρατήσει στη μνήμη του το παιδί, που το προσκύνησαν όταν βρισκόταν στα σπάργανα, όσα έγιναν τότε; Και εάν επρόκειτο να του το υπενθυμίσει η μητέρα Του, και πάλι δεν πρέπει να τιμηθούν, αλλά να τιμωρηθούν, διότι έριξαν το νήπιο σε φανερό κίνδυνο. Εξαιτίας τους ταράχθηκε ο Ηρώδης και το αναζητούσε και ερευνούσε και προσπαθούσε να το εξοντώσει. Και σε κάθε περίπτωση εκείνος που αποκαλύπτει ότι ένας κοινός άνθρωπος μικρής ηλικίας πρόκειται να γίνει βασιλέας, δεν κάνει τίποτε άλλο παρά τον παραδίδει στη σφαγή και του ανάπτει μυρίους πολέμους.

Είδες πόσα παράλογα παρουσιάζονται, αν εξετάσουμε το ευαγγελικό χωρίο με τα ανθρώπινα μέτρα και κατά τον συνηθισμένο τρόπο; Και δεν είναι μόνο αυτά, αλλά θα ήταν δυνατό να αναφέρω περισσότερα, τα οποία απαιτούν περισσότερη συζήτηση, από όση απαιτούν όσα ανέφερα.

Αλλά για να μην σας κάνουμε, με την έκφραση της μιας απορίας κατόπιν της άλλης, να αισθάνεστε ιλίγγους, ας προχωρήσουμε τώρα στη λύση των αποριών. Ας προσπαθήσουμε να λύσουμε πρώτα το ζήτημα του αστέρος· διότι αν μάθουμε τι ήταν το αστέρι και ποια η προέλευσή του και αν ήταν και αυτό ένα από τα πολλά ή διαφορετικό από τα άλλα και αν ήταν πράγματι αστέρι ή μόνον φαινομενικώς αστέρι, θα κατανοήσουμε εύκολα και όλα τα άλλα.

Από πού όμως θα τα μάθουμε αυτά; Από το ίδιο το κείμενο. Είναι βεβαίως φανερό από την πορεία του κατ' αρχήν ότι το αστέρι αυτό δεν ήταν ένα από τα πολλά ή καλύτερα δεν ήταν, κατά την γνώμη μου τουλάχιστον, αστέρι, αλλά κάποια αόρατη δύναμη που έλαβε μορφή άστρου· διότι, είναι βεβαιότατο, δεν υπάρχει αστέρι που να ακολουθεί αυτήν την πορεία, αλλά και ο ήλιος και η σελήνη και όλα τα άλλα αστέρια τα βλέπουμε να προχωρούν από την ανατολή προς την δύση. Αυτό όμως πήγαινε από τον βορρά προς τον νότο· διότι αυτός είναι ο προσανατολισμός της Παλαιστίνης από την Περσία.

Στο ίδιο συμπέρασμα οδηγεί και η εξέταση της ώρας· διότι δεν φάνηκε τη νύχτα, αλλά το μεσημέρι, όταν ο ήλιος ήταν ολόλαμπρος. Τούτο δεν είναι δυνατόν να συμβεί όχι μόνον με τα αστέρια, αλλά ούτε με τη σελήνη· διότι και αυτή, αν και είναι πολύ μεγαλύτερη από όλα, κρύπτεται και εξαφανίζεται αμέσως, μόλις φανούν οι ακτίνες του ήλιου. Αυτό το αστέρι όμως νίκησε με την υπερβολική λαμπρότητά του τις ακτίνες του ήλιου και απεδείχθη φωτεινότερο από εκείνες και έλαμψε περισσότερο μέσα στο τόσο φως.

Τρίτο αποδεικτικό στοιχείο είναι ότι κρυβόταν και επανεμφανιζόταν πάλι· διότι φαινόταν και οδηγούσε τους μάγους κατά την πορεία τους μέχρι την Παλαιστίνη. Όταν έφθασαν όμως στα Ιεροσόλυμα, κρύφτηκε. Έπειτα φανερώθηκε πάλι, όταν επρόκειτο να αναχωρήσουν, αφού ανακοίνωσαν στον Ηρώδη την αιτία της αφίξεώς τους και τον αποχαιρέτησαν. Αυτά αποδεικνύουν ότι δεν πρόκειται για κίνηση άστρου, αλλά για κίνηση κάποιας πολύ λογικής δυνάμεως· διότι δεν είχε κάποια μόνιμη πορεία, αλλά κινιόταν όταν έπρεπε να κινείται, σταματούσε όταν έπρεπε να σταματά και ρύθμιζε τα πάντα όπως έπρεπε, όπως η στήλη της νεφέλης, που σταματούσε ή έκανε το στρατόπεδο των Ιουδαίων να ξεκινήσει όποτε χρειαζόταν.

Τέταρτο στοιχείο, από το οποίο μπορεί κανείς να γνωρίσει καλώς τα πράγματα, είναι ο τρόπος, με τον οποίο τους οδηγούσε· διότι δεν τους οδηγούσε από τον ουρανό. Διότι δεν ήταν δυνατό να κατατοπίζονται αυτοί με αυτόν τον τρόπο. Αλλά κατέβαινε χαμηλά και τους οδηγούσε· διότι γνωρίζετε καλώς ότι δεν είναι δυνατόν να κάνει ένα αστέρι γνωστό ένα τόπο τόσο μικρό, όσο είναι ορθό να κατέχει μία καλύβα ή μάλλον όσο είναι λογικό να κατέχει το σώμα ενός νηπίου. Επειδή λοιπόν το ύψος του αστέρος είναι πολύ μεγάλο, δεν ήταν δυνατό να επισημάνει και να κάνει γνωστό στους επιθυμούντες να δουν ένα τόσο μικρό τόπο. Αυτό είναι δυνατό να το αντιληφθεί κανείς και από την σελήνη, η οποία, αν και είναι πολύ μεγαλύτερη από τα άστρα, δίδει την εντύπωση σε όλους τους κατοίκους της γης, που είναι διασκορπισμένοι σε όλη την επιφάνεια της γης, ότι βρίσκεται κοντά τους.

Πες μου, λοιπόν, πώς θα έδειχνε το αστέρι ένα τόπο μικρό όσο μία φάτνη και μία καλύβα, αν δεν άφηνε το ύψος εκείνο και δεν κατέβαινε κάτω και δεν σταματούσε ακριβώς επάνω από την κεφαλή του παιδιού; Τούτο ασφαλώς υπονοούσε και ο Ευαγγελιστής όταν έλεγε: «καὶ ἰδοὺ ὁ ἀστὴρ ὃν εἶδον ἐν τῇ ἀνατολῇ προῆγεν αὐτούς, ἕως ἐλθὼν ἔστη ἐπάνω οὗ ἦν τὸ παιδίον(:και να , το υπερφυσικό αστέρι που έλαμπε και την ημέρα, το ίδιο αστέρι που είδαν εξαρχής στην ανατολή του, πήγαινε μπροστά από αυτούς, μέχρι που ήλθε και στάθηκε πάνω από το σπίτι που ήταν το παιδί)»[Ματθ.2,9]. Βλέπεις με πόσα αποδεικνύεται ότι το άστρο αυτό δεν ήταν ένα από τα πολλά που υπάρχουν στον ουρανό και ότι δεν φαινόταν να ακολουθεί την φυσική τάξη;

Αλλά γιατί φάνηκε; Για να καυτηριάσει την αναισθησία των Ιουδαίων και να τους αφαιρέσει κάθε ίχνος δικαιολογίας για την απιστία τους. Επειδή δηλαδή επρόκειτο, Αυτός που ήλθε από τους ουρανούς να δώσει τέλος στον παλαιό τρόπο ζωής και να καλέσει την οικουμένη να Τον προσκυνήσει και να Τον λατρεύσει σε όλη την ξηρά και την θάλασσα, άνοιξε εξαρχής την θύρα για όλους τους ανθρώπους, επειδή ήθελε να παραδειγματίσει τους δικούς του δια των ξένων.

Επειδή δηλαδή, αν και άκουγαν συνεχώς τους προφήτες που μιλούσαν για την ενανθρώπησή Του, δεν έδιδαν την απαιτούμενη σημασία, έκαμε να έλθουν και βάρβαροι από χώρα μακρινή και να αναζητούν τον βασιλέα που βρισκόταν κοντά τους και πληροφορήθηκαν πρώτα από περσική φωνή εκείνα, τα οποία δεν θέλησαν να μάθουν από τους προφήτες, ώστε αν Τον ακολουθήσουν, να έχουν σοβαρότατο στοιχείο ότι πείσθηκαν για την παρουσία Του. Αν αντιθέτως Τον αντιμετωπίσουν με εχθρότητα, να μην έχουν καμία δικαιολογία· διότι ποια δικαιολογία θα έχουν να παρουσιάσουν, αν δεν πιστέψουν στον Χριστό μετά από τόσες προφητείες, όταν δουν ότι οι μάγοι επείσθησαν επειδή είδαν ένα αστέρι και ήλθαν και προσκύνησαν τον Νεογέννητο;

Ενήργησε λοιπόν και στην περίπτωση των μάγων όπως στην περίπτωση των Νινευιτών, που τους έστειλε τον Ιωνά, και όπως στην περίπτωση της Σαμαρείτιδας και της Χαναναίας. Για τούτο είπε: «ἄνδρες Νινευῖται ἀναστήσονται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινοῦσιν αὐτήν, ὅτι μετενόησαν εἰς τὸ κήρυγμα Ἰωνᾶ, καὶ ἰδοὺ πλεῖον Ἰωνᾶ ὧδε(:οι Νινευίτες θα αναστηθούν στην τελική κρίση μαζί με τη γενιά αυτή και θα την κατακρίνουν· διότι εκείνοι αν και ήταν αλλοεθνείς και ειδωλολάτρες, μετανόησαν στο κήρυγμα του Ιωνά, ο οποίος ήταν ξένος και δεν έκανε κανένα θαύμα σε αυτούς. Και να, εδώ πολύ περισσότερα συντελούν στο να γίνει δεκτό το δικό μου κήρυγμα από όσα συντελούσαν στο κήρυγμα του Ιωνά. Διότι πριν από Εμένα οι προφήτες σας γνωστοποίησαν τον αληθινό Θεό και σας προανήγγειλαν την έλευσή μου· κι εγώ τόσο καιρό σας κηρύττω και σας αποδεικνύω με θαύματα καταπληκτικά ότι δεν είμαι απλός προφήτης)»[Ματθ.12,41].

Και: «Βασίλισσα νότου ἐγερθήσεται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινεῖ αὐτήν, ὅτι ἦλθεν ἐκ τῶν περάτων τῆς γῆς ἀκοῦσαι τὴν σοφίαν Σολομῶνος, καὶ ἰδοὺ πλεῖον Σολομῶνος ὧδε(:Η βασίλισσα της νοτιοδυτικής Αραβίας, της χώρας Σαβά, θα αναστηθεί την ώρα της τελικής κρίσεως μαζί με τη γενεά αυτή και θα την κατακρίνει· διότι η βασίλισσα αυτή ήλθε από την άκρη του κόσμου να ακούσει τη σοφία του Σολομώντος, ενώ ήταν γυναίκα και δεν γνώριζε τον αληθινό Θεό. Και να, εδώ πρόκειται για κάτι ανώτερο από τον Σολομώντα, αφού εγώ δεν είμαι απλώς σοφός όπως ήταν εκείνος, αλλά είμαι η ίδια η ενσάρκωση της Θείας Σοφίας)»[Ματθ. 12,42]. Διότι εκείνοι μεν πίστεψαν στα μικρότερα, ενώ αυτοί δεν πίστεψαν ούτε στα μεγαλύτερα. «Αλλά γιατί», θα μπορούσε να αναρωτηθεί κάποιος, «τους προσείλκυσε με θέαμα αυτού του είδους;».

Αλλά πώς έπρεπε; Να τους στείλει προφήτες; Ήσαν μάγοι και δεν θα παραδέχονταν τους προφήτες. Να τους ομιλήσει από τον ουρανό; Δεν θα έδιναν σημασία. Να αποστείλει άγγελο; Και αυτόν θα τον περιφρονούσαν. Γι' αυτό δεν χρησιμοποίησε ο Θεός τίποτε από αυτά και με πολλή συγκατάβαση τους προσκάλεσε με μέσο, προς το οποίο είχαν εξοικείωση, και τους έδειξε ένα μεγάλο και εντελώς διαφορετικό αστέρι, για να τους προξενήσει μεγάλη εντύπωση και με το μέγεθός του και με το κάλλος του και με τον τρόπο της κινήσεώς του.

Αυτά μιμήθηκε και ο Παύλος και ομίλησε προς τους Έλληνες από ένα βωμό και άντλησε επιχειρήματα από ποιητές. Προς τους Ιουδαίους πάλι ομιλεί επικαλούμενος προς διαβεβαίωση την περιτομή και αρχίζει με θυσίες την διδασκαλία Του προς τους ζώντες κατά τον ιουδαϊκό νόμο. Επειδή δηλαδή κάθε άνθρωπος αγαπά εκείνα, με τα οποία έχει εξοικειωθεί, τα χρησιμοποιούν και ο Θεός και οι άνθρωποι που απέστειλε προς σωτηρία της οικουμένης.

Μη νομίσεις λοιπόν ότι θα έκρινε ταπεινωτικό να τους καλέσει με αστέρι· διότι τότε θίγεις όλους τους ιουδαϊκούς θεσμούς, τις θυσίες, τους καθαρμούς, την πρωτομηνιά, την κιβωτό, ακόμη και τον ναό τον ίδιο. Διότι αυτά έχουν την αρχή τους στην ειδωλολατρική θρησκεία. Ο Θεός όμως, για να σώσει τους παραπλανημένους, δέχθηκε να χρησιμοποιούν ως θεραπευτικά μέσα, αφού τα μετέβαλε ολίγο, εκείνα με τα οποία λάτρευαν τα είδωλα οι ειδωλολάτρες, για να τους απομακρύνει σταδιακώς από τις συνήθειές τους και να τους οδηγήσει στην υψηλή πίστη. Αυτό λοιπόν έκανε και στην περίπτωση των μάγων. Ανέχτηκε να τους καλέσει με τη θέα ενός άστρου, για να τους οδηγήσει κατόπιν υψηλότερα. Και αφού τους κατηύθυνε και τους οδήγησε και τους έφερε μπροστά στη φάτνη, δεν συνεννοείται πλέον μαζί τους δια του άστρου, αλλά δι' αγγέλου, και έτσι έγιναν σιγά σιγά καλύτεροι.

Το ίδιο έκανε και με τους Ασκαλωνίτες και τους Γαζαίους. Επειδή οι πέντε εκείνες πόλεις υπέφεραν μεγάλα δεινά όταν έφθασε εκεί η κιβωτός, και επειδή δεν έβρισκαν τρόπο να απαλλαγούν από τα βάσανα που τους ταλαιπωρούσαν, κάλεσαν τους μάντεις, συγκέντρωσαν τον λαό και ζητούσαν να βρουν απαλλαγή από τα θεόπεμπτα εκείνα δεινά[βλ. Α΄Βασ. κεφ.5]. Όταν είπαν οι μάντεις ότι πρέπει να ζεύσουν στην κιβωτό αγύμναστα και πρωτόγεννα μοσχάρια και να τα αφήσουν να προχωρούν χωρίς να τα κατευθύνει κανείς, διότι έτσι θα αποδειχθεί πλήρως αν είναι θεόπεμπτα τα δεινά ή αν πρόκειται περί επιδημίας (διότι, είπαν, αν συντρίψουν ένεκα απειρίας τον ζυγό ή επιστρέψουν προς τα μοσχάρια τους που θα φωνάζουν, οφείλονται, όσα συμβαίνουν, στην τύχη[Α΄ Βασ. κεφ. 6]· αν βαδίσουν όμως σωστά και δεν επηρεαστούν από τους μυκηθμούς των μοσχαριών τους και αν δεν βαδίσουν με αταξία επειδή στερούνται πείρας, είναι ολοφάνερο ότι οργίστηκε ο Θεός κατά των πόλεων αυτών).

Επειδή λοιπόν πείσθηκαν οι κάτοικοι αυτών των πόλεων από τα λόγια των μάντεων και ενήργησαν όπως τους συμβούλευσαν, ο Θεός έδειξε πάλι την συγκατάβασή Του, ακολούθησε την γνώμη των μάντεων και δεν έκρινε ότι είναι ανάξιο γι' Αυτόν να αποδείξει ορθές τις προβλέψεις των μάντεων και να κάνει να θεωρούνται αξιόπιστοι για όσα είπαν τότε· διότι, με το να ομολογήσουν ακόμη και οι αρνητές του Θεού την δύναμή Του και να εκφράσουν την γνώμη τους περί Αυτού οι θρησκευτικοί καθοδηγητές του λαού αυτού, επιτυγχανόταν κάτι το σπουδαιότερο. Είναι δυνατό να δει κανείς ότι ο Θεός ρυθμίζει και άλλα πολλά κατά τον ίδιο τρόπο. Και στην περίπτωση της γυναίκας που προφήτευσε με αυθυποβολή φαίνεται ότι ενήργησε κατά τον ίδιο τρόπο, πράγμα το οποίο θα μπορέσετε βεβαίως να ερμηνεύσετε έπειτα από όσα ακούσατε[Α΄ Βασ. κεφ. 28].

Αυτά λοιπόν είχα να πω εγώ για την αιτία της εμφανίσεως του αστέρος, εσείς όμως θα μπορούσατε να πείτε και περισσότερα. Διότι λέγει η Γραφή: «Δίδου σοφῷ ἀφορμήν καὶ σοφώτερος ἔσται (:Με τις υποδείξεις σου δίδε στον σοφό αφορμή διορθώσεώς του και βελτιώσεως και θα γίνει σοφότερος και συνετότερος)» [Παροιμ. 9,9].

ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,
επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

http://khazarzar.skeptik.net/pgm/PG_Migne/John%20Chrysostom_PG%2047-64/In%20Mathaeum.pdf
Αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου Άπαντα τα έργα, Πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος Παλαμάς», ΕΠΕ, εκδ.οίκος «Το Βυζάντιον», Ομιλία ΣΤ΄(επιλεγμένα αποσπάσματα) τομ. 9, σελ. 188-205 ,Θεσσαλονίκη 1978.
Βιβλιοθήκη των Ελλήνων, Άπαντα των αγίων Πατέρων, Ιωάννου Χρυσοστόμου έργα, τόμος 63, σελ. 125 - 134.
Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.
Η Καινή Διαθήκη, Κείμενον και ερμηνευτική απόδοσις υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση τριακοστή τρίτη, Αθήνα 2009.
Η Παλαιά Διαθήκη κατά τους εβδομήκοντα, Κείμενον και σύντομος απόδοσις του νοήματος υπό Ιωάννου Κολιτσάρα, εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Η Ζωή», έκδοση http://users.sch.gr/aiasgr/Palaia_Diathikh/Biblia/Palaia_Diathikh.htm
http://users.sch.gr/aiasgr/Kainh_Diathikh/Biblia/Kainh_Diathikh.htmhttp://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/tools/liddell-scott/index.html *Εκ του ιστολογίου «Ακτίνες» της 27.12.2023 πολ. ημ. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.

ΑΓΙΟΥ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ ΜΟΣΧΑΣ: ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ

«Καὶ ἐξαίφνης ἐγένετο σύν τῷ ἀγγέλῳ πλῆθος στρατιᾶς οὐρανίου αἰνούντων τὸν Θεὸν καὶ λεγόντων· δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία» (Λουκ. 2, 13-14).

Σήμερα, χριστιανοί, σᾶς μιλοῦν οἱ ἄγγελοι, καὶ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι σᾶς ὑποδείχνουν τί πρέπει νὰ κάνετε γιὰ νὰ ὑπακούσετε σὲ αὐτό τὸ ἄγγελμα. Ποιὰ διδασκαλία μποροῦσε νὰ εἶναι καλύτερη καὶ τί ἄλλο μένει νὰ ἐπιθυμήσετε; Ἕνας ἄγγελος ἐμφανίζεται καὶ λέει στοὺς ἀνθρώπους: «ἰδοὺ γὰρ εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαρὰν μεγάλην, ἥτις ἔσται παντὶ τῷ λαῷ, ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον σωτήρ».


Οἱ ἄνθρωποι δὲν θὰ εἶχαν παρὰ νὰ ἀνταποκριθοῦν μὲ ἕνα αἰώνιο Ἀμὴν καὶ νὰ δοξάσουν τὸν Θεὸ γιὰ τὸ καλὸ ἄγγελμα. Κι ὅμως, γύρω ἀπὸ τὸν οὐράνιο ἀγγελιαφόρο, ἄλλοι ἄγγελοι συνάχθηκαν νὰ τὸν ἀκούσουν ἀχόρταγα.

Καὶ ξαφνικά, δηλαδή μόλις πρόφερε τὴν χαρμόσυνη εἴδηση γιὰ τὴ γέννηση τοῦ Χριστοῦ, σύμπασα ἡ οὐράνια στρατιὰ ἀνεβόησε: «δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία!».

Καὶ τόσο δυνατὰ ἔψαλαν τὸ θεϊκὸ ὕμνο τους, ὥστε ἀντηχοῦσε ὄχι μόνο στὰ οὐράνια δώματα πού κατοικοῦσαν, ἀλλά ἀκόμη καὶ στὰ πέρατα τῆς γῆς. Γιατί; Ἀναμφίβολα γιὰ νὰ ἐνωθεῖ ἡ φωνὴ τῆς γῆς μὲ τὴν οὐράνια καὶ νὰ ἑνώσουν οἱ ἄνθρωποι τὴ φωνή τους μὲ τὴ φωνὴ τῶν ἀγγέλων.

Ἂς ὑπακούσουμε λοιπὸν στὸ ἀγγελικὸ ἄγγελμα. «Δεῦτε ἀγαλλιασώμεθα τῷ Κυρίῳ, ἀλαλάξωμεν τῷ Θεῷ τῷ Σωτῆρι ἡμῶν». «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ!». Ἀλλά ἤδη εἴσαστε ἐδῶ γιὰ νὰ ἑορτάσετε τὴ γέννηση τοῦ Σωτῆρος.

Ὁ ὕμνος πού ἡ Ἐκκλησία διδάχτηκε ἀπὸ τοὺς ἀγγέλους, δὲν ἀντηχεῖ μονάχα στοὺς ναοὺς τοῦ Θεοῦ ἀλλά καὶ μέσα στὶς κατοικίες σας. Ὁ ἀγγελικὸς λόγος, ἂν καὶ προφέρθηκε πρὶν τόσους αἰῶνες, κατέδειξε σήμερα ὅλη του τὴ δύναμη. Τὸ γεγονός, ὅπως φαίνεται, ἦρθε νὰ ἐπιβεβαιώσει τὴν ἐκπλήρωση.

Οἱ θεράποντες τοῦ λόγου ἐδῶ κάτω δὲν ἔχουν πιὰ παρὰ νὰ παραμείνουν σιωπηλοὶ καὶ ἥσυχοι, ὅταν λαμβάνει χώρα ἡ ἐκδήλωση τῶν θείων μηνυμάτων. Ὅμως, καθὼς τὸ ἀγγελικὸ ἰδίωμα εἶναι σύντομο καὶ ὡστόσο πλῆρες νοήματος, ὁ ὕμνος τοὺς ἀναγγέλλει ἕνα ἀπρόσμενο θαυμαστὸ γεγονός. Ἀφυπνίζει, χωρὶς νὰ τὸ προσέχουμε, τὸ θαυμασμό, κι αὐτός ὁ θαυμασμὸς μᾶς καλεῖ νὰ συλλογιστοῦμε καὶ νὰ μελετήσουμε.

Ὕστερα ἀναλογιζόμαστε ἔκπληκτοι ὅτι, ὅταν τὰ τάγματα τῶν οὐρανίων διακήρυτταν τόσο θριαμβευτικὰ τὴ γέννηση τοῦ Σωτήρα μας, ὅλος αὐτός ὁ ἐπίγειος κόσμος, μὲ ἐξαίρεση μερικοὺς βοσκούς, ἦταν βυθισμένος στὸν ὕπνο καὶ δὲν ἄκουγε οὔτε τὶς ἐπευφημίες τους οὔτε τοὺς ὕμνους τους.

Θὰ ἦταν ἄραγε δυνατὸ —μπορεῖ νὰ ρωτήσουν κάποιοι— θὰ ἦταν λοιπὸν δυνατὸ κι ἐμεῖς ἐπίσης, νὰ μὴν ἀντιληφθοῦμε μέσα στὸν ὕπνο μας, τὴ λαμπρότητα τῆς θείας ἡμέρας καὶ νὰ μὴν ἀκούσουμε τὸν θριαμβευτικὸ ὕμνο τῆς Ἐκκλησίας;

Χωρὶς νὰ θέλω ἐδῶ νὰ μεμφθῶ κανένα, θὰ ἀρκεστῶ νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι ὁ Δαυίδ, πού γρηγοροῦσε ἀσφαλῶς καλύτερα ἀπὸ μᾶς ψάλλοντας τὴ μεγαλοσύνη τοῦ Θεοῦ, ἔβρισκε ἀπαραίτητο νὰ ἀφυπνίσει καμιὰ φορά τοὺς ὕμνους του: «Ἀφυπνίσου, δόξα μου»!

Ἂς προσπαθήσουμε κι ἐμεῖς, μελετώντας τὴ Θεία δόξα στὴ γέννηση τοῦ Σωτήρα μας, νὰ ἀφυπνίσουμε τὴ δόξα μας, ἤ, γιὰ νὰ μιλήσουμε καθαρά, τὸ ζῆλο μας γιὰ τὴ δόξα τοῦ Θεοῦ. «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ!». Μονάχα στὴ γέννηση τοῦ Χριστοῦ ἡ γῆ ἄκουσε αὐτὸ τὸν ἀγγελικὸ ὕμνο· γιατί ὄχι πρωτύτερα; Ὡς τότε ὁ Θεὸς δὲν εἶχε δόξα ἐν ὑψίστοις;

Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ὁ Θεὸς ἀπολάμβανε αἰώνια τὴ μεγαλοπρέπεια τῆς δόξας Του. Κατὰ τὴν ἔκφραση ἑνός μάρτυρα πού οἱ οὐρανοὶ ἀνοίχτηκαν στὰ μάτια του, εἶναι «ὁ Θεὸς τῆς δόξης», ὅτι δηλαδὴ ἡ δόξα Του συνάπτεται τόσο πολὺ μὲ τὸ ἴδιο Του τὸ Ὄνομα, μὲ τὴν ἴδια Του τὴν οὐσία, πού δὲν θὰ ἦταν Θεὸς ἂν ἦταν χωρὶς δόξα.

Ἡ δόξα εἶναι ἡ ἀποκάλυψη, ἡ φανέρωση, ἡ ἀντανάκλαση, τὸ ἔνδυμα τῆς ἒσω τελειότητας. Ὁ Θεὸς ἀποκαλύπτεται στὸν Ἑαυτό Του διαιωνίως μὲ τὴν αἰώνια γέννηση τοῦ ὁμοούσιου Υἱοῦ Του καὶ μὲ τὴν αἰώνια ἐκπόρευση τοῦ ὁμοουσίου Πνεύματός Του.

Ἔτσι ἡ ἑνότητα μέσα στὴν Ἁγία Τριάδα Του ἀστράφτει ἀπὸ οὐσιαστικὴ δόξα, ἄφθαρτη, ἀκίνητη. Ὁ Θεὸς Πατέρας εἶναι «ὁ πατὴρ τῆς δόξης». Ὁ Γιὸς τοῦ Θεοῦ εἶναι «ἀπαύγασμα τῆς δόξης αὐτοῦ», καὶ ὁ Ἴδιος εἶχε τὴ δόξα «πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί».

Κατά τὸν ἴδιο τρόπο τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ εἶναι «Πνεῦμα δόξης». Μέσα σὲ αὐτὴ τὴν καθαρή, ἐνυπάρχουσα δόξα, ὁ Θεὸς ζεῖ σὲ πλήρη μακαριότητα, πάνω ἀπὸ κάθε δόξα, χωρὶς νὰ ἔχει τὴν ἀνάγκη κανενὸς μάρτυρα, χωρὶς νὰ ἐπιδέχεται καμιὰ μοιρασιά.

Καθὼς ὅμως, μέσα στὸ ἔλεος καὶ τὴν ἄπειρη ἀγάπη Του, ἐπιθυμεῖ νὰ μεταδώσει τὴ μακαριότητά Του, νὰ κάνει νὰ ὑπάρξουν εὐδαίμονες κοινωνοὶ τῆς δόξας Του, διεγείρει τὶς ἄπειρες τελειότητές Του καὶ αὐτὲς ἀποκαλύπτονται μέσα στὰ δημιουργήματά Του.

Ἡ δόξα Του φανερώνεται στὶς οὐράνιες δυνάμεις, ἀντανακλᾶ μέσα στὸν ἄνθρωπο, ντύνεται τὴ λαμπρότητα τοῦ ὁρατοῦ κόσμου. Τὴν προσφέρει, καί αὐτοὶ πού τοὺς καθιστᾶ κοινωνοὺς τὴν δέχονται, στή συνέχεια ἐπιστρέφει σὲ Αὐτόν, καὶ σὲ αὐτὴ τὴν ἀέναη ἀνακύκληση, θά λέγαμε, τῆς θείας δόξης, συνίσταται ἡ εὐδαιμονία, ἡ μακαριότητα τῶν δημιουργημάτων.

Ἔτσι τὰ Χερουβεὶμ στέκονται μπροστὰ στὸ θρόνο τοῦ Θεοῦ, περιβεβλημένα τὴν πληρότητα τῆς δόξης του, ἀναβοώντας δυνατὰ ἀναμεταξύ τους, πρὸς τιμὴν τῆς ὑπεραγίας Τριάδος, τὸν τρισάγιο ὕμνο: «Ἅγιος, Ἅγιος, Ἅγιος Κύριος Σαβαὼθ».

Κατακαλὺπτουν τὸ πρόσωπό τους μὲ τὶς φτεροῦγες τους, γιατί ἡ δόξα πού ἀπορρέει ἀπὸ τὸν Θεὸ εἶναι «φῶς ἀπρόσιτον», ἀκόμη καὶ γιὰ τὰ οὐράνια δημιουργήματα. Εἶναι πολυὸμματα γύρω καὶ ἐντός τους, γιατί ἡ θέρμη τους νὰ διαποτιστοῦν ἀπὸ τὴ θεία δόξα, ἐν θεωρίᾳ, μεταμορφώνει ὁλόκληρη τὴν ὕπαρξή τους

σὲ ἕνα καὶ μοναδικὸ ὀφθαλμό, καὶ «ἀνάπαυσιν οὐκ ἔχουσιν ἡμέρας καὶ νυκτός», ὄχι γιατί ἡ ἀνάπαυλα τοὺς ἔχει ἀπαγορευτεῖ, ἀλλά γιατί ἡ μακαριότητα πού τὰ πληροῖ καθὼς θεωροῦν καὶ μετέχουν στὴ Θεία δόξα,

καὶ ἡ ὁποία ἐκχέεται πάνω τους ὅπως δοχεῖο πού ξεχειλίζει, ἐκπέμπεται ἀδιάκοπα πρὸς τὰ ἔξω μέσα ἀπὸ ἕναν χαρμόσυνο ὕμνο τῆς μεγαλοσύνης, καὶ κατ’ αὐτό τὸν τρόπο ἡ δόξα ἡ «παρὰ τοῦ μόνου Θεοῦ» ἐπιστρέφει στὸν Θεό.

Ἔτσι ὁ ἄνθρωπος, στὴν πρωτόπλαστή του κατάσταση, ἦταν «εἰκών καὶ δόξα Θεοῦ»· καὶ ὄντας χωρὶς ἐνδύματα εἶχε ἄγνοια τῆς γυμνότητάς του, γιατί ἀκριβῶς ροῦχο του εἶχε αὐτὴ τὴ δόξα. Κατὰ ἀνάλογο τρόπο «οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ… ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ ἐρεύγεται ρῆμα καὶ νύξ νυκτὶ ἀναγγέλλει γνῶσιν».

Ὅμως, ἐὰν ἡ Θεία δόξα ἐνοικεῖ στὸν Θεὸ προαιώνια, ἐὰν φανερώνεται ἀκόμη καὶ στὰ δημιουργήματα καὶ ὄχι μόνο σὲ αὐτὰ τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλά καὶ στὰ ἐπὶ τῆς γῆς, ἀπὸ πολὺ καιρὸ καὶ ἀδιάκοπα, γιὰ ποιὸ λόγο, ὅταν γεννιέται ὁ Χριστός, ὁ οὐρανός τὴν διακηρύσσει στὴ γῆ μὲ τρόπο καινούργιο καὶ ἐξαιρετικό,

σὰν κάτι ἄγνωστο καὶ πρωτοφανέρωτο; Χριστιανέ, εἶναι ἡ σειρά σου τώρα νὰ γίνεις ὅλος ὀφθαλμὸς καὶ προπαντὸς ἐσωτερικός. Στάσου μὲ προσοχὴ καὶ θεώρησε: ὑπάρχει ἐδῶ δόξα καὶ μυστήριο —μιὰ δόξα κρυμμένη μέσα στὸ μυστήριο, ἕνα μυστήριο πού ἀποκαλύπτεται μέσα στὴ δόξα.

Ὁ ἄνθρωπος ἔσπασε μέσα του τὸν αἰώνιο κύκλο τῆς δόξας τοῦ Θεοῦ, ὅταν ἀποφάσισε νὰ μὴ τὴν ἐπιστρέφει στὸν Θεὸ ἀλλά νὰ τὴν σφετερίζεται, μὲ τὴν ἐλπίδα νὰ καταστεῖ, κατὰ τὴν ὑπόσχεση τοῦ πειραστῆ, ὡς Θεός.

Ἀπὸ αὐτό προῆλθε στὸν πνευματικὸ ἄνθρωπο κάτι ἀνάλογο μὲ αὐτό πού συμβαίνει στὸν σωματικὸ ἄνθρωπο, ὅταν σταματᾶ ἡ κυκλοφορία τοῦ αἵματος. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι πνευματικὰ νεκρὸς ὡς πρὸς τὴν δόξα τοῦ Θεοῦ.

Ἤ τουλάχιστον ἔχει πέσει σὲ ἕνα λήθαργο, καθὼς βλέπει νὰ ἐξασθενεῖ μέσα του, σὲ σχέση μὲ τὴν προτέρα του κατάσταση, ἡ ψυχική του ζωντάνια, ὄντας ἐγκαταλειμμένος στὴ σκοτεινιά, στὴν ἀπομόνωση, στὴν (πνευματικὴ) ἀσιτία καὶ στὴ διαφθορά.

Καθὼς ὅμως ἡ Θεία δόξα διαδόθηκε σὲ ὁλόκληρο τὸν ἐπίγειο κόσμο κυρίως ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, ἀντανακλώμενη μέσα του ὅπως σὲ Θεία εἰκόνα, συνακόλουθα, ἀπὸ τότε πού κρύφτηκε ἀπὸ τὰ μάτια τοῦ ἀνθρώπου, δὲν ἀνταυγάζεται πιὰ σὲ ὅλο τὸν κόσμο τὸ ἲδιο ὅπως στὴν ἀρχή.

Παρ’ ὅλο πού ὁ Ψαλμωδὸς ἔχοντας καθάρει τὴν καρδιά καὶ τὶς αἰσθήσεις του, καὶ ἔχοντας ἀκούσει τούς οὐρανοὺς μετὰ ἀπὸ αὐτή τὴν κάθαρση νὰ «διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ρήματα αὐτῶν», ἡ ἀντήχηση, ἀναμφὶβολα, οὔτε τόσο ἔντονη εἶναι ὅπως ἐν ἀρχῇ οὔτε τόσο ὑπὲροχη.

Γιατί τότε δὲν ἀκούονταν παρὰ οἱ γλυκιὲς καὶ μεγαλειώδεις συμφωνίες τῆς ζωῆς καὶ τῆς εἰρήνης, ἐνῶ τώρα παρεισφρύουν σπαραχτικὲς κραυγὲς πόνου καὶ θόρυβοι ἀπὸ ἐρείπια πού γκρεμίζονται.

Αὐτό τὸ θλιβερὸ σκοτείνιασμα τῆς Θείας δόξας μέσα στὸν κόσμο, οἱ ἄνθρωποι, τυφλωμένοι ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, τὸ ὑλοποίησαν ἔκτοτε ἀφήνοντας ὅλες τους τὶς ἐπιθυμίες καὶ ὅλες τὶς σκέψεις νὰ ἀπορροφηθοῦν ἀπὸ τὴν κτίση, καὶ «ἤλλαξαν τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου Θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου καὶ πετεινῶν καὶ τετραπόδων».

Ὁ Θεὸς τῆς δόξης, ξέροντας ὅτι, χωρὶς τὴ δόξα Του, δὲν νοεῖται εὐτυχία γιὰ τὰ δημιουργήματά Του, ἔκανε, γιὰ νὰ μεταχειριστῶ μιὰ ἀπὸ τὶς ἀνθρώπινες ἐκφράσεις μας, ὅ,τι περνοῦσε ἀπὸ τὸ χέρι Του, νὰ τὴν ἐπαναφέρει ἀνάμεσα στοὺς ἀνθρώπους.

Οἱ προσπάθειές Του ὅμως γιὰ καιρὸ ἀπέβησαν ἄκαρπες καί, ὄντως δὲν ἀποτέλεσαν παρὰ προετοιμασίες λίγο-πολὺ μακρινὲς καὶ ἐλλιπεῖς σὲ σχέση μὲ τὴν πραγματικὴ ἐπαναφορά, τὴν γενική, τὴ μόνη δυνατή, τῆς δόξας Του ἀνάμεσα στοὺς στερημένους, ἀφοῦ «πάντες γὰρ ἥμαρτον».

Ἀπὸ τὴν ἴδια τὴ στιγμὴ πού ὁ ἄνθρωπος ἀποκλείσθηκε ἀπὸ τὴ Θεία δόξα, ὁ Θεὸς τὸν ἀναζήτησε γιὰ νὰ τὴν ἐπαναφέρει: «Ἀδάμ, ποῦ εἰ;» Ἀλλά ὁ ἁμαρτήσας δὲν μπόρεσε νὰ ἀντέξει τὴ θέα αὐτῆς τῆς δόξας, τράπηκε σὲ φυγὴ καὶ κρύφτηκε ἀπὸ προσώπου γῆς.

Ἀργότερα, γιὰ νὰ τὴν καταστήσει προσιτὴ στοὺς ἀνθρώπους, ὁ Θεὸς τὴν ἔντυσε μερικὲς φορὲς μὲ τὴ μορφὴ τῶν ἀγγέλων Του, αὐτὲς ὅμως οἱ ἐμφανίσεις τρομοκράτησαν ἀκόμη περισσότερο τὴν ἀνθρώπινη φύση καὶ δὲν στάθηκαν ἱκανὲς νὰ τὴν κάνουν κοινωνὸ τῆς Θείας δόξης.

«Καὶ εἶπε Γεδεών· ἆ, Κύριέ μου Κύριε, ὅτι εἶδον τὸν ἄγγελον Κυρίου πρόσωπον πρὸς πρόσωπον»! «Καὶ εἶπε Μανωὲ πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ: θανάτῳ ἀποθανούμεθα, ὅτι Θεὸν εἴδομεν».

Ὁ λαὸς τοῦ Ἰσραήλ, ὅσο κι ἂν ἦταν προετοιμασμένος, καθ’ ὑπαγόρευσιν τοῦ ἴδιου τοῦ Θεοῦ, ἀπὸ τὸ Μωυσῆ, γιὰ τὴ φανέρωση τῆς Θείας δόξας στὸ Σινᾶ, δὲν μπόρεσε οὔτε ἀπὸ μακριὰ νὰ ἀντέξει αὐτή τὴ φανέρωση· καὶ εἶπαν στὸ Μωυσῆ:

«Λάλησον σὺ ἡμῖν, καὶ μὴ λαλείτω πρὸς ἡμᾶς ὁ Θεός, μὴ ἀποθάνωμεν». Καὶ τί νὰ ποῦμε γιὰ τὶς ἄλλες ἐμφανίσεις τῆς Θείας δόξης, ὅπου ὁ Θεός, βλέποντας νὰ ὑπερβαίνεται κάθε μέτρο ἀνθρώπινων ἀτοπημάτων, γιὰ νὰ μὴ διαψεύσει ὁ Ἴδιος τὴν ἁγιότητά του, δέν μπόρεσε νὰ ἀνταποκριθεῖ

μὲ τὴ φωνὴ τῆς ἀγάπης καὶ τοῦ ἐλέους στὶς κραυγὲς θλίψης πού ἀνέβαιναν πρὸς Αὐτόν, ἀλλά ὑποχρεώθηκε νὰ ἀντιτάξει τοὺς αὐστηροὺς καὶ τιμωρητικοὺς κανόνες τῆς δικαιοσύνης Του, ὅπως ἔπραξε λόγου χάρη καταδικάζοντας τὸν Κάιν, προκαλώντας τὸν κατακλυσμὸ καὶ καταστρέφοντας τὰ Σόδομα;

ὁ Θεὸς τῆς δόξης «ἐβρόντησε», ἡ γῆ σείστηκε, ὁ ἄνθρωπος ἀπολέσθηκε. Ποῦ νὰ βρεθεῖ θέση γιὰ τὴ χαρά; Ἀπὸ ποῦ θὰ ἐκπορεύονταν οἱ ὕμνοι στὴ μεγαλοσύνη Του; Τί ἔκανε τελικὰ ὁ Θεός, ἀστείρευτος σὲ μέσα εὐσπλαχνίας καὶ σωτηρίας, γιὰ νὰ ἐπαναφέρει στὸν ἄνθρωπο τὴν ἐλπίδα τῆς δόξας;

Ἐπειδὴ ὁ ἄνθρωπος δὲν τολμοῦσε νὰ πλησιάσει τὸν Θεὸ καὶ νὰ ἔλθει σὲ κοινωνία μὲ τὴ δόξα του, ὁ Θεὸς πλησίασε τὸν ἄνθρωπο καὶ ἦλθε σὲ κοινωνία μὲ τὴν κατάπτωσή του. Γιὰ νὰ μὴν ἀποφεύγει πιὰ ὁ ἁμαρτωλὸς τὴ Θεία παρουσία, ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ ἦρθε σὲ αὐτόν, ντυμένος «ἐν ὁμοιώματι σαρκὸς ἁμαρτίας».

Γιὰ νὰ μὴ μείνει τὸ ἀνάπηρο δημιούργημα ἔξω ἀπὸ τὴ δόξα τοῦ παντοδύναμου Δημιουργοῦ, δὲν «ἐνεδύθη πιὰ ἐξομολόγησιν καὶ μεγαλοπρέπειαν», ἀλλά μὲ τὴ μορφὴ παιδίου ἀδύναμου καὶ κλαυθμυρίζοντος, σπαργανωμένου φτωχικά.

Ὅπως ἕνας ἱκανὸς γιατρός, ὅταν βλέπει ὅτι ὁ ἀσθενής του φοβᾶται ἕνα δυνατὸ φάρμακο, τοῦ τὸ δίνει παραλλαγμένο καὶ σώζει τὸν δύστυχο ἀπὸ τὸ θάνατο, ἔτσι καὶ ὁ οὐράνιος Ἰατρὸς τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων, βλέποντας ὅτι ἡ ἀνθρωπότητα, προσβεβλημένη ἀπὸ τὴ θανάσιμη ἀρρώστια τῆς ἁμαρτίας,

φοβόταν τὸ θεϊκὸ φάρμακο, πού ὡστόσο μόνο αὐτὸ μποροῦσε νὰ τὸν σώσει, περιέβαλε τὴ θεότητά του μὲ ἀνθρώπινη μορφὴ καὶ ἔτσι ἡ ἀνθρωπότητα δοκίμασε, προτοῦ τὸ ὑποψιαστεῖ, ὅλη τὴν ἀποτελεσματικότητα τοῦ θείου γιατρικοῦ, τοῦ οἰκουμενικοῦ ἰάματος τῆς Θείας Χάρης.

Μόλις ἡ θεότητα εἰσῆλθε στὴν ἀνθρωπότητα, «πάντα ἡμῖν τῆς θείας δυνάμεως αὐτοῦ τὰ πρὸς ζωὴν καὶ εὐσέβειαν δεδωρημένης». Γιὰ τὸ λόγο αὐτό ἡ ἀναπηρία μας πληροῦται μὲ τὴ θεία δύναμη, τὸ ψέμα μας τὸ σβήνει ἡ θεία ἀλήθεια, τὰ σκοτάδια μας φωτίζονται ἀπὸ τὸ θεῖο φῶς, ὁ θάνατός μας ἡττᾶται ἀπὸ τὴ θεία ζωή.

Ἀκόμη καὶ ἡ ἀπώλεια τῆς θείας δόξας, μᾶς κάνει νὰ βρίσκουμε τὴν ἐλπίδα της καὶ ὅταν ἡ δόξα αὐτή θὰ ἀποκαλυφθεῖ, δὲν θὰ μᾶς καταθαμβώσει, δὲν θὰ μᾶς τρομάξει, δὲν θὰ μᾶς ἐξουθενώσει. Ἀλλά καθὼς θὰ ὑψωθεῖ ἀπὸ πάνω μας, θὰ καταυγάσει τὸν κόσμο μέσα στὸν ὁποῖο ἐμεῖς τὴν βυθίσαμε στὴ σκοτεινιά. «Ὅτι Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν ὑμῖν ἐστιν», κατὰ τὴ διαβεβαίωση τοῦ Ἀποστόλου.

Ἰδοὺ τὸ ἔνδοξο μυστήριο τῆς μυστήριας δόξας αὐτῆς τῆς ἡμέρας! Οἱ οὐράνιοι διάκονοι τοῦ φωτὸς εἶδαν πρὶν ἀπὸ μᾶς τὴν αὐγὴ αὐτῆς τῆς δόξας, καὶ πάραυτα μᾶς εἰδοποίησαν ἀναβοῶντες: «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ!».

Τώρα δὲν πρόκειται πιὰ γιὰ τὴν αὐγή, ἀλλά γιὰ τὸ καταμεσήμερο αὐτῆς τῆς δόξας: ἡ δική μας δόξα ὑψώνεται, ἀνέρχεται μὲ τὴ σειρά της στοὺς κατοίκους τῶν οὐρανῶν, ἀνεβαίνει μέσα ἀπὸ τὶς καρδιές μας, μεταφέροντας τὴν ἀγαλλίασή τους, ὡς τὸν ἲδιο τὸ θρόνο τοῦ Ὑψίστου: «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ!»

Ἀδελφοί μου! Προσέξτε ὅτι οἱ ἄγγελοι ψάλλουν στὸν Θεὸ αὐτό τὸν ἐπινίκιο ὕμνο γιὰ νὰ τὸν δοξάσουν, ὄχι γιὰ τὴ σωτηρία τους ἀλλά γιὰ τὴ δική μας. Μὲ τί ζέση λοιπὸν ὀφείλουμε νὰ τὸν δοξάσουμε ἐμεῖς!

Ποιὸς θὰ μοῦ δώσει μιὰ σπίθα τῆς θεϊκῆς φωτιᾶς τῆς ἀγάπης τῶν ἀγγέλων γιὰ τὸν Θεό, νὰ καταφέρω νὰ ἀνάψω τὶς καρδιές σας, νὰ ψάλλετε καὶ σεῖς τὸν ἀγγελικὸ ὕμνο, ἀδιάκοπα καὶ ἀτελεύτητα;

Γνωρίζω ὅτι ὁ κόσμος ἑτοιμάζεται νὰ καταπνίξει μέσα στὴν ψυχὴ σας τὴν ἠχώ τοῦ ἀγγελικοῦ ὕμνου μὲ τὶς θορυβώδεις γιορτές του, μὲ τὶς ἐπιπόλαιες διαχύσεις του, μὲ τὰ τραγούδια του πού διαφθείρουν τὴν καθαρότητα τοῦ πνεύματος, «μήποτε βαρηθῶσιν ὑμῶν αἱ καρδίαι ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθῃ».

Ἔχετε τὸ νοῦ σας νὰ μὴ λυπήσετε μὲ τὶς πράξεις σας, στὶς κατοικίες σας, τὸν Θεὸ σωτήρα σας, ἀφοῦ προηγουμένως τὸν δοξάσατε μὲ τὰ λόγια σας στὴν ἐκκλησία Του. «Τοὺς δοξάζοντάς με δοξάσω, καὶ ὁ ἐξουθενῶν με ἀτιμασθήσεται».

Δὲν ἔχουμε, ἄλλωστε, πολὺ πρόσφατα ἀκόμη, μιὰ ἀρκετὰ σκληρὴ ἐμπειρία αὐτῆς τῆς ἐξουθένωσης, ὅταν ὁ Κύριος παρέδωσε ὄχι μόνο τὰ σπίτια μας στὴ λεηλασία καὶ τὴ φωτιά, ἀλλά καὶ τοὺς ναοὺς Του ἀκόμη στὴ βεβήλωση; Γιατί αὐτή ἡ ἐγκατάλειψη, ἐὰν ὄχι ἐπειδὴ μὲ τὴ ζωή μας τὴν ἀνάξια τῆς δόξας Του.

Τὸν περιφρονήσαμε μέσα στὴν κατοικία μας, μὲ τὴ νωχέλειά μας στὴν πίστη· Τὸν περιφρονήσαμε στοὺς ναούς Του; Νὰ ὅμως πού μᾶς συγχώρησε γιὰ μία ἀκόμη φορά καὶ μᾶς κάλεσε ξανὰ στὴ δόξα Του.

Ἂς Τὸν δοξάσουμε γιὰ νὰ μὴ σηκώσουμε ἐνάντιόν μας τὴν ὀργή Του ἀπὸ τὴν ὁποία μᾶς ἀπειλεῖ ἤδη ἡ σφοδρὴ ἀνατροπὴ τῆς τάξης τῶν φυσικῶν νόμων. «Δότε δόξαν τῷ Θεῷ»! «Δοξάσατε δὴ τὸν Θεὸν ἐν τῷ σώματι ὑμῶν καὶ ἐν τῷ πνεύματι ὑμῶν»! Ἀμήν. *Εκ του ιστοτόπου <<paraklisi.blogspot.gr>>. Επιμέλεια, παρουσίαση ημετέρα.